੨. ਪਵਤ੍ਤਿਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੩੩-੩੪. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ‘‘ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਚਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਪਞ੍ਹੇ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦਿਰੂਪਞ੍ਚ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਪਟਿਲੋਮਵਾਰਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਚਵਨ੍ਤਾਨਂ, ਪਵਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ, ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਤੇਸਂ ਕੁਸਲਾ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦਿਰੂਪਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਮੇਵ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦਿਰੂਪੇ ਨ ਵਿਧਾਨਂ, ਨਾਪਿ ਪਟਿਸੇਧੋਤਿ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ? ਨੋ’’ਤਿ (ਯਮ. ੩.ਧਮ੍ਮਯਮਕ.੧੬੩) ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਏਵਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਉਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਚ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਏਵਮਾਦੀਹਿ ਏਵ ਪਾਲ਼ੀਹਿ ਪਟਿਸੇਧਸਿਦ੍ਧਿਤੋ.

ਯੇ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਯਥਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗੇ ਨਿਰੋਧਕਥਾਯਂ ‘ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਜਾਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਂ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਵਿਰਾਗਾ ਚੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਿਰਾਗਾਰਮ੍ਮਣਾ ਵਿਰਾਗਗੋਚਰਾ ਵਿਰਾਗਸਮੁਦਾਗਤਾ ਵਿਰਾਗਪਤਿਟ੍ਠਾ’ਤਿਆਦੀਸੁ ‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਰੂਪ’ਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਜਰੂਪਾਨਂ ‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਜਰੂਪਮੇਵ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਤਥਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਯੇਸਞ੍ਹਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਯੇਸੁ ਚ ਵਿਰਾਗਾਦਿਆਸਙ੍ਕਾ ਹੋਤਿ, ਤੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸਹਜਾਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਜਾਤਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਜਾਤਾਤਿ ਹਿ ਵਚਨਂ ਮਗ੍ਗੇ ਜਾਤਤਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਨ ਚ ਕਮ੍ਮਜਾਦੀਨਿ ਅਮਗ੍ਗੇ ਜਾਯਮਾਨਾਨਿ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਜਾਤਵੋਹਾਰਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਤਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਤਂਸਹਜਾਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ ਠਪੇਤੁਂ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਧ ਪਨ ਕੁਸਲਾਦਿਧਮ੍ਮਾ ਯਸ੍ਸ ਯਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਓਕਾਸੇ ਅਬ੍ਯਾਕਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਾਨਂ ਕੁਸਲਾਦਿਪਟਿਬਦ੍ਧਤਾ ਅਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਤਾ ਚ ਆਮਟ੍ਠਾ, ਨ ਚ ਕਮ੍ਮਜਾਦਿਰੂਪਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਓਕਾਸੇ ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਨਂ ਤੇ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਚ ਪਟਿਸੇਧੇਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਚ ਅਚਿਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨ ਗਹਿਤਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਵਚਨਤੋਤਿ.

ਚਤੁਤ੍ਥਪਞ੍ਹੇ ਪਵਤ੍ਤੇ ਅਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਪਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਗਹਿਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰੇ ਅਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਚਤੁਵੋਕਾਰੇ ਚ ਅਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਵਿਸੇਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੭੯. ‘‘ਏਕਾਵਜ੍ਜਨੇਨ ੧੬੬ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਾਨਾਵਜ੍ਜਨੇਨਪਿ ਪਨ ਤਤੋ ਪੁਰਿਮਤਰਜਵਨਵੀਥੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਤੇਸਂ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਚ ਤੇਸਂ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਲਬ੍ਭਤੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤੇਨ ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸਮਾਨਲਕ੍ਖਣਂ ਸਬ੍ਬਂ ਯਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਲਭਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇਤਿ ਏਤੇਨੇਵ ਕੁਸਲਾਨਾਗਤਭਾਵਪਰਿਯੋਸਾਨੇਨ ਤਾਯ ਏਵ ਸਮਾਨਲਕ੍ਖਣਤਾਯ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਅਕੁਸਲਾਤੀਤਭਾਵਸ੍ਸ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਤੀਤਭਾਵਸ੍ਸ ਚ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ‘‘ਦੁਤਿਯੇ ਅਕੁਸਲੇ’’ਤਿ, ‘‘ਦੁਤਿਯੇ ਚਿਤ੍ਤੇ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਯਥਾ ਹਿ ਭਾਵਨਾਵਾਰੇ ਭਾਵਨਾਪਹਾਨਾਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇਨ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨ ਤਤੋ ਪੁਰਿਮਤਰਾਨਿਪਿ ਭਾਵਨਾਪਹਾਨਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਤਂ ਤਂ ਤੇਨ ਤੇਨ ਆਦਿਨਾ ਅਨ੍ਤੇਨ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ.

੧੦੦. ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰੇ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਤੇਸਂ ਅਕੁਸਲਾ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਵਚਨੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਤੋ ਸੋਲ਼ਸਮਂ, ਤਤੋ ਪਰਮ੍ਪਿ ਵਾ ਭਵਨਿਕਨ੍ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਤੋ ਓਰਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ.

ਪਵਤ੍ਤਿਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਧਮ੍ਮਯਮਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.