੧. ਮੇਤ੍ਤਾਵਗ੍ਗੋ
੧. ਮੇਤ੍ਤਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ਅਟ੍ਠਕਨਿਪਾਤਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਵਡ੍ਢਿਤਾਯਾਤਿ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਵਸੇਨ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹਿਤਾਯ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਤਾਯਾਤਿ ਭਾਵਨਾਯ ਬਹੁਲੀਕਰਣੇਨ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਯ. ਯੁਤ੍ਤਯਾਨਸਦਿਸਕਤਾਯਾਤਿ ਯਥਾ ਯੁਤ੍ਤਆਜਞ੍ਞਯਾਨਂ ਛੇਕੇਨ ਸਾਰਥਿਨਾ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਯਥਾਰੁਚਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਂ ਯਥਾਰੁਚਿ ਪਵਤ੍ਤਾਰਹਤਂ ਗਮਿਤਾਯ. ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਅਧਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ. ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਾਯਾਤਿ ਭਾਵਨਾਬਹੁਲੀਕਾਰੇਹਿ ਪਤਿ ਪਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾਯ ਅਵਿਜਹਿਤਾਯ. ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਚਿਤਾਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬਭਾਗੇਨ ਭਾਵਨਾਨੁਰੂਪਂ ਚਯਂ ਗਮਿਤਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪਚਿਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਾਰਦ੍ਧਾਯਾਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਗਤਾਯ.
ਯੋ ਚ ਮੇਤ੍ਤਂ ਭਾਵਯਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਯੋ ਕੋਚਿ ਗਹਟ੍ਠੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ. ਮੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਝਾਨਂ.
ਅਪ੍ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਚ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਅਸੁਭਭਾਵਨਾਦਯੋ ਵਿਯ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਏਕਦੇਸਗ੍ਗਹਣਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਨਵਸੇਸਫਰਣਵਸੇਨ ਅਨੋਧਿਸੋ ਫਰਣਵਸੇਨ ਚ, ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯ ਪਗੁਣਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਚ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਤਨੂ ਸਂਯੋਜਨਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮੇ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਖੇਨੇਵ ਪਟਿਘਸਂਯੋਜਨਾਦਯੋ ਪਹੀਯਮਾਨਾ ਤਨੂ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਏਵਂ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਧਿਗਮਞ੍ਚ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਮਾਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਆਨਿਸਂਸੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਕਮ੍ਪਿ ਚੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਬਲੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਬ੍ਯਾਪਾਦਤਾਯ ਬ੍ਯਾਪਾਦੇਨ ਅਦੂਸਿਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਮੇਤ੍ਤਾਯਤੀਤਿ ਹਿਤਫਰਣਵਸੇਨ ਮੇਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਕੁਸਲੀਤਿ ਅਤਿਸਯੇਨ ਕੁਸਲਵਾ ਮਹਾਪੁਞ੍ਞੋ, ਪਟਿਘਾਦਿਅਨਤ੍ਥਵਿਗਮੇਨ ਖੇਮੀ. ਸਬ੍ਬੇ ਚ ਪਾਣੇਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕੋ. ਮਨਸਾਨੁਕਮ੍ਪੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨ੍ਤੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਏਕਸਤ੍ਤਵਿਸਯਾਪਿ ਤਾਵ ਮੇਤ੍ਤਾ ਮਹਾਕੁਸਲਰਾਸਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਪਨ ਪਾਣੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਹਿਤਫਰਣੇਨ ਮਨਸਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨ੍ਤੋ ਪਹੁਕਂ ਪਹੁਂ ਅਨਪ੍ਪਕਂ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਚਤੁਸਟ੍ਠਿਮਹਾਕਪ੍ਪੇਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਾਕਪ੍ਪਬਨ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ ਉਲ਼ਾਰਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਅਰਿਯੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਵ ਕਰੋਤਿ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤੀਤਿ. ਸਤ੍ਤਭਰਿਤਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤੇਹਿ ਅਵਿਰਲ਼ਂ, ਆਕਿਣ੍ਣਮਨੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧.੧੨੦) ਲੋਕਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਕਾਰਣਾਨਿ. ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਸਸ੍ਸਤੋ ਨਵ ਭਾਗੇ ਕਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞਂ ਏਕਭਾਗਗ੍ਗਹਣਂ ਦਸਮਭਾਗਗ੍ਗਹਣਂ. ਏਵਂ ਕਸ੍ਸਕਾ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠਾ ਸਸ੍ਸਾਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਸ੍ਸਸਮ੍ਪਾਦਨੇ ਮੇਧਾਵਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਓਰਭਾਗੇ ਕਿਰ ਛਭਾਗਗ੍ਗਹਣਂ ਜਾਤਂ. ਛਮਾਸਿਕਨ੍ਤਿ ਛਨ੍ਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਮਾਸਾਨਂ ਪਹੋਨਕਂ. ਪਾਸੇਤੀਤਿ ਪਾਸਗਤੇ ਵਿਯ ਕਰੋਤਿ. ਵਾਚਾਯ ਪਿਯਂ ਵਾਚਾਪਿਯਂ, ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਵਾਚਾਪੇਯ੍ਯਂ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਰਟ੍ਠਸ੍ਸ ਇਦ੍ਧਾਦਿਭਾਵਤੋ ਖੇਮਂ. ਨਿਰਬ੍ਬੁਦਂ ਚੋਰਿਯਾਭਾਵਤੋ. ਇਦ੍ਧਞ੍ਹਿ ਰਟ੍ਠਂ ਅਚੋਰਿਯਂ. ‘‘ਨਿਰਗ੍ਗਲ਼’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਪਾਰੁਤਘਰਭਾਵਤੋ.
ਉਦ੍ਧਂਮੂਲਕਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਉਮ੍ਮੂਲਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਰਿਯਞ੍ਞੇਹੀਤਿ ਮਹਾਯਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਪਚ੍ਛਾ ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਰਿਵਾਰਯਞ੍ਞੇਹਿ. ਸਤ੍ਤ…ਪੇ… ਭੀਸਨਸ੍ਸਾਤਿ ਸਤ੍ਤਨਵੁਤਾਧਿਕਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਪਸੁਸਤਾਨਂ ਮਾਰਣੇਨ ਭੇਰਵਸ੍ਸ ਪਾਪਭੀਰੁਕਾਨਂ ਭਯਾਵਹਸ੍ਸ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਦਨ੍ਤਿ –
‘‘ਛਸਤਾਨਿ ਨਿਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਪਸੂਨਂ ਮਜ੍ਝਿਮੇ ਹਨਿ;
ਅਸ੍ਸਮੇਧਸ੍ਸ ਯਞ੍ਞਸ੍ਸ, ਊਨਾਨਿ ਪਸੂਹਿ ਤੀਹੀ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧.੧੨੦; ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੪.੩੯);
ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਯੁਗਚ੍ਛਿਦ੍ਦੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਦਣ੍ਡਕਂ. ਪਾਸਨ੍ਤੀਤਿ ਖਿਪਨ੍ਤਿ. ਸਂਹਾਰਿਮੇਹੀਤਿ ਸਕਟੇਹਿ ਵਹਿਤਬ੍ਬੇਹਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਿਰ ਏਕੋ ਰਾਜਾ ਸਮ੍ਮਾਪਾਸਂ ਯਜਨ੍ਤੋ ਸਰਸ੍ਸਤਿਨਦਿਤੀਰੇ ਪਥਵਿਯਾ ਵਿਵਰੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗੋਯੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਅਨ੍ਧਬਾਲਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਗਤਾਨੁਗਤਿਗਤਾ ‘‘ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਸਗ੍ਗਗਮਨਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਪਾਸਂ ਯਞ੍ਞਂ ਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਮੁਗ੍ਗੋਕਾਸਤੋ ਪਭੁਤੀ’’ਤਿ. ਅਯੂਪੋ ਅਪ੍ਪਕਦਿਵਸੋ ਯਾਗੋ, ਸਯੂਪੋ ਬਹੁਦਿਵਸਂ ਸਾਧੇਯ੍ਯੋ ਸਤ੍ਰਯਾਗੋ. ਮਨ੍ਤਪਦਾਭਿਸਙ੍ਖਤਾਨਂ ਸਪ੍ਪਿਮਧੂਨਂ ‘‘ਵਾਜ’’ਮਿਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ. ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਗੋਮਹਿਂਸਾਦਿ ਸਤ੍ਤਰਸਕਦਕ੍ਖਿਣਸ੍ਸ. ਸਾਰਗਬ੍ਭਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਾਦੀਸੁ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਲ਼ਾਤਿ ਨਿਰਗ੍ਗਲ਼ੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਰ ਯਞ੍ਞੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਅਨਿਗੂਹਿਤ੍ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਯਤਿ.
ਚਨ੍ਦਪ੍ਪਭਾਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ਅਟ੍ਠ. ੨੭) ਚਨ੍ਦਿਮਸ੍ਸੇਵ ਪਭਾਯ. ਤਾਰਾਗਣਾਵ ਸਬ੍ਬੇਤਿ ਯਥਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤਾਰਾਗਣਾ ਚਨ੍ਦਿਮਸੋਭਾਯ ਸੋਲ਼ਸਿਮ੍ਪਿ ਕਲਂ ਨਾਗ੍ਘਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਤੇ ਅਸ੍ਸਮੇਧਾਦਯੋ ਯਞ੍ਞਾ ਮੇਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸੁਭਾਵਿਤਸ੍ਸ ਸੋਲ਼ਸਿਮ੍ਪਿ ਕਲਂ ਨਾਨੁਭਵਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਨਾਗ੍ਘਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਇਦਾਨਿ ਅਪਰੇਪਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੇ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ ਆਨਿਸਂਸੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੋ ਨ ਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯੋਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਭਾਵਨਾਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਨ ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇਨੇਵ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਦੂਰਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਬ੍ਯਾਪਾਦਤਾਯ ਨ ਕਞ੍ਚਿ ਸਤ੍ਤਂ ਹਿਂਸਤਿ, ਲੇਡ੍ਡੁਦਣ੍ਡਾਦੀਹਿ ਨ ਵਿਬਾਧਤਿ ਵਾ. ਨ ਘਾਤੇਤੀਤਿ ਪਰਂ ਸਮਾਦਪੇਤ੍ਵਾ ਨ ਸਤ੍ਤੇ ਮਾਰਾਪੇਤਿ ਨ ਵਿਬਾਧਾਪੇਤਿ ਚ. ਨ ਜਿਨਾਤੀਤਿ ਸਾਰਮ੍ਭਵਿਗ੍ਗਾਹਿਕਕਥਾਦਿਵਸੇਨ ਨ ਕਞ੍ਚਿ ਜਿਨਾਤਿ ਸਾਰਮ੍ਭਸ੍ਸੇਵ ਅਭਾਵਤੋ, ਜਾਨਿਕਰਣਵਸੇਨ ਵਾ ਅਟ੍ਟਕਰਣਾਦਿਨਾ ਨ ਕਞ੍ਚਿ ਜਿਨਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਸ੍ਸ ਜਾਨਿਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਨ ਜਾਪਯੇਤਿ ਪਰੇਹਿ ਪਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਮ੍ਪਿ ਧਨਜਾਨਿਂ ਨ ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਪਰੇਨ ਪਰਸ੍ਸ ਜਾਨਿਂ ਕਾਰੇਤੀ’’ਤਿ. ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਵਾ ਅਂਸੋ ਅਵਿਹੇਠਨਟ੍ਠੇਨ ਅਵਯਵਭੂਤੋਤਿ ਮੇਤ੍ਤਂਸੋ.
ਮੇਤ੍ਤਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨-੪. ਪਞ੍ਞਾਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੨-੪. ਦੁਤਿਯੇ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਿਕਾਯਾਤਿ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਮੇਵ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਿਕਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਆਦਿਭੂਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਰਿਯੋਤਿ ਨਿਦ੍ਦੋਸੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ. ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋ ਨ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਮੂਗਬ੍ਬਤਗਹਣਂ ਵਿਯ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋਤਿ ਅਰਿਯੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋ. ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਿਪਿ ਅਰਿਯੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਕਮ੍ਮਸਾਧਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਕਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਵਾ ਏਕਚ੍ਚੋ ਵਿਪਰੀਤਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਏਵਮਯਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਤਿਯਾਦੀਨਿ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨਿ.
ਪਞ੍ਞਾਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਪਠਮਲੋਕਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੫. ਪਞ੍ਚਮੇ ਲੋਕਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਸਤ੍ਤਲੋਕਸ੍ਸ ਅਵਸ੍ਸਂਭਾਵਿਧਮ੍ਮਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤੇਹਿ ਮੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ’’ਤਿਆਦਿ. ਘਾਸਚ੍ਛਾਦਨਾਦੀਨਂ ਲਦ੍ਧਿ ਲਾਭੋ, ਤਾਨਿ ਏਵ ਵਾ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਤੋ ਲਾਭੋ, ਤਦਭਾਵੋ ਅਲਾਭੋ, ਲਾਭਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਤਬ੍ਬਿਸਯੋ ਅਨੁਰੋਧੋ ਗਹਿਤੋ, ਅਲਾਭਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਿਰੋਧੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਲੋਹਿਤੇ ਸਤਿ ਤਦੁਪਘਾਤਵਸੇਨ ਪੁਬ੍ਬੋ ਵਿਯ ਅਨੁਰੋਧੋ ਲਦ੍ਧਾਵਸਰੋ ਏਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਲਾਭੇ ਆਗਤੇ ਅਲਾਭੋ ਆਗਤੋਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਯਸਾਦੀਸੁਪਿ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਪਠਮਲੋਕਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬-੮. ਦੁਤਿਯਲੋਕਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੬-੮. ਛਟ੍ਠੇ ਅਧਿਕਂ ਪਯਸਤਿ ਪਯੁਜ੍ਜਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਯਾਸੋ, ਸਵਿਸੇਸਂ ਇਤਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਰਿਯਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਧਿਕਪ੍ਪਯੋਗੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਟ੍ਠਮੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਦੁਤਿਯਲੋਕਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਨਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੯. ਨਵਮੇ ਦੁਵਿਧਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਜਾਤਿਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਆਚਾਰਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਚ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਟ੍ਠਪਾਲੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਥੁਲ੍ਲਕੋਟ੍ਠਿਕੇ ਅਗ੍ਗਕੁਲਿਕਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੨੯੪) ਏਵਂ ਆਗਤਾ ਉਚ੍ਚਾਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਜਾਤਿਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਸਦ੍ਧਾਯੇਤੇ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੭੮) ਏਵਂ ਆਗਤਾ ਪਨ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਕੁਲੇ ਪਸੁਤਾਪਿ ਆਚਾਰਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ. ਇਧ ਪਨ ਉਚ੍ਚਾਕੁਲਪ੍ਪਸੁਤਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਨ੍ਦਂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਜਾਤਿਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਉਭੋਹਿਪਿ ਪਨ ਕਾਰਣੇਹਿ ਤਸ੍ਸ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਭਾਵੋਯੇਵ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
ਨਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਕਾਰਣ੍ਡਵਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੦. ਦਸਮੇ ਪਟਿਚਰਤੀਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਵਸੇਨ ਚਰਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਟ੍ਠੋ ਏਵ ਵਾ ਚਰਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨੇਕਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਧਾਤੂਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤੀ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਨਾਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਪਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਂ ਕਾਰਣਂ ਵਚਨਂ ਵਾਤਿ ਯਂ ਚੋਦਕੇਨ ਚੁਦਿਤਕਸ੍ਸ ਦੋਸਵਿਭਾਵਨਂ ਕਾਰਣਂ, ਵਚਨਂ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨੇਵ ਕਾਰਣੇਨ, ਵਚਨੇਨ ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ. ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਚੋਦਨਾਯ ਅਮੂਲਾਯ ਅਮੂਲਿਕਭਾਵਦੀਪਨਿਯਾ ਯੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ. ਵਚਨੇਨਾਤਿ ਤਦਤ੍ਥਬੋਧਕੇਨ ਵਚਨੇਨ. ‘‘ਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚੋਦਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਵ ਵਿਕ੍ਖੇਪਾਪਜ੍ਜਨਂ ਅਞ੍ਞੇਨਾਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਣਂ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਕਥਾਪਨਾਮਨਾ ਨਾਮ ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ – ‘‘ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਂ ਗਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚੋਦਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਯਮੇਵ ਵਿਸੇਸੋ. ਯੋ ਹਿ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਆਪਨ੍ਨਾ, ਕਂ ਭਣਥ, ਕਿਂ ਭਣਥਾ’’ਤਿ ਵਾ ਵਦਤਿ, ‘‘ਏਵਰੂਪਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਤਯਾ ਦਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ ਸੁਣਾਮੀ’’ਤਿ ਸੋਤਂ ਵਾ ਉਪਨੇਤਿ, ਅਯਂ ਅਞ੍ਞੇਨਾਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤਿ ਨਾਮ. ਯੋ ਪਨ ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਨਾਮ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਂ ਗਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਨ ਤਵ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਗਮਨਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮ, ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਤੋ ‘‘ਰਾਜਗਹਂ ਗਤੋਮ੍ਹਿ. ਰਾਜਗਹਂ ਵਾ ਯਾਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਂ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀਤਿ. ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਮੇ ਸੂਕਰਮਂਸਂ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਤਿ, ਅਯਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਕਥਂ ਅਪਨਾਮੇਤਿ ਨਾਮ. ਸਮਣਕਚਵਰੋਤਿ ਸਮਣਵੇਸਧਾਰਣੇਨ ਸਮਣਪ੍ਪਤਿਰੂਪਕਤਾਯ ਸਮਣਾਨਂ ਕਚਵਰਭੂਤਂ.
ਕਾਰਣ੍ਡਵਂ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੮੩-੨੮੪) ਨਿਦ੍ਧਮਥਾਤਿ ਵਿਪਨ੍ਨਸੀਲਤਾਯ ਕਚਵਰਭੂਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਕਚਵਰਮਿਵ ਅਨਪੇਕ੍ਖਾ ਅਪਨੇਥ. ਕਸਮ੍ਬੁਂ ਅਪਕਸ੍ਸਥਾਤਿ ਕਸਮ੍ਬੁਭੂਤਞ੍ਚ ਨਂ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦੀਨਂ ਮਜ੍ਝਗਤਂ ਪਭਿਨ੍ਨਪਗ੍ਘਰਿਤਕੁਟ੍ਠਂ ਚਣ੍ਡਾਲਂ ਵਿਯ ਅਪਕਡ੍ਢਥ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਂ? ਸਙ੍ਘਾਰਾਮੋ ਨਾਮ ਸੀਲਵਨ੍ਤਾਨਂ ਕਤੋ, ਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾਨਂ. ਯਤੋ ਏਤਦੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਤਤੋ ਪਲਾਪੇ ਵਾਹੇਥ, ਅਸ੍ਸਮਣੇ ਸਮਣਮਾਨਿਨੇ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਪਲਾਪਾ ਅਨ੍ਤੋਸਾਰਰਹਿਤਾ ਅਤਣ੍ਡੁਲਾ ਬਹਿ ਥੁਸੇਨ ਵੀਹੀ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨ੍ਤੋ ਸੀਲਰਹਿਤਾਪਿ ਬਹਿ ਕਾਸਾਵਾਦਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਲਾਪਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਪਲਾਪੇ ਵਾਹੇਥ ਓਪੁਨਥ ਵਿਧਮਥ, ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਸ੍ਸਮਣੇ ਸਮਣਵੇਸਮਤ੍ਤੇਨ ਸਮਣਮਾਨਿਨੇ. ਕਪ੍ਪਯਵ੍ਹੋਤਿ ਕਪ੍ਪੇਥ, ਕਰੋਥਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਤਿਸ੍ਸਤਾਤਿ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਾ. ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਕਾਰਣ੍ਡਵਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਮੇਤ੍ਤਾਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.