ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਕਰਣ-ਮੂਲਟੀਕਾ

੧. ਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧. ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹੇ ਤਿਕਦੁਕਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਿਭਾਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾਸਙ੍ਗਹਿਤਵਿਭਤ੍ਤਾਨਂ ਧਾਤੁਕਥਾਯ ਸਙ੍ਗਹਾਸਙ੍ਗਹਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਂ ਵਤ੍ਵਾ ਯਾਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਤੇਸਂ ਸਭਾਵਤੋ ਉਪਾਦਾਯ ਚ ਪਞ੍ਞਾਪਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਪਭੇਦਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਛ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਆਰਦ੍ਧਾ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਿਯਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਅਸਭਾਵਸਮੂਹਵਸੇਨ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਇਤ੍ਥੀ, ਪੁਰਿਸੋ, ਦੇਵੋ, ਮਨੁਸ੍ਸੋ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਬਾਹਿਰਰੂਪਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਂ ਸਸਭਾਵਸਮੂਹਸਸਭਾਵਭੇਦਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ ਸਭਾਵਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹਾਦੀਸੁ ਵਿਭਤ੍ਤਾ ਸਭਾਵਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਪਨ ਅਸਭਾਵਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਤਾਯ ਚ ਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਾਯ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਗਤੇ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦਿਸਭਾਵਧਮ੍ਮੇ ਉਪਾਦਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਪਧਾਨਾਯ ‘‘ਵਿਹਾਰੋ ਮਞ੍ਚੋ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਚ ਸਬ੍ਬਾ ਅਸਭਾਵਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਹੋਤਿ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਚ. ਤਾ ਏਵ ਹਿ ਵੋਮਿਸ੍ਸਾ ਇਤਰਾ ਚਤਸ੍ਸੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਸਂ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਸਬ੍ਬਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਖਨ੍ਧਾਦਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਸੁ ਪਨ ਛਸੁ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਦਸ੍ਸਿਤਪ੍ਪਭੇਦਂ ਇਧੇਵ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਪ੍ਪਭੇਦਂ ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਉਪਾਦਾਯ ਇਮਸ੍ਸ ਪਕਰਣਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਨਾਮਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਇਧ ਪਞ੍ਞਪੇਤੁਕਾਮੋਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਵਤ੍ਥੁਭਾਵੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨ ਹਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਪਞ੍ਞਾਪਨਂ ਕਰੋਤਿ, ਵਤ੍ਥੂਹਿ ਪਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ.

ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾਤਿ ਇਦਂ ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਰੂਪਂ ਪਥਵੀਤਿਆਦਿਕਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਸਾਮਞ੍ਞਪ੍ਪਭੇਦਪਞ੍ਞਾਪਨਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਪਞ੍ਞਾਪਨਾਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਪਨ ਦਸ੍ਸਨਾ ਠਪਨਾਤਿ ਏਤੇ ਦ੍ਵੇ ਅਤ੍ਥਾ, ਤੇਸਂ ਪਕਾਸਨਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਅਞ੍ਞਾਤਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਇਦਮੇਵਂਨਾਮਕਂ ਇਦਮੇਵਂਨਾਮਕਨ੍ਤਿ ਤਂਤਂਕੋਟ੍ਠਾਸਿਕਕਰਣਂ ਬੋਧਨਮੇਵ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨਾ, ਨ ਪਞ੍ਞਪੇਤਬ੍ਬਾਨਂ ਮਞ੍ਚਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਠਾਨਸਮ੍ਬਨ੍ਧਕਰਣਂ. ਯੋ ਪਨਾਯਂ ‘‘ਨਾਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਹਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਚ ਠਪੇਤਿ ਚਾ’’ਤਿ ਕਤ੍ਤੁਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ, ਸੋ ਭਾਵਭੂਤਾਯ ਕਰਣਭੂਤਾਯ ਵਾ ਨਾਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਤਾਯ ਠਪਿਤਤਾਯ ਚ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਵਚਨੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਨਾਗਤਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਪਾਲ਼ਿਮੁਤ੍ਤਕੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਿਯ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਸਤੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਭੂਤਸ੍ਸਾਤਿ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਸਤੋਤਿ ਵਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਭੂਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਭੂਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਭਾਵਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਤਥਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਯਥਾ ਕੁਸਲਾਦੀਨਿ ਅਕੁਸਲਾਦਿਸਭਾਵਤੋ, ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਚ ਵੇਦਨਾਦਿਸਭਾਵਤੋ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤਸਭਾਵਾਨਿ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ, ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਉਪਲਦ੍ਧਿ ਹੋਤਿ, ਤੇ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਇਤ੍ਥਿਆਦਿਸਭਾਵਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਅਸਮ੍ਭੂਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਂ ਪਨੇਤਸ੍ਸ ‘‘ਤੇਨਾਕਾਰੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੇਨਾਕਾਰੇਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਦੁਕੇ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਪਿ ਸਭਾਵੇ ਲੋਕਨਿਰੁਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨਭਿਨਿਵੇਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ, ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਗਹਣਸਬ੍ਭਾਵਾ ‘‘ਲੋਕਨਿਰੁਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਸਿਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾਭਿਨਿਵੇਸੇਨ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਗਯ੍ਹਮਾਨਂ ਪਞ੍ਚਮਸਚ੍ਚਾਦਿਕਂ ਨ ਸਭਾਵਤੋ, ਨਾਪਿ ਸਙ੍ਕੇਤੇਨ ਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨਪਿ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਾਸੁ ਇਮਸ੍ਮਿਂ…ਪੇ… ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਸਰੂਪਤੋ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਆਗਤਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯਸ੍ਸ ਅਵਿਰੋਧੇਨ ਆਚਰਿਯਵਾਦਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਪੇਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਚੇਸਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਸਭਾਵਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਪੇਤਬ੍ਬਮਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਞ੍ਞਪੇਤਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਹਿ ਸਸਭਾਵਂ ਤਜ੍ਜਪਰਮਤ੍ਥਨਾਮਲਾਭਤੋ ਨ ਪਰਤੋ ਲਭਿਤਬ੍ਬਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਨਾਮਂ ਲਭਤਿ, ਨਿਸਭਾਵਂ ਪਨ ਸਭਾਵਾਭਾਵਤੋ ਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨ ਨਾਮਂ ਲਭਤੀਤਿ. ਸਤ੍ਤੋਤਿਆਦਿਕੇਨ ਨਾਮੇਨ ਪਞ੍ਞਪਿਤਬ੍ਬਮਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਨਾਮਂ ਲਭਤਿ, ਨਿਸਭਾਵਾ ਚ ਸਤ੍ਤਾਦਯੋ. ਨ ਹਿ ਸਸਭਾਵਸ੍ਸ ਰੂਪਾਦੀਹਿ ਏਕਤ੍ਤੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਸਭਾਵਤਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ.

ਕਿਰੀਟਂ ਮਕੁਟਂ, ਤਂ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਕਿਰੀਟੀ. ਏਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਆਚਰਿਯਵਾਦੇ ਅਨੂਨੇਨ ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਮੋਰੋਧੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਦੁਤਿਯਂ ਤਤਿਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂਪਕਾਰਾ ਹਿ ਉਪਨਿਧਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਚ ਸਙ੍ਖਾਤਬ੍ਬਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਛਪਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ ਭਜਤੀਤਿ ਯੁਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਤੁਂ, ਇਤਰਾ ਚ ਯਥਾਯੋਗਂ ਤਂ ਤਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ ਤਤਿਯਂ ਦ੍ਵੇ ਤੀਣੀਤਿਆਦਿ ਪਨ ਸਙ੍ਖਾ ਨਾਮ ਕਾਚਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਤਾਸਂ ਉਪਾਦਾਸਨ੍ਤਤਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਨਂ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਭਾਵਂ, ਇਤਰਾਸਞ੍ਚ ਉਪਨਿਧਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਨਂ ਯਥਾਨਿਦਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਭਾਵਂ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਆਹ ‘‘ਸੇਸਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਕ੍ਖਞ੍ਚੇਵ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਕ੍ਖਞ੍ਚ ਭਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ ਤਤਿਯਂ ਦ੍ਵੇ ਤੀਣੀਤਿਆਦੀਨਂ ਉਪਨਿਧਾਉਪਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਨਂ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਭਾਵਮੇਵ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਯਞ੍ਹਿ ਪਠਮਾਦਿਕਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਸ ਚੇਕਾਦਿਕਸ੍ਸ ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਪੀਯਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਸਙ੍ਖਾਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਤਥਾ ਸਨ੍ਤਤਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਚ. ਨ ਹਿ ਅਸੀਤਿ ਆਸੀਤਿਕੋ ਚ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋਤਿ.

ਏਕਚ੍ਚਾ ਭੂਮਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਕਾਮਾਵਚਰਾਦੀ ਹਿ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕਾਮੋਤਿ ਪਨ ਓਕਾਸੇ ਗਹਿਤੇ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਏਸਾ ਭਵਿਤੁਂ ਅਰਹਤਿ, ਕਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਗਹਿਤੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਵਚਨਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਵਚਨਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਚੇਤਨਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਵਾ ਕਿਰਿਯਾਯ ਭਾਣਕੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਕ੍ਖਂ ਭਜਤਿ, ਏਵਂ ਕਿਸੋ ਥੂਲੋਤਿ ਰੂਪਾਯਤਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਣ੍ਠਾਨੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਾਦੀਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਭਵਿਤੁਂ ਅਰਹਤਿ. ਸਣ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਰੂਪਾਯਤਨੇ ਅਗ੍ਗਹਿਤੇ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਰੂਪਂ ਫਸ੍ਸੋਤਿਆਦਿਕਾ ਪਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਰੁਪ੍ਪਨਾਦਿਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਕਿਚ੍ਚਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਂ, ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਧਮ੍ਮਨਾਮਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਂ ਵਾ ਅਵਰੋਧੇਤਬ੍ਬਾ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਸੁ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾਸੁ ਤਾਸਂ ਵੋਮਿਸ੍ਸਤਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਇਤਰਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਆਚਰਿਯਵਾਦੋ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਕੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

੨. ‘‘ਯਾਵਤਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿਆਦਿਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਤ੍ਤਕੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਨੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਾਵਤਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਯਾਵਤਾ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਪਾਲ਼ਿਯੋਜਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖੇਪਪ੍ਪਭੇਦਵਸੇਨ ਅਯਂ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਯਾਵਤਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ, ‘‘ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਹਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ‘‘ਯਤ੍ਤਕੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਨੇਨ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਵਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ‘‘ਯਾਵਤਾ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦਿਕਸ੍ਸ ਪਨ ‘‘ਪਭੇਦਤੋ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦਿਕੇਨਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਪਭੇਦਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਤਂ. ਤੇਨ ਅਵੁਤ੍ਤੋਪਿ ਸਬ੍ਬੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਕਾਮਾਵਚਰੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਾ – ‘‘ਯਾਵਤਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਤਕਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ, ਤਤ੍ਤਕਾ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਯਤ੍ਤਕੋ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਤਪ੍ਪਭੇਦਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਪਭੇਦੋ, ਤਤ੍ਤਕੋ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਪਭੇਦੋਤਿ ਪਕਰਣਨ੍ਤਰੇ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਵਤ੍ਥੁਭੇਦੇਨ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਪਭੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਯਾਵਤਾ ਆਯਤਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ.

੭. ਏਕਦੇਸੇਨੇਵਾਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਮਤ੍ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧. ਏਕਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧. ਝਾਨਙ੍ਗਾਨੇਵ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਮੋਕ੍ਖਸਹਜਾਤੇਨ ਨਾਮਕਾਯੇਨਾ’’ਤਿ. ਯੇਨ ਹਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਠਮਂ ਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਤਿ. ਫਸ੍ਸੇਨਪਿ ਫੁਟ੍ਠਾਯੇਵ ਨਾਮਾਤਿ ਏਤੇਨ ‘‘ਅਪਿਚੇਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਦੁਤਿਯਂ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇਨ ਫੁਸਨਤ੍ਥਂ, ਇਤਰੇਹਿ ਇਤਰੇ ਕਾਰਣਤ੍ਥੇ. ਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵਫੁਸਨਕਾਰਣਭਾਵਾ ਹਿ ਫੁਸਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ. ਪੁਨਪਿ ਪਠਮਤ੍ਥਮੇਵ ਦੁਬ੍ਬਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਸੇਸਾ ਅਤਿਰੇਕਪਣ੍ਣਾਸਧਮ੍ਮਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਸੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਸਤਿ ਵੇਦਨਾਸੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਸੁਖਸ੍ਸ ਫੁਸਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤਿਣ੍ਣਞ੍ਚ ਤੇਸਂ ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਤੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸ ਫੁਸਨਾ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਵੇਦਯਿਤਾਧਿਪਤਿਯਟ੍ਠੇਹਿ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨਭਾਵਪਟਿਲਾਭਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਅਥ ਵਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਅਙ੍ਗਾਨੀਤਿ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਬਹੁਤ੍ਤਾ ਬਹੁਵਚਨਂ. ਤੇਸੁ ਪਨ ਪਚ੍ਚੇਕਮ੍ਪਿ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ ‘‘ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸੁਖਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਯੋਜਨਾਯ ਸੇਸਾ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਇਤਰਾਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ. ਸਬ੍ਬਯੋਜਨਾਸੁ ਚ ਤਯੋ ਅਨ੍ਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੨. ਯੋ ਅਸਮਯਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਏਕਚ੍ਚੇਹਿ ਆਸਵੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਸਮਯਵਿਮੋਕ੍ਖੂਪਨਿਸ੍ਸਯਲਾਭੇਨ ਚ ਸਾਤਿਸਯੇਨ ਸਮਯਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ, ਸੋ ਏਵ ਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਹਿ ਤੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਝਾਨਲਾਭੀ ਸੇਕ੍ਖੋ ਰੂਪਾਰੂਪਭਵਤੋ ਅਪੁਨਰਾਵਟ੍ਟਕੋ ਕਾਮਰਾਗਾਦੀਹਿ ਤਥਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋਵ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਲਦ੍ਧੁਂ ਅਰਹਤਿ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਪਨ ਝਾਨਲਾਭੀ ਪੁਨਰਾਵਟ੍ਟਕਧਮ੍ਮੋ ਪੁਨ ਕਾਮਰਾਗਾਦਿਸਮੁਦਾਚਾਰਭਾਵਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਨਾਰਹਤਿ, ਤੇਨ ਸੋ ‘‘ਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਰਹਤੋ ਪਨ ਅਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਆਸਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਤੋ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਮਤ੍ਤਾ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਨ ਅਟ੍ਠ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਭਾਵਸ੍ਸ ਅਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਭਾਵਸ੍ਸ ਵਾ ਕਾਰਣਂ. ਤਦਕਾਰਣਭਾਵਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨ ਹੇਵ ਖੋ…ਪੇ… ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸੇਵ ਅਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਹਿ ਅਰਹਾ ਅਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਬਾਹਿਰਾਨਨ੍ਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਤੋ ਬਹਿਭੂਤਾਨਂ, ਲੋਕਿਯਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੩. ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਨਿਬ੍ਬਾਨਮਤ੍ਤਵਾਚਕੋ ਅਰੂਪਸਦ੍ਦੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਰੂਪਤੋ ਅਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਿਤ੍ਤਮਞ੍ਜੂਸਨ੍ਤਿ ਸਮਾਧਿਂ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਦੀਨਞ੍ਹਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਾਦਕਭਾਵੇਨ ਸਮਾਧਿ ਮਞ੍ਜੂਸਾਸਦਿਸੋ ਹੋਤਿ. ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਫਰਿਤੁਨ੍ਤਿ ਦੀਘਕਾਲਂ ਬ੍ਯਾਪੇਤੁਂ, ਪਵਤ੍ਤੇਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਆਦਰਸ੍ਸ ਅਕਤਤ੍ਤਾ ਵਤ੍ਤਭੇਦੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਭੇਦਮਤ੍ਤੇਨ ਨਟ੍ਠਾ ਪਨ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦੀਹਿ ਨਟ੍ਠਾ ਵਿਯ ਨ ਕਿਞ੍ਚੇਨ ਪਚ੍ਚਾਹਰਿਤਬ੍ਬਾ ਹੋਤਿ ਮਨ੍ਦਪਾਰਿਪਨ੍ਥਕਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਸਮਿਤਕਰਣਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਪਚ੍ਚਾਹਰਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਪ੍ਪੇਨ੍ਤੋਵ ਨਿਸੀਦੀ’’ਤਿ ਆਹ.

੪. ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੁਰੂਪੇਨ ਪਮਾਦੇਨ ਵੀਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਨ ਕੁਪ੍ਪਤੀਤਿ ਪਰਿਹੀਨੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਯਾਸਙ੍ਗੇ ਪਟਿਸਂਹਟਮਤ੍ਤੇ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਤਾਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾਤਿ? ਯਾ ਹਿਸ੍ਸ ਸਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਕੁਪ੍ਪਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਨਾਹਂ ਤਸ੍ਸਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯ ਵਦਾਮਿ. ਯੇ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਤਾਪਿਨੋ ਪਹਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾ ਅਧਿਗਤਾ, ਤੇਸਾਹਮਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੭੯) ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਮਯਂ ਆਪਜ੍ਜਨੇਨ ਪਰਿਹਰਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸੁਖਵਿਹਾਰਾਨਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਯਾਸਙ੍ਗਕਾਲੇ ਅਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਤੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਸ੍ਸ ਤੇਨ ਅਵਿਰੋਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੫. ਧਮ੍ਮਾਨਂ…ਪੇ… ਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਧਮ੍ਮੇਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਇਧ ਹਿ ਤਾਹਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਹਿ ਪਰਿਹਾਯੇਯ੍ਯਾਤਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਨਮ੍ਪਿ ਅਪਰਿਹਾਨਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਮਾਦਮਾਗਮ੍ਮ ਤਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਕੁਪ੍ਪੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਕੁਪ੍ਪਨਂ ਅਕੁਪ੍ਪਨਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਨ ਪਰਿਹਾਨਧਮ੍ਮਾਨਮੇਵ ਵਿਨਾਸੋਤਿ ਵਚਨਨਾਨਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਨ ਵਚਨਤ੍ਥਨਾਨਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤਰਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.

੭-੮. ਚੇਤਨਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਚੇਤਨਾ ਤਦਾਯੂਹਨਾ ਚ. ਅਨੁਰਕ੍ਖਣਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਉਪਕਾਰਾਨੁਪਕਾਰਪਰਿਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਪਞ੍ਞਾਸਹਿਤਾ ਸਤਿ. ਤਾਹਿ ਚੇਤਿਯਮਾਨਅਨੁਰਕ੍ਖਿਯਮਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਭਬ੍ਬਾ ਚੇਤਨਾਭਬ੍ਬਾ ਅਨੁਰਕ੍ਖਣਾਭਬ੍ਬਾ.

੧੦. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਗੋਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸਿਕ੍ਖਂ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਗਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਾ ਹਿ ਸਂਯੋਜਨਤ੍ਤਯਾਨੁਪਚ੍ਛੇਦੇਨ ‘‘ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸਿਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ.

੧੧. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਟ੍ਠੋ ਚ ਵਟ੍ਟਭਯਤੋ ਪਞ੍ਞੁਬ੍ਬੇਗੇਨ ਉਬ੍ਬਿਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨੇਹਿ ਉਪਰਤੋਤਿ ਭਯੂਪਰਤੋ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤ੍ਤ ਸੇਕ੍ਖਾ ਭਯੂਪਰਤਾ’’ਤਿ.

੧੨. ਭਵਙ੍ਗਪਞ੍ਞਾਵਿਰਹਿਤਾ ‘‘ਵਿਪਾਕਾਵਰਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਗਹਿਤਾਤਿ ਤਿਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾ ਕੇਚਿ ‘‘ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਟਿਲਦ੍ਧਮਗ੍ਗਫਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਹਿ ਵਿਨਾ ਨ ਤਦੁਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ.

੧੪. ਯਤ੍ਥ ਨਿਯਤਾਨਿਯਤਵੋਮਿਸ੍ਸਾ ਪਵਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਯਤਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੂਸੁ ਤਦਭਾਵਾ ਨਿਯਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਾ ਪਨ ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

੧੬. ਤੇਰਸਸੁ ਸੀਸੇਸੁ ਪਲਿਬੋਧਸੀਸਾਦੀਨਿ ਪਵਤ੍ਤਸੀਸਞ੍ਚ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਸੀਸਾਦੀਨਿ ਪਰਿਯਾਦਕਾਨਿ, ਪਰਿਯਾਦਕਫਲਂ ਗੋਚਰਸੀਸਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਵਿਸਯਜ੍ਝਤ੍ਤਫਲਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ. ਪਰਿਯਾਦਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਫਲਸ੍ਸ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰਸੀਸਂ ਸਙ੍ਖਾਰਵਿਵੇਕਭੂਤੋ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਪਰਿਯਾਦਕਫਲਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਸਹ ਵਿਯ ਸਂਸਿਦ੍ਧਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਮਸੀਸਿਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯਂ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੮੭) ਤੇਰਸ ਸੀਸਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਇਧ ਪਨ ‘‘ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਂ ਆਸਵਪਰਿਯਾਦਾਨਞ੍ਚ ਹੋਤਿ ਜੀਵਿਤਪਰਿਯਾਦਾਨਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਤੇਸੁ ਕਿਲੇਸਪਵਤ੍ਤਸੀਸਾਨਮੇਵ ਵਸੇਨ ਯੋਜਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਿਲੇਸਸੀਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਸੀਸਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਮਗ੍ਗੋ ਚੁਤਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣਵਸੇਨ ਯਦਿਪਿ ਪਰਿਯਾਦਿਯਤਿ, ਯਾਵ ਪਨ ਚੁਤਿ, ਤਾਵ ਪਵਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ‘‘ਪਵਤ੍ਤਸੀਸਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਕਿਲੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨੇਨ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵਿਯ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਬ੍ਬਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਾਰਾ ਚ ਕਿਲੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਸ੍ਸੇਵ ਵਾਰਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ. ‘‘ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਮਿਤਿ ਞਾਣਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੭੮; ਸਂ. ਨਿ. ੩.੧੨, ੧੪) ਵਚਨਤੋ ਹਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਪਰਿਸਮਾਪਨੇਨ ਕਿਲੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਸਮਾਪਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਪਰਿਸਮਾਪਨਂ ਯਦਿ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤੇਨ ਹੋਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਜੀਵਿਤਪਰਿਸਮਾਪਨਞ੍ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਾਯ ਵਾਰਚੁਤਿਸਮਤਾਯ ਕਿਲੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਜੀਵਿਤਪਰਿਯਾਦਾਨਾਨਂ ਅਪੁਬ੍ਬਾਚਰਿਮਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਾਰਸਮਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਭਵਙ੍ਗਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਭਵਙ੍ਗੋਤਰਣਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

੧੭. ਮਹਾਪਯੋਗੋਤਿ ਮਹਾਕਿਰਿਯੋ ਵਿਪਤ੍ਤਿਕਰਣਮਹਾਮੇਘੁਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰਵਿਨਾਸੋ. ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵਿਨਾਸੋ ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੮. ਅਰਣੀਯਤ੍ਤਾਤਿ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ.

੨੦. ਯਾਯ ਕਤਕਿਚ੍ਚਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਾਯ ਅਗ੍ਗਵਿਜ੍ਜਾਯ ਅਧਿਗਤਾਯ ਤੇਵਿਜ੍ਜਤਾਭਾਵੋ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤਾ, ਸਾ ਚ ਆਗਮਨਵਸੇਨ ਸਿਦ੍ਧਾ ਸਾਤਿਸਯਾ ਤੇਵਿਜ੍ਜਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਗਮਨੀਯਮੇਵ ਧੁਰ’’ਨ੍ਤਿ.

੨੨. ਤਤ੍ਥ ਚਾਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇ ਭੁਮ੍ਮਂ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਧਾਰਭਾਵੇ ਵਾ. ਤਤ੍ਥੇਵ ਹਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ.

੨੩. ਅਨਨੁਸ੍ਸੁਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਚ ਅਨਨੁਸ੍ਸੁਤੇਸੁ ਸਚ੍ਚੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੨੪. ‘‘ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਕੇ (ਮ. ਨਿ. ੨.੨੪੮; ੩.੩੧੨; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੦੯; ਧ. ਸ. ੨੪੮) ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਅਨ੍ਤੇ ਅਟ੍ਠ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮੇ ਅਟ੍ਠ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਯਦਿਪਿ ਮਹਾਨਿਦਾਨਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਸੇਟ੍ਠਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਧ ਕੀਟਾਗਿਰਿਸੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਸਙ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਹਜਾਤਨਾਮਕਾਯੇਨ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਕੀਟਾਗਿਰਿਸੁਤ੍ਤੇ ਹਿ ‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਯੇ ਤੇ ਸਨ੍ਤਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਰੂਪੇ ਆਰੁਪ੍ਪਾ, ਤੇ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੮੨) ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਸੇਟ੍ਠੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੋਪਪਤ੍ਤਿਤੋਤਿ. ਕਾਯਸਕ੍ਖਿਮ੍ਹਿਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਆਸਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦਸ੍ਸਨਕਾਰਣਾ ਪਨ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਦਸ੍ਸਨਾਯਤ੍ਤਪਰਿਕ੍ਖਯਤ੍ਤਾ ਏਵ ਹਿ ਦਸ੍ਸਨਂ ਪੁਰਿਮਕਿਰਿਯਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਨਾਮਨਿਸ੍ਸਿਤਕੋ ਏਸੋਤਿ ਏਸੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਰੂਪਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਨਾਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਠਿਤੋ ਪੁਨ ਤਤੋ ਮੁਚ੍ਚਨਤੋ ‘‘ਨਾਮਨਿਸ੍ਸਿਤਕੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਚ ਸਾਧਕਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯਦ੍ਵਯਤੋ ਸੁਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਆਹਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਤ੍ਤੇ ਹਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਲਾਭਿਨੋ ਉਪਸੀਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਭਗਵਤਾ ਨਾਮਕਾਯਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਮੁਨਿ ਅਕ੍ਖਾਤੋਤਿ.

ਪਠਮਤ੍ਥੇਰਵਾਦੇ ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਗੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਦੁਤਿਯਤ੍ਥੇਰਵਾਦੇ ਉਭਤੋ ਭਾਗਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ, ਤਤਿਯਤ੍ਥੇਰਵਾਦੇ ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਗੇਹਿ ਦ੍ਵੇ ਵਾਰੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਕਿਲੇਸਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਸਮੁਚ੍ਛੇਦਨੇਹਿ ਵਾ ਕਾਯਦ੍ਵਯਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਰੂਪਾਵਚਰਂ ਪਨ ਨਾਮਕਾਯਤੋ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੀਵਰਣਸਙ੍ਖਾਤਨਾਮਕਾਯਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਨੀਵਰਣਦੂਰੀਭਾਵੇਨ ਨਾਮਕਾਯਤੋ ਰੂਪਤਣ੍ਹਾਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨੇਨ ਰੂਪਕਾਯਤੋ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਕਦੇਸੇਨ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਾਦਕਭੂਤਂ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਨਾਮਲਾਭਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਭਵਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੨੫. ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਏਕੋਪਿ ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖਲਾਭੀ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭੂਤਂ ਰੂਪਕਾਯਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਏਕਮ੍ਪਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਅਨਧਿਗਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਰੂਪਾਵਚਰੇਸੁ ਹਿ ਏਕਮ੍ਪਿ ਅਧਿਗਤੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਭਾਵਕਾਰਣਪਟਿਲਾਭਤੋ ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖੇਕਦੇਸੇਨ ਤੇਨ ਤਂਨਾਮਦਾਨੇ ਸਮਤ੍ਥੇਨ ‘‘ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖਲਾਭੀ’’ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨੇਸੁ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

੨੬. ਫੁਟ੍ਠਨ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀਤਿ ਫੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਫੁਟ੍ਠਨ੍ਤੋ, ਫੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰੋ ਕਾਲੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ ਚੇਤ੍ਥ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਫੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਰਕਾਲਮੇਵ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬੋਪਾਯੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੬੫) ਵਿਯ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਂ ਵਾ ਏਤਂ. ਯੋ ਹਿ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨੇਨ ਰੂਪਕਾਯਤੋ ਨਾਮਕਾਯੇਕਦੇਸਤੋ ਚ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਤੇਨ ਨਿਰੋਧਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਆਲੋਚਿਤੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਨ ਕਾਯੇਨ ਸਚ੍ਛਿਕਤੋ. ਨਿਰੋਧਂ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਚ੍ਚੇਸੁ ਆਸਵੇਸੁ ਖੇਪਿਤੇਸੁ ਤੇਨ ਸੋ ਸਚ੍ਛਿਕਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਨਿਰੋਧਂ ਯਥਾਆਲੋਚਿਤਂ ਨਾਮਕਾਯੇਨ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀਤਿ ਕਾਯਸਕ੍ਖੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਤੁ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਅਪਰਿਕ੍ਖੀਣਤ੍ਤਾ.

੨੭. ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤੇਨ ਚਤੁਸਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ‘‘ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ, ਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਠਮਫਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹਿ ਯਾਵ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ.

੨੮. ਇਮਂ ਪਨ ਨਯਂ ‘‘ਨੋ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਯੇਨ ਵਿਸੇਸੇਨ ਸੋ ਵਿਸੇਸੋ ਪਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਇਮਂ ਦੋਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਕਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਆਗਮਟ੍ਠਕਥਾਸੂਤਿ ਚ ਵਚਨੇਨ ਆਗਮਨੀਯਨਾਨਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਥਿਰਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤੇਨ ਸਬ੍ਬਥਾ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਸਦ੍ਧਾਮਤ੍ਤੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਯ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੨੯. ਪਞ੍ਞਂ ਵਾਹੇਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਂ ਸਾਤਿਸਯਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਞ੍ਞਾ ਇਮਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਹਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਭਿਮੁਖਂ ਗਮੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੩੧. ਏਵਂ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇਪੀਤਿ ਅਯਂ ਅਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨਨੁ ਅਰਿਯੇਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਤਦਾ ਏਵ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮਾਤਿ ਆਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ? ਨਾਪਨ੍ਨਂ. ਮਗ੍ਗੇਨ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦਿਸਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਸ੍ਸ ਵਾ ਸਤ੍ਤਙ੍ਗਿਕਸ੍ਸ ਵਾ ਫਲਸ੍ਸ ਸੋਤੋਤਿ ਨਾਮਂ ਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਤੇਨਪਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਭਾਵਤੋ, ਸੋਤੇਨ ਵਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਅਪਰਿਹੀਨੇਨ ਫਲਟ੍ਠੋਪਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਏਵ ਨਾਮ, ਨ ਚ ਤੇਨ ਪਠਮਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਵਿਯ ਸੋਤੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਯਮਾਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸੋਤਤ੍ਤਾ ਪਠਮਫਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਿ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ. ਤੇਸਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਨਿਟ੍ਠਾ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਵਿਹਾਯ ਨਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੬੪). ਤਤ੍ਥ ਦੁਤਿਯਫਲਟ੍ਠਾਦੀਨਂ ਵਿਸੁਂ ਨਾਮਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਠਮਫਲਟ੍ਠੋ ਏਵ ਇਤਰੇਹਿ ਵਿਸੇਸਿਯਮਾਨੋ ‘‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸੋ ਏਵ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਪਟਿਲਦ੍ਧਮਗ੍ਗੇਨ ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਏਤੇਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਦੀਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਮ੍ਬੋਧਿ ਪਰਂ ਅਯਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਹਿ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋਤਿ. ਦੁਤਿਯੇਨਤ੍ਥੇਨ ਸਮ੍ਬੋਧਿ ਪਰਂ ਅਯਨਂ ਗਤਿ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ.

੩੨. ਕੇਵਲੇਨ ਕੁਲਸਦ੍ਦੇਨ ਮਹਾਕੁਲਮੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਹਾਭੋਗਕੁਲੇਸੁਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ.

੩੩. ਖਨ੍ਧਬੀਜਂ ਨਾਮ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਇਹਟ੍ਠਕਨਿਜ੍ਝਾਨਿਕਵਸੇਨੇਵ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਕਥਿਤਾਤਿ ਸਜ੍ਝਾਨਕੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਂਯੋਜਨਸਮੁਚ੍ਛੇਦੇ ਅਕਤੇਪਿ ਅਨਾਗਾਮਿਸਭਾਗੋ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਇਧ ਗਣਨੂਪਗੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਉਪਰਿ ਚ ਸਂਸਰਣਕੋ ਕਾਮਭਵਗਤੋ ਹੀਨਜ੍ਝਾਨਕੋ ਇਧ ਗਣਨੂਪਗੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੩੪. ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਤਨੁਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦਿ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੩੬. ਉਪਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਸਮਨਨ੍ਤਰਾਤਿ ਉਪਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਏਤੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਸਮਨਨ੍ਤਰਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਸਞ੍ਜਨੇਤਿ. ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਵੇਮਜ੍ਝਂ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵੇਮਜ੍ਝਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਸਞ੍ਜਨੇਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਅਤ੍ਥੋ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਂ ਨਦੀ’’ਤਿ ਵਿਯ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਵੇਮਜ੍ਝਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਪਰਸਦ੍ਦਯੋਗੇ ਪਰਤੋ ਭੂਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਦੋ ਵਚਨਸੇਸਭੂਤੋ ਪਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੩੭. ਉਪਹਚ੍ਚਾਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਵੇਮਜ੍ਝਾਤਿਕ੍ਕਮੋ ਕਾਲਕਿਰਿਯੋਪਗਮਨਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵੇਮਜ੍ਝ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

੪੦. ਉਦ੍ਧਂਵਾਹਿਭਾਵੇਨਾਤਿ ਉਦ੍ਧਂ ਵਹਤੀਤਿ ਉਦ੍ਧਂਵਾਹੀ, ਤਣ੍ਹਾਸੋਤਂ ਵਟ੍ਟਸੋਤਂ ਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ, ਤੇਨ ਉਦ੍ਧਂਵਾਹਿਭਾਵੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਵਿਹੇਸੁ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ ਯਦਿਪਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਨ ਹੋਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤੁ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਨੋ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਅਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਤਾ ਸਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਤਾ ਚ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਦਸ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਅਤਪ੍ਪਾਦੀਸੁਪਿ. ਅਨੁਪਹਚ੍ਚਤਲਾਤਿ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਤਲਾ. ਅਸਙ੍ਖਾਰਸਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀਨਂ ਲਹੁਸਾਲਹੁਸਗਤਿਕਾ ਏਵ ਪਰਿਤ੍ਤਵਿਪੁਲਤਿਣਕਟ੍ਠਝਾਪਕਪਪ੍ਪਟਿਕਾਸਦਿਸਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਨਿਬ੍ਬਾਯਨਕਾਦੀਹਿ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਾ ਵਿਯ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਯਨਕਤੋ ਅਨਧਿਮਤ੍ਤਤਾ ਵਿਯ ਚ ਅਨ੍ਤਰਾ ਉਪਹਚ੍ਚਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀਹਿ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤਤੋ ਚ ਅਧਿਮਤ੍ਤਾਨਧਿਮਤ੍ਤਤਾ. ਤੇ ਏਵ ਹਿ ਅਸਙ੍ਖਾਰਸਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਨੋਤਿ. ਤਤੋ ਮਹਨ੍ਤਤਰੇਤਿ ਵਚਨਂ ਤਿਣਕਟ੍ਠਝਾਪਨਸਮਤ੍ਥਪਪ੍ਪਟਿਕਾਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ, ਨ ਅਧਿਮਤ੍ਤ ਨਾਧਿਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ.

ਨੋ ਚਸ੍ਸ ਨੋ ਚ ਮੇ ਸਿਯਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਕਂ ਹੇਤੁਪਞ੍ਚਕਂ ਨੋ ਚ ਅਸ੍ਸ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਿਕਂ ਇਦਂ ਫਲਪਞ੍ਚਕਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਨੋ ਚ ਮੇ ਸਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਅਤੀਤਭਵਸਂਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯਤੋ ਇਮਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤੋ ਪਚ੍ਚਯਸਮੁਦਯਟ੍ਠੇਨ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਦਸ੍ਸਨਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਦਿ ਏਤਰਹਿ ਹੇਤੁਪਞ੍ਚਕਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਨਾਗਤੇ ਫਲਪਞ੍ਚਕਂ ਨ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਪਚ੍ਚਯਨਿਰੋਧਟ੍ਠੇਨ ਵਯਦਸ੍ਸਨਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ, ਏਤਰਹਿ ਅਨਾਗਤੇ ਚ ਅਤ੍ਤਤ੍ਤਨਿਯਨਿਵਾਰਣਵਸੇਨ ਸੁਞ੍ਞਤਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਵਾ ਚਤੂਹਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਦਤ੍ਥੀਤਿ ਯਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਭੂਤਨ੍ਤਿ ਸਸਭਾਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਵਾ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਉਦਯਬ੍ਬਯਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਸੁਞ੍ਞਤਂ ਵਾ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਸਤ੍ਤਾਦਿਭਾਵਰਹਿਤਂ ਨਾਮਰੂਪਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਵਟ੍ਟਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਿਵਟ੍ਟਮਾਨਸੋ ਤਂ ਭੂਤਂ ਪਜਹਾਮੀਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਂ ਪਟਿਲਭਤਿ, ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਞਾਣੇਨ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਭਵੇ ਨ ਰਜ੍ਜਤਿ, ਸਮ੍ਭਵੇ ਨ ਰਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਵਿਸਿਟ੍ਠੇ ਵਿਸਿਟ੍ਠੇ ਚ ਭਵੇ ਨ ਰਜ੍ਜਤੀਤਿ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪਨ ਭਵੋ ਭਵੋ, ਅਨਾਗਤੋ ਜਾਤਿਯਾ ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤੋ ਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ਵਾ ਭਵੋਤਿ ਭੂਤਮੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਮ੍ਭਵੋ ਤਦਾਹਾਰੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਯੇ ਨ ਰਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸੇਕ੍ਖਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਭੂਤੇ ਹਿ ਸਸਮ੍ਭਵੇ ਚ ਵਿਰਾਗੋ ਸੇਕ੍ਖਪਟਿਪਤ੍ਤਿ. ਯਥਾਹ ‘‘ਭੂਤਮਿਦਨ੍ਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਭੂਤਮਿਦਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭੂਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨਿਰੋਧਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਤਦਾਹਾਰਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ…ਪੇ… ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਦਾਹਾਰਸਮ੍ਭਵਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ…ਪੇ… ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਤਦਾਹਾਰਨਿਰੋਧਾਯ ਯਂ ਭੂਤਂ, ਤਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ…ਪੇ… ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨਿਰੋਧਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੇਕ੍ਖੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੩੧). ਅਥੁਤ੍ਤਰੀਤਿ ਅਥ ਏਵਂ ਅਰਜ੍ਜਮਾਨੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਸਨ੍ਤਂ ਪਦਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਮਾ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਪਦਂ ਨ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਤੇਨ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਤ੍ਤਾ.

ਏਕਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਦੁਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੬੩. ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਥਞ੍ਚਿ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਕਾਮਭਵੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਬਨ੍ਧਨਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਂਯੋਜਨਂ, ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਂਯੋਜਨੋ.

੮੩. ਕਾਰਣੇਨ ਵਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤਹਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਅਕਾਰਣਵਚ੍ਛਲੋ. ਅਨਾਗਤਮ੍ਪਿ ਪਯੋਜਨਂ ਅਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ ਪੁਰਿਮਗ੍ਗਹਿਤਂ ਤਂ ਕਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਕਤਞ੍ਞੂ ਏਵ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨ ਪੁਬ੍ਬਕਾਰੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ ਮੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਮੋਜੋਤਿਪਰਾਯਣੋ ਪੁਞ੍ਞਫਲਂ ਅਨੁਪਜੀਵਨ੍ਤੋ ਏਵ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤੀਤਿ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਕਾਰੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਇਣਂ ਦੇਮੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਏਵਂਸਞ੍ਞਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੮੬. ਅਚ੍ਛਮਂਸਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਸੂਕਰਮਂਸਨ੍ਤਿ ਨ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਯਤੀਤਿ ਅਚ੍ਛਮਂਸਨ੍ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ ਸੂਕਰਮਂਸਨ੍ਤਿ ਨ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਯਤਿ, ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

੯੦. ਤਿਤ੍ਤੋਤਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤਕਿਚ੍ਚਤਾਯ ਨਿਰੁਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ.

ਦੁਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਤਿਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੯੧. ਸੇਸਸਂਵਰਭੇਦੇਨਾਤਿ ਮਨੋਸਂਵਰਭੇਦੇਨ, ਸਤਿਸਂਵਰਾਦਿਭੇਦੇਨ ਵਾ. ਅਕੁਸਲਸੀਲਸਮਨ੍ਨਾਗਮੇਨਾਤਿ ‘‘ਕਤਮੇ ਚ ਥਪਤਿ ਅਕੁਸਲਾ ਸੀਲਾ? ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਅਕੁਸਲਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਪਾਪਕੋ ਆਜੀਵੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਮੇਨ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਸਾਸਙ੍ਕਸਮਾਚਾਰੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸਾਸਙ੍ਕੋ ਸਮਾਚਾਰੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੯੪. ਸਮਾਨਵਿਸਯਾਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ‘‘ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੧੦੭. ਸਮਾਧਿ ਵਾ ਆਦੀਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾ ਹਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਤਦਤ੍ਥੋ ਪਾਦਕਸਮਾਧਿ ਤਸ੍ਸ ਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਦਾਸਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਤਸ੍ਸ ਮੂਲੇਕਦੇਸਤ੍ਤਾ ਮਗ੍ਗੋ.

੧੦੮. ਉਚ੍ਛਙ੍ਗੋ ਵਿਯ ਉਚ੍ਛਙ੍ਗਪਞ੍ਞੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋਤਿ ਉਚ੍ਛਙ੍ਗਸਦਿਸਪਞ੍ਞਤਾਯ ਏਵ ਪਞ੍ਞਾ ਵਿਯ ਪੁਗ੍ਗਲੋਪਿ ਉਚ੍ਛਙ੍ਗੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਚਿਰਟ੍ਠਾਨਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਕ੍ਖਤਿ ਹਿ ‘‘ਉਚ੍ਛਙ੍ਗਸਦਿਸਪਞ੍ਞੋਤਿਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ.

੧੦੯. ਯਥਾ ਚ ਉਚ੍ਛਙ੍ਗਸਦਿਸਾ ਪਞ੍ਞਾ, ਏਵਂ ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਕੁਮ੍ਭਸਦਿਸਾ ਪਞ੍ਞਾ ਏਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਵਟ੍ਠਾਨਤੋ.

੧੧੩. ਚਿਰਟ੍ਠਾਨਤੋ ਥਿਰਟ੍ਠਾਨਤੋ ਚ ਪਾਸਾਣਲੇਖਸਦਿਸਾ ਪਰਾਪਰਾਧਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਕੋਧਲੇਖਾ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਪਾਸਾਣਲੇਖੂਪਮਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪਾਸਾਣਲੇਖੂਪਮੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਏਵਂ ਇਤਰੇਪਿ.

੧੧੮. ਸੁਤਾਦਿਵਤ੍ਥੁਰਹਿਤੋ ਤੁਚ੍ਛਮਾਨੋ ਨਲ਼ੋ ਵਿਯਾਤਿ ‘‘ਨਲ਼ੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋ ਉਗ੍ਗਤੋ ਨਲ਼ੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਨ੍ਨਲ਼ੋ.

੧੨੨. ‘‘ਸੀਲਕਥਾ ਚ ਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸੀਲਕਥਾਭਵਨਂ ਪਠਮਾਰਮ੍ਭੋਪਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲੇਨ ਸਹ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ਨੇਵ ਸੀਲਕਥਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

੧੨੩. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨੁਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੇ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸੋਧੇਤਬ੍ਬੇ ਚ ਵਡ੍ਢੇਤਬ੍ਬੇ ਚ ਅਧਿਕਸੀਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪਞ੍ਞਾਯ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੨੪. ਗੂਥਕੂਪੋ ਵਿਯ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਸ੍ਸ ਗੂਥਸਦਿਸਤ੍ਤਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੧੩੦. ਨੋ ਚ ਸਮ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤਥਾਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨਾਦਰਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸਮਤ੍ਥਭਾਵਂ ਵਾ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਵਾ ਪੂਰਣਾਦਯੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ.

ਤਿਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਚਤੁਕ੍ਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੩. ਪਰੇਨ ਕਤਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਂ ਆਣਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਪਯੋਗੇਨ ਕਤਨ੍ਤਿ ਆਣਤ੍ਤਿਯਾ ਪਾਪਸ੍ਸ ਦਾਯਾਦੋ ‘‘ਤਤੋ ਉਪਡ੍ਢਸ੍ਸ ਦਾਯਾਦੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ.

੧੪੫. ਅਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਤੇਸੁ ਪਠਮੋ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਨਯਂ ਵਦਤਿ.

੧੪੮. ਦੇਸਨਾਯ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਪਾਥਭਾਵਸਮ੍ਪਾਦਨਂ ਞਾਣੁਗ੍ਘਾਟਨਂ. ਸਹ ਉਦਾਹਟਵੇਲਾਯਾਤਿ ਉਦਾਹਟਵੇਲਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਅਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਏਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੫੨. ਤਨ੍ਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਵਚਨਂ ਵਦਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਸਙ੍ਗਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਵਚਨਂ ਅਤ੍ਥਯੁਤ੍ਤਂ. ਲੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਲੋਕੋਤਿ ਕਾਰਣਯੁਤ੍ਤਂ.

੧੫੬. ਸਹਿਤਾਸਹਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਹਿਤਾਸਹਿਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਸਹਿਤਾਸਹਿਤਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੇਤਿ ਵਾ. ਦ੍ਵੇਯੇਵਾਤਿ ਦੁਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਾਯੇਵ. ਦੇਸਕਸਾਵਕਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਬੋਧੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾ, ਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੫੭. ਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾਸਨਾਭਾਵਨਾ ਵਾਸਧੁਰਂ. ਅਯਂ ਪਾਪਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਪਠਮੋ. ਪਠਮੋ ਹਿ ਅਵਿਸਂਵਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਵੇਰਞ੍ਜਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਦਿਸੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ.

੧੫੯. ਪੁਗ੍ਗਲੇਪਿ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਭਿਕ੍ਕਮਨਾਦਿਸਦਿਸਤਾਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਅਭਿਕ੍ਕਮਨਾਦੀਨਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਭਿਕ੍ਕਮਨਾਦਿਸਦਿਸਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਭਿਕ੍ਕਮਨਾਦਿਨਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਦਿਸਤਾਤਿ ਵਾ ਸਦਿਸਾਭਿਕ੍ਕਮਨਾਦਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੬੬. ਦੁਸ੍ਸੀਲਂ ‘‘ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਭੂਤਂ ਭਾਸਤਿ ਨਾਮ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੇਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੇਨੇਵਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਤਚ੍ਛਂ ਭਾਸਤਿ ਨਾਮ. ਯਮਿਦਂ ‘‘ਕਾਲੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਚਨੇ, ਯੋ ‘‘ਕਾਲੇਨ ਭਣਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਕੀਦਿਸੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਕਾਲਞ੍ਞੂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਮਿਦਂ ਕਾਲੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਰ ਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

੧੬੮. ਆਗਮਨਵਿਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਕਮ੍ਮਂ, ਪੁਬ੍ਬੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪਚ੍ਚਯਵਿਪਤ੍ਤਿ ਸੁਕ੍ਕਸੋਣਿਤਂ. ਪਵਤ੍ਤੇ, ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਪਵਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾ, ਆਹਾਰਾਦਯੋ. ਜੋਤੇਤੀਤਿ ਜੋਤਿ, ਆਲੋਕੋ. ਕੁਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਦੀਹਿ ਜੋਤਮਾਨੋ ਚ ਜੋਤਿ ਵਿਯਾਤਿ ਜੋਤਿ.

੧੭੩. ਪਹੀਨਾਵਸਿਟ੍ਠਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਪਿ ਯੇਹਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਚ, ਤੇਸਂ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਵਿਧਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ.

੧੭੪. ਯਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿ ਤਨ੍ਤਾਵੁਤਾਨਨ੍ਤਿ ਤਨ੍ਤਾਵੁਤਾਨਂ ਵਤ੍ਥਾਨਂ ਯਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿ ਵਤ੍ਥਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਾਯਂ ਤਤਿਯਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਾਯਤਤਿਯੋ. ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨਂ ਅਨੁਯੋਗੋ. ਤਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਂ ਵਾ.

੧੭੮. ਤਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਨਭਾਵੇਨਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਸਾਜੀਵੇ ਚ ਸਿਕ੍ਖਨਭਾਵੇਨ. ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੋਤਿ ਸੀਲਸਂਵਰਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੋ. ਸਾਜੀਵਞ੍ਚ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਨਾਮਕਾਯੋ ਪਦਕਾਯੋ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਕਾਯੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਮੇਵ ਚ ਦ੍ਵਯਂ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਜੀਵਾਨਤਿਕ੍ਕਮੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਤਤੋ ਹਿ ਯਾਵ ਮਗ੍ਗਾ ਸਂਵਰਪਾਰਿਪੂਰੀ ਹੋਤੀਤਿ. ਵਿਨਾਸਨਭਾਵਤੋਤਿ ਹਿਂਸਨਭਾਵਤੋ. ਹਲਿਦ੍ਦਿਰਾਗੋ ਵਿਯ ਨ ਥਿਰਕਥੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਥਾਯ ਅਟ੍ਠਿਤਭਾਵੇਨ ਹਲਿਦ੍ਦਿਰਾਗਸਦਿਸਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ.

੧੭੯. ਦਾਰੁਮਾਸਕੋਤਿ ਯੇ ਵੋਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਏਵਂਪਕਾਰੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਞ੍ਞਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਨ੍ਤਿ ਦਸਗ੍ਘਨਕਂ ਵਤ੍ਥਯੁਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਗ੍ਘਨਕਸ੍ਸ ਦਾਨਂ.

੧੮੧. ਅਵਿਕਿਣ੍ਣਸੁਖਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਸੁਭਾਦਿਪਰਿਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਅਵਿਸਟਸੁਖਂ.

੧੮੭. ਖਨ੍ਧਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਮਗ੍ਗਫਲਲਾਭੇਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਤਦਲਾਭੇਨ ਅਨਵਟ੍ਠਾਨਤੋਤਿ ਮਗ੍ਗਫਲਲਾਭੀ ਏਵ ‘‘ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਲਾਭੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਮਗ੍ਗਫਲਞਾਣਮੇਵ ਚ ਅਧਿਕਪਞ੍ਞਾਭਾਵਤੋ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੇ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਰੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਏਵ ਵਾ ਵਿਸਿਟ੍ਠਦਸ੍ਸਨਭਾਵਤੋ ਚ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.

੧੮੯. ਸੁਤੇਨ ਅਨੁਪਪਨ੍ਨੋਤਿ ਯਥਾਸੁਤੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਥੇਨ ਵਾ ਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਚਤੁਕ੍ਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਪਞ੍ਚਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੯੧. ਪਠਮਪਞ੍ਚਕੇ ਉਦ੍ਦੇਸੇਨੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਭਾਗੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਯਥਾ ਤੇਸੁ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤੇ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਰ ਯ੍ਵਾਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਆਰਮ੍ਭਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਰਮ੍ਭਕਿਰਿਯਾਵਾਚਕੋ ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਫਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਗ੍ਗਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਮਗ੍ਗਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਫਲਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਆਯਾਚਨਸਾਧੂਤਿ ਨ ਪਸਂਸਨਾਦਿਸਾਧੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੯੨. ਆਦਿਤੋ ਧੇਯ੍ਯਂ ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ ਆਧੇਯ੍ਯਂ, ਦਸ੍ਸਨਸਵਨਪਟਿਵਚਨਦਾਨਵਸੇਨ ਮੁਖੇਨ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਂ ਗਹਣਂ ਮੁਖਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਮੁਖਂ ਆਧੇਯ੍ਯਂ, ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਪਕਤਿਮੁਖਮੇਵ ਵਾ ਆਧੇਯ੍ਯਂ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਆਧੇਯ੍ਯਮੁਖੋ, ਅਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਆਦਿਕਥਾਯ ਏਵ ਠਪਿਤਗਹਣੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

੧੯੪. ਰਜਗ੍ਗਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਰਜਗ੍ਗਭਾਵੇ.

੧੯੯. ਗਵਾ ਖੀਰਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀਤਿ ਨ ਏਵਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪਨ ਪਞ੍ਚ ਗੋਰਸੇ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸੁ ਸਪ੍ਪਿਮਣ੍ਡਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਗਵਾ ਖੀਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਗਾਵਿਤੋ ਖੀਰਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਪਞ੍ਚਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਛਕ੍ਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੨੦੨. ਛਕ੍ਕੇ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਪਾਕਟਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ ਤੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਗੁਣਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਤੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਨਾਤਿ ਸਾਮਂ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯੋ ਤਤ੍ਥ ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿਬਲੇਸੁ ਚ ਵਸਿਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਏਤੇਨ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਮੁਦਿਤੇਨ. ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨਾ’’ਤਿ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬਮਿਦਂ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਹੋਤਿ ਸਾਮਂ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯੇਨ ਬਲੇਸੁ ਚ ਵਸਿਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਵਿਨਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਨਾਚਰਿਯਕੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤੇਨਾਤਿ ਵਚਨੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਸਾਚਰਿਯਕਤ੍ਤਂ ਪਰਤੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਪਟਿਸੇਧੇਤਿ, ਨ ਸਾਚਰਿਯਕਂ ਪਰੇਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਤਾਦਿਸਂ ਨਿਵਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ.

ਛਕ੍ਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਸਤ੍ਤਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੨੦੩. ਸਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਸਾਧੁਲਦ੍ਧਿਕਾਤਿ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਤੇਨ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾ, ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਭੂਤਾ ਸਦ੍ਧਾ ਸਾਧੂਤਿ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਮਾਨਂ ਕੁਸਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਏਵਂ ਹਿਰੀਯਾਦੀਸੁ ਚ. ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭੁਮ੍ਮਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਤਾਯ ਤਦੁਪਕਾਰਤਾਯ ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਤਿ ਸਾਹੁ ਸਦ੍ਧਾ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿਆਦਿਨਾ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨਪਞ੍ਞਾਯ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਸਾ ਸਦ੍ਧਾ ਨੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਾਹੁ ਸਦ੍ਧਾ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿ ਵਾ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਕਂ ਆਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਨਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਦ੍ਧਾਸਙ੍ਖਾਤਮੇਵ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨਂ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਚਙ੍ਕਵਾਰੇਤਿ ਰਜਕਾਨਂ ਖਾਰਪਰਿਸਾਵਨੇ. ਏਕਕਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਭਵਙ੍ਗਚੁਤਿਸਨ੍ਤਤਿ ਏਕੋ ਚਿਤ੍ਤਵਾਰੋਤਿ ਚੁਤਿਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰੋ ਯਥਾਗਹਿਤੋ ਦੁਤਿਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੁਤਿਯਚਿਤ੍ਤਵਾਰੇਨਾ’’ਤਿ. ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਦਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਤਾਯ ਤਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਸਚ੍ਛਿਕਰੋਨ੍ਤਾ ਅਨੇਕੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਨ ਏਕੋਪਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਤਤਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾਦਿਭਾਵਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤਮਪੁਗ੍ਗਲੋ ਹੋਤੀਤਿ.

ਸਤ੍ਤਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੦. ਦਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੨੦੯. ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਨਿਟ੍ਠਾ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਵਿਹਾਯ ਨਿਟ੍ਠਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯੇ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦਯੋ ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇ ਉਪਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਇਧ ਵਿਹਾਯ ਨਿਟ੍ਠਾਪਕ੍ਖਂ ਭਜਮਾਨਾਪਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਅਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸਾਧਾਰਣੇ ਚ ਠਾਨੇ ਉਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨ ਗਹਿਤਾ. ਅਸਾਧਾਰਣਟ੍ਠਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਨ ਅਨ੍ਤਰਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀਆਦਯੋ ਏਵ ‘‘ਇਧ ਵਿਹਾਯ ਨਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ.

ਦਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਕਰਣ-ਮੂਲਟੀਕਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.