.ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ.
ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯੇ
ਅਟ੍ਠਕਨਿਪਾਤ-ਟੀਕਾ
੧. ਪਠਮਪਣ੍ਣਾਸਕਂ
੧. ਮੇਤ੍ਤਾਵਗ੍ਗੋ
੧. ਮੇਤ੍ਤਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ਅਟ੍ਠਕਨਿਪਾਤਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਵਡ੍ਢਿਤਾਯਾਤਿ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਵਸੇਨ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹਿਤਾਯ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਤਾਯਾਤਿ ਭਾਵਨਾਯ ਬਹੁਲੀਕਰਣੇਨ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਯ. ਯੁਤ੍ਤਯਾਨਸਦਿਸਕਤਾਯਾਤਿ ਯਥਾ ਯੁਤ੍ਤਆਜਞ੍ਞਯਾਨਂ ਛੇਕੇਨ ਸਾਰਥਿਨਾ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਯਥਾਰੁਚਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਂ ਯਥਾਰੁਚਿ ਪਵਤ੍ਤਾਰਹਤਂ ਗਮਿਤਾਯ. ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਅਧਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ. ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਾਯਾਤਿ ਭਾਵਨਾਬਹੁਲੀਕਾਰੇਹਿ ਪਤਿ ਪਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾਯ ਅਵਿਜਹਿਤਾਯ. ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਚਿਤਾਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬਭਾਗੇਨ ਭਾਵਨਾਨੁਰੂਪਂ ਚਯਂ ਗਮਿਤਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪਚਿਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਾਰਦ੍ਧਾਯਾਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਗਤਾਯ.
ਯੋ ਚ ਮੇਤ੍ਤਂ ਭਾਵਯਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਯੋ ਕੋਚਿ ਗਹਟ੍ਠੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ. ਮੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਝਾਨਂ.
ਅਪ੍ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਚ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਅਸੁਭਭਾਵਨਾਦਯੋ ਵਿਯ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਏਕਦੇਸਗ੍ਗਹਣਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਨਵਸੇਸਫਰਣਵਸੇਨ ਅਨੋਧਿਸੋ ਫਰਣਵਸੇਨ ਚ, ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯ ਪਗੁਣਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਚ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਤਨੂ ਸਂਯੋਜਨਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮੇ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਖੇਨੇਵ ਪਟਿਘਸਂਯੋਜਨਾਦਯੋ ਪਹੀਯਮਾਨਾ ਤਨੂ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਏਵਂ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਧਿਗਮਞ੍ਚ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਮਾਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਆਨਿਸਂਸੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਕਮ੍ਪਿ ਚੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਬਲੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਬ੍ਯਾਪਾਦਤਾਯ ਬ੍ਯਾਪਾਦੇਨ ਅਦੂਸਿਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਮੇਤ੍ਤਾਯਤੀਤਿ ਹਿਤਫਰਣਵਸੇਨ ਮੇਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਕੁਸਲੀਤਿ ਅਤਿਸਯੇਨ ਕੁਸਲਵਾ ਮਹਾਪੁਞ੍ਞੋ, ਪਟਿਘਾਦਿਅਨਤ੍ਥਵਿਗਮੇਨ ਖੇਮੀ. ਸਬ੍ਬੇ ਚ ਪਾਣੇਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕੋ. ਮਨਸਾਨੁਕਮ੍ਪੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨ੍ਤੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਏਕਸਤ੍ਤਵਿਸਯਾਪਿ ਤਾਵ ਮੇਤ੍ਤਾ ਮਹਾਕੁਸਲਰਾਸਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਪਨ ਪਾਣੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਹਿਤਫਰਣੇਨ ਮਨਸਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨ੍ਤੋ ਪਹੁਕਂ ਪਹੁਂ ਅਨਪ੍ਪਕਂ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਚਤੁਸਟ੍ਠਿਮਹਾਕਪ੍ਪੇਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਾਕਪ੍ਪਬਨ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ ਉਲ਼ਾਰਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਅਰਿਯੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਵ ਕਰੋਤਿ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤੀਤਿ. ਸਤ੍ਤਭਰਿਤਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤੇਹਿ ਅਵਿਰਲ਼ਂ, ਆਕਿਣ੍ਣਮਨੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧.੧੨੦) ਲੋਕਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਕਾਰਣਾਨਿ. ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਸਸ੍ਸਤੋ ਨਵ ਭਾਗੇ ਕਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞਂ ਏਕਭਾਗਗ੍ਗਹਣਂ ਦਸਮਭਾਗਗ੍ਗਹਣਂ. ਏਵਂ ਕਸ੍ਸਕਾ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠਾ ਸਸ੍ਸਾਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਸ੍ਸਸਮ੍ਪਾਦਨੇ ਮੇਧਾਵਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਓਰਭਾਗੇ ਕਿਰ ਛਭਾਗਗ੍ਗਹਣਂ ਜਾਤਂ. ਛਮਾਸਿਕਨ੍ਤਿ ਛਨ੍ਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਮਾਸਾਨਂ ਪਹੋਨਕਂ. ਪਾਸੇਤੀਤਿ ਪਾਸਗਤੇ ਵਿਯ ਕਰੋਤਿ. ਵਾਚਾਯ ਪਿਯਂ ਵਾਚਾਪਿਯਂ, ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਵਾਚਾਪੇਯ੍ਯਂ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਰਟ੍ਠਸ੍ਸ ਇਦ੍ਧਾਦਿਭਾਵਤੋ ਖੇਮਂ. ਨਿਰਬ੍ਬੁਦਂ ਚੋਰਿਯਾਭਾਵਤੋ. ਇਦ੍ਧਞ੍ਹਿ ਰਟ੍ਠਂ ਅਚੋਰਿਯਂ. ‘‘ਨਿਰਗ੍ਗਲ਼’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਪਾਰੁਤਘਰਭਾਵਤੋ.
ਉਦ੍ਧਂਮੂਲਕਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਉਮ੍ਮੂਲਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਰਿਯਞ੍ਞੇਹੀਤਿ ਮਹਾਯਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਪਚ੍ਛਾ ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਰਿਵਾਰਯਞ੍ਞੇਹਿ. ਸਤ੍ਤ…ਪੇ… ਭੀਸਨਸ੍ਸਾਤਿ ਸਤ੍ਤਨਵੁਤਾਧਿਕਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਪਸੁਸਤਾਨਂ ਮਾਰਣੇਨ ਭੇਰਵਸ੍ਸ ਪਾਪਭੀਰੁਕਾਨਂ ਭਯਾਵਹਸ੍ਸ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਦਨ੍ਤਿ –
‘‘ਛਸਤਾਨਿ ਨਿਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਪਸੂਨਂ ਮਜ੍ਝਿਮੇ ਹਨਿ;
ਅਸ੍ਸਮੇਧਸ੍ਸ ਯਞ੍ਞਸ੍ਸ, ਊਨਾਨਿ ਪਸੂਹਿ ਤੀਹੀ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧.੧੨੦; ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੪.੩੯);
ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਯੁਗਚ੍ਛਿਦ੍ਦੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਦਣ੍ਡਕਂ. ਪਾਸਨ੍ਤੀਤਿ ਖਿਪਨ੍ਤਿ. ਸਂਹਾਰਿਮੇਹੀਤਿ ਸਕਟੇਹਿ ਵਹਿਤਬ੍ਬੇਹਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਿਰ ਏਕੋ ਰਾਜਾ ਸਮ੍ਮਾਪਾਸਂ ਯਜਨ੍ਤੋ ਸਰਸ੍ਸਤਿਨਦਿਤੀਰੇ ਪਥਵਿਯਾ ਵਿਵਰੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗੋਯੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਅਨ੍ਧਬਾਲਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਗਤਾਨੁਗਤਿਗਤਾ ‘‘ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਸਗ੍ਗਗਮਨਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਪਾਸਂ ਯਞ੍ਞਂ ਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਮੁਗ੍ਗੋਕਾਸਤੋ ਪਭੁਤੀ’’ਤਿ. ਅਯੂਪੋ ਅਪ੍ਪਕਦਿਵਸੋ ਯਾਗੋ, ਸਯੂਪੋ ਬਹੁਦਿਵਸਂ ਸਾਧੇਯ੍ਯੋ ਸਤ੍ਰਯਾਗੋ. ਮਨ੍ਤਪਦਾਭਿਸਙ੍ਖਤਾਨਂ ਸਪ੍ਪਿਮਧੂਨਂ ‘‘ਵਾਜ’’ਮਿਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ. ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਗੋਮਹਿਂਸਾਦਿ ਸਤ੍ਤਰਸਕਦਕ੍ਖਿਣਸ੍ਸ. ਸਾਰਗਬ੍ਭਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਾਦੀਸੁ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਲ਼ਾਤਿ ਨਿਰਗ੍ਗਲ਼ੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਰ ਯਞ੍ਞੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਅਨਿਗੂਹਿਤ੍ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਯਤਿ.
ਚਨ੍ਦਪ੍ਪਭਾਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ਅਟ੍ਠ. ੨੭) ਚਨ੍ਦਿਮਸ੍ਸੇਵ ਪਭਾਯ. ਤਾਰਾਗਣਾਵ ਸਬ੍ਬੇਤਿ ਯਥਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤਾਰਾਗਣਾ ਚਨ੍ਦਿਮਸੋਭਾਯ ਸੋਲ਼ਸਿਮ੍ਪਿ ਕਲਂ ਨਾਗ੍ਘਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਤੇ ਅਸ੍ਸਮੇਧਾਦਯੋ ਯਞ੍ਞਾ ਮੇਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸੁਭਾਵਿਤਸ੍ਸ ਸੋਲ਼ਸਿਮ੍ਪਿ ਕਲਂ ਨਾਨੁਭਵਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਨਾਗ੍ਘਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਇਦਾਨਿ ਅਪਰੇਪਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੇ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ ਆਨਿਸਂਸੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੋ ਨ ਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯੋਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਭਾਵਨਾਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਨ ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇਨੇਵ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਦੂਰਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਬ੍ਯਾਪਾਦਤਾਯ ਨ ਕਞ੍ਚਿ ਸਤ੍ਤਂ ਹਿਂਸਤਿ, ਲੇਡ੍ਡੁਦਣ੍ਡਾਦੀਹਿ ਨ ਵਿਬਾਧਤਿ ਵਾ. ਨ ਘਾਤੇਤੀਤਿ ਪਰਂ ਸਮਾਦਪੇਤ੍ਵਾ ਨ ਸਤ੍ਤੇ ਮਾਰਾਪੇਤਿ ਨ ਵਿਬਾਧਾਪੇਤਿ ਚ. ਨ ਜਿਨਾਤੀਤਿ ਸਾਰਮ੍ਭਵਿਗ੍ਗਾਹਿਕਕਥਾਦਿਵਸੇਨ ਨ ਕਞ੍ਚਿ ਜਿਨਾਤਿ ਸਾਰਮ੍ਭਸ੍ਸੇਵ ਅਭਾਵਤੋ, ਜਾਨਿਕਰਣਵਸੇਨ ਵਾ ਅਟ੍ਟਕਰਣਾਦਿਨਾ ਨ ਕਞ੍ਚਿ ਜਿਨਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਸ੍ਸ ਜਾਨਿਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਨ ਜਾਪਯੇਤਿ ਪਰੇਹਿ ਪਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਮ੍ਪਿ ਧਨਜਾਨਿਂ ਨ ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਪਰੇਨ ਪਰਸ੍ਸ ਜਾਨਿਂ ਕਾਰੇਤੀ’’ਤਿ. ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਵਾ ਅਂਸੋ ਅਵਿਹੇਠਨਟ੍ਠੇਨ ਅਵਯਵਭੂਤੋਤਿ ਮੇਤ੍ਤਂਸੋ.
ਮੇਤ੍ਤਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨-੪. ਪਞ੍ਞਾਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੨-੪. ਦੁਤਿਯੇ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਿਕਾਯਾਤਿ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਮੇਵ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਿਕਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਆਦਿਭੂਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਰਿਯੋਤਿ ਨਿਦ੍ਦੋਸੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ. ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋ ਨ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਮੂਗਬ੍ਬਤਗਹਣਂ ਵਿਯ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋਤਿ ਅਰਿਯੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋ. ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਿਪਿ ਅਰਿਯੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਕਮ੍ਮਸਾਧਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਕਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਵਾ ਏਕਚ੍ਚੋ ਵਿਪਰੀਤਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਏਵਮਯਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਤਿਯਾਦੀਨਿ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨਿ.
ਪਞ੍ਞਾਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਪਠਮਲੋਕਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੫. ਪਞ੍ਚਮੇ ਲੋਕਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਸਤ੍ਤਲੋਕਸ੍ਸ ਅਵਸ੍ਸਂਭਾਵਿਧਮ੍ਮਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤੇਹਿ ਮੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ’’ਤਿਆਦਿ. ਘਾਸਚ੍ਛਾਦਨਾਦੀਨਂ ਲਦ੍ਧਿ ਲਾਭੋ, ਤਾਨਿ ਏਵ ਵਾ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਤੋ ਲਾਭੋ, ਤਦਭਾਵੋ ਅਲਾਭੋ, ਲਾਭਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਤਬ੍ਬਿਸਯੋ ਅਨੁਰੋਧੋ ਗਹਿਤੋ, ਅਲਾਭਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਿਰੋਧੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਲੋਹਿਤੇ ਸਤਿ ਤਦੁਪਘਾਤਵਸੇਨ ਪੁਬ੍ਬੋ ਵਿਯ ਅਨੁਰੋਧੋ ਲਦ੍ਧਾਵਸਰੋ ਏਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਲਾਭੇ ਆਗਤੇ ਅਲਾਭੋ ਆਗਤੋਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਯਸਾਦੀਸੁਪਿ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਪਠਮਲੋਕਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬-੮. ਦੁਤਿਯਲੋਕਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੬-੮. ਛਟ੍ਠੇ ਅਧਿਕਂ ਪਯਸਤਿ ਪਯੁਜ੍ਜਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਯਾਸੋ, ਸਵਿਸੇਸਂ ਇਤਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਰਿਯਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਧਿਕਪ੍ਪਯੋਗੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਟ੍ਠਮੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਦੁਤਿਯਲੋਕਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਨਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੯. ਨਵਮੇ ਦੁਵਿਧਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਜਾਤਿਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਆਚਾਰਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਚ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਟ੍ਠਪਾਲੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਥੁਲ੍ਲਕੋਟ੍ਠਿਕੇ ਅਗ੍ਗਕੁਲਿਕਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੨੯੪) ਏਵਂ ਆਗਤਾ ਉਚ੍ਚਾਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਜਾਤਿਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਸਦ੍ਧਾਯੇਤੇ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੭੮) ਏਵਂ ਆਗਤਾ ਪਨ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਕੁਲੇ ਪਸੁਤਾਪਿ ਆਚਾਰਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ. ਇਧ ਪਨ ਉਚ੍ਚਾਕੁਲਪ੍ਪਸੁਤਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਨ੍ਦਂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਜਾਤਿਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਉਭੋਹਿਪਿ ਪਨ ਕਾਰਣੇਹਿ ਤਸ੍ਸ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਭਾਵੋਯੇਵ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
ਨਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਕਾਰਣ੍ਡਵਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੦. ਦਸਮੇ ਪਟਿਚਰਤੀਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਵਸੇਨ ਚਰਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਟ੍ਠੋ ਏਵ ਵਾ ਚਰਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨੇਕਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਧਾਤੂਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤੀ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਨਾਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਪਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਂ ਕਾਰਣਂ ਵਚਨਂ ਵਾਤਿ ਯਂ ਚੋਦਕੇਨ ਚੁਦਿਤਕਸ੍ਸ ਦੋਸਵਿਭਾਵਨਂ ਕਾਰਣਂ, ਵਚਨਂ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨੇਵ ਕਾਰਣੇਨ, ਵਚਨੇਨ ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ. ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਚੋਦਨਾਯ ਅਮੂਲਾਯ ਅਮੂਲਿਕਭਾਵਦੀਪਨਿਯਾ ਯੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ. ਵਚਨੇਨਾਤਿ ਤਦਤ੍ਥਬੋਧਕੇਨ ਵਚਨੇਨ. ‘‘ਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚੋਦਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਵ ਵਿਕ੍ਖੇਪਾਪਜ੍ਜਨਂ ਅਞ੍ਞੇਨਾਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਣਂ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਕਥਾਪਨਾਮਨਾ ਨਾਮ ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ – ‘‘ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਂ ਗਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚੋਦਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਯਮੇਵ ਵਿਸੇਸੋ. ਯੋ ਹਿ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਆਪਨ੍ਨਾ, ਕਂ ਭਣਥ, ਕਿਂ ਭਣਥਾ’’ਤਿ ਵਾ ਵਦਤਿ, ‘‘ਏਵਰੂਪਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਤਯਾ ਦਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ ਸੁਣਾਮੀ’’ਤਿ ਸੋਤਂ ਵਾ ਉਪਨੇਤਿ, ਅਯਂ ਅਞ੍ਞੇਨਾਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤਿ ਨਾਮ. ਯੋ ਪਨ ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਨਾਮ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਂ ਗਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਨ ਤਵ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਗਮਨਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮ, ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਤੋ ‘‘ਰਾਜਗਹਂ ਗਤੋਮ੍ਹਿ. ਰਾਜਗਹਂ ਵਾ ਯਾਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਂ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀਤਿ. ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਮੇ ਸੂਕਰਮਂਸਂ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਤਿ, ਅਯਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਕਥਂ ਅਪਨਾਮੇਤਿ ਨਾਮ. ਸਮਣਕਚਵਰੋਤਿ ਸਮਣਵੇਸਧਾਰਣੇਨ ਸਮਣਪ੍ਪਤਿਰੂਪਕਤਾਯ ਸਮਣਾਨਂ ਕਚਵਰਭੂਤਂ.
ਕਾਰਣ੍ਡਵਂ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੮੩-੨੮੪) ਨਿਦ੍ਧਮਥਾਤਿ ਵਿਪਨ੍ਨਸੀਲਤਾਯ ਕਚਵਰਭੂਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਕਚਵਰਮਿਵ ਅਨਪੇਕ੍ਖਾ ਅਪਨੇਥ. ਕਸਮ੍ਬੁਂ ਅਪਕਸ੍ਸਥਾਤਿ ਕਸਮ੍ਬੁਭੂਤਞ੍ਚ ਨਂ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦੀਨਂ ਮਜ੍ਝਗਤਂ ਪਭਿਨ੍ਨਪਗ੍ਘਰਿਤਕੁਟ੍ਠਂ ਚਣ੍ਡਾਲਂ ਵਿਯ ਅਪਕਡ੍ਢਥ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਂ? ਸਙ੍ਘਾਰਾਮੋ ਨਾਮ ਸੀਲਵਨ੍ਤਾਨਂ ਕਤੋ, ਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾਨਂ. ਯਤੋ ਏਤਦੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਤਤੋ ਪਲਾਪੇ ਵਾਹੇਥ, ਅਸ੍ਸਮਣੇ ਸਮਣਮਾਨਿਨੇ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਪਲਾਪਾ ਅਨ੍ਤੋਸਾਰਰਹਿਤਾ ਅਤਣ੍ਡੁਲਾ ਬਹਿ ਥੁਸੇਨ ਵੀਹੀ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨ੍ਤੋ ਸੀਲਰਹਿਤਾਪਿ ਬਹਿ ਕਾਸਾਵਾਦਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਲਾਪਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਪਲਾਪੇ ਵਾਹੇਥ ਓਪੁਨਥ ਵਿਧਮਥ, ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਸ੍ਸਮਣੇ ਸਮਣਵੇਸਮਤ੍ਤੇਨ ਸਮਣਮਾਨਿਨੇ. ਕਪ੍ਪਯਵ੍ਹੋਤਿ ਕਪ੍ਪੇਥ, ਕਰੋਥਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਤਿਸ੍ਸਤਾਤਿ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਾ. ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਕਾਰਣ੍ਡਵਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਮੇਤ੍ਤਾਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਮਹਾਵਗ੍ਗੋ
੧. ਵੇਰਞ੍ਜਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧. ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਵੇਰਞ੍ਜਾਯਂ ਵਿਹਰਤੀਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧) ਏਤ੍ਥ ਵੇਰਞ੍ਜਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਗਰਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਸਂ ਵੇਰਞ੍ਜਾਯਂ. ਸਮੀਪਤ੍ਥੇ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ. ਨਲ਼ੇਰੁਪੁਚਿਮਨ੍ਦਮੂਲੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਲ਼ੇਰੁ ਨਾਮ ਯਕ੍ਖੋ. ਪੁਚਿਮਨ੍ਦੋਤਿ ਨਿਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖੋ. ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਸਮੀਪਂ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਮੂਲ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਮੂਲਾਨਿ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਉਸੀਰਨਾਲ਼ਿਮਤ੍ਤਾਨਿਪੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੪.੧੯੫) ਮੂਲਮੂਲੇ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਲੋਭੋ ਅਕੁਸਲਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੦੫; ਪਰਿ. ੩੨੩) ਅਸਾਧਾਰਣਹੇਤੁਮ੍ਹਿ. ‘‘ਯਾਵ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕੇ ਕਾਲੇ ਛਾਯਾ ਫਰਤਿ, ਨਿਵਾਤੇ ਪਣ੍ਣਾਨਿ ਪਤਨ੍ਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੪੯੪) ਸਮੀਪੇ. ਇਧ ਪਨ ਸਮੀਪੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਲ਼ੇਰੁਯਕ੍ਖੇਨ ਅਧਿਗ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਪੁਚਿਮਨ੍ਦਸ੍ਸ ਸਮੀਪੇਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਕਿਰ ਪੁਚਿਮਨ੍ਦੋ ਰਮਣੀਯੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਅਨੇਕੇਸਂ ਰੁਕ੍ਖਾਨਂ ਆਧਿਪਚ੍ਚਂ ਵਿਯ ਕੁਰੁਮਾਨੋ ਤਸ੍ਸ ਨਗਰਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਗਮਨਾਗਮਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਠਾਨੇ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਭਗਵਾ ਵੇਰਞ੍ਜਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਤਿਰੂਪੇ ਠਾਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮੀਪੇ ਹੇਟ੍ਠਾਭਾਗੇ ਵਿਹਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵੇਰਞ੍ਜਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਨਲ਼ੇਰੁਪੁਚਿਮਨ੍ਦਮੂਲੇ’’ਤਿ.
ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੧.੨) ਨਾਮ ਆਸਨਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਾਸਨਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀ’’ਤਿ. ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਸਨਤੋ ਨ ਵੁਟ੍ਠਹਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਜਿਣ੍ਣੇ…ਪੇ… ਵਯੋਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੇਤਿ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ ਆਸਨਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਕਿਰਿਯਾਪੇਕ੍ਖਂ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਜਿਣ੍ਣੇ…ਪੇ… ਵਯੋਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ’’ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਹਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਕਿਰਿਯਾਪੇਕ੍ਖਂ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਆਚਰਿਯਂ ਪਨ ਦੂਰਤੋਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਕਰਣਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਨਾਸਨਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਾਭਾਵਸ੍ਸ ਉਪਲਕ੍ਖਣਮਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਵਿਭਾਵਨੇ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੇਤਿ ਪਕਤਿਵਿਭਾਵਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਤ੍ਥੇ. ਨ ਅਭਿਵਾਦੇਤਿ ਵਾਤਿ ਨ ਅਭਿਵਾਦੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
ਤਂ ਅਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਮਮ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦੀਨਿ ਕਾਤੁਂ ਅਰਹਰੂਪੋ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਅਜਾਨਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਾਣਂ. ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਖੋ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਸਕ੍ਕਰੇਯ੍ਯਂ ਗਰੁਂ ਕਰੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਸੁਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵ (ਅ. ਨਿ. ੪.੨੧) ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਨਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ. ਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਾਰਹਨ੍ਤਿ ਪਣਿਪਾਤਾਰਹਂ. ਸਮ੍ਪਤਿਜਾਤੋਤਿ ਮੁਹੁਤ੍ਤਜਾਤੋ, ਜਾਤਸਮਨਨ੍ਤਰਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਉਤ੍ਤਰੇਨ ਮੁਖੋਤਿ ਉਤ੍ਤਰਦਿਸਾਭਿਮੁਖੋ. ‘‘ਸਤ੍ਤਪਦਵੀਤਿਹਾਰੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਕਲਂ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਂ ਓਲੋਕੇਸਿ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ –
‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਪਤਿਜਾਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਮੇਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਾਭਿਮੁਖੋ ਸਤ੍ਤਪਦਵੀਤਿਹਾਰੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸੇਤਮ੍ਹਿ ਛਤ੍ਤੇ ਅਨੁਧਾਰਿਯਮਾਨੇ ਸਬ੍ਬਾ ਦਿਸਾ ਵਿਲੋਕੇਤਿ, ਆਸਭਿਞ੍ਚ ਵਾਚਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੧) –
ਏਵਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸਤ੍ਤਪਦਵੀਤਿਹਾਰੁਪਰਿ ਠਿਤਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਾਦਿਸਾਨੁਲੋਕਨਸ੍ਸ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨੇਤਂ ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਸਤ੍ਤਪਦਵੀਤਿਹਾਰਤੋ ਪਗੇਵ ਦਿਸਾਵਿਲੋਕਨਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ. ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਹਤ੍ਥਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਂ ਦਿਸਂ ਓਲੋਕੇਸਿ, ਅਨੇਕਾਨਿ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਏਕਙ੍ਗਣਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ. ਤਤ੍ਥ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦੀਹਿ ਪੂਜਯਮਾਨਾ, ‘‘ਮਹਾਪੁਰਿਸ, ਇਧ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦਿਸੋਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਕੁਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰੋ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਏਵਂ ਚਤਸ੍ਸੋ ਦਿਸਾ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਅਨੁਦਿਸਾ, ਹੇਟ੍ਠਾ, ਉਪਰੀਤਿ ਦਸਪਿ ਦਿਸਾ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਦਿਸਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਉਤ੍ਤਰਦਿਸਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਤਪਦਵੀਤਿਹਾਰੇਨ ਅਗਮਾਸੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਓਲੋਕੇਸਿਨ੍ਤਿ ਮਮ ਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵੇਨ ਲੋਕਵਿਵਰਣਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇ ਜਾਤੇ ਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨਂ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਂ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਨਾਵ ਓਲੋਕੇਸਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਮਹਾਪੁਰਿਸੋਤਿ ਜਾਤਿਗੋਤ੍ਤਕੁਲਪ੍ਪਦੇਸਾਦਿਵਸੇਨ ਮਹਨ੍ਤਪੁਰਿਸੋ. ਅਗ੍ਗੋਤਿ ਗੁਣੇਹਿ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਧਾਨੋ. ਜੇਟ੍ਠੋਤਿ ਗੁਣਵਸੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵੁਦ੍ਧਤਮੋ, ਗੁਣੇਹਿ ਮਹਲ੍ਲਕਤਮੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸੇਟ੍ਠੋਤਿ ਗੁਣਵਸੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਸਤ੍ਥਤਮੋ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਾਨੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਯਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕੇ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਉਤ੍ਤਰਿਤਰੋਤਿ ਅਧਿਕਤਰੋ. ਪਤਿਮਾਨੇਸੀਤਿ ਪੂਜੇਸਿ. ਆਸਭਿਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਮਂ. ਮਯ੍ਹਂ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦਿਰਹੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦਿਕਿਰਿਯਾਯ ਅਰਹੋ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਨਿਚ੍ਚਸਾਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਮਾਸੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਥਾਗਤਾਤਿ ਤਥਾਗਤਤੋ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਰੂਪਨ੍ਤਿ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦਿਸਭਾਵਂ. ਪਰਿਪਾਕਸਿਥਿਲਬਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਪਾਕੇਨ ਸਿਥਿਲਬਨ੍ਧਨਂ.
ਤਂ ਵਚਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਨਾਹਂ ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ. ‘‘ਨਾਹਂ ਅਰਸਰੂਪੋ, ਮਾਦਿਸਾ ਵਾ ਅਰਸਰੂਪਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਥਦ੍ਧੋ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਮੁਦੁਭਾਵਜਨਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ.
ਕਤਮੋ ਪਨ ਸੋਤਿ ਪਰਿਯਾਯਾਪੇਕ੍ਖੋ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਕਤਮੋ ਸੋ ਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ? ਜਾਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦਿਜਾਤਿਵਸੇਨ. ਉਪਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਦੇਵੇਸੁ ਉਪਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ. ਸੇਟ੍ਠਸਮ੍ਮਤਾਨਮ੍ਪੀਤਿ ਅਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਗੇਵ ਅਸੇਟ੍ਠਸਮ੍ਮਤਾਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪੀਤਿਕਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਪਮੋਦਮਾਨਾਨਂ. ਰਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਬਲਵਰਾਗਵਸੇਨ ਰਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ. ਰੂਪਪਰਿਭੋਗੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤਣ੍ਹਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸੋਮਨਸ੍ਸਵੇਦਨਾ ਰੂਪਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਹਦਯਤਪ੍ਪਨਤੋ ਅਮ੍ਬਰਸਾਦਯੋ ਵਿਯ ਰੂਪਰਸਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਆਵਿਞ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਆਕਡ੍ਢਨ੍ਤਿ. ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਸਾਮਗ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਆਰਮ੍ਮਣਾਦਿਕਾਰਣਸਾਮਗ੍ਗਿਯਂ. ਅਨੁਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਨਵਸੇਨ ਕਥਿਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਸਪ੍ਪਾਯਭਾਵਤੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਅਨੁਕ੍ਕਂਸੇਨ੍ਤੋ.
ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨਤ੍ਥੇ ਕਰਣੇ ਸਾਮਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਜਹਿਤਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਰਣੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਤਥਾਗਤੇਨ ਜਹਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਭਵਮੂਲਂ. ‘‘ਤਾਲਵਤ੍ਥੁਕਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਓਟ੍ਠਮੁਖੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਮਜ੍ਝੇਪਦਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅ-ਕਾਰਞ੍ਚ ਦੀਘਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਾਲਵਤ੍ਥੁ ਵਿਯ ਨੇਸਂ ਵਤ੍ਥੁ ਕਤਨ੍ਤਿ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਾਲਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ ਤਾਲਵਤ੍ਥੁ. ਯਥਾ ਆਰਾਮਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਪੁਬ੍ਬੋ ਪਦੇਸੋ ਆਰਾਮਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇ ‘‘ਆਰਾਮਵਤ੍ਥੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਤਾਲਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋਕਾਸੋ ਸਮੂਲਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤੇ ਤਾਲੇ ਪਦੇਸਮਤ੍ਤੇ ਠਿਤੇ ਤਾਲਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਾਲਵਤ੍ਥੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨੇਸਨ੍ਤਿ ਰੂਪਰਸਾਦੀਨਂ. ਕਥਂ ਪਨ ਤਾਲਵਤ੍ਥੁ ਵਿਯ ਨੇਸਂ ਵਤ੍ਥੁ ਕਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਰੂਪਾਦਿਪਰਿਭੋਗੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤਣ੍ਹਾਯੁਤ੍ਤਸੋਮਨਸ੍ਸਵੇਦਨਾਸਙ੍ਖਾਤਰੂਪਰਸਾਦੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਵਤ੍ਥੁਮਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇ ਕਤੇ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬੇਤਿ ਪੁਰੇ, ਸਰਾਗਕਾਲੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਤਾਲਵਤ੍ਥੁ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਰੂਪਰਸਾਦਯੋ ‘‘ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਏਤੇਨ ਪਹੀਨਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪੁਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ.
ਅਵਿਰੁਲ਼੍ਹਿਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾਤਿ ਅਵਿਰੁਲ਼੍ਹਿਸਭਾਵਤਾਯ. ਮਤ੍ਥਕਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਤਾਲੋ ਪਤ੍ਤਫਲਾਦੀਨਂ ਅਵਤ੍ਥੁਭੂਤੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੂਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਤ੍ਥਕਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਾਲੋ ਵਿਯ ਕਤਾ’’ਤਿ. ਏਤੇਨ ‘‘ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁ ਵਿਯ ਕਤਾਤਿ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਅਵਤ੍ਥੁਭੂਤੋ ਤਾਲੋ ਵਿਯ ਕਤਾਤਿ ਅਵਤ੍ਥੁਤਾਲਕਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਵਿਸੇਸਨਸ੍ਸ ਪਰਨਿਪਾਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਇਮਿਨਾ ਪਨਤ੍ਥੇਨ ਇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ – ਰੂਪਰਸਾਦਿਵਚਨੇਨ ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਧਮ੍ਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਗਹਿਤਾ, ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਪਿ ਮਤ੍ਥਕਸਦਿਸਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਮਗ੍ਗਸਤ੍ਥੇਨ ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਆਯਤਿਂ ਤਾਲਪਤ੍ਤਸਦਿਸੇ ਵਿਪਾਕਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾ ਜਾਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁ ਵਿਯ ਕਤਾਤਿ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤਾ ਰੂਪਰਸਾਦਯੋਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ‘‘ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਦੇਨ ਕੁਸਲਸੋਮਨਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਨਭਾਵਂ ਕਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨੁ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਚ੍ਛਾਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾ ਨੇਸਂ ਪਚ੍ਛਾਭਾਵੋ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਤ੍ਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦੇਸਿ, ਸੋ ਪਰਿਯਾਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਯਂ ਵਨ੍ਦਨਾਦਿਸਾਮਗ੍ਗਿਰਸਾਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕਾਰਣਂ ਅਰਸਰੂਪਤਾਯ ਵਦੇਸਿ, ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਨੁ ਚਾਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯਂ ਵਨ੍ਦਨਾਦਿਸਾਮਗ੍ਗਿਰਸਾਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਪਰਿਯਾਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਰਸਰੂਪੋ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ’’ਤਿ ਆਹ, ‘‘ਸੋ ਪਰਿਯਾਯੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵਨ੍ਦਨਾਦੀਨਿ ਭਗਵਾ ਕਰੋਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਇਮਂ ਅਨਿਟ੍ਠਪ੍ਪਸਙ੍ਗਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਨਨੁ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਸਬ੍ਬਪਰਿਯਾਯੇਸੂਤਿ ਸਬ੍ਬਵਾਰੇਸੁ. ਸਨ੍ਧਾਯਭਾਸਿਤਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਨਿਬ੍ਭੋਗੋ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਭਗਵਾ ਚ ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਨਿਬ੍ਭੋਗਤਾਦਿਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਨੁਜਾਨਾਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਭਾਸਿਤਮਤ੍ਤਂ. ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਰਿਭੋਗੋਤਿ ਛਨ੍ਦਰਾਗਵਸੇਨ ਪਰਿਭੋਗੋ. ਅਪਰਂ ਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਕਾਰਣਂ.
ਕੁਲਸਮੁਦਾਚਾਰਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਕੁਲਾਚਾਰਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਕੁਲਚਾਰਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਕਿਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਕਰਣਭਾਵਂ. ‘‘ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਾਨਂ ਪਾਪਕਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਵਚਨੇਪਿ ਪਾਰਿਸੇਸਞਾਯਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸਾ ਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿਆਦਿ, ਤੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਿਕੇ ਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਾਤਿ ਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਾ.
ਅਯਂ ਲੋਕਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਂ ਵੁਡ੍ਢਾਨਂ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦਿਕਿਰਿਯਲਕ੍ਖਣਾ ਲੋਕਪ੍ਪਵੇਣੀ. ਅਨਾਗਾਮਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਅਲਙ੍ਕਾਰਾਦੀਸੁ ਅਨਾਗਾਮਿਭਿਕ੍ਖੂਨਞ੍ਚ ਚੀਵਰਾਦੀਸੁ ਨਿਕਨ੍ਤਿਵਸੇਨ ਰਾਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਿਕਰਾਗਸ੍ਸੇਵ ਪਹਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਿਕਰਾਗਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਰਾਗੋ ‘‘ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਿਕਰਾਗੋ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕੋਟ੍ਠਾਸਵਚਨੋ ਹੇਤ੍ਥ ਗੁਣ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਵਯੋਗੁਣਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਜਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੪) ਵਿਯ. ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਦ੍ਵਯਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤਦ੍ਵਯਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਮੋਹਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਸਮ੍ਭਵਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਅਵਸੇਸਾਨਨ੍ਤਿ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਂ.
ਜਿਗੁਚ੍ਛਤਿ ਮਞ੍ਞੇਤਿ ਅਹਮਭਿਜਾਤੋ ਰੂਪਵਾ ਪਞ੍ਞਵਾ ਕਥਂ ਨਾਮ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦਿਂ ਕਰੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤਿ ਵਿਯ, ਜਿਗੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵਾ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਮਿ. ਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇ ਜਿਗੁਚ੍ਛਮਾਨੋ ਤੇਸਂ ਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵਮ੍ਪਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਾ ਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵੋਤਿ. ਮਣ੍ਡਨਜਾਤਿਕੋਤਿ ਮਣ੍ਡਨਕਸਭਾਵੋ, ਮਣ੍ਡਨਕਸੀਲੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜੇਗੁਚ੍ਛਿਤਨ੍ਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨਸੀਲਤਂ.
ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਕਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਕਾਨਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਮ੍ਮਂ, ਲੋਕੇ ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਸਮ੍ਮਤਂ ਕਮ੍ਮਂ. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇਸੁ. ਪਦਾਭਿਹਿਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਪਦਤ੍ਥੋ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤ੍ਥੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵਿਨਯਂ ਵਾ ਅਰਹਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਨਯਨਂ ਵਿਨਯੋ, ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇਸੁ ਸਕਤ੍ਥੇ ਅਰਹਤ੍ਥੇ ਚ ਤਦ੍ਧਿਤਪਚ੍ਚਯੋ ਸਦ੍ਦਲਕ੍ਖਣਤੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਪਨ ‘‘ਵਿਨਯਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ. ਤਸ੍ਮਾ ਕਥਮੇਤ੍ਥ ਤਦ੍ਧਿਤਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਚਿਤ੍ਰਾ ਹਿ ਤਦ੍ਧਿਤਵੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਵਿਚਿਤ੍ਰਤਾ ਚੇਤ੍ਥ ਲੋਕਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਤਦ੍ਧਿਤਪ੍ਪਯੋਗੋ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਤਦ੍ਧਿਤਵੁਤ੍ਤਿ ਲੋਕਤੋ ਸਿਦ੍ਧਾਤਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾ ਤਦ੍ਧਿਤਵੁਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ‘‘ਮਾ ਸਦ੍ਦਮਕਾਸੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਾਸਦ੍ਦਿਕੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਵਿਨਯਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਵੇਨਯਿਕੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਕਪਣਪੁਰਿਸੋਤਿ ਗੁਣਵਿਰਹਿਤਤਾਯ ਦੀਨਮਨੁਸ੍ਸੋ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਅਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸਦਤ੍ਤਾਦਿਸਦ੍ਦੇਸੁ ਵਿਯ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਯਂ ਨਾਮ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਿਚਾਰਂ ਅਕਤ੍ਵਾ, ਅਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਪਾਟਿਪਦਿਕਵਸੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
‘‘ਦੇਵਲੋਕਗਬ੍ਭਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਭੁਮ੍ਮਦੇਵੇ ਸੇਸਦੇਵੇਸੁ ਗਬ੍ਭਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੇਵੇਤ੍ਥ ਗਬ੍ਭਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਦੇਵਲੋਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਟਿਲਾਭਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦਿਸਾਮੀਚਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣੇ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋਤਿ ਮਾਤਿਤੋ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ, ਅਕ੍ਕੋਸਿਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਦਾਸਿਯਾ ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਾਸਿਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਭਾਵੇ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਕੋਸਨਂ ਵਿਯ ਭਗਵਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣੇ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤੋਪਿ ਏਵਮਾਹਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਗਬ੍ਭਤੋਤਿ ਦੇਵਲੋਕਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਅਭਬ੍ਬੋ ਦੇਵਲੋਕੂਪਪਤ੍ਤਿਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ. ‘‘ਹੀਨੋ ਵਾ ਗਬ੍ਭੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪਗਬ੍ਭੋ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਏਕੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਦੇਵਲੋਕਗਬ੍ਭਪਰਿਬਾਹਿਰਤ੍ਤਾ ਆਯਤਿਂ ਹੀਨਗਬ੍ਭਪਟਿਲਾਭਭਾਗੀ’’ਤਿ. ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਆਯਤਿਮ੍ਪਿ ਹੀਨਗਬ੍ਭਪਟਿਲਾਭਭਾਗੀ, ਤਸ੍ਮਾ ਹੀਨੋ ਵਾ ਗਬ੍ਭੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪਗਬ੍ਭੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪੁਨ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ‘‘ਕੋਧਵਸੇਨ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਹੀਨੋ ਵਾਸ੍ਸ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਗਬ੍ਭਵਾਸੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ. ਗਬ੍ਭ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਤ੍ਥਿ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਪਰਿਯਾਯੋ ‘‘ਗਬ੍ਭੇ ਵਸਤਿ ਮਾਣਵੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਜਾ. ੧.੧੫.੩੬੩) ਵਿਯ. ਅਤ੍ਥਿ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੋ ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਬ੍ਭਪਾਤਨਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮਹਾਵ. ੧੨੯) ਵਿਯ. ਤਤ੍ਥ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਪਰਿਯਾਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਗਬ੍ਭੇ ਸੇਯ੍ਯਾ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਾ. ਅਨੁਤ੍ਤਰੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨਾਤਿ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨ. ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਾਨਂ ਮਗ੍ਗੇਨ ਵਿਹਤਤ੍ਤਾ ਆਹ ‘‘ਵਿਹਤਕਾਰਣਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਇਤਰਾ ਤਿਸ੍ਸੋਪੀਤਿ ਅਣ੍ਡਜਸਂਸੇਦਜਓਪਪਾਤਿਕਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਦਿਪਿ ‘‘ਅਪਗਬ੍ਭੋ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਤੋ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਾ ਏਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਪਸਙ੍ਗਤੋ ਪਨ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਇਦਾਨਿ ਸਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯਸ੍ਸ ਗਬ੍ਭ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵਿਗ੍ਗਹਨਾਨਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਾ ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀਤਿ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਨਨੁ ਚ ‘‘ਆਯਤਿਂ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਾ ਪਹੀਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਸੇਯ੍ਯਾ ਏਵ ਪਹੀਨਾ, ਨ ਪਨ ਗਬ੍ਭੋਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਥ ‘‘ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਅਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨਬ੍ਭਵਗ੍ਗਹਣਂ ਕਿਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਚ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਪੁਨਬ੍ਭਵਭੂਤਾਤਿ ਖਣੇ ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ.
ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਵਸੇਸੇ ਧਾਰੇਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਉਪਧਾਰੇਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਅਵਬੁਜ੍ਝਨਸਭਾਵੋ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ, ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਪਟਿਲਾਭਹੇਤੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਰੁਚਿਵਸੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਤਾ ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸੋ, ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਅਧਿਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਰੁਣਾਵਿਪ੍ਫਾਰਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਸੁ ਮਹਾਕਰੁਣਾਯ ਫਰਣਂ. ਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਪੁਨ ਉਪਮਾਯ ਵਿਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਪਥਵੀਸਮਚਿਤ੍ਤਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਪਥਵੀ ਸੁਚਿਅਸੁਚਿਨਿਕ੍ਖੇਪਚ੍ਛੇਦਨਭੇਦਨਾਦੀਸੁ ਨ ਵਿਕਮ੍ਪਤਿ, ਅਨੁਰੋਧਵਿਰੋਧਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਏਵਂ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇਸੁ ਲਾਭਾਲਾਭਾਦੀਸੁ ਅਨੁਰੋਧਵਿਰੋਧਪ੍ਪਹਾਨਤੋ ਅਵਿਕਮ੍ਪਿਤਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਪਥਵੀਸਮਚਿਤ੍ਤਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਕੁਪ੍ਪਧਮ੍ਮਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਕੁਪ੍ਪਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪਰੇਸੁ ਪਨ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਥਵੀਸਮਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਅਕੁਪ੍ਪਨਸਭਾਵਤਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਖਨ੍ਤਿ. ਜਰਾਯ ਅਨੁਸਟਨ੍ਤਿ ਜਰਾਯ ਪਲਿਵੇਠਿਤਂ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵੁਦ੍ਧਤਾਯ ਆਸਨ੍ਨਵੁਤ੍ਤਿਮਰਣਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਭਾਵਨਵਸੇਨ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਮਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਉਸ੍ਸਾਹੇਨਾ’’ਤਿ ਸਾਧੁ ਖੋ ਪਨ ਤਥਾਰੂਪਾਨਂ ਅਰਹਤਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਞ੍ਜਾਤਮਹੁਸ੍ਸਾਹੇਨ. ਅਪ੍ਪਟਿਸਮਂ ਪੁਰੇਜਾਤਭਾਵਨ੍ਤਿ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਂ ਪੁਰੇਜਾਤਭਾਵਂ. ਨਤ੍ਥਿ ਏਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਮੋਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਸਮੋ, ਪੁਰੇਜਾਤਭਾਵੋ.
ਪਕ੍ਖੇ ਵਿਧੁਨਨ੍ਤਾਤਿ ਪਤ੍ਤੇ ਚਾਲੇਨ੍ਤਾ. ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸੋ ਜੇਟ੍ਠੋ ਇਤਿ ਅਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋਤਿ ਯੋ ਪਠਮਤਰਂ ਅਣ੍ਡਕੋਸਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਕੁਕ੍ਕੁਟਪੋਤਕੋ, ਸੋ ਜੇਟ੍ਠੋਤਿ ਵਚਨੀਯੋ ਅਸ੍ਸ, ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਪਟਿਪਾਦੇਨ੍ਤੋਤਿ ਸਂਸਨ੍ਦੇਨ੍ਤੋ. ਤਿਭੂਮਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਪਿ ਸਤ੍ਤਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਕੋਸਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਟ੍ਠਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਵੇਠਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਕੋਸਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਟ੍ਠੇਸੁ ਸਤ੍ਤੇਸੂ’’ਤਿ ਅਣ੍ਡਕੋਸਨ੍ਤਿ ਬੀਜਕਪਾਲਂ. ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੇਤਿ ਲੋਕੋਯੇਵ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਨਿਵਾਸਨਟ੍ਠੇਨ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੋ, ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯੋ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਤਿ ਅਵਿਪਰੀਤਤ੍ਥੋ, ਸਂ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਾਮਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮਾ ਅਵਿਪਰੀਤੇਨਾਕਾਰੇਨ ਸਯਮੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧੀਤਿ ਮਗ੍ਗੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮ੍ਮਾ ਸਾਮਞ੍ਚ ਬੋਧਿ’’ਨ੍ਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਸਯਮੇਵ ਚ ਬੁਜ੍ਝਨਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਮਾਤਿ ਵਾ ਪਸਤ੍ਥਵਚਨੋ, ਸਂ-ਸਦ੍ਦੋ ਸੁਨ੍ਦਰਵਚਨੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਥ ਵਾ ਪਸਤ੍ਥਂ ਸੁਨ੍ਦਰਞ੍ਚ ਬੋਧਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਸਬ੍ਬਗੁਣਦਾਯਕਤ੍ਤਾਤਿ ਸਬ੍ਬਗੁਣਾਨਂ ਅਦਾਯਕਤ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬਗੁਣੇ ਨ ਦਦਾਤੀਤਿ ਹਿ ਅਸਬ੍ਬਗੁਣਦਾਯਕੋ, ਅਸਮਤ੍ਥਸਮਾਸੋਯਂ ਗਮਕਤ੍ਤਾ ਯਥਾ ‘‘ਅਸੂਰਿਯਪਸ੍ਸਾਨਿ ਮੁਖਾਨੀ’’ਤਿ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਤੋ ਸਹੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੇਨ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਦੇਤਿ. ਨਨੁ ਚੇਤ੍ਥ ਤੀਸੁ ਵਿਜ੍ਜਾਸੁ ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਕਥਮੇਤਂ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਦੇਤੀ’’ਤਿ? ਨਾਯਂ ਦੋਸੋ. ਸਤਿਪਿ ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਭਾਵੇ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੇ ਮਗ੍ਗੇ ਸਤਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇਹਿ ਪਟਿਲਭਿਤਬ੍ਬਮੇਵ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਞਾਣਂ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਞਾਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਾਸਿਨ੍ਤਿ ਜਾਨਿਂ. ਜਾਨਨਞ੍ਚ ਨ ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿ’’ਨ੍ਤਿ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਮਕਾਸਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਵੇਧੋਪਿ ਨ ਦੂਰੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਟਿਵੇਧੋ ਵਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਤ੍ਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ, ਪਾਪੁਣਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਾਪੁਣਨਞ੍ਚ ਨ ਸਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਧਿਗਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ, ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਾਦਨਵਸੇਨ ਪਟਿਲਭਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਓਪਮ੍ਮਸਮ੍ਪਟਿਪਾਦਨਨ੍ਤਿ ਓਪਮ੍ਮਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਪਮੇਯ੍ਯੇਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਟਿਪਾਦਨਂ. ਅਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਉਪਮੇਯ੍ਯਤ੍ਥੇਨ. ਯਥਾ ਕੁਕ੍ਕੁਟਿਯਾ ਅਣ੍ਡੇਸੁ ਤਿਵਿਧਕਿਰਿਯਾਕਰਣਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟਚ੍ਛਾਪਕਾਨਂ ਅਣ੍ਡਕੋਸਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨਸ੍ਸ ਮੂਲਕਾਰਣਂ, ਏਵਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਭੂਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਤਿਵਿਧਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਕਰਣਂ ਅਵਿਜ੍ਜਣ੍ਡਕੋਸਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨਸ੍ਸ ਮੂਲਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾ ਹਿ ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਕ੍ਕੁਟਿਯਾ…ਪੇ… ਤਿਵਿਧਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਨ੍ਤਾਨੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਣ੍ਡਸਦਿਸਤਾ ਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ, ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਕੁਕ੍ਕੁਟਚ੍ਛਾਪਕਸਦਿਸਤਾ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾਨਂ, ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾਤਿ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਬੁਦ੍ਧੋਯੇਵ ‘‘ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਖੋ ਏਤਂ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਧਿਵਚਨਂ ਧਮ੍ਮਕਾਯੋ ਇਤਿਪੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ. ਅਵਿਜ੍ਜਣ੍ਡਕੋਸਸ੍ਸ ਤਨੁਭਾਵੋਤਿ ਬਲਵਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਣ੍ਡਕੋਸਸ੍ਸ ਤਨੁਭਾਵੋ, ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਅਣ੍ਡਕੋਸਸਦਿਸਤਾ. ਮੁਦੁਭੂਤਸ੍ਸਪਿ ਖਰਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਤਨ੍ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਥਦ੍ਧਖਰਭਾਵੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਿਕ੍ਖਖਰਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਸੂਰਭਾਵੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਰਿਗ੍ਗਯ੍ਹਮਾਨੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਸੁਖਾਨੁਪ੍ਪਵੇਸੋ ਤਿਕ੍ਖਤਾ, ਅਨੁਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾਪਿ ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨਤੋ ਅਕੁਣ੍ਠਤਾ ਖਰਭਾਵੋ. ਤਿਕ੍ਖੋਪਿ ਹਿ ਏਕਚ੍ਚੋ ਸਰੋ ਲਕ੍ਖਂ ਪਤ੍ਵਾ ਕੁਣ੍ਠੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਥਾ ਇਦਂ. ਸਤਿਪਿ ਖਰਭਾਵੇ ਸੁਖੁਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸਸਮੁਦਾਚਾਰਸਙ੍ਖੋਭਰਹਿਤਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਪਸਨ੍ਨਭਾਵੋ, ਸਤਿਪਿ ਪਸਨ੍ਨਭਾਵੇ ਅਨ੍ਤਰਾ ਅਨੋਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਭਿਭਵਨਤੋ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਸੂਰਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਮਿਮੇਹਿ ਪਕਾਰੇਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਞਾਣਮੇਵ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਣਾਮਕਾਲੋਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿ. ਤਦਾ ਚ ਸਾ ਮਗ੍ਗਞਾਣਗਬ੍ਭਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਗਬ੍ਭਗ੍ਗਹਣਕਾਲੋ’’ਤਿ. ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਅਨੁਲੋਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਮਗ੍ਗਵਿਜਾਯਨਤ੍ਥਂ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਕ੍ਖੇਤਿ ਲੋਕਿਯਾਭਿਞ੍ਞਾਪਕ੍ਖੇ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਭਿਞ੍ਞਾ ਹਿ ਅਵਿਜ੍ਜਣ੍ਡਕੋਸਂ ਪਦਾਲਿਤਾ. ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਪਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ‘‘ਛਾਭਿਞ੍ਞਾਪਕ੍ਖੇ’’ਤਿ ਲਿਖਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਅਪਾਠੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਜੇਟ੍ਠੋ ਸੇਟ੍ਠੋਤਿ ਵੁਦ੍ਧਤਮਤ੍ਤਾ ਜੇਟ੍ਠੋ, ਸਬ੍ਬਗੁਣੇਹਿ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਤਾ ਪਸਤ੍ਥਤਮੋਤਿ ਸੇਟ੍ਠੋ.
ਇਦਾਨਿ ‘‘ਆਰਦ੍ਧਂ ਖੋ ਪਨ ਮੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਵੀਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਏਵਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਤੋ ਪਭੁਤੀਤਿ ਭਾਵਨਾਯ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੀਯਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਾਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ. ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿਨਾਤਿ ਵਿਨਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿਨਾ, ਸਤਿਵਿਰਹਿਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਰਦ੍ਧਕਾਯੇਨਾਤਿ ਸਦਰਥਕਾਯੇਨ. ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇਤਿ ਬੋਧਿਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸ ਮਣ੍ਡਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਠਾਨੇ. ਬੋਧੀਤਿ ਹਿ ਪਞ੍ਞਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਾ ਏਤ੍ਥ ਮਣ੍ਡਾ ਪਸਨ੍ਨਾ ਜਾਤਾਤਿ ਸੋ ਪਦੇਸੋ ‘‘ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੋ’’ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਤੋ. ਪਗ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਭਂ ਸਿਥਿਲਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਪਰਕ੍ਕਮਸਙ੍ਖਾਤੁਸ੍ਸਹਨਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਸਿਥਿਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਸਲ੍ਲੀਨਨ੍ਤਿ ਅਸਙ੍ਕੁਚਿਤਂ ਕੋਸਜ੍ਜਵਸੇਨ ਸਙ੍ਕੋਚਂ ਅਨਾਪਨ੍ਨਂ. ਉਪਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਓਗਾਹਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਅਪਿਲਾਪਨਭਾਵੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਾਭਿਮੁਖੀਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਮੋਸਸ੍ਸ ਵਿਦ੍ਧਂਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਨ ਸਮ੍ਮੁਟ੍ਠਾਤਿ ਅਸਮ੍ਮੁਟ੍ਠਾ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਂ, ਕਾਯਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਸੇਨੇਵ ਚ ਕਾਯੋ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਕਾਯਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਸਹੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਵਿਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਕਾਯਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਉਭਯੇਸਮ੍ਪਿ ਕਾਯਾਨਂ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਾਵਹਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਰੂਪਕਾਯੋਪਿ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੋਯੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
ਸੋ ਚ ਖੋਤਿ ਸੋ ਚ ਖੋ ਕਾਯੋ. ਵਿਗਤਦਰਥੋਤਿ ਵਿਗਤਕਿਲੇਸਦਰਥੋ. ਨਾਮਕਾਯੇ ਹਿ ਵਿਗਤਦਰਥੇ ਰੂਪਕਾਯੋਪਿ ਵੂਪਸਨ੍ਤਦਰਥਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਹੋਤਿ. ਸਮ੍ਮਾ ਆਹਿਤਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਵਿਧਾਵਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਆਹਿਤਂ ਠਪਿਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ ਠਪਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੇਕਗ੍ਗਭਾਵੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਚਞ੍ਚਲਤਾ, ਸਾ ਸਤਿ ਏਕਗ੍ਗਤਾਯ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਗ੍ਗਂ ਅਚਲਂ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਦਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਤਿ ‘‘ਆਰਦ੍ਧਂ ਖੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੀਰਿਯਸਤਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮਾਧੀਨਂ ਕਿਚ੍ਚਸਿਦ੍ਧਿਦਸ੍ਸਨੇਨ. ਨਨੁ ਚ ਸਦ੍ਧਾਪਞ੍ਞਾਨਮ੍ਪਿ ਕਿਚ੍ਚਸਿਦ੍ਧਿ ਝਾਨਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪ੍ਪਟਿਪਦਾਯ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ, ਸਾ ਪਨ ਨਾਨਨ੍ਤਰਿਕਭਾਵੇਨ ਅਵੁਤ੍ਤਸਿਦ੍ਧਾਤਿ ਨ ਗਹਿਤਾ. ਅਸਤਿ ਹਿ ਸਦ੍ਧਾਯ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਾਦੀਨਂ ਅਸਮ੍ਭਵੋਯੇਵ, ਪਞ੍ਞਾਪਰਿਗ੍ਗਹੇ ਚ ਨੇਸਂ ਅਸਤਿ ਞਾਯਾਰਮ੍ਭਾਦਿਭਾਵੋ ਨ ਸਿਯਾ, ਤਥਾ ਅਸਲ੍ਲੀਨਾਸਮ੍ਮੋਸਤਾਦਯੋ ਵੀਰਿਯਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਅਸਲ੍ਲੀਨਤਾਦਿਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਸਿਦ੍ਧਿ ਗਹਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਝਾਨਭਾਵਨਾਯਂ ਵਾ ਸਮਾਧਿਕਿਚ੍ਚਂ ਅਧਿਕਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸਮਾਧਿਪਰਿਯੋਸਾਨਾਵ ਝਾਨਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪ੍ਪਟਿਪਦਾ ਕਥਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਅਤੀਤਭਵੇ ਖਨ੍ਧਾ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਾਨਿ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂਤ੍ਵੇਵ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਿਂ ਵਿਦਿਤਂ ਕਰੋਤਿ? ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸ’’ਨ੍ਤਿ. ਮੋਹੋ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਟ੍ਠੇਨ ਤਮੋ ਵਿਯ ਤਮੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸ੍ਵੇਵ ਮੋਹੋ’’ਤਿ. ਓਭਾਸਕਰਣਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਕਾਤਬ੍ਬਤੋ ਕਰਣਂ. ਓਭਾਸੋਵ ਕਰਣਂ ਓਭਾਸਕਰਣਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਓਭਾਸਭਾਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਪਸਂਸਾਵਚਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਧਮਨਪਵਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਾਨਂ ਬੋਧਨਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਵਿਹਤਾਤਿ ਏਤੇਨ ਵਿਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦੀਪਿਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਵਿਜ੍ਜਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਵਿਜ੍ਜਾਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ. ਪਟਿਪਕ੍ਖਤਾ ਚਸ੍ਸਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਚ ਪਹਾਯਕਭਾਵੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਇਤਰਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਪਦਦ੍ਵਯੇਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਤਮੋ ਵਿਹਤੋ ਵਿਨਟ੍ਠੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਆਲੋਕੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਅਤਿਦਿਸਤਿ. ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਆਤਾਪਨਪਰਿਤਾਪਨਟ੍ਠੇਨ ਵੀਰਿਯਂ ਆਤਾਪੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੀਰਿਯਾਤਾਪੇਨ ਆਤਾਪਿਨੋ’’ਤਿ, ਵੀਰਿਯਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੇਸਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਂ ਪਤਿ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਯਥਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਤਾਪਿਨੋ ਪਹਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਪਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਮਾਦਿਸਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਧਾਨਾਨੁਯੋਗਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ.
ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਨ ਪਠਮਦੁਤਿਯਞਾਣਦ੍ਵਯਾਧਿਗਮਂ ਵਿਯ ਕੇਵਲਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋਤਿ ਨਿਗਮਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ. ਸਰੂਪਤੋ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਦਸ੍ਸਿਤਮੇਵਾਤਿ.
ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਜਾਤੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ – ‘‘ਅਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਠਮਵਿਜ੍ਜਾਯ ਜਾਤੋਯੇਵ ਪੁਰੇਜਾਤਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਭਾਵਤੋ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵੁਦ੍ਧੋ ਮਹਲ੍ਲਕੋ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਤੀਹਿ ਵਿਜ੍ਜਾਹਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਜਾਤੋ’’ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣੇਨ ਅਤੀਤਂਸਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਸਭਾਗਤਾਯ ਤਬ੍ਭਾਵਿਭਾਵਤੋ ਚ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣੇਨ ਅਤੀਤਂਸਞਾਣਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਤੀਤਂਸਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਤੀਤਕ੍ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਧਾਤੁਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਤੀਤੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਂ. ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਸ੍ਸ ਚ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਵਸੇਨੇਵ ਇਜ੍ਝਨਤੋ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨੋ ਪਰਿਭਣ੍ਡਞਾਣਤ੍ਤਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿਯੇਵ ਚ ਠਿਤਸ੍ਸ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਾਗਤਂਸਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਸਪਰਿਭਣ੍ਡੇਨ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣੇਨ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂਸੋ ਚ ਅਨਾਗਤਂਸੋ ਚ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਾਗਤਂਸਂ, ਤਤ੍ਥ ਞਾਣਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਾਗਤਂਸਞਾਣਂ. ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣਾਧਿਗਮੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸੇਸਾਸਾਧਾਰਣਛਞਾਣਦਸਬਲਞਾਣਆਵੇਣਿਕਬੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾਨਂ ਇਜ੍ਝਨਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਸਵਕ੍ਖਯੇਨ ਸਕਲਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਗੁਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਗੁਣੇ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.
ਪੀਤਿਵਿਪ੍ਫਾਰਪਰਿਪੁਣ੍ਣਗਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਪੀਤਿਫਰਣੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਕਾਯਚਿਤ੍ਤੋ. ਅਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਿ-ਸਦ੍ਦਯੋਗਤੋ ਹਿ ਸਾਮਿਅਤ੍ਥੇ ਏਤਂ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਵੇਰਞ੍ਜਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਸੀਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੨. ਦੁਤਿਯੇ ਸਨ੍ਥਾਗਾਰਂ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨੨; ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੪.੨੪੩) ਨਾਮ ਏਕਾ ਮਹਾਸਾਲਾਵ. ਉਯ੍ਯੋਗਕਾਲਾਦੀਸੁ ਹਿ ਰਾਜਾਨੋ ਤਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ, ਏਤ੍ਤਕਾ ਪਚ੍ਛਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਮਰਿਯਾਦਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਠਾਨਂ ‘‘ਸਨ੍ਥਾਗਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਯ੍ਯੋਗਟ੍ਠਾਨਤੋ ਚ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਗੇਹੇ ਗੋਮਯਪਰਿਭਣ੍ਡਾਦਿਵਸੇਨ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਏਕਂ ਦ੍ਵੇ ਦਿਵਸੇ ਤੇ ਰਾਜਾਨੋ ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਥਮ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿਪਿ ਸਨ੍ਥਾਗਾਰਂ. ਤੇਸਂ ਰਾਜੂਨਂ ਸਹ ਅਤ੍ਥਾਨੁਸਾਸਨਂ ਅਗਾਰਨ੍ਤਿਪਿ ਸਨ੍ਥਾਗਾਰਂ. ਗਣਰਾਜਾਨੋ ਹਿ ਤੇ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਏਕਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਨ ਸਿਜ੍ਝਤਿ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਛਨ੍ਦੋ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇ ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਾਸਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਹ ਅਤ੍ਥਾਨੁਸਾਸਨਂ ਅਗਾਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਕਸਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਵਪਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਘਰਾਵਾਸਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਯਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਛਿਦ੍ਦਾਵਛਿਦ੍ਦਂ ਘਰਾਵਾਸਂ ਸਨ੍ਥਰਨ੍ਤੀਤਿਪਿ ਸਨ੍ਥਾਗਾਰਂ.
ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਧਨਾਦਿਉਪਕਰਣਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋ ਪਾਰਮਿਯੋ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਙ੍ਗਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋ ਉਪਪਾਰਮਿਯੋ. ਅਤ੍ਤਨੋਵ ਜੀਵਿਤਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋ ਪਰਮਤ੍ਥਪਾਰਮਿਯੋ. ਞਾਤੀਨਂ ਅਤ੍ਥਚਰਿਯਾ ਞਾਤਤ੍ਥਚਰਿਯਾ. ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਚਰਿਯਾ ਲੋਕਤ੍ਥਚਰਿਯਾ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਞਾਣਵਸੇਨ ਅਨਵਜ੍ਜਕਮ੍ਮਾਯਤਨਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨਵਿਜ੍ਜਾਟ੍ਠਾਨਪਰਿਚਯਵਸੇਨ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦਿਪਰਿਚਯਵਸੇਨ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਤੀਰਣਵਸੇਨ ਚ ਞਾਣਚਾਰੋ ਬੁਦ੍ਧਚਰਿਯਾ. ਅਙ੍ਗਨਯਨਧਨਰਜ੍ਜਪੁਤ੍ਤਦਾਰਪਰਿਜ੍ਜਾਗਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚ ਮਹਾਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨ੍ਤੇਨ. ਸਤਿਪਿ ਮਹਾਪਰਿਚ੍ਚਾਗਾਨਂ ਦਾਨਪਾਰਮਿਭਾਵੇ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਵਿਸੇਸਸਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਸੁਦੁਕ੍ਕਰਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਮਹਾਪਰਿਚ੍ਚਾਗਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਗਹਣਂ, ਤਤੋਯੇਵ ਚ ਅਙ੍ਗਪਰਿਚ੍ਚਾਗਤੋ ਵਿਸੁਂ ਨਯਨਪਰਿਚ੍ਚਾਗਗ੍ਗਹਣਂ. ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਪਿ ਧਨਰਜ੍ਜਪਰਿਚ੍ਚਾਗਤੋ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਪਰਿਚ੍ਚਾਗਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚ ਵਿਸੁਂ ਕਤਂ. ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਵ ਸਙ੍ਖੇਪੋ.
ਸਤ੍ਤਸੁ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸੂਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਵਿਰਾਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਨਿਰੋਧਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਇਮਾਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸੁ.
ਅਨੁਵਿਚ੍ਚਕਾਰਨ੍ਤਿ ਅਵੇਚ੍ਚਕਰਣਂ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਸਾਸਨੇ ਠਿਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਤੇ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਂ ਕਥਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੭੫-੭੬) ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਕਥੇਤਬ੍ਬਕਥਂ. ਕਾ ਪਨ ਸਾਤਿ? ਦਾਨਾਦਿਕਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਦਾਨਕਥਾ ਤਾਵ ਪਚੁਰਜਨੇਸੁਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ ਸੁਕਰਤ੍ਤਾ ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਉਪਾਯਭਾਵਤੋ ਚ ਆਦਿਤੋ ਕਥਿਤਾ. ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਸੀਲੋ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਸੁ ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਗਭਾਵਤੋ ਸੁਖੇਨੇਵ ਸੀਲਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਸੀਲੇਨ ਦਾਯਕਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਵਿਸੁਦ੍ਧਿਤੋ ਪਰਾਨੁਗ੍ਗਹਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਰਪੀਲ਼ਾਨਿਵਤ੍ਤਿਵਚਨਤੋ ਕਿਰਿਯਾਧਮ੍ਮਂ ਵਤ੍ਵਾ ਅਕਿਰਿਯਾਧਮ੍ਮਵਚਨਤੋ, ਭੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਂ ਵਤ੍ਵਾ ਭਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਵਚਨਤੋ ਚ ਦਾਨਕਥਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸੀਲਕਥਾ ਕਥਿਤਾ. ‘‘ਤਞ੍ਚ ਸੀਲਂ ਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਅਯਂ ਭਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ‘‘ਇਮੇਹਿ ਚ ਦਾਨਸੀਲਮਯੇਹਿ ਪਣੀਤਪਣੀਤਤਰਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨੇਹਿ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਹਿ ਏਤਾ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਦੀਸੁ ਪਣੀਤਪਣੀਤਤਰਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾ ਅਪਰਿਮੇਯ੍ਯਾ ਦਿਬ੍ਬਭੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਸਗ੍ਗਕਥਾ. ‘‘ਸ੍ਵਾਯਂ ਸਗ੍ਗੋ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠੋ, ਸਬ੍ਬਥਾਨੁਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਸਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਂ ਮਗ੍ਗੋ, ਮਗ੍ਗਞ੍ਚ ਕਥੇਨ੍ਤੇਨ ਤਦਧਿਗਮੂਪਾਯਸਨ੍ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਸਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਪਿ ਪਗੇਵ ਇਤਰੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕਾਮਾ ਨਾਮ ਬਹ੍ਵਾਦੀਨਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਅਦ੍ਧੁਵਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾਤਿ ਕਾਮਾਨਂ ਆਦੀਨਵੋ. ‘‘ਹੀਨਾ ਗਮ੍ਮਾ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਾ ਅਨਰਿਯਾ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਾ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਓਕਾਰੋ ਲਾਮਕਭਾਵੋ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਭਵਾ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਸਂਕਿਲੇਸੋ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਂਕਿਲੇਸਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਆਨਿਸਂਸੋ ਚ ਕਥੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਮਗ੍ਗਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਆਦਿ-ਅਤ੍ਥੇਨ ਦੀਪਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਸੁਖਾਨਂ ਨਿਦਾਨਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨੁਪਸਂਹਿਤਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਸੁਖਾਨਂ ਕਾਰਣਂ. ਯਞ੍ਹਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ ਭੋਗਸੁਖਂ ਨਾਮ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਦਾਨਾਧੀਨਨ੍ਤਿ ਪਾਕਟੋਯਮਤ੍ਥੋ. ਯਂ ਪਨ ਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸੁਖਂ, ਤਸ੍ਸਪਿ ਦਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਯਾ ਇਮਾ ਲੋਕੇ ਪਦੇਸਰਜ੍ਜਸਿਰਿਸ੍ਸਰਿਯਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮੁਜ੍ਜਲਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਦਾਤਿ ਏਵਂਪਭੇਦਾ ਮਾਨੁਸਿਕਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਯਾ ਚ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਦਿਗਤਾ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਯਾ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਾਪਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਤਾਸਂ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਇਦਂ ਮੂਲਕਾਰਣਂ. ਭੋਗਾਨਨ੍ਤਿ ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਭੋਗੋ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਾਨਂ ਪਿਯਮਨਾਪਿਯਰੂਪਾਦੀਨਂ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਾਨਂ ਵਾ ਉਪਭੋਗਸੁਖਾਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਨਿਚ੍ਚਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਤਾਯ. ਵਿਸਮਗਤਸ੍ਸਾਤਿ ਬ੍ਯਸਨਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਾਣਨ੍ਤਿ ਰਕ੍ਖਾ, ਤਤੋ ਪਰਿਪਾਲਨਤੋ. ਲੇਣਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਸਨੇਹਿ ਪਰਿਪਾਤਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਓਲੀਯਨਪ੍ਪਦੇਸੋ. ਗਤੀਤਿ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ. ਪਰਾਯਣਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਰਣਂ. ਅਵਸ੍ਸਯੋਤਿ ਵਿਨਿਪਤਿਤੁਂ ਅਦੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਯੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਓਲੁਬ੍ਭਾਰਮ੍ਮਣਂ.
ਰਤਨਮਯਸੀਹਾਸਨਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਰਤਨਮਯਸਤ੍ਤਙ੍ਗਮਹਾਸੀਹਾਸਨਸਦਿਸਂ. ਏਵਂ ਹਿਸ੍ਸ ਮਹਗ੍ਘਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਨਿਪਤਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨਟ੍ਠੋ ਦੀਪਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਮਹਾਪਥਵੀਸਦਿਸਂ ਗਤਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਲਭਾਪਨਤੋ. ਯਥਾ ਦੁਬ੍ਬਲਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਆਲਮ੍ਬਨਰਜ੍ਜੁ ਉਤ੍ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਚ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੋ, ਏਵਂ ਦਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਵੇ ਉਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਠਿਤਿਯਾ ਚ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਲਮ੍ਬਨਟ੍ਠੇਨ ਆਲਮ੍ਬਨਰਜ੍ਜੁਸਦਿਸ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਨਿਤ੍ਥਰਣਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿਦੁਕ੍ਖਟ੍ਠਾਨਨਿਤ੍ਥਰਣਟ੍ਠੇਨ. ਸਮਸ੍ਸਾਸਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਲੋਭਮਚ੍ਛਰਿਯਾਦਿਪਟਿਸਤ੍ਤੁਪਦ੍ਦਵਤੋ ਸਮਸ੍ਸਾਸਨਟ੍ਠੇਨ. ਭਯਪਰਿਤ੍ਤਾਣਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯਭਯਤੋ ਪਰਿਪਾਲਨਟ੍ਠੇਨ. ਮਚ੍ਛੇਰਮਲਾਦੀਹੀਤਿ ਮਚ੍ਛੇਰਲੋਭਦੋਸਮਦਇਸ੍ਸਾਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਦਿਚਿਤ੍ਤਮਲੇਹਿ. ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਤਾਯ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਮਚ੍ਛੇਰਮਲਾਦੀਨਂ. ਤੇਸਂ ਏਵ ਦੁਰਾਸਦਟ੍ਠੇਨ. ਅਸਨ੍ਤਾਸਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸਨ੍ਤਾਸਹੇਤੁਅਭਾਵੇਨ. ਯੋ ਹਿ ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਪਤਿ, ਸੋ ਸਮ੍ਪਤਿਪਿ ਨ ਕੁਤੋਚਿ ਸਨ੍ਤਸਤਿ, ਪਗੇਵ ਆਯਤਿਂ. ਬਲਵਨ੍ਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਮਹਾਬਲਵਤਾਯ. ਦਾਯਕੋ ਹਿ ਦਾਨਪਤਿ ਸਮ੍ਪਤਿ ਪਕ੍ਖਬਲੇਨ ਬਲਵਾ ਹੋਤਿ, ਆਯਤਿਂ ਪਨ ਕਾਯਬਲਾਦੀਹਿਪਿ. ਅਭਿਮਙ੍ਗਲਸਮ੍ਮਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ‘‘ਵਡ੍ਢਿਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਅਭਿਸਮ੍ਮਤਭਾਵੇਨ. ਵਿਪਤ੍ਤਿਭਵਤੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਵੂਪਨਯਨਂ ਖੇਮਨ੍ਤਭੂਮਿਸਮ੍ਪਾਪਨਂ.
ਇਦਾਨਿ ਮਹਾਬੋਧਿਚਰਿਯਭਾਵੇਨਪਿ ਦਾਨਗੁਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦਾਨਂ ਨਾਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਏਤੇਨ ‘‘ਦਾਨਫਲਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਮਹਾਪੁਰਿਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਮ੍ਪਿ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕੋ ਨਾਮ ਵਿਞ੍ਞੁਜਾਤਿਕੋ ਬਾਹਿਰੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਗੇਵ ਸਙ੍ਗਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਓਵਾਦਂ ਦੇਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਯਾ ਲੋਕਿਯਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਚ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਤਾ ਸਬ੍ਬਾ ਦਾਨਤੋਯੇਵ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦਾਨਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਕ੍ਕਮਾਰਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਏਵ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਨ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਪਰਹਿਤਾਯ ਚਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸਾ ਤਾਸਂ ਪਰਤੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਤਾ ਲੋਕਿਯਾ, ਇਮਾ ਪਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਾਸੁਪਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੁਕ੍ਕਟ੍ਠਤਰੁਕ੍ਕਟ੍ਠਤਮਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਕਮੇਨ ਞਾਣਤ੍ਤਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਸਂ ਪਨ ਦਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਏਤੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਦੀਪਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਦਾਨਞ੍ਚ ਨਾਮ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇਸੁ ਹਿਤਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਪੂਜਨਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਸ੍ਸ ਪਰੇਸਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਦਾਯਕੋ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਰੇ ਹਨ੍ਤਿ, ਪਰੇਸਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤਕਂ ਹਰਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਾਨਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਸੀਲਂ ਸਮਾਦਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ. ਸੀਲਾਲਙ੍ਕਾਰਸਦਿਸੋ ਅਲਙ੍ਕਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ ਸੋਭਾਵਿਸੇਸਾਵਹਤ੍ਤਾ ਸੀਲਸ੍ਸ. ਸੀਲਪੁਪ੍ਫਸਦਿਸਂ ਪੁਪ੍ਫਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸੀਲਗਨ੍ਧਸਦਿਸੋ ਗਨ੍ਧੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਚਨ੍ਦਨਂ ਤਗਰਂ ਵਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿਕਾ (ਧ. ਪ. ੫੫) ਗਾਥਾ – ‘‘ਗਨ੍ਧੋ ਇਸੀਨਂ ਚਿਰਦਿਕ੍ਖਿਤਾਨਂ, ਕਾਯਾ ਚੁਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਮਾਲੁਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਕਾ (ਜਾ. ੨.੧੭.੫੫) ਜਾਤਕਗਾਥਾਯੋ ਚ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਸੀਲਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਭਰਣਞ੍ਚੇਵ ਅਲਙ੍ਕਾਰੋ ਚ ਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਞ੍ਚ ਪਰਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨੀਯਭਾਵਾਵਹਞ੍ਚ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੀਲਾਲਙ੍ਕਾਰੇਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਅਯਂ ਸਗ੍ਗੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਇਦਂ ਮਜ੍ਝਿਮੇਹਿ ਆਰਦ੍ਧਂ ਸੀਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਤੇਨੇਵਾਹ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ –
‘‘ਹੀਨੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨ, ਖਤ੍ਤਿਯੇ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ;
ਮਜ੍ਝਿਮੇਨ ਚ ਦੇਵਤ੍ਤਂ, ਉਤ੍ਤਮੇਨ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੮.੭੫);
ਇਟ੍ਠੋਤਿ ਸੁਖੋ. ਕਨ੍ਤੋਤਿ ਕਮਨੀਯੋ. ਮਨਾਪੋਤਿ ਮਨਵਡ੍ਢਨਕੋ. ਤਂ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਇਟ੍ਠਾਦਿਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨਿਚ੍ਚਮੇਤ੍ਥ ਕੀਲ਼ਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਦੋਸੋਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿਨਾ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦਾਦਿਨਾ ਚ ਦੂਸਿਤਭਾਵੋ, ਯਤੋ ਤੇ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਰਾਧੇਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਆਦੀਨਂ ਵਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਆਦੀਨਵੋ, ਪਰਮਕਪਣਤਾ. ਤਥਾ ਚ ਕਾਮਾ ਯਥਾਤਥਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਲਾਮਕਭਾਵੋਤਿ ਅਸੇਟ੍ਠੇਹਿ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋ, ਸੇਟ੍ਠੇਹਿ ਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋ ਨਿਹੀਨਭਾਵੋ. ਸਂਕਿਲਿਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਵਿਬਾਧਕਤਾ ਉਪਤਾਪਕਤਾ ਚ.
ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਆਨਿਸਂਸਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਯਤ੍ਤਕਾ ਕਾਮੇਸੁ ਆਦੀਨਵਾ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਤਤ੍ਤਕਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਆਨਿਸਂਸਾ. ਅਪਿਚ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਨਾਮੇਤਂ ਅਸਮ੍ਬਾਧਂ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਂ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਕਾਮੇਹਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾਯ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕੇਹਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਕਾਮਪਰਿਲ਼ਾਹੇਹਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਬ੍ਯਾਪਾਦਸਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਆਨਿਸਂਸੇ ਪਕਾਸੇਸਿ. ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯਂ ਝਾਨਾਦੀਸੁ ਚ ਗੁਣੇ ਵਿਭਾਵੇਸਿ ਵਣ੍ਣੇਸਿ. ਕਲ੍ਲਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਨਿਯਚਿਤ੍ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਦੇਸਨਾਯ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਦੋਸਾਨਂ ਵਿਗਤਤ੍ਤਾ ਉਪਰਿ ਦੇਸਨਾਯ ਭਾਜਨਭਾਵੂਪਗਮੇਨ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਮਚਿਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦਯੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰੋਗਭੂਤਾ, ਤਦਾ ਤੇ ਵਿਗਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਅਰੋਗਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਾਦਿਕਿਲੇਸਵਿਗਮੇਨ ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤਂ. ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦਿਵਿਗਮੇਨ ਵਿਨੀਵਰਣਚਿਤ੍ਤਂ. ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਉਲ਼ਾਰਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਯੋਗੇਨ ਉਦਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਂ. ਯਦਾ ਭਗਵਾ ਅਞ੍ਞਾਸੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਥ ਵਾ ਕਲ੍ਲਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਵਿਗਮੇਨ ਅਰੋਗਚਿਤ੍ਤਂ. ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਗਮੇਨ ਮੇਤ੍ਤਾਵਸੇਨ ਅਕਠਿਨਚਿਤ੍ਤਂ. ਵਿਨੀਵਰਣਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਵਿਗਮੇਨ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਤੋ ਤੇਨ ਅਪਿਹਿਤਚਿਤ੍ਤਂ. ਉਦਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਵਿਗਮੇਨ ਸਮ੍ਪਗ੍ਗਹਿਤਵਸੇਨ ਅਲੀਨਚਿਤ੍ਤਂ. ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਵਿਗਮੇਨ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਸੇਸਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਸੇਯ੍ਯਥਾਪੀਤਿਆਦਿਨਾ ਉਪਮਾਵਸੇਨ ਸੀਹਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੁਪ੍ਪਾਦਨਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਪਗਤਕਾਲ਼ਕਨ੍ਤਿ ਵਿਗਤਕਾਲ਼ਕਂ. ਸਮ੍ਮਦੇਵਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁਦੇਵ. ਰਜਨਨ੍ਤਿ ਨੀਲਪੀਤਲੋਹਿਤਾਦਿਰਙ੍ਗਜਾਤਂ. ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ, ਪਭਸ੍ਸਰਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਆਸਨੇਤਿ ਤਸ੍ਸਂਯੇਵ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯਂ. ਏਤੇਨਸ੍ਸ ਲਹੁਵਿਪਸ੍ਸਕਤਾ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਤਾ ਸੁਖਪ੍ਪਟਿਪਦਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਤਾ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਵਿਰਜਨ੍ਤਿ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯਰਾਗਰਜਾਦੀਨਂ ਵਿਗਮੇਨ ਵਿਰਜਂ. ਅਨਵਸੇਸਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਮਲਾਪਗਮੇਨ ਵੀਤਮਲਂ. ਪਠਮਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਕਿਲੇਸਰਜਾਭਾਵੇਨ ਵਾ ਵਿਰਜਂ. ਪਞ੍ਚਵਿਧਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਮਲਵਿਗਮੇਨ ਵੀਤਮਲਂ. ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਆਕਾਰਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਨਨੁ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਅਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਤਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਸਮ੍ਮੋਹਪ੍ਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨਂ – ਵਤ੍ਥਂ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਆਗਨ੍ਤੁਕਮਲੇਹਿ ਕਿਲਿਟ੍ਠਭਾਵੋ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਾਗਾਦਿਮਲੇਹਿ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਭਾਵੋ, ਧੋਵਨਸਿਲਾਤਲਂ ਵਿਯ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੀਕਥਾ, ਉਦਕਂ ਵਿਯ ਸਦ੍ਧਾ, ਉਦਕੇਨ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਊਸਗੋਮਯਛਾਰਿਕਖਾਰੇਹਿ ਕਾਲ਼ਕੇ ਸਮ੍ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਧੋਵਨਪ੍ਪਯੋਗੋ ਵਿਯ ਸਦ੍ਧਾਸਿਨੇਹੇਨ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਸਤਿਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਹਿ ਦੋਸੇ ਸਿਥਿਲੇ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਤਾਦਿਵਿਧਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੋਧਨੇ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭੋ. ਤੇਨ ਪਯੋਗੇਨ ਵਤ੍ਥੇ ਕਾਲ਼ਕਾਪਗਮੋ ਵਿਯ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭੇਨ ਕਿਲੇਸਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਂ, ਰਙ੍ਗਜਾਤਂ ਵਿਯ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ, ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਭਸ੍ਸਰਭਾਵੋ ਵਿਯ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਨ੍ਤਿ.
‘‘ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਂ ਨਾਮ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਤੋ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤਨ੍ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਪਤ੍ਤਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਞਾਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਅਞ੍ਞਾਪਿ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਤੋ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਵਿਦਿਤਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾ ਪਨੇਸਾ ਵਿਦਿਤਧਮ੍ਮਤਾ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਏਕਦੇਸੇਨਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਤੋ ਵਿਦਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ. ‘‘ਪਰਿਯੋਗਾਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮ੍ਬੋਧਂਯੇਵ ਦੀਪੇਤਿ. ਮਗ੍ਗਞਾਣਞ੍ਹਿ ਏਕਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ ਪਰਿਞ੍ਞਾਦਿਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤਂ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸੇਨ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਂ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਓਗਾਲ਼੍ਹਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੋ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ. ਤਿਣ੍ਣਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਤਿ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯਕਨ੍ਤਾਰਸਦਿਸਾ ਸੋਲ਼ਸਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਟ੍ਠਵਤ੍ਥੁਕਾ ਚ ਤਿਣ੍ਣਾ ਨਿਤ੍ਤਿਣ੍ਣਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ. ਵਿਗਤਾ ਕਥਂਕਥਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਏਵਂ ਨੁ ਖੋ, ਨ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾ ਵਿਗਤਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਕਥਂਕਥਾ. ਸਾਰਜ੍ਜਕਰਾਨਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਸੁ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਂ ਵਿਸਾਰਦਭਾਵਂ ਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਏਵ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਨ ਪਰਂ ਪਚ੍ਚੇਤਿ, ਨ ਚਸ੍ਸ ਪਰੋ ਪਚ੍ਚੇਤਬ੍ਬੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ.
ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਕਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰਣਵਸੇਨ ਕਤਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਂ ਮਂਸਂ. ਪਟਿਚ੍ਚਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦੋ ਕਮ੍ਮਸਾਧਨੋ ਅਤੀਤਕਾਲਿਕੋ ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚਕਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਫੁਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਜਾ. ੧.੪.੭੫) ਵਿਯ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਕਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਕਰਣਵਸੇਨ ਪਟਿਚ੍ਚਕਮ੍ਮਂ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮਂਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧਿ ਬੁਦ੍ਧਂ. ਤਂ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
ਸੀਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩-੪. ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੧੩-੧੪. ਤਤਿਯੇ ਸਾਠੇਯ੍ਯਾਨੀਤਿ ਸਠਤ੍ਤਾਨਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਾਨਿ ਪਨਸ੍ਸ ਸਾਠੇਯ੍ਯਾਦੀਨਿ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤੁਜੁਕਤਾਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾ ਲੋਭਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਿਸੇਸਾ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਠਾਨੇ ਠਾਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਸਤੋ ਯਂ ਠਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯਂ, ਪੁਰਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯਟ੍ਠਾਨੇਵ ਠਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਵਞ੍ਚਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਭਾਵਤੋ ਠਾਤੁਕਾਮਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਨਿਖਾਤਤ੍ਥਮ੍ਭੋ ਵਿਯ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਦੇ ਨਿਚ੍ਚਾਲੇਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਯਂ ਸਠੋ ਨਾਮ, ਇਮਸ੍ਸ ਸਾਠੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਪਾਕਟਕਰਣਂ. ਤਥਾ ਯਸ੍ਸ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਠਾਨੇ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧਗਤਂ ਪਾਤੇਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਸਤੋ ਯਂ ਠਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯਂ, ਪੁਰਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਪਾਤੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਪਾਤੇਤੁਕਾਮਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤੇਤਿ, ਅਯਂ ਕੂਟੋ ਨਾਮ. ਯਸ੍ਸ ਕਾਲੇਨ ਵਾਮਤੋ, ਕਾਲੇਨ ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ, ਕਾਲੇਨ ਉਜੁਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਚ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਸਤੋ ਯਂ ਠਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯਂ, ਪੁਰਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਏਵਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਕਾਲੇਨ ਵਾਮਤੋ, ਕਾਲੇਨ ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ, ਕਾਲੇਨ ਉਜੁਮਗ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਥਾ ਲੇਣ੍ਡਂ ਵਾ ਪਸ੍ਸਾਵਂ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਇਦਂ ਠਾਨਂ ਸੁਸਮ੍ਮਟ੍ਠਂ ਆਕਿਣ੍ਣਮਨੁਸ੍ਸਂ ਰਮਣੀਯਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਏਵਰੂਪਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਪੁਰਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਕਰੋਤਿ, ਅਯਂ ਜਿਮ੍ਹੋ ਨਾਮ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਠਾਨੇ ਮਗ੍ਗਾ ਉਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਮਗ੍ਗਂ ਆਰੋਹਿਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਸਤੋ ਯਂ ਠਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯਂ, ਪੁਰਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਏਵਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਪਟਿਮਗ੍ਗਂ ਆਰੋਹਿਤੁਕਾਮਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਮਗ੍ਗਾ ਉਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਮਗ੍ਗਂ ਆਰੋਹਤਿ, ਅਯਂ ਵਙ੍ਕੋ ਨਾਮ. ਇਤਿ ਇਮਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਕਿਰਿਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਾਨਿ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਤਾਨਿ ਸਾਠੇਯ੍ਯਾਨਿ…ਪੇ… ਆਵਿਕਤ੍ਤਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਨਤ੍ਥਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫-੮. ਮਲਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੧੫-੧੮. ਪਞ੍ਚਮੇ (ਧ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੪੧) ਯਾ ਕਾਚਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਵਾ ਸਿਪ੍ਪਂ ਵਾ ਯਸ੍ਮਾ ਅਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ, ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਵਾ ਨ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਸਜ੍ਝਾਯਮਲਾ ਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਘਰਾਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਟ੍ਠਾਯੁਟ੍ਠਾਯ ਜਿਣ੍ਣਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖਰਣਾਦੀਨਿ ਅਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਘਰਂ ਨਾਮ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਨੁਟ੍ਠਾਨਮਲਾ ਘਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਗਿਹਿਸ੍ਸ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਵਾ ਕੋਸਜ੍ਜਵਸੇਨ ਸਰੀਰਪ੍ਪਜਗ੍ਗਨਂ ਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਪ੍ਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ ਵਾ ਅਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਮਲਂ ਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਕੋਸਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਗਾਵੋ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਮਾਦਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਤਾ ਗਾਵੋ ਅਤਿਤ੍ਥਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਾਦੀਹਿ ਵਾ ਵਾਲ਼ਮਿਗਚੋਰਾਦਿਉਪਦ੍ਦਵੇਨ ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਸਾਲਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਨਵਸੇਨ ਵਾ ਵਿਨਾਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਸਯਮ੍ਪਿ ਦਣ੍ਡਂ ਵਾ ਪਰਿਭਾਸਂ ਵਾ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ਵਾ ਪਨ ਛਦ੍ਵਾਰਾਦੀਨਿ ਅਰਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਪਮਾਦਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸਾ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਸਾਸਨਾ ਚਾਵੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਮਾਦੋ ਰਕ੍ਖਤੋ ਮਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੋ ਹਿਸ੍ਸ ਵਿਨਾਸਾਵਹੇਨ ਮਲਟ੍ਠਾਨਿਯਤ੍ਤਾ ਮਲਂ.
ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤਿਚਾਰੋ. ਅਤਿਚਾਰਿਨਿਞ੍ਹਿ ਇਤ੍ਥਿਂ ਸਾਮਿਕੋਪਿ ਗੇਹਾ ਨੀਹਰਤਿ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਤਮ੍ਪਿ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਕੁਲਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਾਰਭੂਤਾ, ਅਕ੍ਖੀਹਿਪਿ ਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਤਂ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋਪਿ ਨੀਹਰਨ੍ਤਿ, ਸਾ ਅਨਾਥਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤੀ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਤੇਨਸ੍ਸਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ‘‘ਮਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਦਤੋਤਿ ਦਾਯਕਸ੍ਸ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਖੇਤ੍ਤਕਸਨਕਾਲੇ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਖੇਤ੍ਤੇ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾਪਿ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨੇ ਸਸ੍ਸੇ ਮਚ੍ਛੇਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਚਾਗਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਵਾਰੇਤਿ, ਸੋ ਮਚ੍ਛੇਰਵਸੇਨ ਚਾਗਚਿਤ੍ਤੇ ਅਵਿਰੁਹਨ੍ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨ ਲਭਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਚ੍ਛੇਰਂ ਦਦਤੋ ਮਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪਾਪਕਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਤੇ ਪਨ ਇਧਲੋਕੇ ਪਰਲੋਕੇ ਚ ਮਲਮੇਵ. ਤਤੋਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮਲਤੋ. ਮਲਤਰਨ੍ਤਿ ਅਤਿਰੇਕਮਲਂ. ਛਟ੍ਠਾਦੀਨਿ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਨੇਵ.
ਮਲਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਪਹਾਰਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੯. ਨਵਮੇ (ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੪੫; ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਚੂਲ਼ਵਗ੍ਗ ੩.੩੮੪) ਅਸੁਰਾਤਿ ਦੇਵਾ ਵਿਯ ਨ ਸੁਰਨ੍ਤਿ ਨ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਰੋਚਨ੍ਤੀਤਿ ਅਸੁਰਾ. ਸੁਰਾ ਨਾਮ ਦੇਵਾ, ਤੇਸਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਤਿ ਵਾ ਅਸੁਰਾ, ਵੇਪਚਿਤ੍ਤਿਪਹਾਰਾਦਾਦਯੋ. ਤੇਸਂ ਭਵਨਂ ਸਿਨੇਰੁਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾਭਾਗੇ. ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਪਵਿਸਨ੍ਤਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਾ ਸਿਨੇਰੁਪਾਦੇ ਮਣ੍ਡਪਾਦੀਨਿ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਾ ਅਭਿਰਮਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਤਤ੍ਥ ਤੇਸਂ ਅਭਿਰਤਿ. ਇਮੇ ਗੁਣੇ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਸੁਰਾ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਅਭਿਰਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਯਸ੍ਮਾ ਲੋਕਿਯਾ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ, ਹਿਮਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸਮੁਦ੍ਦਦਹਪਬ੍ਬਤਾ ਤਪ੍ਪਭਵਾ ਨਦਿਯੋਤਿ ਏਤੇਸੁ ਯਂ ਯਂ ਨ ਮਨੁਸ੍ਸਗੋਚਰਂ, ਤਤ੍ਥ ਸਯਂ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਾ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਸਮ੍ਮੋਹਯਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਧਮਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਯਂ ਤਾਵ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਦਸਸਹਸ੍ਸਯੋਜਨਪਰਿਮਾਣੋ ਆਯਾਮਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਚਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਉਦਕੇਨ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟੋ ਤਦੁਪਭੋਗਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖਯੇਨ. ਸੁਨ੍ਦਰਦਸ੍ਸਨਂ ਕੂਟਨ੍ਤਿ ਸੁਦਸ੍ਸਨਕੂਟਂ, ਯਂ ਲੋਕੇ ‘‘ਹੇਮਕੂਟ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਮੂਲਗਨ੍ਧੋ ਕਾਲਾਨੁਸਾਰਿਯਾਦਿ. ਸਾਰਗਨ੍ਧੋ ਚਨ੍ਦਨਾਦਿ. ਫੇਗ੍ਗੁਗਨ੍ਧੋ ਸਲਲਾਦਿ. ਤਚਗਨ੍ਧੋ ਲਵਙ੍ਗਾਦਿ. ਪਪਟਿਕਾਗਨ੍ਧੋ ਕਪਿਤ੍ਥਾਦਿ. ਰਸਗਨ੍ਧੋ ਸਜ੍ਜੁਲਸਾਦਿ. ਪਤ੍ਤਗਨ੍ਧੋ ਤਮਾਲਹਿਰਿਵੇਰਾਦਿ. ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧੋ ਨਾਗਕੁਸੁਮਾਦਿ. ਫਲਗਨ੍ਧੋ ਜਾਤਿਫਲਾਦਿ. ਗਨ੍ਧਗਨ੍ਧੋ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਗਨ੍ਧਾਨਂ ਗਨ੍ਧੋ. ‘‘ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਪੁਥੁਲਤੋ ਪਞ੍ਞਾਸ ਯੋਜਨਾਨਿ, ਆਯਾਮਤੋ ਪਨ ਉਬ੍ਬੇਧਤੋ ਵਿਯ ਦ੍ਵਿਯੋਜਨਸਤਾਨੇਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਮਨੋਹਰਸਿਲਾਤਲਾਨੀਤਿ ਰਤਨਮਯਤ੍ਤਾ ਮਨੁਞ੍ਞਸੋਪਾਨਸਿਲਾਤਲਾਨਿ. ਸੁਪਟਿਯਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਤਦੁਪਭੋਗਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਕਮ੍ਮੁਨਾਵ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਟਿਯਤ੍ਤਾਨਿ ਸੁਸਣ੍ਠਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਮਚ੍ਛਕਚ੍ਛਪਾਦੀਨਿ ਉਦਕਂ ਮਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਦਭਾਵਤੋ ਫਲਿਕਸਦਿਸਨਿਮ੍ਮਲੋਦਕਾਨਿ. ਤਿਰਿਯਤੋ ਦੀਘਂ ਉਗ੍ਗਤਕੂਟਨ੍ਤਿ ‘‘ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਪਬ੍ਬਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਦੀ ਨਿਨ੍ਨਗਾਤਿਆਦਿਕਂ ਗੋਤ੍ਤਂ, ਗਙ੍ਗਾ ਯਮੁਨਾਤਿਆਦਿਕਂ ਨਾਮਂ.
ਸਵਮਾਨਾਤਿ ਸਨ੍ਦਮਾਨਾ. ਪੂਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪੁਣ੍ਣਭਾਵੋ. ਮਸਾਰਗਲ੍ਲਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਫਲਿਕ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਮਹਤਂ ਭੂਤਾਨਨ੍ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ. ਤਿਮੀ ਤਿਮਿਙ੍ਗਲਾ ਤਿਮਿਤਿਮਿਙ੍ਗਲਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਮਚ੍ਛਜਾਤਿਯੋ. ਤਿਮਿਂ ਗਿਲਨਸਮਤ੍ਥਾ ਤਿਮਿਙ੍ਗਲਾ. ਤਿਮਿਞ੍ਚ ਤਿਮਿਙ੍ਗਲਞ੍ਚ ਗਿਲਨਸਮਤ੍ਥਾ ਤਿਮਿਤਿਮਿਙ੍ਗਲਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਮਮ ਸਾਵਕਾਤਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦਿਕੇ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਨ ਸਂਵਸਤੀਤਿ ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਾਦਿਵਸੇਨ ਸਂਵਾਸਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਉਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਅਪਨੇਤਿ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਰਸੋਤਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਰਸੋ. ਸਬ੍ਬਾ ਹਿ ਸਾਸਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਯਾਵਦੇਵ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥਾ.
ਰਤਨਾਨੀਤਿ ਰਤਿਜਨਨਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਾਨਿ. ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਯੋ ਹਿ ਭਾਵਿਯਮਾਨਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇਪਿ ਅਨਪ੍ਪਕਂ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਪਗੇਵ ਅਪਰਭਾਗੇ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਯਤੋ ਯਤੋ ਸਮ੍ਮਸਤਿ, ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ;
ਲਭਤੀ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਂ, ਅਮਤਂ ਤਂ ਵਿਜਾਨਤ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੩੭੪) –
ਲੋਕਿਯਰਤਨਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਨ ਤਸ੍ਸ ਕਲਭਾਗਮ੍ਪਿ ਅਗ੍ਘਤਿ. ਅਪਿਚ –
‘‘ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਂ ਮਹਗ੍ਘਞ੍ਚ, ਅਤੁਲਂ ਦੁਲ੍ਲਭਦਸ੍ਸਨਂ;
ਅਨੋਮਸਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗਂ, ਰਤਨਨ੍ਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ’’. (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੩; ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੫.੨੨੩; ਖੁ. ਪਾ. ਅਟ੍ਠ. ੬.੩; ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨੨੬; ਮਹਾਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੫੦);
ਯਦਿ ਚ ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਰਤਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਂਯੇਵ ਭੂਤਤੋ ਰਤਨਭਾਵੋ. ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਹਿ ਸੋ ਆਨੁਭਾਵੋ, ਯਂ ਸਾਵਕਾ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਂ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਞਾਣਂ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਤ੍ਤਾ. ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਞ੍ਹਿ ਦਾਨਾਦਿਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਏਵਂ ਰਤਿਜਨਨਟ੍ਠੇਨ ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਾਦਿਅਤ੍ਥੇਨ ਚ ਰਤਨਭਾਵੋ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਾਤਿਸਯੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਤ੍ਰਿਮਾਨਿ ਰਤਨਾਨਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਤਤ੍ਥ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਸਤਿਯੇਵ ਉਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ. ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਨ ਕਾਯਾਦਿਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਕਾਯਵੇਦਨਾਚਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸੁਭਸੁਖਨਿਚ੍ਚਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਪਹਾਨਤੋ ਅਸੁਭਦੁਕ੍ਖਾਨਿਚ੍ਚਾਨਤ੍ਤਭਾਵਗ੍ਗਹਣਤੋ ਚ ਨੇਸਂ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿਭਾਵੋ ਵਿਭਤ੍ਤੋ.
ਸਮ੍ਮਾ ਪਦਹਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ, ਸਯਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾ ਪਦਹਤਿ, ਪਸਤ੍ਥਂ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਵਾ ਪਦਹਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਂ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਧਾਨਭਾਵਕਰਣਤੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਂ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਨਟ੍ਠਾਪਨਵਸੇਨ ਚ ਚਤੁਕਿਚ੍ਚਸਾਧਕਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ’’ਤਿ.
ਇਜ੍ਝਤੀਤਿ ਇਦ੍ਧਿ, ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵਾ ਤਾਯ ਸਤ੍ਤਾ ਇਦ੍ਧਾ ਵੁਦ੍ਧਾ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦ੍ਧਿ. ਇਤਿ ਪਠਮੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਇਦ੍ਧਿ ਏਵ ਪਾਦੋਤਿ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੋ, ਇਦ੍ਧਿਕੋਟ੍ਠਾਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਤਿਯੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਪਾਦੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਅਧਿਗਮੁਪਾਯੋਤਿ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੋ. ਤੇਨ ਹਿ ਉਪਰੂਪਰਿਵਿਸੇਸਸਙ੍ਖਾਤਂ ਇਦ੍ਧਿਂ ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੋ ਯਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਦਾਦਿਕੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਧਿਪਤਿਧਮ੍ਮੇ ਧੁਰੇ ਜੇਟ੍ਠਕੇ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ’’ਤਿ.
ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੀਤਿ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣੇ ਇਨ੍ਦਟ੍ਠਂ ਕਾਰੇਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਕੋਸਜ੍ਜਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਗ੍ਗਹਲਕ੍ਖਣੇ, ਪਮਾਦਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਲਕ੍ਖਣੇ, ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਲਕ੍ਖਣੇ, ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਲਕ੍ਖਣੇ ਇਨ੍ਦਟ੍ਠਂ ਕਾਰੇਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ.
ਤਾਨਿਯੇਵ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦੀਹਿ ਅਨਭਿਭਵਨੀਯਤੋ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਥਿਰਭਾਵੇਨ ਚ ਬਲਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.
ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਤਿ ਬੋਧਿਯਾ, ਬੋਧਿਸ੍ਸ ਵਾ ਅਙ੍ਗਾਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ. ਯਾ ਹਿ ਏਸਾ ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗੀ ਯਾਯ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਲੀਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਾਨਾਯੂਹਨਕਾਮਸੁਖਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਉਚ੍ਛੇਦਸਸ੍ਸਤਾਭਿਨਿਵੇਸਾਦੀਨਂ ਅਨੇਕੇਸਂ ਉਪਦ੍ਦਵਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਯ ਸਤਿਧਮ੍ਮਵਿਚਯਵੀਰਿਯਪੀਤਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮਾਧਿਉਪੇਕ੍ਖਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਬੁਜ੍ਝਤਿ, ਕਿਲੇਸਨਿਦ੍ਦਾਯ ਵੁਟ੍ਠਹਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ਵਾ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀਤਿ ‘‘ਬੋਧੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗਿਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਬੋਧਿਯਾ ਅਙ੍ਗਾਤਿਪਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਝਾਨਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਦਯੋ ਵਿਯ. ਯੋਪੇਸ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਯ ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ‘‘ਬੋਧੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਾਤਿਪਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਸੇਨਙ੍ਗਰਥਙ੍ਗਾਦਯੋ ਵਿਯ. ਤੇਨਾਹੁ ਪੋਰਾਣਾ ‘‘ਬੁਜ੍ਝਨਕਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਾਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੪੬੬; ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੫.੧੮੨; ਪਟਿ. ਮ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨.੧੭). ‘‘ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਟਿ. ਮ. ੨.੧੭) ਨਯੇਨਪਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝੇਹਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਆਰਕਤ੍ਤਾ, ਅਰਿਯਭਾਵਕਰਤ੍ਤਾ, ਅਰਿਯਫਲਪ੍ਪਟਿਲਾਭਕਰਤ੍ਤਾ ਚ ਅਰਿਯੋ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਾਨਿ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਟ੍ਠ ਅਙ੍ਗਾਨਿਯੇਵ ਵਾ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ. ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਕਿਲੇਸੇ ਗਚ੍ਛਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਵਾ ਮਗ੍ਗੀਯਤਿ, ਸਯਂ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਮਗ੍ਗਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਵਿਭਾਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਮਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸੋਤਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਟ੍ਠੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਰਣਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਪਠਮਮਗ੍ਗਟ੍ਠੋ, ਯੋ ਅਟ੍ਠਮਕੋਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਕਦਾਗਾਮੀਤਿ ਸਕਿਦੇਵ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਆਗਮਨਸੀਲੋ ਦੁਤਿਯਫਲਟ੍ਠੋ. ਅਨਾਗਾਮੀਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਕਾਮਲੋਕਂ ਅਨਾਗਮਨਸੀਲੋ ਤਤਿਯਫਲਟ੍ਠੋ. ਯੋ ਪਨ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰੀ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰੀ ਏਕਬੀਜੀਤਿਏਵਮਾਦਿਕੋ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਵਿਭਾਗੋ, ਸੋ ਏਤੇਸਂਯੇਵ ਪਭੇਦੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਸਦਿਸਮੇਵ.
ਪਹਾਰਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਉਪੋਸਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੦. ਦਸਮੇ ਤਦਹੁਪੋਸਥੇਤਿ (ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੪੫; ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਚੂਲ਼ਵਗ੍ਗ ੩.੩੮੩) ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸਭੂਤੇ ਅਹਨਿ. ਉਪੋਸਥਕਰਣਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਓਵਾਦਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤੁਂ. ਉਦ੍ਧਸ੍ਤਂ ਅਰੁਣਨ੍ਤਿ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਂ. ਉਦ੍ਦਿਸਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਥੇਰੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਂ ਯਾਚਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਪੋਸਥੇ ਉਪੋਸਥੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੩੬) ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਭਗਵਾ ਤਿਯਾਮਰਤ੍ਤਿਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ? ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਓਵਾਦਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਅਨੁਦ੍ਦਿਸਿਤੁਕਾਮੋ ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਂ ਪਾਕਟਂ ਕਾਤੁਂ. ਅਦ੍ਦਸਾਤਿ ਕਥਂ ਅਦ੍ਦਸ? ਅਤ੍ਤਨੋ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣੇਨ ਤਸ੍ਸਂ ਪਰਿਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤੇ ਦਿਟ੍ਠੇ ਤਂਸਮਙ੍ਗੀਪੁਗ੍ਗਲੋ ਦਿਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥੇਵ ਹਿ ਅਨਾਗਤੇ ਸਤ੍ਤਸੁ ਦਿਵਸੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਂ ਪਰੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਲਾਭੀ ਜਾਨਾਤਿ, ਏਵਂ ਅਤੀਤੇਪੀਤਿ. ਮਜ੍ਝੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਵਿਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ. ਦਿਟ੍ਠੋਸੀਤਿ ਅਯਂ ਨ ਪਕਤਤ੍ਤੋਤਿ ਭਗਵਤਾ ਦਿਟ੍ਠੋ ਅਸਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਤ੍ਥਿ ਤੇ ਤਵ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਕਮ੍ਮਾਦਿਸਂਵਾਸੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸੋ ਸਂਵਾਸੋ ਤਵ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਟ੍ਠੇਹਿ, ਆਵੁਸੋਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਦਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਥੇਰੋ ਸਯਮੇਵ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਨੋ ਓਰਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਇਦਾਨਿ ਇਮੇਸਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਬਾਹਾਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਭਗਵਤਾ ਮਯਾ ਚ ਯਾਥਾਵਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਯਾਵਤਤਿਯਂ ‘ਉਟ੍ਠੇਹਿ, ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨਕਾਲੋ, ਮਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥਨ੍ਤਰਾਯੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਤਂ ਬਾਹਾਯਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ, ਤਥਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਬਹਿ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਾ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਾ ਦ੍ਵਾਰਸਾਲਾਤੋ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਤ੍ਵਾ. ਬਹੀਤਿ ਪਨ ਨਿਕ੍ਖਾਮਿਤਟ੍ਠਾਨਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਥ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਾਤਿ ਬਹਿਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਤੋਪਿ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਤ੍ਵਾ, ਨ ਅਨ੍ਤੋਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਤੋ ਏਵ. ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ ਵਿਹਾਰਤੋ ਬਹਿਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੂਚਿਘਟਿਕਂ ਦਤ੍ਵਾਤਿ ਅਗ੍ਗਲ਼ਸੂਚਿਞ੍ਚ ਉਪਰਿਘਟਿਕਞ੍ਚ ਆਦਹਿਤ੍ਵਾ, ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਕਵਾਟਂ ਥਕੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਾਵ ਬਾਹਾਗਹਣਾਪਿ ਨਾਮਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪਰਿਸਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਵ ਹਿ ਤੇਨ ਪਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਏਵਂ ਅਪਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਬਾਹਾਗਹਣਾਪਿ ਨਾਮ ਸੋ ਮੋਘਪੁਰਿਸੋ ਆਗਮੇਸ੍ਸਤਿ, ਅਚ੍ਛਰਿਯਮਿਦਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਗਰਹਨਚ੍ਛਰਿਯਮੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਅਥ ਭਗਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਦਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਅਬ੍ਬੁਦੋ ਜਾਤੋ, ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਉਪੋਸਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਤਥਾਗਤਾ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਿ. ਅਨੁਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥੋ ਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂਯੇਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਂ ਅਨੁਜਾਨੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਪਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂਯੇਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਂ ਅਨੁਜਾਨਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਦਾਨਾਹਨ੍ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਅਹਂ ਉਪੋਸਥਂ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਨ ਉਦ੍ਦਿਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਨ-ਕਾਰੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਦੁਵਿਧਞ੍ਹਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ – ਆਣਾਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਓਵਾਦਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਕਂ (ਮਹਾਵ. ੧੩੪) ਆਣਾਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ. ਤਂ ਸਾਵਕਾਵ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਬੁਦ੍ਧਾ, ਯਂ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਉਦ੍ਦਿਸੀਯਤਿ. ‘‘ਖਨ੍ਤੀ ਪਰਮਂ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣਂ…ਪੇ… ਅਨੁਪਵਾਦੋ ਅਨੁਪਘਾਤੋ…ਪੇ… ਏਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੯੦; ਧ. ਪ. ੧੮੩-੧੮੫; ਉਦਾ. ੩੬; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੩੦) ਇਮਾ ਪਨ ਤਿਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ ਓਵਾਦਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਨਾਮ. ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾਵ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਾਵਕਾ, ਛਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਿ. ਦੀਘਾਯੁਕਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਹਿ ਧਰਮਾਨਕਾਲੇ ਅਯਮੇਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸੋ, ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਨ ਪਠਮਬੋਧਿਯਂਯੇਵ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਇਤਰੋ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂਯੇਵ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਬੁਦ੍ਧਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਭਗਵਾ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਮਤ੍ਤਂ ਇਮਂ ਓਵਾਦਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਨ ਉਦ੍ਦਿਸਿ. ਅਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਕਾਰਣਂ. ਅਨਵਕਾਸੋਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਕਾਰਣਞ੍ਹਿ ਯਥਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਏਤ੍ਥ ਫਲਂ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯਾਤਿ ‘‘ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ‘‘ਅਵਕਾਸੋ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਨ੍ਤਿ ਕਿਰਿਯਾਪਰਾਮਸਨਂ.
ਅਟ੍ਠਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇਤਿ ਕੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿ? ਯ੍ਵਾਯਂ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨੁਦ੍ਦੇਸੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਅਚ੍ਛਰਿਯੋ ਅਬ੍ਭੁਤੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਤਂ ਅਪਰੇਹਿਪਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਤੇਸਂ ਉਪਮਾਭਾਵੇਨ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਅਟ੍ਠ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮੇ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਅਟ੍ਠਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਉਪੋਸਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਮਹਾਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਗਹਪਤਿਵਗ੍ਗੋ
੧-੭. ਪਠਮਉਗ੍ਗਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧-੨੭. ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਪਠਮਦੁਤਿਯੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤਤਿਯੇ ‘‘ਹਤ੍ਥਗੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਹਤ੍ਥਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੋ ਹਿ ਰਾਜਪੁਰਿਸਾਨਂ ਹਤ੍ਥਤੋ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਂ, ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਤੋ ਭਗਵਤੋ ਹਤ੍ਥਂ, ਭਗਵਤੋ ਹਤ੍ਥਤੋ ਪੁਨ ਰਾਜਪੁਰਿਸਾਨਂ ਹਤ੍ਥਂ ਗਤਤ੍ਤਾ ਨਾਮਤੋ ਹਤ੍ਥਕੋ ਆਲ਼ਵਕੋਤਿ ਜਾਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਲ਼ਵਕਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਤੋ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਹਤ੍ਥਕੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰੋ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਾਦੀਨਿ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਨੇਵ.
ਪਠਮਉਗ੍ਗਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਦੁਤਿਯਬਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੮. ਅਟ੍ਠਮੇ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾ ਅਸਮ੍ਮੋਹਵਸੇਨ ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਸਹਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ਇਮੇ ਕਾਮਾਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਕਾਮੇ ਵਦਤਿ. ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਹਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਵਿਸਯੋ ਵਾਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹਟ੍ਠੇਨ ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੁ ਵਿਯਾਤਿ ‘‘ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੂਪਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਨ੍ਤੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਲਾਮਕਟ੍ਠੇਨ ਤਣ੍ਹਾ, ਬ੍ਯਨ੍ਤਂ ਵਿਗਤਨ੍ਤਂ ਭੂਤਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਭੂਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਗਤਨ੍ਤਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਦੁਤਿਯਬਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਅਕ੍ਖਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੯. ਨਵਮੇ ਯਸ੍ਮਾ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਪੇਤਾ ਦੇਵਾਸੁਰਾਨਂ ਆਵਾਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਵਿਵਾਹਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇਨੇਵ ਅਸੁਰਕਾਯੋ ਗਹਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪੇਤਾਸੁਰਾ ਪਨ ਪੇਤਾ ਏਵਾਤਿ ਤੇਸਂ ਪੇਤੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਅਵੁਤ੍ਤਸਿਦ੍ਧੋਵ.
ਅਕ੍ਖਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਮਹਾਵਿਤਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੦. ਦਸਮੇ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸਾਤਿ ਨ ਇਚ੍ਛਸ੍ਸ. ਅਭਾਵਤ੍ਥੋ ਹੇਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਅਪ੍ਪਡਂਸਮਕਸਵਾਤਾਤਪਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੧੧) ਵਿਯ. ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਪਚ੍ਚਯਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ, ਚੀਵਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਇਚ੍ਛਾਰਹਿਤੋ. ਅਧਿਗਮਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋਤਿ ਝਾਨਾਦਿਅਧਿਗਮਵਿਭਾਵਨੇ ਇਚ੍ਛਾਰਹਿਤੋ. ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਂ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਵਿਭਾਵਨੇ ਇਚ੍ਛਾਰਹਿਤੋ. ਧੁਤਙ੍ਗਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋਤਿ ਧੁਤਙ੍ਗੇਸੁ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਧੁਤਙ੍ਗਭਾਵਵਿਭਾਵਨੇ ਇਚ੍ਛਾਰਹਿਤੋ. ਸਨ੍ਤਗੁਣਨਿਗੁਹਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਝਾਨਾਦਿਗੁਣਾਨਞ੍ਚੇਵ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਗੁਣਸ੍ਸ ਧੁਤਙ੍ਗਗੁਣਸ੍ਸ ਚ ਨਿਗੁਹਨੇਨ ਛਾਦਨੇਨ. ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਤਿ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਨੋ ਮਹਿਚ੍ਛਸ੍ਸਾਤਿ ਮਹਤਿਯਾ ਇਚ੍ਛਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਨੋ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਨੁਧਮ੍ਮਸ੍ਸਪਿ ਅਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਨਤੋ. ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਕਾਰੇਹਿ ਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਉਪਧਿਵਿਵੇਕੇਹਿ ਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਆਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨਾਤਿ ਭਾਵਨਾਭਿਯੋਗਵਸੇਨ ਏਕੀਭਾਵੋਵ ਕਾਯਵਿਵੇਕੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਨ ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਾਭਾਵਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਯੋਗਕਮ੍ਮਂ.
ਸਤ੍ਤੇਹਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚ ਸਙ੍ਗਣਨਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਸਙ੍ਗਣਿਕਾ, ਸਾ ਆਰਮਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਆਰਾਮੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਰਾਮੋ, ਤਸ੍ਸ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਾਯ ਚੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਪਗ੍ਗਹਿਤਵੀਰਿਯਸ੍ਸ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੇ ਨਿਨ੍ਨਤਾਵਸੇਨ ‘‘ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਇਤਰੇਸੁਪਿ. ਵਿਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤਂਯੇਵ ਹਿ ਸਮਾਧਾਨਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਥਾ ਪਞ੍ਞਾਪਿ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ-ਕਤਪਞ੍ਞਾਯ ਹਿ ਠਿਤੋ ਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਭਵੇਸੁ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੋ ਅਨਤ੍ਥੋਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਯਕਰਂ ਞਾਣਂ ਅਭਿਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਤਦਤ੍ਥਞ੍ਚ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਕਰੋਤਿ. ਮਾਨਾਦਯੋ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਂ ਸਂਸਾਰੇ ਪਪਞ੍ਚੇਨ੍ਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਪਞ੍ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਪਪਞ੍ਚਰਹਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਮਹਾਵਿਤਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਗਹਪਤਿਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਦਾਨਵਗ੍ਗੋ
੧-੪. ਪਠਮਦਾਨਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੩੧-੩੪. ਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਆਸਜ੍ਜਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਆਗਮਨਹੇਤੁ ਤੇਨ ਸਮਾਗਮਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਭਯਾਤਿ ਭਯਹੇਤੁ. ਨਨੁ ਭਯਂ ਨਾਮ ਲਦ੍ਧਕਾਮਤਾਰਾਗਾਦਯੋ ਵਿਯ ਚੇਤਨਾਯ ਅਵਿਸੁਦ੍ਧਿਕਰਂ, ਤਂ ਕਸ੍ਮਾ ਇਧ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ? ਨਯਿਦਂ ਤਾਦਿਸਂ ਵੋਹਾਰਭਯਾਦਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਯਂ ਅਦਾਯਕੋ ਅਕਾਰਕੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਦਾਸਿ ਮੇਤਿ ਯਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਂ ਉਪਕਾਰਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦੀਯਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਸ੍ਸਤਿ ਮੇਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪਕਾਰਾਸੀਸਾਯ ਯਂ ਦੀਯਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਸਾਹੁ ਦਾਨਨ੍ਤਿ ਦਾਨਂ ਨਾਮੇਤਂ ਪਣ੍ਡਿਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਾਧੁਸਮਾਚਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ. ਅਲਙ੍ਕਾਰਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਉਪਸੋਭਨਤ੍ਥਂ. ਦਾਨਞ੍ਹਿ ਦਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਮੋਜ੍ਜਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਾਦਯੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਲੋਭਦੋਸਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛੇਰਾਦਯੋਪਿ ਵਿਦੂਰੀ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਦਾਨਂ ਅਨੁਕੂਲਧਮ੍ਮਪਰਿਬ੍ਰੂਹਨੇਨ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮਵਿਦੂਰੀਕਰਣੇਨ ਚ ਭਾਵਨਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਸੋਭਨਾਯ ਚ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਯ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਅਲਙ੍ਕਾਰਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਤ੍ਥਞ੍ਚ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਾਨਞ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮੁਦੁਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਲਦ੍ਧਾ ਦਾਯਕੇ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਮਯ੍ਹਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਕਤੋ’’ਤਿ, ਦਾਤਾਪਿ ਲਦ੍ਧਰਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮੁਦੁਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ.
ਅਦਨ੍ਤਦਮਨਨ੍ਤਿ ਅਦਨ੍ਤਾ ਅਨਸ੍ਸਵਾਪਿਸ੍ਸ ਦਾਨੇਨ ਦਨ੍ਤਾ ਅਸ੍ਸਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਵਸੇ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਅਦਾਨਂ ਦਨ੍ਤਦੂਸਕਨ੍ਤਿ ਅਦਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਦਨ੍ਤਾਨਂ ਅਸ੍ਸਵਾਨਮ੍ਪਿ ਵਿਘਾਤੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦੂਸੇਤਿ. ਉਨ੍ਨਮਨ੍ਤਿ ਦਾਯਕਾ ਪਿਯਂਵਦਾ ਚ ਪਰੇਸਂ ਗਰੁਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰਟ੍ਠਾਨਤਾਯ. ਨਮਨ੍ਤਿਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾ ਦਾਨੇਨ ਪਿਯਵਾਚਾਯ ਚ ਲਦ੍ਧਸਙ੍ਗਹਾਸਙ੍ਗਾਹਕਾਨਂ.
ਚਿਤ੍ਤਾਲਙ੍ਕਾਰਦਾਨਮੇਵ ਉਤ੍ਤਮਂ ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਤਾਯ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤਾਯ ਗੁਣਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਚ. ਦੁਤਿਯਾਦੀਨਿ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਨੇਵ.
ਪਠਮਦਾਨਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਦਾਨੂਪਪਤ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫. ਪਞ੍ਚਮੇ ਦਾਨਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਦਾਨਕਾਰਣਾ, ਦਾਨਮਯਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਉਪਚਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪਪਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਦੇਵੇਸੁ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯੋ. ਠਪੇਤੀਤਿ ਏਕਵਾਰਮੇਵ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਉਪਰਿ ਤੇਨੇਵਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਂ ਠਪੇਤਿ. ਤਦੇਵ ਚਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਡ੍ਢੇਤੀਤਿ ਬ੍ਰੂਹੇਤਿ ਨ ਹਾਪੇਤਿ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਂ, ਨਿਨ੍ਨਂ ਪੋਣਂ ਪਬ੍ਭਾਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ. ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਨਾਮ ਪਣੀਤਂ ਮਜ੍ਝੇਪਿ ਹੀਨਮਜ੍ਝਿਮਵਿਭਾਗਸ੍ਸ ਲਬ੍ਭਨਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਿ ਅਭਾਵਿਤਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਫਲਤ੍ਥਾਯ ਅਭਾਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ ਤਥਾਪਣਿਹਿਤਂ ਦਾਨਮਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਤਞ੍ਚ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਤਤ੍ਰੁਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਬਨ੍ਧਕਰਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਪਰਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਨ ਦਾਨਮਯਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਤਂਸਂਵਤ੍ਤਨਤਾਦਸ੍ਸਨਪਰਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰਾਗਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਸਿਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਉਪਪਤ੍ਤਿ, ਨ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਭਵਰਾਗਸ੍ਸ. ਵੀਤਰਾਗਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਕਾਮੇਸੁ ਵੀਤਰਾਗਤਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਯਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੂਪਪਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਾਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਦਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਕਿਮਤ੍ਥਿਯਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਾਨਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਦਾਨੇਨ ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਬਦ੍ਧਾਘਾਤੇ ਵੇਰਿਪੁਗ੍ਗਲੇਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਾਨਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨੇਨ ਮੁਦੁਭੂਤਚਿਤ੍ਤੋ.
ਦਾਨੂਪਪਤ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.