ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ

ਤਤ੍ਥ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਪਅਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਅਤਿਪਮੋਕ੍ਖਂ ਅਤਿਸੇਟ੍ਠਂ ਅਤਿਉਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਚਨਤ੍ਥੇਨ ਏਕਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸੀਲਗਨ੍ਥਭੇਦਤੋ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੬੯; ੩.੭੫; ਵਿਭ. ੫੦੮) ਚ ‘‘ਆਦਿਮੇਤਂ ਮੁਖਮੇਤਂ ਪਮੁਖਮੇਤਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੩੫) ਚ ਆਦੀਸੁ ਸੀਲਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ‘‘ਉਭਯਾਨਿ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਾਨਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਸ੍ਵਾਗਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੧੪੭; ਅ. ਨਿ. ੮.੫੨; ੧੦.੩੩) ਗਨ੍ਥੋ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਂ ਯੋ ਨਂ ਪਾਤਿ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਤਂ ਮੋਕ੍ਖੇਤਿ ਮੋਚਯਤਿ ਆਪਾਯਿਕਾਦੀਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ, ਅਤ੍ਤਾਨੁਵਾਦਾਦੀਹਿ ਵਾ ਭਯੇਹੀਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ. ਗਨ੍ਥੋ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸ ਜੋਤਕਤ੍ਤਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਵਚਨਤ੍ਥੋ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਾਧਾਰਣੋ ਹੋਤਿ.

ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਵਣ੍ਣਨਾ ਸੀਲਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸਾਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਗਨ੍ਥਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸਾਪਿ, ਗਨ੍ਥੇ ਹਿ ਵਣ੍ਣਿਤੇ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵਣ੍ਣਿਤੋਵ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਗਨ੍ਥਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿਆਦਿਕਂ (ਮਹਾਵ. ੧੩੪) ਪਞ੍ਚਹਿ ਉਦ੍ਦੇਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਹਿ ਵਵਤ੍ਥਿਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ, ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਚਤੂਹਿ ਉਦ੍ਦੇਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਹਿ ਵਵਤ੍ਥਿਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ. ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਪਞ੍ਚ ਉਦ੍ਦੇਸਾ ਨਾਮ ਨਿਦਾਨੁਦ੍ਦੇਸੋ, ਪਾਰਾਜਿਕੁਦ੍ਦੇਸੋ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੁਦ੍ਦੇਸੋ, ਅਨਿਯਤੁਦ੍ਦੇਸੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੁਦ੍ਦੇਸੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਦਾਨੁਦ੍ਦੇਸੋ ਤਾਵ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ…ਪੇ… ਆਵਿਕਤਾ ਹਿਸ੍ਸ ਫਾਸੁ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੇ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ, ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਥ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ, ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ, ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਥ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ, ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ, ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਥ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ, ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇਤ੍ਥਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਨਿਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਵਸੇਸੇ ਸੁਤੇਨ ਸਾਵਿਤੇ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ. ਪਾਰਾਜਿਕੁਦ੍ਦੇਸਾਦੀਨਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾ ਨਿਦਾਨਸ੍ਸ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਾਰਾਜਿਕਾਦੀਨਿ ਓਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋਯੇਵ. ‘‘ਅਵਸੇਸਂ ਸੁਤੇਨ ਸਾਵੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੫੦; ਪਰਿ. ੩੨੫) ਵਚਨਤੋ ਪਨ ਪਾਰਾਜਿਕੁਦ੍ਦੇਸਾਦੀਸੁ ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਿਪ੍ਪਕਤੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਵਸੇਸਂ ਸੁਤੇਨ ਸਾਵੇਤਬ੍ਬਂ. ਨਿਦਾਨੁਦ੍ਦੇਸੇ ਪਨ ਅਨਿਟ੍ਠਿਤੇ ਸੁਤੇਨ ਸਾਵੇਤਬ੍ਬਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਪਨ ਅਨਿਯਤੁਦ੍ਦੇਸੋ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਪਞ੍ਚਹਿ ਚੇਵ ਚਤੂਹਿ ਚ ਉਦ੍ਦੇਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਹਿ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਾਨਂ ਅਯਂ ਵਣ੍ਣਨਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਪਠਮਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਤਾਵ ਵਣ੍ਣਨਤ੍ਥਮਿਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ’’ਤਿਆਦੀਨਂ, ਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਨਿਚ੍ਛਯਂ;

ਭਿਕ੍ਖਵੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾ ਸੁਣਨ੍ਤੁ ਮੇਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਸੁਣਾਤੂਤਿਇਦਂ ਸਵਨਾਣਤ੍ਤਿਵਚਨਂ. ਮੇਤਿ ਯੋ ਸਾਵੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸਵਚਨਂ. ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਸਗਾਰਵਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਵਚਨਂ. ਸਙ੍ਘੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮੂਹਵਚਨਂ. ਸਬ੍ਬਮੇਵ ਚੇਤਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਕੇਨ ਪਠਮਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਵਚਨਂ. ਭਗਵਤਾ ਹਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਂ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ਰਾਜਗਹੇ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੋ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਤਿ, ਤੇਨ ਸਚੇ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਨਵਕਤਰੋ ਹੋਤਿ, ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਮਹਾਵ. ੧੩੪) ਆਗਤਨਯੇਨੇਵ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰੋ ਵਾ ਹਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯ ‘‘ਥੇਰਾਧਿਕਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿਵਚਨਤੋ (ਮਹਾਵ. ੧੫੪), ਨਵਕਤਰੋ ਵਾ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁ ਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਪਟਿਬਲੋ, ਤਸ੍ਸਾਧੇਯ੍ਯਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿਵਚਨਤੋ (ਮਹਾਵ. ੧੫੫).

‘‘ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿਇਮਿਨਾ ਪਨ ਪਦੇਨ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮੂਹੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਸਙ੍ਘੋ, ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਙ੍ਘੋ ਚਾਤਿ ਦੁਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਸਙ੍ਘੋਤਿ ਅਟ੍ਠ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਸਮੂਹੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਙ੍ਘੋਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਸਮੂਹੋ, ਸੋ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਸੋ ਪਨੇਸ ਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ (ਮਹਾਵ. ੩੮੮) ਹੋਤਿ – ਚਤੁਵਗ੍ਗੋ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗੋ ਦਸਵਗ੍ਗੋ ਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗੋ ਅਤਿਰੇਕਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਚਤੁਵਗ੍ਗੇਨ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਪਵਾਰਣਅਬ੍ਭਾਨਾਨਿ ਸਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗੇਨ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਉਪਸਮ੍ਪਦਞ੍ਚ ਅਬ੍ਭਾਨਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਦਸਵਗ੍ਗੇਨ ਅਬ੍ਭਾਨਕਮ੍ਮਮਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗੇਨ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਥਾ ਅਤਿਰੇਕਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗੇਨ.ਸੋ ਪਨ ਚਤੁਵਗ੍ਗਾਦਿਨਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਮ੍ਮਂ ਊਨਕਤਰੇਨ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਅਤਿਰੇਕੇਨ ਪਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨਤ੍ਥੇ ਚਤੁਵਗ੍ਗਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਙ੍ਘੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ.

ਅਜ੍ਜੁਪੋਸਥੋਤਿ ਅਜ੍ਜ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੋ, ਏਤੇਨ ਅਨੁਪੋਸਥਦਿਵਸਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਪਨ੍ਨਰਸੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਞ੍ਞਂ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਦਿਵਸਵਸੇਨ ਹਿ ਤਯੋ ਉਪੋਸਥਾ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਕੋ ਪਨ੍ਨਰਸਿਕੋ ਸਾਮਗ੍ਗਿਉਪੋਸਥੋਤਿ, ਏਵਂ ਤਯੋ ਉਪੋਸਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਹੇਮਨ੍ਤਗਿਮ੍ਹਵਸ੍ਸਾਨਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਉਤੂਨਂ ਤਤਿਯਸਤ੍ਤਮਪਕ੍ਖੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਕਤ੍ਵਾ ਛ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਕਾ, ਅਵਸੇਸਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਪਨ੍ਨਰਸਿਕਾਤਿ ਏਵਂ ਏਕਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਚਤੁਵੀਸਤਿ ਉਪੋਸਥਾ, ਇਦਂ ਤਾਵ ਪਕਤਿਚਾਰਿਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਕਿਂ ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੇ ਵਾ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਵਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੩੬) ਵਚਨਤੋ ਪਨ ‘‘ਆਗਨ੍ਤੁਕੇਹਿ ਆਵਾਸਿਕਾਨਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਮਹਾਵ. ੧੭੮) ਚ ਤਥਾਰੂਪਪਚ੍ਚਯੇ ਸਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੇ ਉਪੋਸਥਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪੁਰਿਮਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਾ ਵਾ, ਤੇਸਂਯੇਵ ਸਚੇ ਭਣ੍ਡਨਕਾਰਕੇਹਿ ਉਪਦ੍ਦੁਤਾ ਪਵਾਰਣਂ ਪਚ੍ਚੁਕ੍ਕਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਪੁਬ੍ਬਕਤ੍ਤਿਕਮਾਸਸ੍ਸ ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖਚਾਤੁਦ੍ਦਸੋ ਵਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਾ ਵਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਪਚ੍ਛਿਮਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਾ ਏਵਾਤਿ ਇਮੇ ਤਯੋ ਪਵਾਰਣਾਦਿਵਸਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਪਕਤਿਚਾਰਿਤ੍ਤਮੇਵ. ਤਥਾਰੂਪਪਚ੍ਚਯੇ ਪਨ ਸਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਾਨਂ ਪੁਰਿਮੇਸੁ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੇਸੁਪਿ ਪਵਾਰਣਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਕੋਸਮ੍ਬਕਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਮਹਾਵ. ੪੫੧) ਆਗਤਨਯੇਨ ਭਿਨ੍ਨੇ ਸਙ੍ਘੇ ਓਸਾਰਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ ਸਙ੍ਘੋ ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਵੂਪਸਮਾਯ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸਾਮਗ੍ਗਿਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਦਾ ‘‘ਤਾਵਦੇਵ ਉਪੋਸਥੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੪੭੫) ਵਚਨਤੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਪਨ੍ਨਰਸੇ, ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਯੋ ਕੋਚਿ ਦਿਵਸੋ ਸਾਮਗ੍ਗਿਉਪੋਸਥਦਿਵਸੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਪੁਰਿਮਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਪਨ ਕਤ੍ਤਿਕਮਾਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਅਯਮੇਵ ਸਾਮਗ੍ਗਿਪਵਾਰਣਾਦਿਵਸੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਇਮੇਸੁ ਤੀਸੁ ਦਿਵਸੇਸੁ ‘‘ਪਨ੍ਨਰਸੋ’’ਤਿਇਮਿਨਾ ਅਞ੍ਞਂ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯ੍ਵਾਯਂ ‘‘ਅਜ੍ਜੁਪੋਸਥੋ’’ਤਿਵਚਨੇਨ ਅਨੁਪੋਸਥਦਿਵਸੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪੋਸਥੋ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬੋਯੇਵ. ਯੋ ਪਨਾਯਂ ਅਞ੍ਞੋ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪੋਸਥੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਸਚੇ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਕੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਅਜ੍ਜੁਪੋਸਥੋ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਪਨ੍ਨਰਸਿਕੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਅਜ੍ਜੁਪੋਸਥੋ ਪਨ੍ਨਰਸੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਸਾਮਗ੍ਗਿਉਪੋਸਥੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਅਜ੍ਜੁਪੋਸਥੋ ਸਾਮਗ੍ਗੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.

ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਤ੍ਤੋ ਕਾਲੋ ਇਮਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਪਤ੍ਤਕਾਲਂ, ਪਤ੍ਤਕਾਲਮੇਵ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ. ਤਦੇਤਂ ਇਧ ਚਤੂਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ. ਯਥਾਹੁ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ –

‘‘ਉਪੋਸਥੋ ਯਾਵਤਿਕਾ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾ,

ਸਭਾਗਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਚ ਨ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ;

ਵਜ੍ਜਨੀਯਾ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ,

‘ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੬੮);

ਤਤ੍ਥ ਉਪੋਸਥੋਤਿ ਤੀਸੁ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਉਪੋਸਥਦਿਵਸੋ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਇਦਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਂ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨਾਸਤਿ. ਯਥਾਹ ‘‘ਨ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਪੋਸਥੇ ਉਪੋਸਥੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਯੋ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੮੩).

ਯਾਵਤਿਕਾ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਯਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਾ ਯੁਤ੍ਤਾ ਅਨੁਰੂਪਾ, ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਕਤਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਚ ਖੋ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤਾ.

ਸੀਮਾ ਚ ਨਾਮੇਸਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾਤਿ ਦੁਵਿਧਾ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਾਦਸ ਵਿਪਤ੍ਤਿਸੀਮਾਯੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਿਵਿਧਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾ ਸੀਮਾ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਨਾਮ, ‘‘ਅਤਿਖੁਦ੍ਦਕਾ, ਅਤਿਮਹਤੀ, ਖਣ੍ਡਨਿਮਿਤ੍ਤਾ, ਛਾਯਾਨਿਮਿਤ੍ਤਾ, ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾ, ਬਹਿਸੀਮੇ ਠਿਤਾ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਨਦਿਯਾ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ’’ਤਿ ਇਮਾ ਹਿ ‘‘ਏਕਾਦਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਸੀਮਤੋ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਵਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੪੮੬) ਵਚਨਤੋ ਏਕਾਦਸ ਵਿਪਤ੍ਤਿਸੀਮਾਯੋ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਅਤਿਖੁਦ੍ਦਕਾ ਨਾਮ ਯਤ੍ਥ ਏਕਵੀਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਅਤਿਮਹਤੀ ਨਾਮ ਯਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕੇਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤੇਨਾਪਿ ਤਿਯੋਜਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾ. ਖਣ੍ਡਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਅਘਟਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਦਿਸਾਯ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪੁਬ੍ਬਕਿਤ੍ਤਿਤਂ ਪਟਿਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਵਂ ਅਕ੍ਖਣ੍ਡਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਦਿਸਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਠਪੇਤਿ, ਖਣ੍ਡਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਅਪਰਾਪਿ ਖਣ੍ਡਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਯਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਗਂ ਤਚਸਾਰਰੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਖਾਣੁਕਂ ਵਾ ਪਂਸੁਪੁਞ੍ਜਵਾਲੁਕਪੁਞ੍ਜਾਨਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਏਕਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾ. ਛਾਯਾਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਪਬ੍ਬਤਚ੍ਛਾਯਾਦੀਨਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਛਾਯਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾ. ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਅਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾ. ਬਹਿਸੀਮੇ ਠਿਤਸਮ੍ਮਤਾ ਨਾਮ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਬਹਿਠਿਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ. ਨਦਿਯਾ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਸਮ੍ਮਤਾ ਨਾਮ ਏਤੇਸੁ ਨਦਿਆਦੀਸੁ ਸਮ੍ਮਤਾ. ਸਾ ਹਿ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਤਾਪਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਦੀ ਅਸੀਮਾ, ਸਬ੍ਬੋ ਸਮੁਦ੍ਦੋ ਅਸੀਮੋ, ਸਬ੍ਬੋ ਜਾਤਸ੍ਸਰੋ ਅਸੀਮੋ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੪੭) ਵਚਨਤੋ ਅਸਮ੍ਮਤਾਵ ਹੋਤਿ. ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਮਾਯ ਪਰੇਸਂ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ. ਸਚੇ ਹਿ ਪੋਰਾਣਕਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਅਮ੍ਬੋ ਚੇਵ ਜਮ੍ਬੂ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਰੁਕ੍ਖਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਂਸਟ੍ਠਵਿਟਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸੁ ਅਮ੍ਬਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਦਿਸਾਭਾਗੇ ਜਮ੍ਬੂ, ਵਿਹਾਰਸੀਮਾ ਚ ਜਮ੍ਬੁਂ ਅਨ੍ਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਬਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਪਚ੍ਛਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਵਿਹਾਰੇ ਕਤੇ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਂ ਅਮ੍ਬਂ ਅਨ੍ਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਜਮ੍ਬੁਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ, ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ. ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਮਾਯ ਪਰੇਸਂ ਸੀਮਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ. ਸਚੇ ਹਿ ਪਰੇਸਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਂ ਸਕਲਂ ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਪਦੇਸਂ ਵਾ ਅਨ੍ਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਮਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ, ਸੀਮਾਯ ਸੀਮਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਇਮਾ ਏਕਾਦਸ ਵਿਪਤ੍ਤਿਸੀਮਾਯੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾ.

ਤਿਵਿਧਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਸਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਯੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਯੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਪਬ੍ਬਤਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਪਾਸਾਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਵਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਰੁਕ੍ਖਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਮਗ੍ਗਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਵਮ੍ਮਿਕਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਨਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਉਦਕਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਸੁ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਸਾਭਾਗੇ ਯਥਾਲਦ੍ਧਾਨਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਗਾਨਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਪਬ੍ਬਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਸੋ ਪਬ੍ਬਤੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਮ੍ਮਾ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾ. ਤਤ੍ਰੇਵਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਗਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ – ਸੁਦ੍ਧਪਂਸੁਸੁਦ੍ਧਪਾਸਾਣਉਭਯਮਿਸ੍ਸਕਵਸੇਨ ਹਿ ਤਿਵਿਧੋਪਿ ਪਬ੍ਬਤੋ ਹਤ੍ਥਿਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਦ੍ਧਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਗੋ, ਤਤੋ ਓਮਕਤਰੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਾਸਾਣਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਅਯੋਗੁਲ਼ਮ੍ਪਿ ਪਾਸਾਣਸਙ੍ਖਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੋ ਕੋਚਿ ਪਾਸਾਣੋ ਉਕ੍ਕਂਸਵਸੇਨ ਹਤ੍ਥਿਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਓਮਕਤਰਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਪਲਗੁਲ਼ਪਿਣ੍ਡਪਰਿਮਾਣੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਗੋ, ਨ ਤਤੋ ਖੁਦ੍ਦਕਤਰੋ. ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣੋ ਪਨ ਅਤਿਮਹਨ੍ਤੋਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਵਨਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਅਨ੍ਤੋਸਾਰੇਹਿ ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਸਾਰਮਿਸ੍ਸਕੇਹਿ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖੇਹਿ ਚਤੁਪਞ੍ਚਰੁਕ੍ਖਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਵਨਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਗਂ, ਤਤੋ ਊਨਕਤਰਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਰੁਕ੍ਖੋ ਜੀਵਨ੍ਤੋਯੇਵ ਅਨ੍ਤੋਸਾਰੋ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਉਬ੍ਬੇਧਤੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲੋ, ਪਰਿਣਾਹਤੋ ਸੂਚਿਦਣ੍ਡਕਪ੍ਪਮਾਣੋਪਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਗੋ, ਤਤੋ ਓਮਕਤਰੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਮਗ੍ਗੋ ਜਙ੍ਘਮਗ੍ਗੋ ਵਾ ਹੋਤੁ ਸਕਟਮਗ੍ਗੋ ਵਾ, ਯੋ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਤੀਣਿ ਗਾਮਖੇਤ੍ਤਾਨਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਾਦਿਸੋ ਜਙ੍ਘਸਤ੍ਥਸਕਟਸਤ੍ਥੇਹਿ ਵਲਞ੍ਜਿਯਮਾਨੋਯੇਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਗੋ, ਅਵਲਞ੍ਜਿਤੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਵਮ੍ਮਿਕੋ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਤਂਦਿਵਸਂਜਾਤੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲੁਬ੍ਬੇਧੋ ਗੋਵਿਸਾਣਮਤ੍ਤੋਪਿ ਵਮ੍ਮਿਕੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਗੋ, ਤਤੋ ਓਮਕਤਰੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾਲਕ੍ਖਣੇ ਨਦਿਂ ਵਕ੍ਖਾਮ, ਸਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਗਾ, ਅਞ੍ਞਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਉਦਕਂ ਯਂ ਅਸਨ੍ਦਮਾਨਂ ਆਵਾਟਪੋਕ੍ਖਰਣੀਤਲ਼ਾਕਜਾਤਸ੍ਸਰਲੋਣਿਸਮੁਦ੍ਦਾਦੀਸੁ ਠਿਤਂ, ਤਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਙ੍ਖਣੇਯੇਵ ਪਥਵਿਯਂ ਖਣਿਤੇ ਆਵਾਟਕੇ ਘਟੇਹਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪੂਰਿਤਮ੍ਪਿ ਯਾਵ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਸਣ੍ਠਮਾਨਕਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਗਂ, ਇਤਰਂ ਸਨ੍ਦਮਾਨਂ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਾਲਂ ਅਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਂ ਵਾ ਭਾਜਨਗਤਂ ਵਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ.

ਪਰਿਸਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਯੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਚਤੂਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵਤਿਕਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਖੇਤ੍ਤੇ ਬਦ੍ਧਸੀਮਂ ਵਾ ਨਦਿਸਮੁਦ੍ਦਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਵਾ ਅਨੋਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਹਤ੍ਥਪਾਸੇ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ਛਨ੍ਦਂ ਵਾ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾ.

ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਯੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਯਾਵਤਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਕਿਤ੍ਤਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੧੩੯) ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਯ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਸਮ੍ਮਤਾ. ਏਵਂ ਏਕਾਦਸ ਵਿਪਤ੍ਤਿਸੀਮਾਯੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਿਵਿਧਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਾ ਸੀਮਾ ‘‘ਬਦ੍ਧਸੀਮਾ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਖਣ੍ਡਸੀਮਾ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਸੀਮਾ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੀਮਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਪਭੇਦੋ.

ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਪਨ ਗਾਮਸੀਮਾ, ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾ, ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਤਿ ਤਿਵਿਧਾ. ਤਤ੍ਥ ਯਾਵਤਾ ਏਕਂ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ, ਅਯਂ ਗਾਮਸੀਮਾ ਨਾਮ. ਅਗਾਮਕੇ ਅਰਞ੍ਞੇ ਸਮਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਅਗਾਮਕਂ ਨਾਮ ਅਰਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਝਾਟਵਿਆਦੀਸੁ ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਦਮਜ੍ਝੇ ਵਾ ਮਚ੍ਛਬਨ੍ਧਾਨਂ ਅਗਮਨਪਥੇਸੁ ਦੀਪਕੇਸੁ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਸਮਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਤਿ ਮਜ੍ਝੇ ਠਿਤਾਨਂ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਸੁ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾ ਵਿਨਿਬ੍ਬੇਧੇਨ ਚੁਦ੍ਦਸ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਅਟ੍ਠਵੀਸਤਿਹਤ੍ਥਪ੍ਪਮਾਣਂ ਹੋਤਿ, ਅਯਞ੍ਚ ਸੀਮਾ ਪਰਿਸਾਵਸੇਨ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਪਰਿਸਾਪਰਿਯਨ੍ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਸਙ੍ਘਾ ਵਿਸੁਂ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਅਞ੍ਞਮੇਕਂ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਉਪਚਾਰਤ੍ਥਾਯ ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਾ ਪਨੇਸਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਦੀ ਅਸੀਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੧੪੭) ਨਯੇਨ ਨਦਿਆਦੀਨਂ ਸੀਮਭਾਵਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਨਦਿਯਾ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਵਾ ਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਵਾ ਯਂ ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਾ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਾ, ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾ ਏਕੂਪੋਸਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਯਂ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸਾ ਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਰਾਜੂਨਂ ਕਾਲੇ ਅਨ੍ਵਡ੍ਢਮਾਸਂ ਅਨੁਦਸਾਹਂ ਅਨੁਪਞ੍ਚਾਹਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵੇ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਵਲਾਹਕੇਸੁ ਵਿਗਤਮਤ੍ਤੇਸੁ ਸੋਤਂ ਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਅਯਂ ਨਦਿਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਸ੍ਸਾ ਪਨ ਈਦਿਸੇ ਸੁਵੁਟ੍ਠਿਕਾਲੇ ਵਸ੍ਸਾਨਸ੍ਸ ਚਤੁਮਾਸੇ ਸੋਤਂ ਨ ਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਤਿਤ੍ਥੇਨ ਵਾ ਅਤਿਤ੍ਥੇਨ ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾਕਰਣੀਯੇ ਆਗਤਲਕ੍ਖਣੇਨ ਤਿਮਣ੍ਡਲਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕਂ ਅਨੁਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਕਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕੋ ਤੇਮਿਯਤਿ, ਅਯਂ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਵਾ ਪਵਿਸਤੁ ਤਲ਼ਾਕਂ ਵਾ, ਪਭਵਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨਦੀ ਨਾਮ. ਸਮੁਦ੍ਦੋ ਪਾਕਟੋਯੇਵ. ਯੋ ਪਨ ਕੇਨਚਿ ਖਣਿਤ੍ਵਾ ਅਕਤੋ ਸਯਂਜਾਤੋ ਸੋਬ੍ਭੋ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਆਗਤੇਨ ਉਦਕੇਨ ਪੂਰਿਤੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਨਦਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਉਦਕਂ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਯਂ ਜਾਤਸ੍ਸਰੋ ਨਾਮ. ਯੋਪਿ ਨਦਿਂ ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਵਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਉਦਕੇਨ ਖਤੋ ਸੋਬ੍ਭੋ ਏਤਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਜਾਤਸ੍ਸਰੋਯੇਵ.

ਯਂ ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਾ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਾਤਿ ਯਂ ਠਾਨਂ ਥਾਮਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ, ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਅਕ੍ਖਧੁਤ੍ਤਾ ਦਾਰੁਗੁਲ਼ਂ ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਉਦਕਂ ਵਾ ਵਾਲੁਕਂ ਵਾ ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਬ੍ਬਥਾਮੇਨ ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਏਵਂ ਖਿਤ੍ਤਂ ਉਦਕਂ ਵਾ ਵਾਲੁਕਂ ਵਾ ਪਤਤਿ, ਅਯਂ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪੋ ਨਾਮ.

ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾ ਏਕੂਪੋਸਥਾਤਿ ਅਯਂ ਤੇਸੁ ਨਦਿਆਦੀਸੁ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਸੀਮਾ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਾ ਚੇਵ ਏਕੂਪੋਸਥਾ ਚ, ਅਯਂ ਪਨ ਏਤੇਸਂ ਨਦਿਆਦੀਨਂ ਅਨ੍ਤੋਯੇਵ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਬਹਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਨਦਿਯਾ ਵਾ ਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਵਾ ਯਤ੍ਤਕਂ ਪਦੇਸਂ ਪਕਤਿਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਚਤੂਸੁ ਮਾਸੇਸੁ ਉਦਕਂ ਓਤ੍ਥਰਤਿ, ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਪਕਤਿਵੀਚਿਯੋ ਓਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਸਣ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮਿ, ਤਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਾਦਿਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਦੁਬ੍ਬੁਟ੍ਠਿਕਾਲੇ ਵਾ ਗਿਮ੍ਹੇ ਵਾ ਨਦਿਜਾਤਸ੍ਸਰੇਸੁ ਸੁਕ੍ਖੇਸੁਪਿ ਸਾ ਏਵ ਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮਿ, ਸਚੇ ਪਨ ਸੁਕ੍ਖੇ ਜਾਤਸ੍ਸਰੇ ਵਾਪਿਂ ਵਾ ਖਣਨ੍ਤਿ, ਵਪ੍ਪਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਠਾਨਂ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਾ ਪਨੇਸਾ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਤੋ ਬਹਿ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਨ੍ਤੋਯੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤੋ ਪਰਿਸਾਪਰਿਯਨ੍ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਮਨ੍ਤਾ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਸਙ੍ਘਾ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਉਪੋਸਥਾਦਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਅਞ੍ਞੋ ਏਕੋ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪੋ ਉਪਚਾਰਤ੍ਥਾਯ ਠਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸੀਮਾ ਚ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਠਿਤੋਕਾਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਪਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਬਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਤਤ੍ਤਕਂਯੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕੋਪੇਤਿ, ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੪੭) ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਏਵਂ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਤਿ ਇਮਂ ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਬਦ੍ਧਸੀਮਾਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਂ ਸੀਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤੇ ਚ ਖੋ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤਾ’’ਤਿ. ਤੇਸੁ ਹਿ ਚਤੂਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਏਕਸੀਮਾਯਂ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਸ੍ਵੇਵੇਤਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਂ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨ ਇਤਰਥਾ. ਯਥਾਹ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੬੮).

ਸਭਾਗਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਚ ਨ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਂ ਸਬ੍ਬੋ ਸਙ੍ਘੋ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾਦਿਨਾ ਸਭਾਗਵਤ੍ਥੁਨਾ ਲਹੁਕਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਰੂਪਾ ਵਤ੍ਥੁਸਭਾਗਾ ‘‘ਸਭਾਗਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਪਚ੍ਚਯਾ ਆਪਨ੍ਨਂ ਪਨ ਆਪਤ੍ਤਿਸਭਾਗਂ ਅਨਤਿਰਿਤ੍ਤਭੋਜਨਪਚ੍ਚਯਾ ਆਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਦੇਸੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਭਾਗਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਨ ਸਤਿ ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਮਨ੍ਤਾ ਆਵਾਸਾ ਸਜ੍ਜੁਕਂ ਪਾਹੇਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਗਚ੍ਛਾਵੁਸੋ, ਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛ, ਮਯਂ ਤੇ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ, ਏਵਞ੍ਚੇਤਂ ਲਭੇਥ, ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਂ, ਨੋ ਚੇ ਲਭੇਥ, ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਸਬ੍ਬੋ ਸਙ੍ਘੋ ਸਭਾਗਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਯਦਾ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੭੧) ਵਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਵੇਮਤਿਕੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਸਬ੍ਬੋ ਸਙ੍ਘੋ ਸਭਾਗਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਯਦਾ ਨਿਬ੍ਬੇਮਤਿਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਕੋਚਿ ਤਂ ਸਭਾਗਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਏਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਦੇਸੇਤਿ, ਦੇਸਿਤਾ ਸੁਦੇਸਿਤਾਵ. ਅਞ੍ਞਂ ਪਨ ਦੇਸਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਦੇਸਕੋ, ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਪਚ੍ਚਯਾ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੋ ਚਾਤਿ ਉਭੋਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨਾਨਾਵਤ੍ਥੁਕਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਨਿਰਾਪਤ੍ਤਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸੇਸੇਹਿ ਸਭਾਗਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਾ ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਾ ਵਾ. ਸਚੇ ਤੇ ਏਵਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ‘‘ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਆਰੋਚੇਥਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੧੩੪) ਨਯੇਨ ਸਾਪਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥਕਰਣੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਸਬ੍ਬੋ ਸਙ੍ਘੋ ਸਭਾਗਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਤਿ ਵੁਤ੍ਤਵਿਧਿਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰੋਤਿ, ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬੋ ਸਙ੍ਘੋ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਭਾਗਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਭਾਗਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਚ ਨ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਤਾਸੁ ਹਿ ਸਭਾਗਾਪਤ੍ਤੀਸੁ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਸੁ ਵਿਸਭਾਗਾਪਤ੍ਤੀਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਸੁਪਿ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ ਹੋਤਿਯੇਵ.

ਵਜ੍ਜਨੀਯਾ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਗਹਟ੍ਠਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਯੋ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੫੪) ਵਚਨਤੋ ਗਹਟ੍ਠੋ, ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਪਰਿਸਾਯ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੧੮੩) ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ, ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ, ਸਾਮਣੇਰੋ, ਸਾਮਣੇਰੀ, ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਕੋ, ਅਨ੍ਤਿਮਵਤ੍ਥੁਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਦਸ੍ਸਨੇ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕੋ, ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕਮ੍ਮੇ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕੋ, ਪਾਪਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੇ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕੋ, ਪਣ੍ਡਕੋ, ਥੇਯ੍ਯਸਂਵਾਸਕੋ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਕ੍ਕਨ੍ਤਕੋ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੋ, ਮਾਤੁਘਾਤਕੋ, ਪਿਤੁਘਾਤਕੋ ਅਰਹਨ੍ਤਘਾਤਕੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਦੂਸਕੋ, ਸਙ੍ਘਭੇਦਕੋ, ਲੋਹਿਤੁਪ੍ਪਾਦਕੋ, ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕੋਤਿ ਇਮੇ ਵੀਸਤਿ ਚਾਤਿ ਏਕਵੀਸਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਵਜ੍ਜਨੀਯਾ ਨਾਮ, ਤੇ ਹਤ੍ਥਪਾਸਤੋ ਬਹਿਕਰਣਵਸੇਨ ਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਤਿਵਿਧੇ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕੇ ਸਤਿ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘੋ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੇਸੇਸੁ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੋਤਿ ਯਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਗਹਟ੍ਠੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਏਤੇਪਿ ਹਿ ਵਜ੍ਜਨੀਯਾ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਸਙ੍ਘੋ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿਇਮਿਨਾ ਯੇ ਤੇ ਅਪਰੇਪਿ ਤਯੋ ਉਪੋਸਥਾ ਸਙ੍ਘੇ ਉਪੋਸਥੋ, ਗਣੇ ਉਪੋਸਥੋ, ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਉਪੋਸਥੋਤਿ, ਏਵਂ ਕਾਰਕਵਸੇਨ ਤਯੋ ਉਪੋਸਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸੁ ਇਤਰੇ ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘੇ ਉਪੋਸਥਮੇਵ ਦੀਪੇਤਿ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਤਿਇਮਿਨਾ ਯੇ ਤੇ ਅਪਰੇਪਿ ਤਯੋ ਉਪੋਸਥਾ ਸੁਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸੋ, ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਉਪੋਸਥੋ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਉਪੋਸਥੋਤਿ, ਏਵਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਾਰਵਸੇਨ ਤਯੋ ਉਪੋਸਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸੁ ਇਤਰੇ ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸੁਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਮੇਵ ਦੀਪੇਤਿ. ਸੁਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸੋ ਨਾਮ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋ ਦੁਵਿਧੋ ਓਵਾਦਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸੋ ਚ ਆਣਾਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ

‘‘ਖਨ੍ਤੀ ਪਰਮਂ ਤਪੋ ਤਿਤਿਕ੍ਖਾ…ਪੇ….

‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣਂ…ਪੇ….

‘‘ਅਨੂਪਵਾਦੋ ਅਨੂਪਘਾਤੋ’’ਤਿ. (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੯੦; ਧ. ਪ. ੧੮੪, ੧੮੩, ੧੮੫)

ਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾਯੋ ਓਵਾਦਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਨਾਮ, ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਵ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਾਵਕਾ. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੧੩੪) ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਆਣਾਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਨਾਮ, ਤਂ ਸਾਵਕਾ ਏਵ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਬੁਦ੍ਧਾ. ਇਦਮੇਵ ਚ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ.

ਯੇ ਪਨ ਇਤਰੇ ਦ੍ਵੇ ਉਪੋਸਥਾ, ਤੇਸੁ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਉਪੋਸਥੋ ਤਾਵ ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਸਨ੍ਤਿਕੇ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਞ੍ਚ ਆਰੋਚਨਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਯ੍ਵਾਯਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਰੀਯਤਿ, ਸੋਪਿ ਪਵਾਰਿਤਾਨਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਵਾਰਿਤਾਨਞ੍ਚ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਰਣਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਪਵਾਰਣਾਯ ਪਵਾਰਿਤਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਚ੍ਛਿਮਿਕਾਯ ਉਪਗਤੇਨ ਵਾ ਅਨੁਪਗਤੇਨ ਵਾ ਛਿਨ੍ਨਵਸ੍ਸੇਨ ਵਾ ਚਾਤੁਮਾਸਿਨਿਯਂ ਪਨ ਪਵਾਰਿਤਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪੁਰਿਮਿਕਾਯ ਉਪਗਤੇਨ ਵਾ ਅਨੁਪਗਤੇਨ ਵਾ ਛਿਨ੍ਨਵਸ੍ਸੇਨ ਵਾ ਕਾਯਸਾਮਗ੍ਗਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ਮਂ ਧਾਰੇਥਾ’’ਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਤ੍ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਪਵਾਰਣਾਦਿਵਸਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਆਵਾਸਿਕੇਹਿ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਅਵੁਟ੍ਠਿਤਾਯ ਵਾ ਏਕਚ੍ਚਾਯ ਵੁਟ੍ਠਿਤਾਯ ਵਾ ਸਬ੍ਬਾਯ ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਯੇ ਅਞ੍ਞੇ ਸਮਸਮਾ ਵਾ ਥੋਕਤਰਾ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਾ. ਯੋ ਪਨਾਯਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਆਰੋਚਨਵਸੇਨ ਕਰੀਯਤਿ, ਸੋ ਞਤ੍ਤਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚ ਅਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚ ਕਰਣਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਿਂ ਆਵਾਸੇ ਤਯੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਤੇਸੁ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇਸੁ ਏਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ‘‘ਸੁਣਨ੍ਤੁ ਮੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾ ਅਜ੍ਜੁਪੋਸਥੋ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਪਨ੍ਨਰਸੋ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਦਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ ਮਯਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਉਪੋਸਥਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਠਪਿਤਾਯ ਥੇਰੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ਮਂ ਧਾਰੇਥਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੬੮) ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਰੇਹਿ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਏਵਮੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਞਤ੍ਤਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਞਤ੍ਤਿਂ ਅਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਯਂ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਉਪੋਸਥੋ.

ਸਚੇ ਪਨ ਏਕੋਵ ਭਿਕ੍ਖੁ ਹੋਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬਕਰਣੀਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਨਾਗਮਨਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਮੇ ਉਪੋਸਥੋ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਪਨ੍ਨਰਸੋ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੁਪੋਸਥੋਤਿ ਏਵਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਾਰਵਸੇਨ ਤਯੋ ਉਪੋਸਥਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨਵ ਉਪੋਸਥਾ ਦੀਪਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਦਿਵਸਵਸੇਨ ਪਨ੍ਨਰਸਿਕੋ, ਕਾਰਕਵਸੇਨ ਸਙ੍ਘੁਪੋਸਥੋ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਾਰਵਸੇਨ ਸੁਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਏਵਂ ਤਿਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਉਪੋਸਥੋ ਇਧ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਉਪੋਸਥਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਅਞ੍ਞਂ ਅਭਿਕ੍ਖੁਕਂ ਨਾਨਾਸਂਵਾਸਕੇਹਿ ਵਾ ਸਭਿਕ੍ਖੁਕਂ ਆਵਾਸਂ ਵਾ ਅਨਾਵਾਸਂ ਵਾ ਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਙ੍ਘੇਨ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਹੋਤਿ.

ਕਿਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਘੋ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਉਪੋਸਥਕਰਣਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਯਂ ਤਂ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਪੋਸਥਾਗਾਰਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੧੫੯) ਨਯੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਂ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਚ –

‘‘ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨੀ ਪਦੀਪੋ ਚ, ਉਦਕਂ ਆਸਨੇਨ ਚ;

ਉਪੋਸਥਸ੍ਸ ਏਤਾਨਿ, ‘ਪੁਬ੍ਬਕਰਣ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

‘‘ਛਨ੍ਦਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਉਤੁਕ੍ਖਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਗਣਨਾ ਚ ਓਵਾਦੋ;

ਉਪੋਸਥਸ੍ਸ ਏਤਾਨਿ, ‘ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੬੮);

ਏਵਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਨਾਮੇਹਿ ਨਵਵਿਧਂ ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਕਿਂ ਤਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਥੇਰੇਨ ਆਣਤ੍ਤੇਨ ਅਗਿਲਾਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਪੋਸਥਾਗਾਰਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਪਾਨੀਯਂ ਪਰਿਭੋਜਨੀਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬਂ, ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬਂ, ਪਦੀਪੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਥੇਰੇਨਾਪਿ ਪਤਿਰੂਪਂ ਞਤ੍ਵਾ ਆਣਾਪੇਤਬ੍ਬਂ.

ਛਨ੍ਦਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪੋਸਥਕਰਣਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਸਙ੍ਘੇ ਬਹਿ ਉਪੋਸਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਗਤੇਨ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸਾਮਗ੍ਗਿਂ ਅਦੇਨ੍ਤੇਨ ਛਨ੍ਦੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ. ਯੋਪਿ ਗਿਲਾਨੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਕਿਚ੍ਚਪ੍ਪਸੁਤੋ ਵਾ, ਤੇਨਾਪਿ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਦੇਨ੍ਤੇਨ ਛਨ੍ਦੋਪਿ ਦਾਤਬ੍ਬੋ. ਕਥਂ ਦਾਤਬ੍ਬੋ? ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ‘‘ਛਨ੍ਦਂ ਦਮ੍ਮਿ, ਛਨ੍ਦਂ ਮੇ ਹਰ, ਛਨ੍ਦਂ ਮੇ ਆਰੋਚੇਹੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੬੫) ਅਯਂ ਅਤ੍ਥੋ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਉਭਯੇਨ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ, ਏਵਂ ਦਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਛਨ੍ਦੋ. ਅਕਤੂਪੋਸਥੇਨ ਪਨ ਗਿਲਾਨੇਨ ਵਾ ਕਿਚ੍ਚਪ੍ਪਸੁਤੇਨ ਵਾ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿ ਦਾਤਬ੍ਬਾ. ਕਥਂ ਦਾਤਬ੍ਬਾ? ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ‘‘ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਦਮ੍ਮਿ, ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਮੇ ਹਰ, ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਮੇ ਆਰੋਚੇਹੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੬੪) ਅਯਂ ਅਤ੍ਥੋ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਉਭਯੇਨ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ, ਏਵਂ ਦਿਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿ, ਤਂ ਪਨ ਦੇਨ੍ਤੇਨ ਛਨ੍ਦੋਪਿ ਦਾਤਬ੍ਬੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਦੇਨ੍ਤੇਨ ਛਨ੍ਦਮ੍ਪਿ ਦਾਤੁਂ, ਸਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਕਰਣੀਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੬੫). ਤਤ੍ਥ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਦਾਨਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋਪਿ ਉਪੋਸਥਕਰਣਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਨ ਅਵਸੇਸਂ ਸਙ੍ਘਕਿਚ੍ਚਂ. ਛਨ੍ਦਦਾਨਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸੇਵ ਉਪੋਸਥਕਰਣਞ੍ਚ ਸੇਸਕਿਚ੍ਚਞ੍ਚ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਉਪੋਸਥੋ ਅਕਤੋਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਦੇਨ੍ਤੇਨ ਛਨ੍ਦੋਪਿ ਦਾਤਬ੍ਬੋ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਨ ਸੁਦ੍ਧਿਕਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਵਾ ਇਮਂ ਵਾ ਛਨ੍ਦਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਏਕੇਨ ਬਹੂਨਮ੍ਪਿ ਆਹਰਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਸੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਯੇਸਂ ਤੇਨ ਛਨ੍ਦੋ ਵਾ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿ ਵਾ ਗਹਿਤਾ, ਤੇਸਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਛਨ੍ਦਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਇਤਰਾ ਪਨ ਬਿਲ਼ਾਲਸਙ੍ਖਲਿਕਾ ਛਨ੍ਦਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਸਾ ਨਾਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਯਮੇਵ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਨਾਰੋਚੇਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਛਨ੍ਦਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਹਤ੍ਥਪਾਸਂ ਉਪਗਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਆਗਤਾ ਹੋਤਿ.

ਉਤੁਕ੍ਖਾਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਹੇਮਨ੍ਤਾਦੀਨਂ ਉਤੂਨਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਅਵਸਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਉਤੂਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਗਣਨਾਤਿ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਪੋਸਥਗ੍ਗੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਗਣਨਾ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਹਿ ਉਭਯਂ ਕਤ੍ਵਾਵ ਉਪੋਸਥੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਓਵਾਦੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦੋ. ਨ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਯਾਚਿਤਂ ਓਵਾਦਂ ਅਨਾਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਹਿ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਉਪੋਸਥੋ’’ਤਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਉਪੋਸਥੋ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੋ ਪਨ੍ਨਰਸੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ, ਅਯ੍ਯ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਤਿ, ਲਭਤੁ ਕਿਰ, ਅਯ੍ਯ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੧੩) ਏਵਂ ਓਵਾਦਂ ਯਾਚਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਬਾਲਗਿਲਾਨਗਮਿਯੇ ਅਞ੍ਞੋ ਸਚੇਪਿ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਅਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੇਨ ਸੋ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤੋ, ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਪੋਸਥਗ੍ਗੇ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਤਿ, ਲਭਤੁ ਕਿਰ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਕੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕੋ ਸਮ੍ਮਤੋ’’ਤਿ. ਸਚੇ ਹੋਤਿ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕੋ ਸਮ੍ਮਤੋ, ਤਤੋ ਤੇਨ ਸੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕੋ ਸਮ੍ਮਤੋ, ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤੂ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੧੩). ਸਚੇ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਤੋ ਤੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਕੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਸ੍ਸਹਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਉਸ੍ਸਹਤਿ, ਸੋਪਿ ਚ ਅਟ੍ਠਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਤਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ ਓਵਾਦਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕੋ ਸਮ੍ਮਤੋ, ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤੂ’’ਤਿ (ਚੁਲ਼ਵ. ੪੧੩). ਸਚੇ ਪਨ ਕੋਚਿ ਨ ਉਸ੍ਸਹਤਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਕੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕੋ ਸਮ੍ਮਤੋ, ਪਾਸਾਦਿਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੂ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਹਿ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਸਕਲਂ ਸਾਸਨਂ ਆਰੋਚਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ.

ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇਨਾਪਿ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪੇਸੇਤਬ੍ਬਾ, ਗਚ੍ਛਥ, ਅਯ੍ਯਾ, ਪੁਚ੍ਛਥ ‘‘ਕਿਂ, ਅਯ੍ਯ, ਲਭਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਾਹਿ ‘‘ਸਾਧੁ, ਅਯ੍ਯੇ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਕਿਂ, ਅਯ੍ਯ, ਲਭਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਕੋ ਸਮ੍ਮਤੋ, ਪਾਸਾਦਿਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੂ’’ਤਿ, ਤਾਹਿ ‘‘ਸਾਧੁ ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਞ੍ਚ ਏਕਤੋ ਆਗਤਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਾ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਾਸੁ ਪਨ ਏਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਞ੍ਚੇਵ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਞ੍ਚ, ਇਤਰਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਹਾਯਿਕਾ. ਸਚੇ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਨ ਪੂਰਤਿ, ਉਭਯਤੋਪਿ ਵਾ ਗਣਮਤ੍ਤਮੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਹੋਤਿ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਚਨਕ੍ਕਮੋ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ, ਅਯ੍ਯ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਾਦੇਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਨ੍ਤਿ, ਲਭਨ੍ਤੁ ਕਿਰ, ਅਯ੍ਯ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ, ‘‘ਅਹਂ, ਅਯ੍ਯ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਾਮਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਾਮਿ, ਲਭਾਮਹਂ, ਅਯ੍ਯ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ, ਅਯ੍ਯਾ, ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਤਿ, ਲਭਤੁ ਕਿਰ, ਅਯ੍ਯਾ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ, ਅਯ੍ਯਾ, ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਨ੍ਤਿ, ਲਭਨ੍ਤੁ ਕਿਰ, ਅਯ੍ਯਾ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ, ‘‘ਅਹਂ, ਅਯ੍ਯਾ, ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਾਮਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਾਮਿ, ਲਭਾਮਹਂ, ਅਯ੍ਯਾ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ, ਅਯ੍ਯ, ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਤਿ, ਲਭਤੁ ਕਿਰ, ਅਯ੍ਯ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ, ਅਯ੍ਯ, ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਨ੍ਤਿ, ਲਭਨ੍ਤੁ ਕਿਰ, ਅਯ੍ਯ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ, ‘‘ਅਹਂ, ਅਯ੍ਯ, ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਾਮਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਾਮਿ, ਲਭਾਮਹਂ, ਅਯ੍ਯ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਪੋਸਥਕਾਲੇ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਨ੍ਤਿ, ਲਭਨ੍ਤੁ ਕਿਰ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਤਿ, ਲਭਤੁ ਕਿਰ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਨ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਵਨ੍ਦਤਿ, ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਯਾਚਤਿ, ਯਾਚਨ੍ਤਿ, ਯਾਚਤਿ, ਲਭਤੁ ਕਿਰ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ, ਲਭਨ੍ਤੁ ਕਿਰ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ, ਲਭਤੁ ਕਿਰ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਪੋਸਥਗ੍ਗੇਪਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਕੇਨ ਵਾ ਞਤ੍ਤਿਟ੍ਠਪਕੇਨ ਵਾ ਇਤਰੇਨ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਚੇ ਸਮ੍ਮਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਥਿ, ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ‘‘ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ, ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ, ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤੁ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੁ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਤੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਨਤ੍ਥਿ, ‘‘ਪਾਸਾਦਿਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁ, ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੁ, ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਓਵਾਦਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੇਨ ਪਾਟਿਪਦੇ ਤਂ ਪਚ੍ਚਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਏਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਯਾਚਿਤਂ ਓਵਾਦਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾਵ ਉਪੋਸਥੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਛਨ੍ਦਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਉਤੁਕ੍ਖਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਗਣਨਾ ਚ ਓਵਾਦੋ;

ਉਪੋਸਥਸ੍ਸ ਏਤਾਨਿ, ‘ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਆਰੋਚੇਥਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਆਰੋਚੇਥ, ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਇਦਂ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਆਰੋਚਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ‘‘ਨ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਪਤ੍ਤਿਕੇਨ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਸੋਤਬ੍ਬਂ, ਯੋ ਸੁਣੇਯ੍ਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੮੬) ਹਿ ਵਚਨਤੋ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇਹਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਸੋਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਆਰੋਚੇਥ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਸਿਯਾ ‘‘ਸਙ੍ਘੋ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੩੪) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਇਧਾਪਿ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਸਨ੍ਧਿਯਤੀਤਿ. ਵੁਚ੍ਚਤੇ, ਵਚਨਮਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ ਨ ਸਨ੍ਧਿਯਤਿ, ਲਕ੍ਖਣਤੋ ਪਨ ਸਮੇਤਿ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ, ਗਣਸ੍ਸ ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦੇਸਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਇਦਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਲਕ੍ਖਣਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਇਦਮੇਵੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.

ਤਂ ਸਬ੍ਬੇਵ ਸਨ੍ਤਾ ਸਾਧੁਕਂ ਸੁਣੋਮ ਮਨਸਿ ਕਰੋਮਾਤਿ ਨ੍ਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ. ਸਬ੍ਬੇਵ ਸਨ੍ਤਾਤਿ ਯਾਵਤਿਕਾ ਤਸ੍ਸਾ ਪਰਿਸਾਯ ਥੇਰਾ ਚ ਨਵਾ ਚ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਚ. ਸਾਧੁਕਂ ਸੁਣੋਮਾਤਿ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਾਮ. ਮਨਸਿ ਕਰੋਮਾਤਿ ਏਕਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੇ ਠਪੇਯ੍ਯਾਮ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸੁਣੋਥ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ‘‘ਸਙ੍ਘੋ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਇਮਿਨਾ ਪਨ ਨ ਸਮੇਤਿ. ਸਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਹਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸੇਤਂ ਉਪੋਸਥਕਰਣਂ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਕੋ ਚ ਸਙ੍ਘਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋਵ, ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਸੁਣੋਮ ਮਨਸਿ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ ਇਦਮੇਵ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਂ.

ਇਦਾਨਿ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਆਰੋਚੇਥਾ’’ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਆਰੋਚਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਯਸ੍ਸ ਸਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਸੋ ਆਵਿਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸ ਸਿਯਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਛਨ੍ਨਂ ਆਕਾਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਆਪਨ੍ਨਾਪਤ੍ਤਿ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਆਪਤ੍ਤਿਞ੍ਹਿ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਲਜ੍ਜਿਤਾ, ਅਞ੍ਞਾਣਤਾ, ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਪ੍ਪਕਤਤਾ, ਅਕਪ੍ਪਿਯੇ ਕਪ੍ਪਿਯਸਞ੍ਞਿਤਾ, ਕਪ੍ਪਿਯੇ ਅਕਪ੍ਪਿਯਸਞ੍ਞਿਤਾ, ਸਤਿਸਮ੍ਮੋਸਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਛਹਾਕਾਰੇਹਿ (ਪਰਿ. ੨੯੫) ਆਪਜ੍ਜਤਿ.

ਕਥਂ ਅਲਜ੍ਜਿਤਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤਿ? ਅਕਪ੍ਪਿਯਭਾਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋਯੇਵ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ ਕਰੋਤਿ.

ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

‘‘ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਗੂਹਤਿ;

ਅਗਤਿਗਮਨਞ੍ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਦਿਸੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਲਜ੍ਜਿਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ. (ਪਰਿ. ੩੫੯);

ਕਥਂ ਅਞ੍ਞਾਣਤਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤਿ? ਅਞ੍ਞਾਣਪੁਗ੍ਗਲੋ ਹਿ ਮਨ੍ਦੋ ਮੋਮੂਹੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਰੋਤਿ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਵਿਰਾਧੇਤਿ, ਏਵਂ ਅਞ੍ਞਾਣਤਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤਿ.

ਕਥਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਪ੍ਪਕਤਤਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤਿ? ਕਪ੍ਪਿਯਾਕਪ੍ਪਿਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵਿਨਯਧਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਚੇ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਚੇ, ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਅਯਂ ਪਨ ‘‘ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਤਿਯੇਵ, ਏਵਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਪ੍ਪਕਤਤਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤਿ.

ਕਥਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯੇ ਕਪ੍ਪਿਯਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤਿ? ਅਚ੍ਛਮਂਸਂ ‘‘ਸੂਕਰਮਂਸ’’ਨ੍ਤਿ ਖਾਦਤਿ, ਵਿਕਾਲੇ ਕਾਲਸਞ੍ਞਾਯ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯੇ ਕਪ੍ਪਿਯਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤਿ.

ਕਥਂ ਕਪ੍ਪਿਯੇ ਅਕਪ੍ਪਿਯਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤਿ? ਸੂਕਰਮਂਸਂ ‘‘ਅਚ੍ਛਮਂਸ’’ਨ੍ਤਿ ਖਾਦਤਿ, ਕਾਲੇ ਵਿਕਾਲਸਞ੍ਞਾਯ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਕਪ੍ਪਿਯੇ ਅਕਪ੍ਪਿਯਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤਿ.

ਕਥਂ ਸਤਿਸਮ੍ਮੋਸਾ ਆਪਜ੍ਜਤਿ? ਸਹਸੇਯ੍ਯਚੀਵਰਵਿਪ੍ਪਵਾਸਾਦੀਨਿ ਸਤਿਸਮ੍ਮੋਸਾ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਇਤਿ ਇਮੇਸਂ ਛਨ੍ਨਂ ਆਕਾਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਆਕਾਰੇਨ ਆਪਨ੍ਨਾ ਯਸ੍ਸ ਸਿਯਾ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਾ ਨਵਸ੍ਸ ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸੋ ਆਵਿਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸੋ ਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਦੇਸੇਤੁ ਵਾ ਪਕਾਸੇਤੁ ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਸਨ੍ਤਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਏਵਂ ਅਨਾਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਵੁਟ੍ਠਿਤਾ ਵਾ ਦੇਸਿਤਾ ਵਾ ਆਰੋਚਿਤਾ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਅਸਨ੍ਤੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਸਨ੍ਤਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇਨ ਖੋ ਪਨਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੇ ‘‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਵੇਦਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇਨਾਪਿ ਹਿ ਕਾਰਣੇਨ ਅਹਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੇ ‘‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਯਥਾ ਖੋ ਪਨ ਪਚ੍ਚੇਕਪੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਯਥਾ ਏਕੇਨੇਕੋ ਪੁਟ੍ਠੋ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯ, ਯਥਾ ਏਕੇਨੇਕੋ ਪਚ੍ਚੇਕਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਮਂ ਏਸ ਪੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਏਵਮੇਵਂ ਏਵਰੂਪਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਅਨੁਸਾਵਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਕਚ੍ਚੇ ਤਾਵ ਆਚਰਿਯਾ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਇਮਿਸ੍ਸਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਪਰਿਸਾਯ ਯਦੇਤਂ ‘ਯਸ੍ਸ ਸਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਸੋ ਆਵਿਕਰੇਯ੍ਯ, ਅਸਨ੍ਤਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇਨ ਖੋ ਪਨਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਤਿ ਵੇਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਨੁਸਾਵਿਤਂ, ਤਂ ਏਕਮੇਕੇਨ ‘ਮਂ ਏਸ ਪੁਚ੍ਛਤੀ’ਤਿ ਏਵਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਤਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ? ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਭੇਦਤੋ. ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਚ ਅਭਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ‘‘ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮਹਾਵ. ੭੨; ਚੂਲ਼ਵ. ੩) ਵਿਯ, ‘‘ਯਸ੍ਸ ਸਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤ੍ਤਯਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥਤੋਪਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋਪਿ ਭਿਨ੍ਨਂ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਤ੍ਤਯਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਯਦਿ ਚੇਤਂ ਯਾਵਤਤਿਯਾਨੁਸ੍ਸਾਵਨਂ ਸਿਯਾ, ਨਿਦਾਨੁਦ੍ਦੇਸੇ ਅਨਿਟ੍ਠਿਤੇਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾ. ਨ ਚ ਯੁਤ੍ਤਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤੁਂ.

ਅਪਰੇ ‘‘ਅਨੁਸਾਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿਪਦਸ੍ਸ ਅਨੁਸਾਵੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਾਵਤਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿਇਦਂ ਉਪਰਿ ਉਦ੍ਦੇਸਾਵਸਾਨੇ ‘‘ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਥ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹੁ. ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ? ਅਤ੍ਥਯੁਤ੍ਤੀਨਂ ਅਭਾਵਤੋ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਪਦਂ ਕੇਚਿ ‘‘ਅਨੁਸਾਵੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ‘‘ਅਨੁਸਾਵੇਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਉਭਯਂ ਵਾਪਿ ਅਤੀਤਕਾਲਮੇਵ ਦੀਪੇਤਿ, ਨ ਅਨਾਗਤਂ. ਯਦਿ ਚਸ੍ਸ ਅਯਂ ਅਤ੍ਥੋ ਸਿਯਾ, ‘‘ਅਨੁਸਾਵਿਤਂ ਹੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਤਾਵ ਅਤ੍ਥਾਭਾਵਤੋ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਯਦਿ ਚੇਤਂ ਉਦ੍ਦੇਸਾਵਸਾਨੇ ਵਚਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ, ‘‘ਨ ਆਵਿਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਦਾਨੇ ਸਮਤ੍ਤੇਪਿ ਵੁਤ੍ਤਮੁਸਾਵਾਦੋ ਨ ਸਿਯਾ, ਕਸ੍ਮਾ? ‘‘ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਿਯਮਾਨੇ’’ਤਿਵਚਨਤੋ (ਮਹਾਵ. ੧੩੪) ‘‘ਯਾਵਤਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਵਚਨਮੇਵ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਸਿਯਾ, ਕਸ੍ਮਾ? ਨਿਦਾਨੁਦ੍ਦੇਸੇ ਯਾਵਤਤਿਯਾਨੁਸ੍ਸਾਵਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਏਵਂ ਯੁਤ੍ਤਿਅਭਾਵਤੋ ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਅਨੁਸਾਵਿਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਲਕ੍ਖਣਵਚਨਮਤ੍ਤਂ, ਤੇਨ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ – ਇਦਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਨਾਮ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਿਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਿਯਮਾਨੇ ਯੋ ਸਰਮਾਨੋ ਸਨ੍ਤਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨਾਵਿਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਯਾਵਤਤਿਯਾਨੁਸ੍ਸਾਵਨਾਵਸਾਨੇ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੋ ਹੋਤੀਤਿ.

ਤਦੇਤਂ ਯਥਾ ਅਨੁਸਾਵਿਤਂ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਅਨੁਸਾਵਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਤਤ੍ਥਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੇ ਪੁਚ੍ਛਾਮੀਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਪਾਰਾਜਿਕਾਦੀਨਂ ਅਵਸਾਨੇ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਨਿਦਾਨਾਵਸਾਨੇ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਉਦ੍ਦੇਸਕਾਲੇ ‘‘ਆਵਿਕਤਾ ਹਿਸ੍ਸ ਫਾਸੁ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਨਿਦਾਨਂ, ਤਤ੍ਥਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੇ ਪੁਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਨਿਦਾਨਂ ਸੁਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਦੁਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ. ਇਮਮੇਵ ਚ ਅਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਉਪੋਸਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਅਨੁਸਾਵਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਸਕਿਮ੍ਪਿ ਅਨੁਸਾਵਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਅਨੁਸਾਵਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਅਨੁਸਾਵਿਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੩੪). ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਆਚਰਿਯਪਰਮ੍ਪਰਾਭਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ…ਪੇ… ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦਸ੍ਸ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੋ ਅਸ੍ਸ ਹੋਤਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਾਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਸਾ ਚ ਖੋ ਪਨ ਨ ਮੁਸਾਵਾਦਲਕ੍ਖਣੇਨ, ‘‘ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੇ ਕਿਂ ਹੋਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੩੫) ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨੇਨ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਅਕਿਰਿਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

‘‘ਅਨਾਲਪਨ੍ਤੋ ਮਨੁਜੇਨ ਕੇਨਚਿ,

ਵਾਚਾਗਿਰਂ ਨੋ ਚ ਪਰੇ ਭਣੇਯ੍ਯ;

ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਵਾਚਸਿਕਂ, ਨ ਕਾਯਿਕਂ,

ਪਞ੍ਹਾਮੇਸਾ ਕੁਸਲੇਹਿ ਚਿਨ੍ਤਿਤਾ’’ਤਿ. (ਪਰਿ. ੪੭੯);

ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋਤਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਵਤ੍ਥੁਤਾਯ ਪਾਮੋਜ੍ਜਾਦਿਸਮ੍ਭਵਂ ਨਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਅਧਿਗਮਾਯ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਯਂ ਅਨਾਵਿਕਰਣਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਸਰਮਾਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਨ੍ਤਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਨ੍ਤੇਨ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਾਪੇਕ੍ਖੇਨਾਤਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁਕਾਮੇਨ ਵਿਸੁਜ੍ਝਿਤੁਕਾਮੇਨ. ਸਨ੍ਤੀ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਵੁਟ੍ਠਿਤਾ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਆਵਿਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਵਾ ਗਣਮਜ੍ਝੇ ਵਾ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੇ ਵਾ ਪਕਾਸੇਤਬ੍ਬਾ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਅਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ‘‘ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਇਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੭੦) ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇਪਿ ਵੇਮਤਿਕੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੇਮਤਿਕੋ, ਯਦਾ ਨਿਬ੍ਬੇਮਤਿਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਦਾ ਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੬੯) ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਆਵਿਕਤਾ ਹਿਸ੍ਸ ਫਾਸੁ ਹੋਤੀਤਿਏਤ੍ਥ ਆਵਿਕਤਾਤਿ ਆਵਿਕਤਾਯ, ਪਕਾਸਿਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਲਜ੍ਜਿਤਾਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਰਿ. ੨੯੫) ਵਿਯ ਹਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ. ਹੀਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ. ਫਾਸੁ ਹੋਤੀਤਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਅਧਿਗਮਾਯ ਫਾਸੁ ਹੋਤਿ, ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਮੂਲਕਾਨਂ ਪਾਮੋਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਸੁਖਪ੍ਪਟਿਪਦਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਤਿ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਵਣ੍ਣਨਾਯ

ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.