ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਕਣ੍ਡਂ
੧. ਲਸੁਣਵਗ੍ਗੋ
੧. ਲਸੁਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
‘‘ਲਸੁਣ’’ਨ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਮਗਧੇਸੁ ਜਾਤਂ ਲਸੁਣਮੇਵ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਭਣ੍ਡਿਕਲਸੁਣਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ਮਗਧਰਟ੍ਠੇ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.
ਭਣ੍ਡਿਕਲਸੁਣਨ੍ਤਿ ਪੋਟ੍ਟਲਿਕਲਸੁਣਮੇਵ, ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਮਿਞ੍ਜਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਏਕਦ੍ਵਿਤਿਮਿਞ੍ਜਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇ ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੭੯੫) ਏਤ੍ਥ ਸਚੇ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਭਣ੍ਡਿਕੇ ਏਕਤੋਯੇਵ ਸਙ੍ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝੋਹਰਤਿ, ਏਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਭਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਮਿਞ੍ਜਕਂ ਖਾਦਨ੍ਤਿਯਾ ਪਨ ਪਯੋਗਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ.
ਪਲਣ੍ਡੁਕਾਦੀਨਂ ਵਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਮਿਞ੍ਜਾਯ ਵਾ ਨਾਨਾਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ – ਵਣ੍ਣੇਨ ਤਾਵ ਪਲਣ੍ਡੁਕੋ ਨਾਮ ਪਣ੍ਡੁਵਣ੍ਣੋ ਹੋਤਿ, ਭਞ੍ਜਨਕੋ ਲੋਹਿਤਵਣ੍ਣੋ, ਹਰਿਤਕੋ ਹਰਿਤਪਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋ. ਮਿਞ੍ਜਾਯ ਪਨ ਪਲਣ੍ਡੁਕਸ੍ਸ ਏਕਾ ਮਿਞ੍ਜਾ ਹੋਤਿ, ਭਞ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ, ਹਰਿਤਕਸ੍ਸ ਤਿਸ੍ਸੋ. ਚਾਪਲਸੁਣੋ ਅਮਿਞ੍ਜਕੋ. ਅਙ੍ਕੁਰਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ. ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਾਦੀਸੁ ਪਨ ‘‘ਪਲਣ੍ਡੁਕਸ੍ਸ ਤੀਣਿ ਮਿਞ੍ਜਾਨਿ, ਭਞ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ, ਹਰਿਤਕਸ੍ਸ ਏਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੭੯੭) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇ ਪਲਣ੍ਡੁਕਾਦਯੋ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ. ਸੂਪਸਮ੍ਪਾਕਾਦੀਸੁ ਪਨ ਮਾਗਧਕਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚਮਾਨੇਸੁ ਮੁਗ੍ਗਸੂਪਾਦੀਸੁ ਵਾ ਮਚ੍ਛਮਂਸਵਿਕਤਿਯਾ ਵਾ ਤੇਲੇ ਵਾ ਬਦਰਸਾਲ਼ਵਾਦੀਸੁ ਵਾ ਅਮ੍ਬਿਲਸਾਕਾਦੀਸੁ ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਭਙ੍ਗੇਸੁ ਵਾ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤੇਪਿ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਬਦਰਸਾਲ਼ਵਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੭੯੩-੭੯੭) ਨਾਮ ਬਦਰਫਲਾਨਿ ਸੁਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚੁਣ੍ਣੇਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਖਾਦਨੀਯਵਿਕਤਿ.
ਲਸੁਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਸਮ੍ਬਾਧਲੋਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋਕਾਸੇ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਵਿਭਾਗਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਉਪਕਚ੍ਛਕੇਸੁ ਚ ਮੁਤ੍ਤਕਰਣੇ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਆਬਾਧਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਕਣ੍ਡੁਕਚ੍ਛੁਆਦਿਆਬਾਧਪਚ੍ਚਯਾ ਸਂਹਰਾਪੇਨ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਏਤ੍ਥ ਚ ਲਸੁਣੇ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੮੦੦) ਪੋਰਾਣਾ.
ਸਮ੍ਬਾਧਲੋਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਤਲਘਾਤਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਤਲਘਾਤਕੇਤਿ ਮਤ੍ਥਕੇ ਪਹਾਰਦਾਨੇ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਤਲਂ ‘‘ਮੁਤ੍ਤਕਰਣੇ ਪਹਾਰਂ ਦੇਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੮੦੪) ਪਦਭਾਜਨਿਯਂਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਮੁਤ੍ਤਕਰਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਮੁਤ੍ਤਕਰਣਸ੍ਸ ਤਲਘਾਤਨੇ’’ਤਿ. ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਸਾਣਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਅਞ੍ਞਂ ਆਣਾਪੇਨ੍ਤਿਯਾ ਸਾਣਤ੍ਤਿਕਂ.
ਤਲਘਾਤਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਜਤੁਮਟ੍ਠਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਜਤੁਮਟ੍ਠਕੇ’’ਤਿ ਏਤਂ ਨਿਦਾਨਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਨ ਦਣ੍ਡਕਂ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਮਰਾਗੇਨ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਜਤੁਮਟ੍ਠਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਆਦਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਵੇਸੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਗ੍ਗਪਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕੇਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਗ੍ਗਪਬ੍ਬਂ. ਤਤਿਯਂ ਪਬ੍ਬਂ ਪਵੇਸੇਤੀਤਿ ਕੇਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਤਤਿਯਂ ਪਬ੍ਬਂ ਪਵੇਸੇਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੮੧੨) ‘‘ਗਮ੍ਭੀਰਤੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਬ੍ਬਾਨਂ ਉਪਰਿ ਕੇਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਿਯਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਤਿਗਮ੍ਭੀਰਂ ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕਂ ਆਦਿਯਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਤਿਅਨ੍ਤੋ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕਧੋਵਨਕਰਣਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ. ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਪਚ੍ਚਯੇਨ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੮੧੨) ਪਨ ਸਤਿਪਿ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸਾਦਿਯਨੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਉਪਤਿਟ੍ਠਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਤਕ੍ਕਾਦੀਸੁ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨਾਤਿ ਤਕ੍ਕਦਧਿਮਤ੍ਥੁਰਸਖੀਰਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ. ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਬੀਜਨਿਯਾਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਚੀਵਰਕਣ੍ਣਂ ਉਪਾਦਾਯ ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਬੀਜਨਿਯਾ.
ਇਮਂ ਪਿਵਥਾਤਿ ਇਮਂ ਪਾਨੀਯਂ ਵਾ ਸੂਪਾਦਿਂ ਵਾ ਪਿਵਥ. ਇਮਿਨਾ ਬੀਜਥਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਾਲਵਣ੍ਟੇਨ ਬੀਜਥ. ਦਾਪੇਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਦਾਪੇਨ੍ਤਿਯਾ.
ਉਪਤਿਟ੍ਠਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਆਮਕਧਞ੍ਞਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਚੇਵ ਭੋਜਨਞ੍ਚ ਪਮਾਣਂ, ਤਸ੍ਮਾ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇਯੇਵ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਹੋਤਿ, ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਅਰਞ੍ਞਤੋ ਆਹਰਣੇਪਿ ਸੁਕ੍ਖਾਪਨੇਪਿ ਵਦ੍ਦਲਿਦਿਵਸੇ ਭਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ ਉਦ੍ਧਨਸਜ੍ਜਨੇਪਿ ਕਪਲ੍ਲਸਜ੍ਜਨੇਪਿ ਦਬ੍ਬਿਸਜ੍ਜਨੇਪਿ ਦਾਰੂਨਿ ਆਦਾਯ ਅਗ੍ਗਿਕਰਣੇਪਿ ਕਪਲ੍ਲਮ੍ਹਿ ਧਞ੍ਞਪਕ੍ਖਿਪਨੇਪਿ ਦਬ੍ਬਿਯਾ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨੇਸੁਪਿ ਕੋਟ੍ਟਨਤ੍ਥਂ ਉਦੁਕ੍ਖਲਮੁਸਲਾਦਿਸਜ੍ਜਨੇਸੁਪਿ ਕੋਟ੍ਟਨਪਪ੍ਫੋਟਨਧੋਵਨਾਦੀਸੁਪਿ ਯਾਵ ਮੁਖੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝੋਹਰਣਤ੍ਥਂ ਦਨ੍ਤੇਹਿ ਸਙ੍ਖਾਦਤਿ, ਤਾਵ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਯੋਗੇਸੁ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਦਨ੍ਤੇਹਿ ਸਂਖਾਦਨਂ, ਤਾਵ ਪੁਬ੍ਬਪ੍ਪਯੋਗੇਸੁ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨੀ’’ਤਿ.
ਆਮਕਧਞ੍ਞਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਪਠਮਉਚ੍ਚਾਰਛਡ੍ਡਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟੇਤਿ ਘਰਕੁਟ੍ਟਸ੍ਸ ਪਰਭਾਗੇ. ਤਿਰੋਪਾਕਾਰੇਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਪਾਕਾਰਸ੍ਸ ਤਿਰੋਭਾਗੇ, ਤੇ ਚ ਖੋ ਕੁਟ੍ਟਪਾਕਾਰਾ ਇਟ੍ਠਕਸਿਲਦਾਰੂਨਂ ਵਸੇਨ ਤਿਪ੍ਪਕਾਰਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕੁਟ੍ਟਸ੍ਸ ਵਾ ਪਾਕਾਰਸ੍ਸ ਵਾ ਪਰਤੋ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਾਨਿਪੇਤਾਨਿ ਏਕਤੋ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ਏਤਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿਪਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਏਕਤੋ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤਿਯਾ. ਪਾਟੇਕ੍ਕਂ ਪਨ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤਿਯਾ ਵਤ੍ਥੁਗਣਨਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ. ਆਣਤ੍ਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਕਟਂ.
ਪਠਮਉਚ੍ਚਾਰਛਡ੍ਡਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਦੁਤਿਯਉਚ੍ਚਾਰਛਡ੍ਡਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਮੁਚ੍ਚਿਨੋਤਿ. ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਬੀਜੇਸੁ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੮੩੦) ਪਨ ਖੇਤ੍ਤੇਸੁ ਕੋਣਾਦੀਸੁ ਵਾ ਅਸਞ੍ਜਾਤਰੋਪਿਮੇਸੁ ਖੇਤ੍ਤਮਰਿਯਾਦਾਦੀਸੁ ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਕਚਵਰਛਡ੍ਡਨਟ੍ਠਾਨੇਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਛਡ੍ਡਿਤਖੇਤ੍ਤੇਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਸ੍ਸਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਗਤੇਸੁ ਛਡ੍ਡਿਤਖੇਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਲਾਯਿਤਮ੍ਪਿ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਦਿ ਪੁਨ ਉਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਵਤ੍ਥੁਕਮੇਵ. ਸਾਮਿਕੇ ਅਪਲੋਕੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਖੇਤ੍ਤਪਾਲਕਾ, ਆਰਾਮਾਦਿਗੋਪਕਾ ਚ ਸਾਮਿਕਾਵ. ਇਮਿਨਾ ਚ ਸਙ੍ਘਸਨ੍ਤਕੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਛਡ੍ਡੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਸਙ੍ਘਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ, ਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਨ੍ਤਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਸਾਰੁਪ੍ਪਵਸੇਨ ਕਾਤਬ੍ਬਂ.
ਦੁਤਿਯਉਚ੍ਚਾਰਛਡ੍ਡਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਨਚ੍ਚਗੀਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਨਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਨਟਾਦਯੋ ਵਾ ਨਚ੍ਚਨ੍ਤੁ, ਸੋਣ੍ਡਾ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਮੋਰਸੁਵਮਕ੍ਕਟਾਦਯੋਪਿ, ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਨਚ੍ਚਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਮੋਰਨਚ੍ਚਮ੍ਪੀ’’ਤਿ. ਗੀਤਨ੍ਤਿ ਨਟਾਦੀਨਂ ਵਾ ਗੀਤਂ ਹੋਤੁ, ਅਰਿਯਾਨਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਕਾਲੇ ਰਤਨਤ੍ਤਯਗੁਣੂਪਸਂਹਿਤਂ ਸਾਧੁਕੀਲ਼ਿਤਗੀਤਂ ਵਾ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ‘‘ਦਨ੍ਤਗੀਤਮ੍ਪਿ ਗਾਯਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਓਕੂਜਨ੍ਤਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਗੀਤਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਗੀਤਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਧਮ੍ਮਭਾਣਕਗੀਤਮ੍ਪੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਭਾਣਕਗੀਤਂ ਨਾਮ ਅਸਞ੍ਞਤਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਤਂ ਤਂ ਵਤ੍ਤਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤਿਦੀਘਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗੀਤਸ੍ਸਰੇਨ ਧਮ੍ਮਭਣਨਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਨੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ, ਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕਟ੍ਠਕਥਾਯ (ਖੁ. ਪਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.ਪਚ੍ਛਿਮਪਞ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਧਮ੍ਮੂਪਸਂਹਿਤਂ ਗੀਤਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਗੀਤੂਪਸਂਹਿਤੋ ਪਨ ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਭਣਨ੍ਤੇਨ ਜਾਤਕਵਤ੍ਤਾਦਿਂ ਤਂ ਤਂ ਵਤ੍ਤਂ ਅਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਰਸ੍ਸੇਨ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੪੯) ਵਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਵਾਦਿਤਨ੍ਤਿ ਤਨ੍ਤਿਬਦ੍ਧਾਦਿਵਾਦਨੀਯਭਣ੍ਡਵਾਦਿਤਂ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਕੁਟਭੇਰਿਵਾਦਿਤਂ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਉਦਕਭੇਰਿਵਾਦਿਤਮ੍ਪਿ, ਸਬ੍ਬਮੇਵੇਤਂ ਵਾਦਿਤਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਾਦਿਤਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਉਦਕਭੇਰਿਵਾਦਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਨਿਟ੍ਠੁਭਨ੍ਤੀ ਵਾ ਸਾਸਙ੍ਕੇ ਵਾ ਠਿਤਾ ਅਚ੍ਛਰਿਕਂ ਵਾ ਫੋਟੇਤਿ, ਪਾਣਿਂ ਵਾ ਪਹਰਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਸਵਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਵਿਰੂਪੇਕਸੇਸਨਯੇਨ. ਆਲੋਚਨਸਭਾਵਤਾਯ ਵਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਂ ਸਵਨਕਿਰਿਯਾਯਪਿ ਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖੇਪਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ‘‘ਦਸ੍ਸਨਾਯ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਤੇਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਠਿਤਾਤਿ ਏਵਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਠਿਤਾ.
ਨਨੁ ਚ ਸਯਂਨਚ੍ਚਨਾਦੀਸੁ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਕਥਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਪਮਾਣੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਏਲ਼ਕਲੋਮਸਦਿਸਾਨੀਤਿ ਪਨ ਮਾਤਿਕਾਗਤਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸੇਵ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵਸੇਨ ਪਨ ਛਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਆਰਾਮੇ ਠਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਸੇਸਇਰਿਯਾਪਥੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤਾਯ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਇਤਰਥਾ ਹਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਪਿ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਨ ਲਭੇਯ੍ਯ. ‘‘ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਿਹਾਰਤੋ ਵਿਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਆਸਨਸਾਲਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ‘‘ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਵੀਥਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ਗੀਵਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯਾਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ, ਆਪਤ੍ਤਿਭੇਦੋਵ ਨਾਨਂ.
ਨਚ੍ਚਗੀਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਲਸੁਣਵਗ੍ਗੋ ਪਠਮੋ.
੨. ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਵਗ੍ਗੋ
੧. ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਰਹੋਪੇਕ੍ਖਾਯਾਤਿ ਨਰਹੋਅਸ੍ਸਾਦਾਪੇਕ੍ਖਾਯ. ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਾਯਾਤਿ ਰਹੋਅਸ੍ਸਾਦਤੋ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਾਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਞਾਤਿਂ ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯਾ, ਦਾਨੇ ਵਾ ਪੂਜਾਯ ਵਾ ਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤਿਯਾ.
ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨-੩. ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋਕਾਸਅਜ੍ਝੋਕਾਸਸਲ੍ਲਪਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਾਨਿ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਨੇਵ.
ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋਕਾਸਅਜ੍ਝੋਕਾਸਸਲ੍ਲਪਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਦੁਤਿਯਿਕਉਯ੍ਯੋਜਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
‘‘ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਾਤਿ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਠਿਤਮਤ੍ਤਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਸਲ੍ਲਪੇਯ੍ਯ ਵਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ ਗੇਹਸਿਕਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿਯਾਪਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵ, ਨਿਕਣ੍ਣਿਕਂ ਵਾ ਜਪ੍ਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਕਣ੍ਣਮੂਲੇ ਜਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿਯਾਪਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਦੁਤਿਯਿਕਉਯ੍ਯੋਜਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾਪਕ੍ਕਮਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਆਸੀਦਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਆਸਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਸ੍ਸੋਕਾਸਭੂਤੇ’’ਤਿ, ਊਰੁਬਦ੍ਧਾਸਨਸ੍ਸ ਓਕਾਸੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨੋਵਸ੍ਸਕਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਕੋਕਾਸਂ. ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਉਪਚਾਰਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥਪ੍ਪਮਾਣਂ ਪਦੇਸਂ. ਗਿਲਾਨਾਯਾਤਿ ਯਾ ਤਾਦਿਸੇਨ ਗੇਲਞ੍ਞੇਨ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਆਪਦਾਸੂਤਿ ਘਰੇ ਅਗ੍ਗਿ ਵਾ ਉਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਚੋਰੋ ਵਾ, ਏਵਰੂਪੇ ਉਪਦ੍ਦਵੇ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾਪਕ੍ਕਮਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾਅਭਿਨਿਸੀਦਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਧੁਵਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਨਿਚ੍ਚਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ.
ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾਅਭਿਨਿਸੀਦਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾਸਨ੍ਥਰਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਕੁਲਾਨੀਤਿ ਕੁਲਸ੍ਸ ਘਰਾਨਿ.
ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾਸਨ੍ਥਰਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਪਰਉਜ੍ਝਾਪਨਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਟ੍ਠਮਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਪਰਉਜ੍ਝਾਪਨਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਪਰਅਭਿਸਪਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਮਨੁਸ੍ਸਦੋਭਗ੍ਗੇਨ ਵਾਤਿ ‘‘ਕਾਣਾ ਹੋਮਿ, ਕੁਣੀ ਹੋਮਿ, ਇਤਰਾ ਵਾ ਈਦਿਸਾ ਹੋਤੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਰੂਪਭਾਵੇਨ. ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਅਨੁਸਾਸਨਿਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਾਯਾਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿਯਾ. ਧਮ੍ਮਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਾਯਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤਿਯਾ. ਅਨੁਸਾਸਨਿਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਾਯਾਤਿ ‘‘ਇਦਾਨਿਪਿ ਤ੍ਵਂ ਏਦਿਸਾ, ਸਾਧੁ ਵਿਰਮਸ੍ਸੁ, ਨੋ ਚੇ ਵਿਰਮਸਿ, ਅਦ੍ਧਾ ਪੁਨ ਏਵਰੂਪਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਸਿ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੮੭੮) ਏਵਂ ਅਨੁਸਾਸਨਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤਿਯਾ.
ਪਰਅਭਿਸਪਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਰੋਦਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਦਸਮਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਰੋਦਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਵਗ੍ਗੋ ਦੁਤਿਯੋ.
੩. ਨਗ੍ਗਵਗ੍ਗੋ
੧-੨. ਨਗ੍ਗਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਇਦਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਉਦਕਸਾਟਿਕਚੀਵਰਂ.
ਦੁਤਿਯਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਨਗ੍ਗਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਚੀਵਰਸਿਬ੍ਬਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਵਿਸਿਬ੍ਬੇਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਜਟੇਤ੍ਵਾ. ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਤਿ ਧੁਰੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇ, ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਚੇਪਿ ਪਚ੍ਛਾ ਸਿਬ੍ਬਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਚੀਵਰਸਿਬ੍ਬਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਸਙ੍ਘਾਟਿਚਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
‘‘ਇਦਂ ਮੇ ਚੀਵਰਂ ਮਹਗ੍ਘਂ ਈਦਿਸੇ ਚੋਰਭਯੇ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਧਾਰੇਤੁਨ੍ਤਿ ਏਵਰੂਪਾਸੁ ਆਪਦਾਸੂ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਾਠੋ. ਸੋ ਪਨ ਕਾਕਪਦਸਞ੍ਜਨਿਤਮੋਹੇਹਿ ਲੇਖਕੇਹਿ ਉਪਰਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਲਿਖਿਤੋ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਲਿਖਿਤੋ, ਏਤ੍ਥੇਵ ਪਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਸਙ੍ਘਾਟਿਚਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਚੀਵਰਸਙ੍ਕਮਨੀਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਆਪਦਾਸੁ ਵਾ ਧਾਰੇਤੀਤਿ ਸਚੇ ਅਪਾਰੁਤਂ ਵਾ ਅਨਿਵਤ੍ਥਂ ਵਾ ਚੋਰਾ ਹਰਨ੍ਤਿ, ਏਵਰੂਪਾਸੂ ਆਪਦਾਸੁ ਧਾਰੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
ਚੀਵਰਸਙ੍ਕਮਨੀਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਗਣਚੀਵਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਤਿ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਥਾਲਕਾਦੀਨਂ ਵਾ ਸਪ੍ਪਿਤੇਲਾਦੀਨਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ. ‘‘ਸਮਗ੍ਘਕਾਲੇ ਦਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ‘‘ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਅਗ੍ਘਨਕਂ ਦਾਤੁਕਾਮਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੯੦੯) ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਆਗਮੇਥ ਤਾਵ, ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਥਂ ਮਹਗ੍ਘਂ, ਕਤਿਪਾਹੇਨ ਕਪ੍ਪਾਸੇ ਆਹਟੇ ਸਮਗ੍ਘਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਦਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿਯਾ.
ਗਣਚੀਵਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭-੧੦. ਪਟਿਬਾਹਨਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ‘‘ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਏਕਂ ਸਾਟਕਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ, ਆਗਮੇਥ ਤਾਵ, ਕਤਿਪਾਹੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਤੋ ਭਾਜੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੯੧੫) ਏਵਂ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
ਅਟ੍ਠਮਨਵਮਾਨਿ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਨੇਵ.
ਸੇਸਨ੍ਤਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਅਵਸੇਸਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਜਿਣ੍ਣਚੀਵਰੋ, ਕਥਿਨਾਨਿਸਂਸਮੂਲਕੋ ਮਹਾਲਾਭੋ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੯੩੧) ਏਵਰੂਪਂ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
ਪਟਿਬਾਹਨਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਨਗ੍ਗਵਗ੍ਗੋ ਤਤਿਯੋ.
੪. ਤੁਵਟ੍ਟਵਗ੍ਗੋ
੧-੩. ਏਕਮਞ੍ਚਤੁਵਟ੍ਟਨਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਪਠਮਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੯੪੦) ਮਜ੍ਝੇ ਕਾਸਾਯਂ ਵਾ ਕਤ੍ਤਰਯਟ੍ਠਿਂ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕਾਯਬਨ੍ਧਨਮ੍ਪਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਨਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਤਤਿਯਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਏਕਮਞ੍ਚਤੁਵਟ੍ਟਨਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪-੯. ਨਉਪਟ੍ਠਾਪਨਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਅਲਭਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਉਪਟ੍ਠਾਯਿਕਂ ਅਲਭਨ੍ਤਿਯਾ. ਗਿਲਾਨਾਯਾਤਿ ਸਯਂ ਗਿਲਾਨਾਯ. ਆਪਦਾਸੂਤਿ ਤਥਾਰੂਪੇ ਉਪਦ੍ਦਵੇ ਸਤਿ.
ਪਞ੍ਚਮਛਟ੍ਠਸਤ੍ਤਮ ਅਟ੍ਠਮਨਵਮਾਨਿ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਨੇਵ.
ਨਉਪਟ੍ਠਾਪਨਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਚਾਰਿਕਨਪਕ੍ਕਮਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਧੁਰੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਤਿ ਸਚੇ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨ੍ਤਰਾਯੇ ਸਤੀਤਿ ਦਸਵਿਧੇਸੁ ਅਨ੍ਤਰਾਯੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ. ‘‘ਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ, ਨਦੀ ਵਾ ਪੂਰਾ, ਵਨਦਾਹੋ ਵਾ ਆਗਤੋ, ਚੋਰਾ ਵਾ ਮਗ੍ਗੇ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਮੇਘੋ ਵਾ ਉਟ੍ਠਹਤਿ, ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.
ਚਾਰਿਕਨਪਕ੍ਕਮਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਤੁਵਟ੍ਟਵਗ੍ਗੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ.
੫. ਚਿਤ੍ਤਾਗਾਰਵਗ੍ਗੋ
੧. ਰਾਜਾਗਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਕੀਲ਼ਨਚਿਤ੍ਤਸਾਲਨ੍ਤਿ ਨ ਰਞ੍ਞੋਵ ਕੀਲ਼ਨਚਿਤ੍ਤਸਾਲਂ, ਅਥ ਖੋ ਯੇਸਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਕੀਲ਼ਨਤ੍ਥਂ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਕਤਸਾਲਂ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਕੀਲ਼ਨਉਪਵਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ. ਯਥਾਹ ‘‘ਰਾਜਾਗਾਰਂ ਨਾਮ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਰਞ੍ਞੋ ਕੀਲ਼ਿਤੁਂ ਰਮਿਤੁਂ ਕਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਕੋ (ਪਾਚਿ. ੯੭੯) ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ. ਤਤ੍ਥ ਕੀਲ਼ਨਉਪਵਨਨ੍ਤਿ ਕੀਲ਼ਨਤ੍ਥਂ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰੇ ਕਤਂ ਆਰਾਮਂ. ਕੀਲ਼ਨੁਯ੍ਯਾਨਨ੍ਤਿ ਤਥੇਵ ਬਹਿਨਗਰੇ ਕਤਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ.
ਰਾਜਾਗਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਆਸਨ੍ਦਿਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਾਤਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਪਾਦਕਾ. ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪਦਭਾਜਨਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯਰੂਪਾਕੁਲੋ ਅਕਪ੍ਪਿਯਮਞ੍ਚੋ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੋ’’ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੨੫੪) ਸਾਰਸਮਾਸਾਚਰਿਯੋ.
ਆਸਨ੍ਦਿਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਸੁਤ੍ਤਕਨ੍ਤਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਉਜ੍ਜਵੁਜ੍ਜਵੇਤਿ ਉਗ੍ਗਿਰਿਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਿਰਿਤ੍ਵਾ ਵੇਠਨੇ. ਕਨ੍ਤਿਤਸੁਤ੍ਤਂ ਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ਦਸਿਕਸੁਤ੍ਤਾਦਿਂ ਸਙ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿਯਾ, ਦੁਕ੍ਕਨ੍ਤਿਤਂ ਵਾ ਪਟਿਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿਯਾ.
ਸੁਤ੍ਤਕਨ੍ਤਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਗਿਹਿਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਤ੍ਤਨੋ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਰਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਸਚੇਪਿ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਬੀਜਨਿਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਞ੍ਜਨਿਦਣ੍ਡਕਂ ਵਾ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਰਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਾ ਪਚਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.
ਗਿਹਿਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫-੬. ਅਧਿਕਰਣਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਿਨੀਤਿ ਦਸਵਿਧੇਸੁ ਅਨ੍ਤਰਾਯੇਸੁ ਏਕੇਨਾਪਿ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਿਨੀ. ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਨ੍ਤੀ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਾਤਿ.
ਛਟ੍ਠਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਅਧਿਕਰਣਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਆਵਸਥਚੀਵਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਆਪਦਾਸੂਤਿ ਮਹਗ੍ਘਚੀਵਰਂ ਸਰੀਰਤੋ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਸਾਮਿਤਮ੍ਪਿ ਚੋਰਾ ਹਰਨ੍ਤਿ, ਏਵਰੂਪਾਸੁ ਆਪਦਾਸੁ ਅਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
ਆਵਸਥਚੀਵਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਆਵਸਥਵਿਹਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਕਵਾਟਬਦ੍ਧਵਿਹਾਰਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਰਬਦ੍ਧਵਿਹਾਰਂ. ਗਿਲਾਨਾਯਾਤਿ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾਯ. ਆਪਦਾਸੂਤਿ ਰਟ੍ਠੇ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇ ਆਵਾਸੇ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਏਵਰੂਪਾਸੁ ਆਪਦਾਸੁ.
ਆਵਸਥਵਿਹਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਵਿਜ੍ਜਾਪਰਿਯਾਪੁਣਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਹਤ੍ਥਿਆਦੀਸੁਪਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੧੦੧੫) ਸਿਪ੍ਪਸਦ੍ਦੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ, ਤਥਾ ਆਥਬ੍ਬਣਾਦੀਸੁ ਮਨ੍ਤਸਦ੍ਦੋ. ਤਤ੍ਥ ਥਰੂਤਿ ਖਗ੍ਗਮੁਟ੍ਠਿ. ਆਥਬ੍ਬਣਮਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਆਥਬ੍ਬਣਵੇਦਵਿਹਿਤੋ ਪਰੂਪਘਾਤਕਰੋ ਮਨ੍ਤੋ. ਖਿਲਨਮਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਦਾਰੁਸਾਰਖਿਲਂ ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਯਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਮਾਰਣਮਨ੍ਤੋ. ਅਗਦਪ੍ਪਯੋਗੋ ਨਾਮ ਵਿਸਯੋਜਨਂ.
ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਵਿਜ੍ਜਾਪਰਿਯਾਪੁਣਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਵਿਜ੍ਜਾਵਾਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਲੇਖੇਤਿ ਲਿਖਸਿਪ੍ਪੇ. ਧਾਰਣਾਯ ਵਾਤਿ ਧਾਰਣਸਤ੍ਥੇ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਬਹੂਨਿਪਿ ਗਨ੍ਥਾਨਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਨਾਗਮਣ੍ਡਲਾਦਿਕੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਾਗਮਣ੍ਡਲਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਪਾਨਂ ਪਵੇਸਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ਮਣ੍ਡਲਬਦ੍ਧਮਨ੍ਤੋ.
ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਵਿਜ੍ਜਾਵਾਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਚਿਤ੍ਤਾਗਾਰਵਗ੍ਗੋ ਪਞ੍ਚਮੋ.
੬. ਆਰਾਮਵਗ੍ਗੋ
੧-੨. ਆਰਾਮਪਵਿਸਨਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਸੀਸਾਨੁਲੋਕਿਕਾਯਾਤਿ ਸੀਸਂ ਅਨੁਲੋਕੇਨ੍ਤਿਯਾ. ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਤਿ ਯਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਠਮਤਰਂ ਸਜ੍ਝਾਯਨਚੇਤਿਯਵਨ੍ਦਨਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ. ਆਪਦਾਸੂਤਿ ਕੇਨਚਿ ਉਪਦ੍ਦੁਤਾ ਹੋਤਿ, ਏਵਰੂਪਾਸੁ ਆਪਦਾਸੁ ਪਵਿਸਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.
ਦੁਤਿਯਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਆਰਾਮਪਵਿਸਨਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩-੪. ਗਣਪਰਿਭਾਸਨਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਸੇਸਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਅਨੁਸਾਸਨਿਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਅਵਸੇਸਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਸਾਸਨਿਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਾਯਾਤਿ ‘‘ਇਦਾਨਿਪਿ ਤ੍ਵਂ ਬਾਲਾ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੦੩੬) ਨਯੇਨ ਅਨੁਸਾਸਨਿਪਕ੍ਖੇ ਠਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਗਣਪਰਿਭਾਸਨਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਕੁਲਮਚ੍ਛਰਿਨੀਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਕੁਲੇ ਮਚ੍ਛਰੋ ਕੁਲਮਚ੍ਛਰੋਤਿ ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਖੇ ਸਕਤ੍ਥੇ ਇਨੀਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਂ ਕੁਲਂ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਂ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਕੁਲਸ੍ਸ ਅਗੁਣਂ, ਅਯਸਂ ਵਾ ਭਾਸਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੦੪੩) ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਅਗੁਣਂ, ਅਯਸਂ ਵਾ ਭਾਸਨ੍ਤਿਯਾ.
ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਆਦੀਨਵਨ੍ਤਿ ਕੁਲਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਅਗੁਣਂ.
ਕੁਲਮਚ੍ਛਰਿਨੀਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.