੧. ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਸੇਖਿਯੇਸੁ ਪਠਮੇ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਨ੍ਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਮਣ੍ਡਲਂ. ਸਿਕ੍ਖਾ ਕਰਣੀਯਾਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਨਿਵਾਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਰਾਮੇਪਿ ਅਨ੍ਤਰਘਰੇਪਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਵੁਤ੍ਤਵਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਸੇਖਿਯਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਰਾਜਿਕਾਦੀਸੁ ਵਿਯ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨ ਕਤੋ. ਚਾਰਿਤ੍ਤਵਿਨਯਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਓਲਮ੍ਬੇਨ੍ਤੋ ਨਿਵਾਸੇਯ੍ਯ, ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਆਪਤ੍ਤਿਨਾਮੇਨ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾ ਕਰਣੀਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਪਾਲ਼ਿ ਆਰੋਪਿਤਾ, ਪਦਭਾਜਨੇ (ਪਾਚਿ. ੫੭੬) ਪਨ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਨਾਦਰਿਯਕਰਣੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਇਦਾਨਿ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਾਭਿਮਣ੍ਡਲਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਜਙ੍ਘਟ੍ਠਿਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਂ ਨਿਵਾਸਨਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂ ਨਿਵਤ੍ਥਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਅਨਾਦਰਿਯੇਨ ਪੁਰਤੋ ਵਾ ਪਚ੍ਛਤੋ ਵਾ ਓਲਮ੍ਬੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸੇਵ, ਯੇ ਚਞ੍ਞੇ ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਗਿਹਿਨਿਵਤ੍ਥਂ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਹਤ੍ਥਿਸੋਣ੍ਡਕਂ ਮਚ੍ਛਵਾਲਕਂ ਚਤੁਕ੍ਕਣ੍ਣਕਂ ਤਾਲਵਣ੍ਟਕਂ ਸਤਵਲਿਕਂ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਸਂਵਲ੍ਲਿਯਂ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਖਨ੍ਧਕੇ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੮੦) ਨਿਵਾਸਨਦੋਸਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਥਾ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ.
ਤਤ੍ਥ ਹਤ੍ਥਿਸੋਣ੍ਡਕਂ ਨਾਮ ਨਾਭਿਮੂਲਤੋ ਹਤ੍ਥਿਸੋਣ੍ਡਸਣ੍ਠਾਨਂ ਓਲਮ੍ਬਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਥਂ ਚੋਲ਼ਿਕਇਤ੍ਥੀਨਂ ਨਿਵਾਸਨਂ ਵਿਯ. ਮਚ੍ਛਵਾਲਕਂ ਨਾਮ ਏਕਤੋਦਸਨ੍ਤਂ ਏਕਤੋ ਪਾਸਨ੍ਤਂ ਓਲਮ੍ਬੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਥਂ. ਚਤੁਕ੍ਕਣ੍ਣਕਂ ਨਾਮ ਉਪਰਿ ਦ੍ਵੇ, ਹੇਟ੍ਠਤੋ ਦ੍ਵੇਤਿ ਏਵਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕਣ੍ਣੇ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਥਂ. ਤਾਲਵਣ੍ਟਕਂ ਨਾਮ ਤਾਲਵਣ੍ਟਾਕਾਰੇਨ ਸਾਟਕਂ ਓਲਮ੍ਬੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਥਂ. ਸਤਵਲਿਕਂ ਨਾਮ ਦੀਘਸਾਟਕਂ ਅਨੇਕਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਓਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਓਵਟ੍ਟਿਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਨਿਵਤ੍ਥਂ, ਵਾਮਦਕ੍ਖਿਣਪਸ੍ਸੇਸੁ ਵਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਵਲਿਯੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਥਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਜਾਣੁਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਏਕਾ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਵਲਿਯੋ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਂਵਲ੍ਲਿਯਨ੍ਤਿ ਮਲ੍ਲਕਮ੍ਮਕਾਰਾਦੀਹਿ ਵਿਯ ਕਚ੍ਛਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਥਂ. ਏਵਂ ਨਿਵਾਸੇਤੁਂ ਗਿਲਾਨਸ੍ਸਾਪਿ ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਮਗ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਏਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਕਣ੍ਣੇ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਲਗ੍ਗਨ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਤੋ ਵਾ ਏਕਂ ਕਾਸਾਵਂ ਤਥਾ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਅਪਰਂ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ.
ਗਿਲਾਨੋ ਪਨ ਅਨ੍ਤੋਕਾਸਾਵਸ੍ਸ ਓਵਟ੍ਟਿਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਂ ਉਪਰਿ ਨਿਵਾਸੇਤੁਂ ਲਭਤਿ, ਅਗਿਲਾਨੇਨ ਦ੍ਵੇ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤੇਨ ਸਗੁਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਸੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਇਤਿ ਇਮਂ ਖਨ੍ਧਕੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਓਲਮ੍ਬਕਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਂ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂ ਨਿਵਾਸੇਤਬ੍ਬਂ, ਤਥਾ ਅਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ.
‘‘ਨਿਦਾਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਤ੍ਥੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕੇ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾ ) ਪਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਸੁਰੁਸੁਰੁਕਾਰਕਂ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸਾਮਿਸੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਾਨੀਯਥਾਲਕਸਸਿਤ੍ਥਕਪਤ੍ਤਧੋਵਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਦ੍ਵਯਂ ਭਗ੍ਗੇਸੁ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ, ਸੇਸਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯੇ ਆਰਬ੍ਭ ਓਲਮ੍ਬੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਸਨਾਦਿਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਿ. ਸੂਪੋਦਨਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਦੀਸੁ ਚ ਗਿਲਾਨਵਸੇਨ ਏਕਾ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ, ਅਨਾਣਤ੍ਤਿਕਾਨਿ, ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ, ਅਞ੍ਞੋ ਆਪਤ੍ਤਿਭੇਦੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਵਿਪਤ੍ਤਿਵਿਚਾਰਣਾ ਵੁਤ੍ਤਾਯੇਵ, ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਅਵਸਾਨੇ ਦਸ੍ਸਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਂ ਪਨ ਅਙ੍ਗਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਯਿਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਤਾਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ, ਅਸ੍ਸਤਿਯਾ, ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਾਤਿ ‘‘ਅਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂ ਨਿਵਾਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ, ਅਥ ਖੋ ‘‘ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂਯੇਵ ਨਿਵਾਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਸ੍ਸਤਿਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਾਵਿਹਿਤਸ੍ਸਾਪਿ ਤਥਾ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂ ਨਿਵਾਸੇਤੁਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਅਪਿਚ ਨਿਵਾਸਨਵਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਪਨ ਸੁਕ੍ਖਜਙ੍ਘੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਮਹਾਪਿਣ੍ਡਿਕਮਂਸੋ ਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਸਾਰੁਪ੍ਪਤ੍ਥਾਯ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਾਧਿਕਮ੍ਪਿ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਸੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਗਿਲਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਜਙ੍ਘਾਯ ਵਾ ਪਾਦੇ ਵਾ ਵਣੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਨਿਵਾਸੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਆਪਦਾਸੂਤਿ ਵਾਲ਼ਾ ਵਾ ਚੋਰਾ ਵਾ ਅਨੁਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ, ਏਵਰੂਪਾਸੁ ਆਪਦਾਸੁ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦਯੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾ ਏਵ. ਅਨਾਦਰਿਯਂ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਾਭਾਵੋ, ਅਪਰਿਮਣ੍ਡਲਨਿਵਾਸਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ. ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਥ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਕਰਣਞ੍ਚਾਤਿ ਤੀਣਿਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਤੋ ਪਰਂ ਤਾਨਿਪਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਕ੍ਖਾਮਾਤਿ.