੧੦. ਦਸਕਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾ
੭੬੦. ‘‘ਚਤਸ੍ਸੋ ਖੋ ਇਮਾ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਯੋਨਿਯੋ. ਕਤਮਾ…ਪੇ… ਯੋ ਖੋ ਮਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਏਵਂ ਜਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫੨) ਵਚਨੇਨ ਚਤੁਯੋਨਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਞਾਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਨਿਰਯਞ੍ਚਾਹਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਪਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫੩) ਪਞ੍ਚਗਤਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਂ. ‘‘ਸਂਯੁਤ੍ਤਕੇ ਆਗਤਾਨਿ ਤੇਸਤ੍ਤਤਿ ਞਾਣਾਨਿ, ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਤਿ ਞਾਣਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਪਨ ਨਿਦਾਨਵਗ੍ਗੇ ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਤਿ ਆਗਤਾਨਿ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਰੀਸਞ੍ਚ, ਤੇਸਤ੍ਤਤਿ ਪਨ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗੇ ਸੁਤਮਯਾਦੀਨਿ ਆਗਤਾਨਿ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਂਯੁਤ੍ਤਕੇਤਿ. ਅਞ੍ਞਾਨਿਪੀਤਿ ਏਤੇਨ ਇਧ ਏਕਕਾਦਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤੇ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਾਦੀਸੁ ਚ ‘‘ਤਯਿਦਂ ਤਥਾਗਤੋ ਪਜਾਨਾਤਿ ‘ਇਮਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਏਵਂ ਗਹਿਤਾਨੀ’ਤਿ’’ਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਨੇਕਞਾਣਪ੍ਪਭੇਦਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਯਾਥਾਵਪਟਿਵੇਧਤੋ ਸਯਞ੍ਚ ਅਕਮ੍ਪਿਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲਞ੍ਚ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਂ ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਅਧਿਬਲਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਟ੍ਠੇਨ ਚਾ’’ਤਿ.
ਸੇਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ. ਪਟਿਜਾਨਨਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਅਭਿਮੁਖਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਟ੍ਠ ਵਾ ਪਰਿਸਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੀਤਿ ਆਸਭਾ, ਬੁਦ੍ਧਾ. ਇਦਂ ਪਨਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਠਾਨਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਮੇਵ ਵਦਤਿ. ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋਵਾਤਿ ਅਵਦਨ੍ਤੋਪਿ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋਵ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਰਿਸਾਸੁ ‘‘ਅਭਿਜਾਨਾਮਹਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਨੇਕਸਤਂ ਖਤ੍ਤਿਯਪਰਿਸਂ…ਪੇ… ਤਤ੍ਰ ਵਤ ਮਂ ਭਯਂ ਵਾ ਸਾਰਜ੍ਜਂ ਵਾ ਓਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮੇਤਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫੧) ਵਚਨੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਅਕਮ੍ਪਿਯਞਾਣਯੁਤ੍ਤੋ ਦਸਬਲੋਹਨ੍ਤਿ ਅਭੀਤਨਾਦਂ ਨਦਤਿ. ਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤੇਨ ਖਨ੍ਧਕਵਗ੍ਗੇ ਆਗਤੇਨ.
‘‘ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤੁਚਕ੍ਕਂ ਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੧) ਸੁਤ੍ਤਸੇਸੇਨ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਸ੍ਸਯਾਦੀਨਂ ਫਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਪੁਰਿਮਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਸ੍ਸਯਾਦਿਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਚ੍ਛਿਮਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਸ੍ਸਯਾਦੀਨਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਤਤ੍ਥ ਚ ਚਕ੍ਕ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਗਹਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਟਿਵੇਧਨਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਪਟਿਵੇਧੋਤਿ ‘‘ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸ੍ਸਪਿ ਦੇਸਨਾਞਾਣਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਪਰਸ੍ਸ ਬੁਜ੍ਝਨਮਤ੍ਤੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਨ ਯਾਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਾ ਦੇਸਨਾਞਾਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਸ੍ਸ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਪਵਤ੍ਤਿਤਚਕ੍ਕਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਚਕ੍ਕਰਤਨਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਯ.
ਸਮਾਦੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮਾਦਾਨਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਪਨ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਕਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਕਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਮ੍ਮਮੇਵ ਵਾ ਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਮਾਦਾਨ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਪੁਬ੍ਬਤ੍ਥਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਮੁਤ੍ਤਗਤ-ਸਦ੍ਦੇ ਗਤ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਯ.
ਅਗਤਿਗਾਮਿਨਿਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮਿਨਿਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚਾਹਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਪਜਾਨਾਮਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮਿਨਿਞ੍ਚ ਪਟਿਪਦ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫੩).
ਹਾਨਭਾਗਿਯਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਹਾਨਭਾਗਿਯਸਭਾਵਂ, ਕਾਮਸਹਗਤਸਞ੍ਞਾਦਿਧਮ੍ਮਂ ਵਾ. ਤਂ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਕਤਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਂ.
‘‘ਇਦਾਨੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਹ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਕਿਲੇਸਾਵਰਣਂ ਤਦਭਾਵਞ੍ਚਾਤਿ ਕਿਲੇਸਾਵਰਣਾਭਾਵਂ. ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਹਿ ਕਿਲੇਸਾਵਰਣਂ ਅਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਦਭਾਵੋ ਠਾਨਂ. ਅਨਧਿਗਮਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਾਵਰਣਂ ਠਾਨਂ, ਤਦਭਾਵੋ ਅਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਦਭਾਵਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਂ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾਯ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਠਿਤਿਂ ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤਾਯ ਠਾਨਾਭਾਵਞ੍ਚ ਅਧਿਗਮਸ੍ਸ ਠਾਨਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੇਨ ਇਮਿਨਾ ਞਾਣੇਨ ਅਧਿਗਮਾਨਧਿਗਮਾਨਂ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ ਕਿਲੇਸਾਵਰਣਤਦਭਾਵੇ ਪਸ੍ਸਤਿ ਭਗਵਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਲੋਕਿਯਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਠਿਤਿਦਸ੍ਸਨਤੋ ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਠਾਨਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤੋ ਚਾ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਧਿਗਮਟ੍ਠਾਨਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਉਪਰਿ ਭਬ੍ਬਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨੇਵ ਵਿਪਾਕਾਵਰਣਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਾਦਿਕਸ੍ਸ ਵਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਞਾਣੇਨ ਸਿਜ੍ਝਨਤੋ ਪਸਙ੍ਗੇਨ ਇਤਰਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਧਾਤੁਵੇਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਤੋਤਿ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਾਦਿਵਸੇਨ ਤਂਸਹਿਤਾਨਂ ਧਾਤੂਨਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾਦਸ੍ਸਨਤੋ, ‘‘ਅਯਂ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਧਾਤੁਯਾ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਰਾਗਚਰਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਰਿਯਾਹੇਤੂਨਂ ਵਾ, ਰਾਗਾਦਯੋ ਏਵ ਵਾ ਪਕਤਿਭਾਵਤੋ ਧਾਤੂਤਿ ਰਾਗਾਦਿਵੇਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਯੋਗਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਨ੍ਤਤਿਮਹਾਮਤ੍ਤਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਾਦਿਵਸੇਨ ਪਯੋਗਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ.
(੧.) ਏਕਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੭੬੧. ਨ ਹੇਤੁਮੇਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ਨ ਹੇਤੂ ਏਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾਵਸੇਨ ਪਨ ਰਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਮ-ਕਾਰੋ ਚ ਕਤੋ ‘‘ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਯ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਨਯੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨ ਹੇਤੁਭਾਵਾਦਿਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਪਚ੍ਛਿਮਨਯੇਨ ਨਹੇਤੁਧਮ੍ਮਾਦਿਕੋਟ੍ਠਾਸਸਙ੍ਗਹੋਤਿ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਚੁਤਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੁਤਿਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਯ ਏਕਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਭਵਗ੍ਗਹਣੇਨ ਨਵਧਾ ਵੁਤ੍ਤਭਵਸ੍ਸ. ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਤਾਯ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵਾਤਿ ‘‘ਨ ਰੂਪਂ ਵਿਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਛਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਰੂਪਤੋ ਏਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸਨਂ ਕਰੋਤਿ.
੭੬੨. ਕਪ੍ਪਤੋ ਕਪ੍ਪਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨ ਕਦਾਚਿ ਤਥਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਨ ਹਿ ਖੀਰਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਏਤੇਸਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਵਿਲਕ੍ਖਣਤਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
੭੬੩. ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾਤਿ ਲੋਕੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ. ਏਤੇਨ ਮਹਤ੍ਤੇਪਿ ਅਵਿਭਾਵਕਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਸੁਖੁਮਤ੍ਤਾ ਨ ਵਿਭਾਵੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਾਦਪਥਂ ਛਿਨ੍ਦਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦੇ ਮਮ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਸਯੋਤਿ ਇਸ੍ਸਰਿਯਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੭੬੪. ਅਬ੍ਬੋਕਿਣ੍ਣਾਤਿ ਅਬ੍ਯਵਹਿਤਾ, ਅਨਨ੍ਤਰਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਨਮ੍ਪਿ ਪਟਿਪਾਟਿਨਿਯਮੋ ਤੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਨ੍ਤਰਤਾਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਤਾ ਏਤੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੭੬੫. ਸਮਨਨ੍ਤਰਤਾਤਿ ਚ ਸਮਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਤਾ.
੭੬੬. ਆਭੁਜਨਤੋਤਿ ਆਭੁਗ੍ਗਕਰਣਤੋ, ਨਿਵਤ੍ਤਨਤੋ ਇਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾ ਅਨਾਭੋਗਾ’’ਤਿ ਆਭੋਗਸਭਾਵਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ‘‘ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ ਆਵਟ੍ਟਨਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਆਵਟ੍ਟਨਭਾਵੋ ਵਾਤਿਆਦਿਨਾ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਨ ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨ ਸਬ੍ਬੇ ਰੂਪਾਦਿਧਮ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਾਤਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਧਮ੍ਮਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ.
ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਅਭਿਨਿਪਤਨਂ ਤੇਹਿ ਸਮਾਗਮੋ ਤੇਸਨ੍ਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਅਭਿਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਵਾ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਹਿ ਅਭਿਨਿਪਤਿਤਬ੍ਬਾਨਿ ਹਿ ਰੂਪਾਦੀਨੀਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਹਿ ਅਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣੇਨ ਪਟਿਵਿਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾਨਿ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚੇਤਨਾਯ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਹਜਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਧਮ੍ਮੇਨ ਪਟਿਵਿਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਨਂ ਏਤੇਸਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਦਸ੍ਸਨਾਦਿਮਤ੍ਤਤੋ ਪਨ ਮੁਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਾ ਏਤੇਸਂ ਕੁਸਲਾਦਿਪਟਿਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਰਂ ਪਟਿਸੇਧੇਤਿ.
ਅਵਿਪਾਕਭਾਵੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸਾਮਞ੍ਞਂ ਅਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤੋ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚ ਕਰੋਤੀਤਿ ਚਵਨਪਰਿਯੋਸਾਨਞ੍ਚ ਕਿਚ੍ਚਂ. ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਹਜਵਨਕਾਨਿ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਪਟਿਸੇਧਨੇ ਅਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਸਿਯਾ – ‘‘ਮਨਸਾ ਚੇ ਪਦੁਟ੍ਠੇਨ…ਪੇ… ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਭਾਸਤਿ ਵਾ ਕਰੋਤਿ ਵਾ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੧-੨) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਾਸਨਕਰਣਕਰਾ, ਤਂਸਦਿਸਾ ਚ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਾਦਕਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਛਟ੍ਠਦ੍ਵਾਰਿਕਾ ਏਵ ਧਮ੍ਮਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਾਤਿ ਨ ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਜਵਨੇਨ ਪਟਿਵਿਜਾਨਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਦੁਬ੍ਬਲਾਨਂ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਪਟਿਵਿਜਾਨਨਂ ਤਤ੍ਥ ਨ ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਂ ‘‘ਨ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਨ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਦ੍ਵਯਜਨਕਸ੍ਸੇਵ ਪਟ੍ਠਪਨਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਦੁਬ੍ਬਲਸ੍ਸ ਮਨੋਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਾਦਿਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਮੀਤਿ, ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤਂ ਅਕੁਸਲਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਮੀਤਿ ਚ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਸਮਾਦਾਨਂ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਜਵਨੇਨ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਚੁਤਿ ਚ ਨ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਹੋਤਿ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤਂਦ੍ਵਾਰਿਕਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਯਾ ਪਨਾਯਂ ਪਾਲ਼ਿ ‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਹਿ ਨ ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਾਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਭਿਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਾ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਆਪਾਥਮਤ੍ਤਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਂ ਨ ਪਟਿਵਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਨ ਹਿ ਰੂਪਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਚ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ. ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਸ੍ਸਪਿ ਰੂਪਨੀਲਾਦਿਆਕਾਰਪਟਿਵਿਜਾਨਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਟਿਵਿਜਾਨਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਪਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਹਿ ਸਾਤਿਸਯਂ ਤਸ੍ਸ ਵਿਜਾਨਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਭਿਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਸ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਜਵਨੇਨ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਞਾਣਸ੍ਸ ਸਹੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਾ. ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮੇਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰਧਮ੍ਮੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਨ ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਆਪਾਥਗਮਨੇ ਨਿਦ੍ਦਾਪਟਿਬੋਧੋ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ, ਪਠਮਂ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਿਕਜਵਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਲੋਭੇਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਸੁਪਿਨੇਨ.
ਅਬ੍ਯਾਕਤੋਯੇਵ ਆਵਜ੍ਜਨਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤੇਹਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇਪਿ ਆਵਜ੍ਜਨਂ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਜਵਨਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਭਵਙ੍ਗਂ ਓਤਰਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਤਸ੍ਸਾ ਏਵ ਵਸੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਵਸੇਨ ਏਕਵਿਧੇਨ ਞਾਣਵਤ੍ਥੁ ਹੋਤੀਤਿ ਚ, ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.
ਏਕਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
(੨.) ਦੁਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੭੬੭. ਅਤ੍ਥ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਭਾਵਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਧਿਕਰਣੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਅਧਿਕਰਣਵਸੇਨ ਲਿਙ੍ਗਪਰਿਵਤ੍ਤਿਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਜਾਪਿਤਾ ਚ ਸਾ ਅਤ੍ਥਾ ਚਾਤਿ ਜਾਪਿਤਤ੍ਥਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵਿਭਾਵਿਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਦੁਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
(੩.) ਤਿਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੭੬੮. ਪਞ੍ਞਾਪਰਿਣਾਮਿਤੇਸੂਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਪਾਚਿਤੇਸੁ. ‘‘ਯੋਗਵਿਹਿਤੇਸੂਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਵਿਸਯਵਿਸੇਸਨਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਹਿਤਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ ਹੋਨ੍ਤਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਚ, ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਤਾਨਿ ਯੋਗਵਿਹਿਤਾਨੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਿ. ਸਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਿਪ੍ਪਂ, ਇਤਰਂ ਕਮ੍ਮਂ. ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਵਡ੍ਢਕੀਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਚ ਅਸਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਪਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਥੂਲਕਮ੍ਮਂ ‘‘ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਪਞ੍ਞਾ ਏਵ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਕਮ੍ਮਂ ਸਿਪ੍ਪ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨਾਗਮਣ੍ਡਲਂ ਨਾਮ ਮਣ੍ਡਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਪੇ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਬਲਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਵਿਸਾਪਨਯਨਂ. ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਰਕ੍ਖਾ, ਯੇਨ ‘‘ਫੂ’’ਤਿ ਮੁਖਵਾਤਂ ਦਤ੍ਵਾ ਵਿਸਂ ਅਪਨਯਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਉਣ੍ਣਨਾਭਿਆਦਿਮਨ੍ਤੋ ਫੁਧਮਨਕਮਨ੍ਤੋ. ‘‘ਅ ਆ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਮਾਤਿਕਾ ‘‘ਕ ਕਾ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਤਪ੍ਪਭੇਦੋ ਚ ਲੇਖਾ.
ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਕਂ, ਇਤਰਂ ਨੋਸਕਂ. ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਤਪ੍ਪਟਿਵੇਧਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਅਨੁਲੋਮਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਯੋਗਵਿਹਿਤੇਸੁ ਵਾ ਕਮ੍ਮਾਯਤਨੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਪੁਨ ਤਸ੍ਸਾ ਵੇਵਚਨਵਸੇਨ ‘‘ਅਨੁਲੋਮਿਕਂ ਖਨ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਅਨੁ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਾਵੇਵਚਨਾਨੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਏਵਰੂਪਿਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਮ੍ਮਾਯਤਨਾਦਿਵਿਸਯਂ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਸਚ੍ਚਾਨੁਲੋਮਿਕਸਭਾਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਚ ਭੂਮਿਸਭਾਵਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸਾ ਖਨ੍ਤਿਆਦੀਹਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਯਸ੍ਸਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਜ੍ਝਾਨਪਜਾਨਨਕਿਚ੍ਚਸਙ੍ਖਾਤਂ ਓਲੋਕਨਂ ਖਮਨ੍ਤਿ ਅਵਿਪਰੀਤਸਭਾਵਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਪਞ੍ਞਾ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਮਨਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਧਮ੍ਮਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੭੬੯. ਅਸਂਵਰਂ ਮੁਞ੍ਚਤੀਤਿ ਸਮਾਦਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਰਤਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚੇਤਨਾ ‘‘ਸੀਲਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਞ੍ਚਚੇਤਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਦਾਨਸੀਲਮਯਤਾਵਚਨਤੋ ਮੁਞ੍ਚਅਪਰਚੇਤਨਾਵਸੇਨ ‘‘ਆਰਬ੍ਭਾ’’ਤਿ, ਪੁਬ੍ਬਚੇਤਨਾਵਸੇਨ ‘‘ਅਧਿਕਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਧਿਕਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ ਯੁਜ੍ਜਤਿ.
੭੭੦. ਪਞ੍ਚਸੀਲਦਸਸੀਲਾਨਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਜਾਤਿਯਾ ਚ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰਭਵੇਸੁ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਨੀਤਿ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਕਾਯ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਿ. ਭਵਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਸੀਲਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨਂ ਸਤਿਪਿ ਸਵਨੇ ਨ ਤਥਾਗਤਦੇਸਨਾਯਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਆਦੀਨਮ੍ਪਿ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਯ ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਯ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾ ਪਞ੍ਞਾ. ਅਥ ਵਾ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸੁ, ਤਦਧਿਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਯ ਪਞ੍ਞਾ.
੭੭੧. ਅਪਾਯੁਪ੍ਪਾਦਨਕੁਸਲਤਾ ਅਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਂ ਸਿਯਾਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਪੁਚ੍ਛਤਿ ‘‘ਅਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਂ ਕਥਂ ਪਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਜਾਤਾ’’ਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਪਰਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਞ੍ਞਵਾਯੇਵ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਰੁਪਾਯਾਤਿ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਉਪਾਯਭੂਤਾ. ਠਾਨੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਠਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ. ਕਿਂ ਤਂ? ਕਾਰਣਜਾਨਨਂ, ਭਯਾਦੀਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਲਹੁਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
ਤਿਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
(੪.) ਚਤੁਕ੍ਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੭੯੩. ਨ ਪਰਿਤਸ੍ਸਤੀਤਿ ‘‘ਅਪਿ ਨਾਮ ਮੇ ਤਣ੍ਡੁਲਾਦੀਨਿ ਸਿਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਤਦਭਾਵੇਨ ਵਾ ਨ ਉਤ੍ਤਸਤਿ.
੭੯੬. ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇਤਿ ਪਰੇਨ ਨਪਤ੍ਤਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬੇ. ਧਮ੍ਮੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਚਵਿਸਯਂ ਞਾਣਂ. ਅਰਿਯਸਚ੍ਚੇਸੁ ਹਿ ਧਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦੋ ਤੇਸਂ ਅਵਿਪਰੀਤਸਭਾਵਤ੍ਤਾਤਿ. ਸਙ੍ਖਤਪਵਰੋ ਵਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਤਸ੍ਸ ਚ ਫਲਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾ ਤਂਸਹਗਤਾ ਧਮ੍ਮੇ ਞਾਣਂ. ਨ ਅਞ੍ਞਞਾਣੁਪ੍ਪਾਦਨਂ ਨਯਨਯਨਂ, ਞਾਣਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਇਮਿਨਾ ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਪਨ ਮਗ੍ਗਫਲਞਾਣਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਯ ਚ ਮੂਲਂ, ਕਾਰਣਞ੍ਚ ਨਯਨਯਨਸ੍ਸਾਤਿ ਦੁਵਿਧੇਨਪਿ ਤੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਨ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਤਥਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਞਾਤਤ੍ਤਾ, ਮਗ੍ਗਫਲਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਚ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧਸਮ੍ਪਯੋਗਂ ਗਤਤ੍ਤਾ ਨਯਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਤੇਨ ਇਮਿਨਾ ਧਮ੍ਮੇਨ ਞਾਣਵਿਸਯਭਾਵੇਨ, ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੋਗੇਨ ਵਾ ਞਾਤੇਨਾਤਿ ਚ ਅਤ੍ਥੋ ਨ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ.
ਯਦਿਪਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਭਿਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਸਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਸਵਿਸੇਸੇ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਤਞ੍ਞੇਵ ਇਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਅਦਿਟ੍ਠੇਨ ਨਯਤੋ ਨਯਨਞਾਣਂ, ਅਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਤਾਯ ਕਾਰਣਭੂਤਤ੍ਤਾ ਕਾਰਣਞਾਣਂ, ਅਨੁਰੂਪਤ੍ਥਵਾਚਕੋ ਵਾ ਕਾਰਣ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਧਮ੍ਮੇ ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਮ੍ਮੁਤਿਮ੍ਹਿ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮੇ ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਸਾਤਿਸਯਸ੍ਸ ਪਟਿਵੇਧਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ ਵਿਸਯੋਭਾਸਨਮਤ੍ਤਜਾਨਨਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਤੇਸੁ ਅਨ੍ਤੋਗਧਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਮੁਤਿਵਸੇਨ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮੁਤਿਮ੍ਹਿ ਞਾਣਂ, ਅਵਸੇਸਂ ਪਨ ਇਤਰਞਾਣਤ੍ਤਯਵਿਸਭਾਗਂ ਞਾਣਂ ਤਬ੍ਬਿਸਭਾਗਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਸਮ੍ਮੁਤਿਞਾਣਮ੍ਹਿ ਪਵਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਞਾਣਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ.
੭੯੭. ਕਿਲੇਸਮੂਲਕੇ ਚਾਤਿ ਨੀਵਰਣਮੂਲਕੇ ਚ ਕਾਮਭਵਧਮ੍ਮੇ.
੭੯੮. ਸਾ ਹਿਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋ ‘‘ਕਾਮੇਸੁ ਵੀਤਰਾਗੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਅਸ੍ਸ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਮਙ੍ਗਿਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸ੍ਵੇਵਾਤਿ ਏਤੇਨ ਕਾਮੇਸੁ ਵੀਤਰਾਗਭਾਵਨਾਵਤ੍ਥਸ੍ਸੇਵ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਮਙ੍ਗਿਸ੍ਸ ਗਹਣੇ ਪਵਤ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਤਤੋ ਪਰਂ ਅਵਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਾਮੇਸੁ ਵੀਤਰਾਗੋ ਸਮਾਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ ਛਟ੍ਠਾਭਿਞ੍ਞਾਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ ਨਾਮ, ਇਤਰਾ ਤਦੁਪਨਿਸ੍ਸਯਤ੍ਤਾ. ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਵਾ ਆਸਵਕ੍ਖਯਭਾਵਤੋ, ਫਲੇ ਵਾ ਆਸਵਕ੍ਖਯੇ ਸਤਿ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਤਂਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਤੋ ਚਤੂਸੁਪਿ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਪਞ੍ਞਾ ਛਟ੍ਠਂ ਅਭਿਞ੍ਞਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
੭੯੯. ਕਾਮਸਹਗਤਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਚੋਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਕਾਮਾਭਿਮੁਖਂ ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਦਨੁਧਮ੍ਮਤਾਤਿ ਤਦਨੁਧਮ੍ਮਾ ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਾ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਪੁਬ੍ਬਤ੍ਥਾਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਤਦਨੁਰੂਪਸਭਾਵਾ’’ਤਿ. ਨਿਕਨ੍ਤਿਂ, ਨਿਕਨ੍ਤਿਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਂ ਵਾ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਸਤੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ‘‘ਅਹੋ ਵਤ ਮੇ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਅਵਿਤਕ੍ਕਾਰਮ੍ਮਣਾ ਅਵਿਤਕ੍ਕਸਹਗਤਾ.
੮੦੧. ਅਧਿਗਮਭਾਵੇਨ ਅਭਿਮੁਖਂ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਅਭਿਵਿਸਿਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਞਾਣੇਨ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਭੂਤਞ੍ਚ ਤਂ ਠਾਨਂ ਪਾਕਟਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੮੦੨. ਵਸਿਤਾਪਞ੍ਚਕਰਹਿਤਂ ਝਾਨਂ ਅਪ੍ਪਗੁਣਂ. ਏਤ੍ਥ ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਟਿਪਦਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਟਿਪਦਾਰਮ੍ਮਣੁਦ੍ਦੇਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾ ਏਵ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ਸਾ ਏਵ ਵਿਭਤ੍ਤਾਤਿ.
ਚਤੁਕ੍ਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
(੫.) ਪਞ੍ਚਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੮੦੪. ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧੀਤਿ ਸਮਾਧਿਅਙ੍ਗਭਾਵੇਨ ਪਞ੍ਞਾ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਪੀਤਿਫਰਣਤਾਦਿਵਚਨੇਨ ਹਿ ਤਮੇਵ ਵਿਭਜਤਿ, ‘‘ਸੋ ਇਮਮੇਵ ਕਾਯਂ ਵਿਵੇਕਜੇਨ ਪੀਤਿਸੁਖੇਨ ਅਭਿਸਨ੍ਦੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੨੬; ਮ. ਨਿ. ੧.੪੨੭) ਨਯੇਨ ਪੀਤਿਯਾ ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਫਰਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪੀਤਿਫਰਣਤਾਸੁਖਫਰਣਤਾਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਠਤ੍ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨਤੋ ‘‘ਪਾਦਾ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਚਕੇ ਚ ‘‘ਪਞ੍ਚਞਾਣਿਕੋ’’ਤਿ ਸਮਾਧਿਮੁਖੇਨ ਪਞ੍ਚਞਾਣਾਨੇਵ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ ਚਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਿ. ਲੋਕਿਯਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨਿ ਨੀਵਰਣਪਠਮਜ੍ਝਾਨਨਿਕਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਅਞ੍ਞੇ ਕਿਲੇਸਾ ਵਾਰੇਤਬ੍ਬਾ, ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਤ੍ਤਾ ਨ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਵਾਰੇਤਬ੍ਬਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਚ ਅਪ੍ਪਯੋਗੇਨੇਵ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਚ ਠਪਿਤਤ੍ਤਾ ਚ, ਅਪਰਿਹਾਨਿਵਸੇਨ ਠਪਿਤਤ੍ਤਾ ਵਾ ਨ ਸਸਙ੍ਖਾਰਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹਵਾਰਿਤਗਤੋ. ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤੇਨ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯਪਿ ਸਤਿਯਾ ਸਤਿਬਹੁਲਤਾਯ ਸਤੋ ਏਵ ਨਾਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲਵਸੇਨਾਤਿ ਏਤੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਸਤਿਯਾ ਸਤੋਤਿ.
ਪਞ੍ਚਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
(੬.) ਛਕ੍ਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੮੦੫. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੂਰ…ਪੇ… ਰਮ੍ਮਣਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋਤਧਾਤੁਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਚ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਞਾਣਂ ਸੋਤਧਾਤੁਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਞਾਣਂ. ‘‘ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਮੇਵ ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ‘‘ਪਰਚਿਤ੍ਤੇ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਟਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਚੁਤੂਪਪਾਤਞਾਣਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣੇਕਦੇਸਤ੍ਤਾ ‘‘ਵਣ੍ਣਧਾਤੁਆਰਮ੍ਮਣਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮੁਦ੍ਧਪ੍ਪਤ੍ਤੇਨ ਚੁਤੂਪਪਾਤਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਛਕ੍ਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
(੭.) ਸਤ੍ਤਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੮੦੬. ਤਦੇਵ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਛਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ਸਹ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣੇਨਾਤਿ ਛਪਿ ਞਾਣਾਨਿ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ. ਖਯਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਹਿ ਪਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਞਾਣਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਂ, ਞਾਣਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਸ੍ਸਨਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਟਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਨ ਤਂ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਞਾਣਵਚਨੇਨ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਸਤ੍ਤਮਂ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਨ ਹਿ ਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ ਤਂਞਾਣਗ੍ਗਹਣੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਞਾਣਭਾਵਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ, ‘‘ਖਯਧਮ੍ਮਂ…ਪੇ… ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਸਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਭਾਵਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ ਚਾਤਿ.
ਸਤ੍ਤਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
(੮.) ਅਟ੍ਠਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੮੦੮. ਵਿਹਾਰਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ.
ਅਟ੍ਠਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
(੧੦.) ਦਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
ਪਠਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੮੦੯. ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਠਾਨਂ ਅਟ੍ਠਾਨਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਨਂ. ਏਸ ‘‘ਅਨਵਕਾਸੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਨਯੋ. ਤਦਤ੍ਥਨਿਗਮਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹਿ ‘‘ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਨ੍ਤਿ. ਅਸੁਖੇ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋਵ ਇਧ ਸੁਖਤੋ ਉਪਗਮਨਸ੍ਸ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਕਨ੍ਤ…ਪੇ… ਅਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਪਧਾਨਦਿਟ੍ਠਿਮਾਹ. ਭੇਦਾਨੁਰੂਪਸ੍ਸ ਸਾਵਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨਂ, ਭੇਦਾਨੁਰੂਪੇਨ ਵਾ ਵਚਨੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਂ.
ਲਿਙ੍ਗੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇ ਚ ਸੋ ਏਵ ਏਕਕਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ ਭਵਙ੍ਗਪ੍ਪਬਨ੍ਧੋ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪ੍ਪਬਨ੍ਧੋ ਚ, ਨਾਞ੍ਞੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਪਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤਲਿਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਪਞ੍ਹੋਤਿ ਞਾਪਨਿਚ੍ਛਾਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਕਥਾ.
ਸਙ੍ਗਾਮਚਤੁਕ੍ਕਂ ਸਪਤ੍ਤਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਚ ਪੁਰਿਮਂ ਅਭਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ, ਵਧਕਚਿਤ੍ਤਂ ਪਨ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਾਨਾਨਨ੍ਤਰਿਯਭਾਵੇ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸੇਵ ਤਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਥਾ ਵਧਕਚਿਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪ੍ਪਬਨ੍ਧਵਿਚ੍ਛੇਦਨਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਚਾਗਚੇਤਨਾ. ਸਾ ਹਿ ਚਜਿਤਬ੍ਬਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਜਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਸਕਕਰਣਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸ ਚਜਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਸ੍ਸ ਤਂ ਸਕਂ ਕਤਂ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤੀਤਿ.
ਸਣ੍ਠ…ਪੇ… ਕਪ੍ਪਵਿਨਾਸੇਯੇਵ ਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਇਦਂ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਕਥਾਯ ਨ ਸਮੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਕਥਾ. ਅਟ੍ਠ. ੬੫੪-੬੫੭) ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਪਾਯਿਕੋਤਿ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਯਂ ਸੋ ਏਕਂ ਕਪ੍ਪਂ ਅਸੀਤਿਭਾਗੇ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਏਕਭਾਗਮਤ੍ਤਂ ਕਾਲਂ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਆਯੁਕਪ੍ਪਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਪ੍ਪਵਿਨਾਸੇਯੇਵਾਤਿ ਪਨ ਆਯੁਕਪ੍ਪਵਿਨਾਸੇਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਸਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਵਿਰੋਧੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਣ੍ਠਹਨ੍ਤੇਤਿ ਇਦਂ ਸ੍ਵੇ ਵਿਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਿਯ ਅਭੂਤਪਰਿਕਪ੍ਪਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕਦਿਵਸਮੇਵ ਪਚ੍ਚਤਿ ਤਤੋ ਪਰਂ ਕਪ੍ਪਾਭਾਵੇਨ ਆਯੁਕਪ੍ਪਸ੍ਸਪਿ ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਅਵਿਰੋਧਤੋ ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਪਕਤਤ੍ਤੋਤਿ ਅਨੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕੋਤਿ ਅਪਾਰਾਜਿਕੋ.
ਕਿਂ ਪਨ ਤਨ੍ਤਿ ਯੋ ਸੋ ‘‘ਨਿਯਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਂ ਕਿਂ ਨਿਯਮੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਯਥਾਪੁਚ੍ਛਿਤਸ੍ਸ ਨਿਯਤਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਯ ਸਭਾਵਤੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਂ ਯਥਾਪੁਚ੍ਛਿਤਞ੍ਚ ਨਿਯਾਮਕਹੇਤੁਂ ਪਟਿਸੇਧੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ‘‘ਨਿਯਤੋ’’ਤਿ ‘‘ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਾਦਿਕੋ’’ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਜਾਤਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਵਿਯ ਅਰਿਯਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਜਾਤਸ੍ਸ ਨਾਮਮਤ੍ਤਮੇਤਂ ਨਿਯਤਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਾਦਿਕਂ, ਨਿਯਤਾਨਿਯਤਭੇਦਂ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਦਿ ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁ ਨਿਯਾਮਕੋ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਚ ਨਿਯਤੋਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਤੋ ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁਕਿਚ੍ਚਂ, ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾਭਾਵੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਤਸ੍ਸਪਿ ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਸਿਯਾ, ਸੋ ਚ ਨਿਯਾਮਕੋਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਵ ਨਿਯਤੋ ਸਿਯਾ, ਤਞ੍ਚ ਅਨਿਟ੍ਠਂ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁਨਾ ਅਹੇਤੁਕਤਾ ਆਪਨ੍ਨਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਹੇਤੁ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ.
ਪਟਿਲਦ੍ਧਮਗ੍ਗੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ, ਤੇਨੇਵ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਾਦਿਨਿਯਮੇ ਸਤਿ ਸਤ੍ਤਮਭਵਾਦਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਨਕਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲਭੂਤਾ ਕਿਲੇਸਾ ਤੇਨੇਵ ਖੀਣਾਤਿ ਉਪਰਿ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾ ਅਕਿਚ੍ਚਕਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਦਿ ਉਪਰਿ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਾਦਿਕਂ ਨਿਯਮੇਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਚ ਅਞ੍ਞੋ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਕਿਚ੍ਚਕਤਾ ਨਿਪ੍ਪਯੋਜਨਤਾ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਾਦਿਪ੍ਪਹਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਕਿਚ੍ਚਂ, ਤੇਸਂ ਪਹਾਨੇਨ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਾਦਿਤਾਯ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਾ ਚੁਪਰਿਮਗ੍ਗੇਹਿ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਸਤ੍ਤਮਭਵਾਦਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਤੇਨ ਵਿਨਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨੇ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਾਦਿਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਚ ਤੇਨ ਵਿਨਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨ ਚ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਕਿਲੇਸਾ ਖੇਪੇਤਬ੍ਬਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਨਿਯਮੇਤੀਤਿ ਨਾਮਕਰਣਨਿਮਿਤ੍ਤਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਨਿਯਾਮਕੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵ ਨਿਯਮੇਤੀਤਿ ਚ ਨਾਮਕਰਣਨਿਮਿਤ੍ਤਤਂਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਇਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਗਹਿਤਨਾਮਮਤ੍ਤਮੇਵ ਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਪਨ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਨ ਮੇ ਆਚਰਿਯੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਦਿਸੋ ਮੇ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿਂ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੫; ੨.੩੪੧; ਮਹਾਵ. ੧੧; ਕਥਾ. ੪੦੫) ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾ ਠਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਤ੍ਥੇਤਰਹਿ ਅਞ੍ਞੇ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਮਸਮਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪੁਟ੍ਠਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨੋਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੬੧) ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ ਅਨਵਕਾਸੋ, ਯਂ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾ ਦ੍ਵੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੨੯) ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾ ਚ ਬੁਦ੍ਧਕ੍ਖੇਤ੍ਤਭੂਤਂ ਇਮਂ ਲੋਕਧਾਤੁਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਮਾਤਿਕਾ, ਤਾਯ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾਯ ਨਿਦਾਨੁਦ੍ਦੇਸਸਙ੍ਖਾਤੇ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਸਮ੍ਪਦਾਕਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਸਾਸਨਂ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਚ ਤਦੁਭਯਾਭਾਵੇ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਾਭਾਵਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ, ਤਾਸੁ ਚ ਸਾਸਨਂ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ ਨਾਮਾਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਪਟਿਵੇਧਸੀਲਭੇਦਦ੍ਵਯਂ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਨਟ੍ਠਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਤਾਤਿ ਰਸ੍ਮਿਯੋ. ਕਾਰੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਪਰਿਦੇਵਨਕਾਰੁਞ੍ਞਂ.
ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਤ੍ਤਾਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਅਚ੍ਛਰਿਯਤ੍ਤਾਭਾਵਦੋਸਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਵਾਦਭਾਵਤੋਤਿ ਵਿਵਾਦਾਭਾਵਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵੇ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਂ ਧਾਰੇਤੀਤਿ ਏਕਬੁਦ੍ਧਧਾਰਣੀ. ਏਤੇਨ ਏਵਂਸਭਾਵਾ ਏਤੇ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ, ਯੇਨ ਦੁਤਿਯਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇ ਧਾਰੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾ ਅਯਂ ਲੋਕਧਾਤੂਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾਨਞ੍ਹਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਭਾਵਵਿਸੇਸੋ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਧਾਰੇਤੁਨ੍ਤਿ. ਸਮਂ ਉਦ੍ਧਂ ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸਮੁਪਾਦਿਕਾ, ਉਦਕਸ੍ਸੋਪਰਿ ਸਮਂ ਗਾਮਿਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪੀਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਵਾ ਸਰੀਰਭਾਰਂ. ਛਾਦੇਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਰੋਚਯਮਾਨਂ. ਸਕਿਂ ਭੁਤ੍ਤੋਵਾਤਿ ਏਕਮ੍ਪਿ ਆਲੋਪਂ ਅਜ੍ਝੋਹਰਿਤ੍ਵਾਵ ਮਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਤਿਧਮ੍ਮਭਾਰੇਨਾਤਿ ਧਮ੍ਮੇਨ ਨਾਮ ਪਥਵੀ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਸਾ ਕਿਂ ਤੇਨੇਵ ਚਲਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪੁਨ ਥੇਰੋ ‘‘ਰਤਨਂ ਨਾਮ ਲੋਕੇ ਕੁਟੁਮ੍ਬਂ ਸਨ੍ਧਾਰੇਨ੍ਤਂ ਅਭਿਮਤਞ੍ਚ ਲੋਕੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਰੁਸਭਾਵਤਾਯ ਸਕਟਭਙ੍ਗਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਅਤਿਭਾਰਭੂਤਂ ਦਿਟ੍ਠਂ. ਏਵਂ ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਹਿਤਸੁਖਵਿਸੇਸੇਹਿ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਅਭਿਮਤੋ ਚ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਗਮ੍ਭੀਰਾਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਭਾਵੇਨ ਗਰੁਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਅਤਿਭਾਰਭੂਤੋ ਪਥਵੀਚਲਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਧ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦ੍ਵੇ ਸਕਟਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਏਕਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਸ੍ਮਾ, ਏਕਸ੍ਸ ਵਾ ਸਕਟਸ੍ਸ ਰਤਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਕਟਤੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਓਸਾਰਿਤਨ੍ਤਿ ਪਵੇਸਿਤਂ ਆਹਟਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਭਾਵਪਕਤਿਕਾਤਿ ਅਕਿਤ੍ਤਿਮਪਕਤਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਰਣਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਮਹਨ੍ਤੇਹਿ ਪਾਰਮਿਤਾਕਾਰਣੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਥਵੀਆਦਯੋ ਮਹਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯੇ ਏਕੇਕਾਵ, ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਪਿ ਮਹਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯੇ ਏਕੋ ਏਵ. ਕੋ ਚ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸਯੋ? ਯਾਵਤਕਂ ਞੇਯ੍ਯਂ, ਏਵਂ ਆਕਾਸੋ ਵਿਯ ਅਨਨ੍ਤਵਿਸਯੋ ਭਗਵਾ ਏਕੋ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਲੋਕਧਾਤ੍ਵਨ੍ਤਰੇਸੁਪਿ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਆਯੂਹਨਵਸੇਨ ਆਯੂਹਨਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਚੇਤਨਾਵਸੇਨ ਚੇਤਨਾਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਸਨ੍ਤਤਿਖਣਵਸੇਨ ਵਾ. ਵਿਪਾਕਾਰਹਨ੍ਤਿ ਦੁਤਿਯਭਵਾਦੀਸੁ ਵਿਪਚ੍ਚਨਪਕਤਿਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਚਲਤੀਤਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ. ਸੁਨਖੇਹਿ ਵਜਨਸੀਲੋ ਸੁਨਖਵਾਜਿਕੋ.
ਪਠਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਦੁਤਿਯਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੮੧੦. ਗਤਿਤੋ ਅਞ੍ਞਾ ਗਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਗਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਮਹਾਸੁਦਸ੍ਸਨਾਦਿਸੁਰਾਜਕਾਲੋ ਪਠਮਕਪ੍ਪਿਕਾਦਿਸੁਮਨੁਸ੍ਸਕਾਲੋ ਚ ਕਾਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ.
ਏਕਨ੍ਤਂ ਕੁਸਲਸ੍ਸੇਵ ਓਕਾਸੋਤਿ ਇਦਂ ਯਦਿਪਿ ਕੋਚਿ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਾਦਿਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਂ ਬਾਧੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਪਨ ਬਾਧਨਂ ਬਾਧਕਸ੍ਸੇਵ ਇਸ੍ਸਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਪਰੀਤਗ੍ਗਾਹੇਨ ਜਾਤਂ. ਸਾ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਸਭਾਵਤੋ ਸੁਖਵਿਪਾਕਸ੍ਸੇਵ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਨ ਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਕ੍ਕਟੋ ਭਤ੍ਤਪੁਟਂ ਬਨ੍ਧਟ੍ਠਾਨੇ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਾਸੇਤਿ, ਏਵਂ ਅਨੁਪਾਯਞ੍ਞੂਪਿ ਭੋਗੇ. ਸੁਸਾਨੇ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾਤਿਆਦਿਨਾ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡਿਤਸ੍ਸ ਵੁਟ੍ਠਾਨਾਭਾਵੋ ਵਿਯ ਅਪਾਯਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਾਭਾਵੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
‘‘ਪਚ੍ਚਰੀ’’ਤਿਪਿ ਉਲ਼ੁਮ੍ਪਸ੍ਸ ਨਾਮਂ, ਤੇਨ ਏਤ੍ਥ ਕਤਾ ‘‘ਮਹਾਪਚ੍ਚਰੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਦਕੇ ਮਰਣਂ ਥਲੇ ਮਰਣਞ੍ਚ ਏਕਮੇਵਾਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਸਕ੍ਕੇਨ ‘‘ਸਮੁਦ੍ਦਾਰਕ੍ਖਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਜੀਵਿਤਸ੍ਸ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੇਹਿ ਥੇਰੇਹਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤਾਯ ਜੀਵਿਤਹੇਤੁ ਨ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਥ ਵਾ ਉਦਕੇਤਿ ਨਾਗਦੀਪਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਥਲੇਤਿ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਂ.
ਥੇਰੋ ਨ ਦੇਤੀਤਿ ਕਥਮਹਂ ਏਤੇਨ ਞਾਤੋ, ਕੇਨਚਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤਂ ਸਿਯਾਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਨ ਅਦਾਸਿ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਮਯਮ੍ਪਿ ਨ ਜਾਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪਰਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਤ੍ਤਂ ਆਦਾਯ…ਪੇ… ਥੇਰਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪੇਸੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਨਾਯਤਨੇਤਿ ਨਿਕ੍ਕਾਰਣੇ, ਅਯੁਤ੍ਤੇ ਵਾ ਨਸ੍ਸਨਟ੍ਠਾਨੇ. ਤੁਵਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਮਯਂ ਪਨ ਮਹਲ੍ਲਕਤ੍ਤਾ ਕਿਂ ਰਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਮਹਲ੍ਲਕਤ੍ਤਾ ਏਵ ਚ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਨਾਗਾਮਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਥੇਰੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਓਵਦਤਿ.
ਸਮ੍ਮਾਪਯੋਗਸ੍ਸ ਗਤਮਗ੍ਗੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਪਯੋਗੇਨ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਸਞ੍ਜਾਨਨਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਭੂਤਮਤ੍ਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਭੂਤੋਪਮਂ ਕਥਯਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਤਿ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਾਦਿਨਿਯੁਤ੍ਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ.
ਦੁਤਿਯਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਤਤਿਯਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੮੧੧. ਅਞ੍ਚਿਤਾਤਿ ਗਤਾ. ਪੇਚ੍ਚਾਤਿ ਪੁਨ, ਮਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤ੍ਤਾਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਬਹੁਲਤਾਯ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤ੍ਤਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਸੂਰਤਾਦੀਹਿ ਵਾ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਦਿਬ੍ਬਨ੍ਤੀਤਿ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ.
ਸਞ੍ਜੀਵਕਾਲ਼ਸੁਤ੍ਤਸਙ੍ਘਾਤਰੋਰੁਵਮਹਾਰੋਰੁਵਤਾਪਨਮਹਾਤਾਪਨਅਵੀਚਿਯੋ ਅਟ੍ਠ ਮਹਾਨਿਰਯਾ. ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਦ੍ਵਾਰਾਨਿ, ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਰੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਗੂਥਨਿਰਯਾਦਯੋਤਿ ਏਵਂ ਸੋਲ਼ਸ ਉਸ੍ਸਦਨਿਰਯੇ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ.
ਸਕ੍ਕਸੁਯਾਮਾਦਯੋ ਵਿਯ ਜੇਟ੍ਠਕਦੇਵਰਾਜਾ. ਪਜਾਪਤਿਵਰੁਣਈਸਾਨਾਦਯੋ ਵਿਯ ਦੁਤਿਯਾਦਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਰਕਾਰਕੋ ਪਰਿਚਾਰਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ.
ਤਤਿਯਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਚਤੁਤ੍ਥਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੮੧੨. ਕਪ੍ਪੋਤਿ ਦ੍ਵੇਧਾਭੂਤਗ੍ਗੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਬੀਜਾਦਿਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਵਸੇਨ ਖਨ੍ਧਾਦਿਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਚਤੁਤ੍ਥਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਞ੍ਚਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੮੧੩. ਅਜ੍ਝਾਸਯਧਾਤੂਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਸਭਾਵੋ. ਯਥਾ ਗੂਥਾਦੀਨਂ ਧਾਤੁਸਭਾਵੋ ਏਸੋ, ਯਂ ਗੂਥਾਦੀਹੇਵ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ, ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਸ੍ਸੇਵੇਸ ਸਭਾਵੋ, ਯਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾਦਯੋ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾਦਿਕੇਹੇਵ ਸਂਸਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਆਹਂਸੂਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਆਹਂਸੁ. ਆਵੁਸੋ ਇਮੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਯਥਾਸਭਾਗੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਥਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਾ ਅਮ੍ਹੇ ਸਭਾਗਾਸਭਾਗੇ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਹੀਨਜ੍ਝਾਸਯਪਣੀਤਜ੍ਝਾਸਯਤਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਧਾਤੁਸਂਯੁਤ੍ਤਕਮ੍ਮੇ ਉਪਨੇਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਯੋਗਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਏਵਂ ਸਭਾਗਵਸੇਨੇਵ ਅਜ੍ਝਾਸਯਧਾਤੁਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਤੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯਧਾਤੁਸਭਾਗਵਸੇਨ ਨਿਯਮੇਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਪਞ੍ਚਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਛਟ੍ਠਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
ਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਇਧ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਸੁਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਰਜਂ ਅਕ੍ਖਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਭਾਵਿਤੋ, ਅਪ੍ਪਰਜਂ ਅਕ੍ਖਿਮ੍ਹਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖਾਤਿਪਿ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਆਸਯਜਾਨਨਾਦਿਨਾ ਯੇਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਪਰੋਪਰੇਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਕਲ੍ਯਾਣਪਾਪਾਸਯਾਦਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਜਾਨਨਂ ਵਿਭਾਵੇਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਅਸਾਧਾਰਣਤਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਨਾਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਤਾਞਾਣਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਬਲਤਾ ਚ ਸਿਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ.
੮੧੫. ਯਦਰਿਯਾਤਿ ਯੇ ਅਰਿਯਾ. ਆਵਸਿਂਸੂਤਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਿਂਸੁ. ਕੇ ਪਨ ਤੇ? ‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਵਿਪ੍ਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ ਛਲ਼ਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਏਕਾਰਕ੍ਖੋ ਚਤੁਰਾਪਸ੍ਸੇਨੋ ਪਨੁਣ੍ਣਪਚ੍ਚੇਕਸਚ੍ਚੋ ਸਮਵਯਸਟ੍ਠੇਸਨੋ ਅਨਾਵਿਲਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰੋ ਸੁਵਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਵਿਮੁਤ੍ਤਪਞ੍ਞੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੪੮; ਅ. ਨਿ. ੧੦.੧੯) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਵਿਪ੍ਪਹੀਨਪਚ੍ਚੇਕਸਚ੍ਚਪਨੋਦਨਏਸਨਾਸਮਵਯਸਜ੍ਜਨਾਨਿ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਯੇਕਂ ਪਟਿਸੇਵਤਿ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਿ ਵਿਨੋਦੇਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੬੮) ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਪਸ੍ਸੇਨੇਸੁ ਵਿਨੋਦਨਞ੍ਚ ਮਗ੍ਗਕਿਚ੍ਚਾਨੇਵ, ਇਤਰੇ ਚ ਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਸਮਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤਞ੍ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਂ…ਪੇ… ਦੀਪੇਤੀ’’ਤਿ.
੮੧੬. ਆਰਮ੍ਮਣਸਨ੍ਤਾਨਾਨੁਸਯਨੇਸੁ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨੁਸਯਨੇਨ ਅਨੁਸੇਤਿ. ਆਚਿਣ੍ਣਸਮਾਚਿਣ੍ਣਾਤਿ ਏਤੇਨ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਠਿਤਭਾਵੇਨ ਅਨੁਸਯਿਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਭਵਸ੍ਸਪਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਤ੍ਤਾ, ਰਾਗਵਸੇਨ ਵਾ ਸਮਾਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਭਵਰਾਗਾਨੁਸਯੋ…ਪੇ… ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ ਆਹ.
੮੧੮. ‘‘ਪਣੀਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ ਤਿਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ, ਇਤਰੇ ਮੁਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਮੇਵ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਿਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੁਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ.
੮੧੯. ਪਹਾਨਕ੍ਕਮਵਸੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਹਾਤਬ੍ਬਪਜਹਨਕ੍ਕਮੋ ਪਹਾਨਕ੍ਕਮੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਯਸ੍ਸ ਪਹਾਨੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਤੇਨੇਵ ਪਹਾਨੇਨ ਪਠਮਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਤੋ ਅਪ੍ਪਹਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਵਾ ਪਹਾਨਕ੍ਕਮੋ.
੮੨੦. ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ.
੮੨੬. ਨਿਬ੍ਬੁਤਿਛਨ੍ਦਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਚ੍ਛਨ੍ਦਿਕਟ੍ਠਾਨਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਭਵਙ੍ਗੇ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਤਂਸਨ੍ਤਤਿਯਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ, ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਪਾਦਕਂ.
ਛਟ੍ਠਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਸਤ੍ਤਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੮੨੮. ਨਿਦ੍ਦਾਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਿਦ੍ਦਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਬੁਦ੍ਧੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋਮ੍ਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨੀਵਰਣਾਦੀਹਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਤਿ ਏਵ ਚਿਤ੍ਤਮਞ੍ਜੂਸਾ, ਸਮਾਧਿ ਵਾ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤੁਨ੍ਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤੁਂ. ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਾਨਂ ਅਪਗਮੋ ਏਵ ਅਪਗਮਵਿਮੋਕ੍ਖੋ.
ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾਨਂ ਕਾਮਾਦਿਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾਦਿਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਾਨਿ ‘‘ਹਾਨਭਾਗਿਯਵਿਸੇਸਭਾਗਿਯਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ, ਤੇਹਿ ਪਨ ਝਾਨਾਨਂ ਤਂਸਭਾਵਤਾ ਧਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਗੁਣਭਾਵਵੋਦਾਨਂ ਪਗੁਣਵੋਦਾਨਂ. ਤਦੇਵ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਹਿ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾਦਿਅਧਿਗਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਵੋਦਾਨਮ੍ਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਮ੍ਹਾ ਤਮ੍ਹਾ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਾਯ ਵੁਟ੍ਠਾਨਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ‘‘ਪਾਲ਼ਿਮੁਤ੍ਤਕਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੇ ਪਨ ‘‘ਨਿਰੋਧਤੋ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਤੇ ‘‘ਨਿਰੋਧਾ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੪੧੭) ਇਮਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਪਟਿਸੇਧੇਤਬ੍ਬਾ.
ਸਤ੍ਤਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਦਸਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੮੩੧. ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਚੇਤਸੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਭੂਤੋ ਸਮਾਧਿ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਞਾਵ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿ. ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਵਿਪਾਕਨ੍ਤਰਮੇਵਾਤਿ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਨ੍ਤਰਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚੇਤਨਾਚੇਤਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਧਮ੍ਮੇ ਨਿਰਯਾਦਿਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਾਭੂਤੇ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਅਪ੍ਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਅਟ੍ਠਮਨਵਮਬਲਾਨਿ ਵਿਯ, ਤਂਸਦਿਸਂ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਂ ਵਿਯ ਵਿਕੁਬ੍ਬਿਤੁਂ. ਏਤੇਨ ਦਸਬਲਸਦਿਸਤਞ੍ਚ ਵਾਰੇਤਿ, ਝਾਨਾਦਿਞਾਣਂ ਵਿਯ ਵਾ ਅਪ੍ਪੇਤੁਂ ਵਿਕੁਬ੍ਬਿਤੁਞ੍ਚ. ਯਦਿਪਿ ਹਿ ਝਾਨਾਦਿਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ ਸਤ੍ਤਮਬਲਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਥਾਪਿ ਝਾਨਾਦੀਹਿ ਵਿਨਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਝਾਨਾਦਿਸਹਗਤਂ ਞਾਣਂ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਝਾਨਾਦਿਕਿਚ੍ਚਂ ਵਿਯ ਨ ਸਬ੍ਬਂ ਬਲਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਞ੍ਹਿ ਝਾਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪੇਤੁਂ ਇਦ੍ਧਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਕੁਬ੍ਬਿਤੁਞ੍ਚ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਬਲਸ੍ਸ ਝਾਨਇਦ੍ਧਿਭਾਵਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਦਸਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਞਾਣਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.