੧੦. ਦਸਕਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾ
੭੬੦. ‘‘ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ, ਅਸਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਨਤ੍ਥਿ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ. ਅਤੀਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ, ਅਸਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਨਤ੍ਥਿ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ. ਅਨਾਗਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ, ਅਸਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਨਤ੍ਥਿ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ. ਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਤਂ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਖਯਧਮ੍ਮਂ ਵਯਧਮ੍ਮਂ ਵਿਰਾਗਧਮ੍ਮਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ. ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ…ਪੇ… ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ…ਪੇ… ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੩੪) ਏਵਮਾਗਤਾਨਿ ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਤਿ ਞਾਣਾਨਿ. ‘‘ਜਰਾਮਰਣੇ ਞਾਣਂ, ਜਰਾਮਰਣਸਮੁਦਯੇ ਞਾਣਂ, ਜਰਾਮਰਣਨਿਰੋਧੇ ਞਾਣਂ, ਜਰਾਮਰਣਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਯਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਞਾਣਂ. ਜਾਤਿਯਾ ਞਾਣਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਞਾਣਂ…ਪੇ… ਪਟਿਪਦਾਯ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੩੩) ਏਵਮਾਗਤਾਨਿ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਰੀਸਂ ਞਾਣਾਨਿ. ਸੁਤਮਯਞਾਣਾਦੀਨਿ ਅਨਾਵਰਣਞਾਣਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗੇ (ਪਟਿ. ਮ. ਮਾਤਿਕਾ ੧.੧ ਆਦਯੋ) ਆਗਤਾਨਿ ਤੇਸਤ੍ਤਤਿ ਞਾਣਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇਸਤ੍ਤਤਿ ਪਨ…ਪੇ… ਨ ਸਂਯੁਤ੍ਤਕੇ’’ਤਿ. ‘‘ਸਂਯੁਤ੍ਤਕੇ’’ਤਿ ਵਾ ਇਦਂ ‘‘ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਤਿ ਞਾਣਾਨੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ‘‘ਤੇਸਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਨਿਕ੍ਖੇਪਕਣ੍ਡਾਦੀਸੁ. ਯਥਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਵੇਧਾਭਾਵਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਞਾਣਾਦਿ ਥੁਸਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਨਿਖਾਤਖਾਣੁਕੋ ਵਿਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚਞ੍ਚਲਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਹੋਤਿ ਯਥਾਭੂਤਾਵਬੋਧਕਂ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਾਥਾਵਪਟਿਵੇਧਤੋ ਸਯਞ੍ਚ ਅਕਮ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਧਿਬਲਕਰਣਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਆਰੋਪੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲਞ੍ਚ…ਪੇ… ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਵਿਸਭਾਗਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਾ ਅਕਮ੍ਪਿਯਤ੍ਥੋ, ਸਭਾਗਧਮ੍ਮੇਸੁ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਅਭਿਮੁਖਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਚਨਂ. ਉਪਗਮਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾਯ ਪਟਿਜਾਨਨਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਟਿਜਾਨਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠ ਵਾ ਪਰਿਸਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਪਟਿਜਾਨਨਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਨ੍ਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਰਿਸਾਸੁ ਦਸ੍ਸਿਤਅਕਮ੍ਪਿਯਞਾਣਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
ਫਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾਦੀਨਂ ਕਾਰਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਫਲਭੂਤਾਯ ਪਤਿਰੂਪਦੇਸਵਾਸਅਤ੍ਤਸਮ੍ਮਾਪਣਿਧਿਆਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਨਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸੁਤ੍ਤਸੇਸਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਕੇ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਮਾਨੇ ਅਤ੍ਥਕਿਚ੍ਚੇ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਯ ਦੇਸਨਾਞਾਣਸ੍ਸਾਪਿ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਤਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਪਟਿਵੇਧਨਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਟਿਵੇਧਨਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਤਿ ਪਟਿਵੇਧਪਰਿਯੋਸਾਨਭੂਤੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ. ਤਦਧਿਗਮੇਨ ਹਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਸਕਲਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਗੁਣੋ ਭਗਵਾ ਅਨਨ੍ਤਪਟਿਭਾਨੋ ਅਨੁਪਮਾਯ ਬੁਦ੍ਧਲੀਲ਼ਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਅਹੋਸਿ. ‘‘ਪਟਿਲਦ੍ਧਸ੍ਸਾਪੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਬ੍ਬਥਾ ਲਭਾਪਕਸ੍ਸ ਪਟਿਵੇਧਾਨੁਰੂਪਤਾ ਦੇਸਨਾਞਾਣਸ੍ਸ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ, ਤੇਨ ਚ ਪਟਿਵੇਧਨਮਤ੍ਤੇਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦੇਸਨਾਞਾਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਹਾਨਭਾਗਿਯਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵਾ ਹਾਨਭਾਗਿਯਭਾਵਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ. ਕਾਮਸਹਗਤਸਞ੍ਞਾਦਿਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਕਾਮਗੁਣਾਰਮ੍ਮਣਂ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾਦਿਂ. ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਕਤਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਨ੍ਤਿ ‘‘ਚਨ੍ਦੇ ਵਾ ਸੂਰਿਯੇ ਵਾ ਏਤ੍ਤਕਂ ਗਤੇ ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦਿਂ.
ਤਦਭਾਵਗ੍ਗਹਣੇਨਾਤਿ ਕਿਲੇਸਾਵਰਣਾਭਾਵਗ੍ਗਹਣੇਨ. ਠਿਤਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਂ. ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤਾਯਾਤਿ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾਯ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ. ਠਾਨਾਭਾਵਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ, ਨਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਵਾ. ਉਪਰੀਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਬਲਾਨਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮਕਥਾਯ ਉਪਰਿ ਅਨਨ੍ਤਰਮੇਵ. ਵਿਪਾਕਾਵਰਣਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਾਦਿਕਸ੍ਸਾਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਕਮ੍ਮਾਵਰਣਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਇਤਰਨ੍ਤਿ ਅਧਿਗਮਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਾਨਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਂਸਹਿਤਾਨਂ ਧਾਤੂਨਨ੍ਤਿ ਰਾਗਾਦਿਸਹਿਤਾਨਂ ਸਭਾਵਾਨਂ. ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਚ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਸਿਦ੍ਧੇਨ ਅਵਤ੍ਥਾਦਿਵਿਸੇਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਚਰਿਯਾਹੇਤੂਨਨ੍ਤਿ ਰਾਗਾਦਿਚਰਿਯਾਕਾਰਣਭੂਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ.