੧-੨. ਹਿਰਿਓਤ੍ਤਪ੍ਪਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੬੫-੬੬. ਸਤ੍ਤਮਸ੍ਸ ਪਠਮਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਦੁਤਿਯੇ ਤਯੋ ਸਂਵਟ੍ਟਾਤਿ ਆਪੋਸਂਵਟ੍ਟੋ, ਤੇਜੋਸਂਵਟ੍ਟੋ, ਵਾਯੋਸਂਵਟ੍ਟੋਤਿ ਤਯੋ ਸਂਵਟ੍ਟਾ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਂਵਟ੍ਟਸੀਮਾਤਿ ਆਭਸ੍ਸਰਾ, ਸੁਭਕਿਣ੍ਹਾ, ਵੇਹਪ੍ਫਲਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਂਵਟ੍ਟਸੀਮਾ. ਯਦਾ ਹਿ ਕਪ੍ਪੋ ਤੇਜੇਨ ਸਂਵਟ੍ਟਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਆਭਸ੍ਸਰਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਡਯ੍ਹਤਿ. ਯਦਾ ਆਪੇਨ ਸਂਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਦਾ ਸੁਭਕਿਣ੍ਹਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਉਦਕੇਨ ਵਿਲੀਯਤਿ. ਯਦਾ ਵਾਯੁਨਾ ਸਂਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਦਾ ਵੇਹਪ੍ਫਲਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਾਯੁਨਾ ਵਿਦ੍ਧਂਸਤਿ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨ ਸਦਾਪਿ ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਤਿਵਿਧਂ ਹੋਤਿ ਜਾਤਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਆਣਾਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਵਿਸਯਕ੍ਖੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗਹਣਾਦੀਸੁ ਕਮ੍ਪਤਿ. ਆਣਾਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਕੋਟਿਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ, ਯਤ੍ਥ ਰਤਨਸੁਤ੍ਤਂ (ਖੁ. ਪਾ. ੬.੧ ਆਦਯੋ; ਸੁ. ਨਿ. ੨੨੪ ਆਦਯੋ) ਖਨ੍ਧਪਰਿਤ੍ਤਂ (ਅ. ਨਿ. ੪.੬੭; ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੧) ਧਜਗ੍ਗਪਰਿਤ੍ਤਂ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੪੯). ਆਟਾਨਾਟਿਯਪਰਿਤ੍ਤਂ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੨੭੫ ਆਦਯੋ), ਮੋਰਪਰਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ (ਜਾ. ੧.੨.੧੭-੧੮) ਇਮੇਸਂ ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਂ ਆਨੁਭਾਵੋ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਵਿਸਯਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਅਨਨ੍ਤਮਪਰਿਮਾਣਂ, ਯਂ ‘‘ਯਾਵਤਾ ਵਾ ਪਨ ਆਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਮੇਤੇਸੁ ਤੀਸੁ ਬੁਦ੍ਧਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇਸੁ ਏਕਂ ਆਣਾਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਜਾਤਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਵਿਨਟ੍ਠਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤਞ੍ਚ ਏਕਤੋਵ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ, ਸਣ੍ਠਹਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਏਕਤੋਵ ਸਣ੍ਠਹਤਿ.
ਤੀਣਿ ਸਂਵਟ੍ਟਮੂਲਾਨੀਤਿ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਤੀਣਿ ਸਂਵਟ੍ਟਕਾਰਣਾਨਿ. ਰਾਗਾਦੀਸੁ ਹਿ ਅਕੁਸਲਮੂਲੇਸੁ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨੇਸੁ ਲੋਕੋ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਰਾਗੇ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਰੇ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ, ਦੋਸੇ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਰੇ ਉਦਕੇਨ, ਮੋਹੇ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਰੇ ਵਾਤੇਨ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਦੋਸੇ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਰੇ ਅਗ੍ਗਿਨਾ, ਰਾਗੇ ਉਦਕੇਨਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਤੀਣਿ ਕੋਲਾਹਲਾਨੀਤਿ ਕਪ੍ਪਕੋਲਾਹਲਂ, ਬੁਦ੍ਧਕੋਲਾਹਲਂ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਕੋਲਾਹਲਨ੍ਤਿ ਤੀਣਿ ਕੋਲਾਹਲਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਥਕੇ ਕਪ੍ਪੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦੇਵਤਾਹਿ ਉਗ੍ਘੋਸਿਤਸਦ੍ਦੋ ਕਪ੍ਪਕੋਲਾਹਲਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ‘‘ਇਤੋ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਥਕੇ ਲੋਕੋ ਵਿਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਮੇਤ੍ਤਂ, ਮਾਰਿਸਾ, ਭਾਵੇਥ ਕਰੁਣਂ ਮੁਦਿਤਂ ਉਪੇਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਪਥੇ ਦੇਵਤਾ ਘੋਸਨ੍ਤਿਯੋ ਚਰਨ੍ਤਿ. ‘‘ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਥਕੇ ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਕੋਲਾਹਲਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ‘‘ਇਤੋ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਥਕੇ ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘਰਤਨੇਨ ਪਰਿਵਾਰਿਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਦੇਵਤਾ ਉਗ੍ਘੋਸਨ੍ਤਿ. ‘‘ਵਸ੍ਸਸਤਮਤ੍ਥਕੇ ਪਨ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਕੋਲਾਹਲਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ‘‘ਇਤੋ ਵਸ੍ਸਸਤਮਤ੍ਥਕੇ ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚਾਤੁਦ੍ਦੀਪਿਸ੍ਸਰੋ ਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰੋ ਵੇਹਾਸਙ੍ਗਮੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਰਾਜਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਦੇਵਤਾ ਉਗ੍ਘੋਸਨ੍ਤਿ.
ਅਚਿਰਟ੍ਠੇਨ ਨ ਧੁਵਾਤਿ ਉਦਕਬੁਬ੍ਬੁਲ਼ਾਦਯੋ ਵਿਯ ਨ ਚਿਰਟ੍ਠਾਯਿਤਾਯ ਧੁਵਭਾਵਰਹਿਤਾ. ਅਸ੍ਸਾਸਰਹਿਤਾਤਿ ਸੁਪਿਨਕੇ ਪੀਤਪਾਨੀਯਂ ਵਿਯ ਅਨੁਲਿਤ੍ਤਚਨ੍ਦਨਂ ਵਿਯ ਚ ਅਸ੍ਸਾਸਵਿਰਹਿਤਾ.
ਉਪਕਪ੍ਪਨਮੇਘੋਤਿ ਕਪ੍ਪਵਿਨਾਸਕਮੇਘਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ਕਪ੍ਪੋ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਨਸ੍ਸਤਿ, ਆਦਿਤੋਵ ਕਪ੍ਪਵਿਨਾਸਕਮਹਾਮੇਘੋ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਏਕਮਹਾਵਸ੍ਸਂ ਵਸ੍ਸਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤੁਟ੍ਠਹਟ੍ਠਾ ਸਬ੍ਬਬੀਜਾਨਿ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਪਨ੍ਤਿ. ਸਸ੍ਸੇਸੁ ਪਨ ਗੋਖਾਯਿਤਕਮਤ੍ਤੇਸੁ ਜਾਤੇਸੁ ਗਦ੍ਰਭਰਵਂ ਰਵਨ੍ਤੋ ਏਕਬਿਨ੍ਦੁਮ੍ਪਿ ਨ ਵਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੇਵ ਵਸ੍ਸਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਦਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਬੀਜਂ..ਪੇ… ਏਕਬਿਨ੍ਦੁਮ੍ਪਿ ਦੇਵੋ ਨ ਵਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਕਪ੍ਪਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦੇਵਤਾਹਿ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚ ਭੁਮ੍ਮਦੇਵਤਾ ਚ ਸਂਵੇਗਜਾਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮੇਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨੀ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਅਵੀਚਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੁਚ੍ਛੋ ਹੋਤੀਤਿ.
ਪਞ੍ਚ ਬੀਜਜਾਤਾਨੀਤਿ ਮੂਲਬੀਜਂ ਖਨ੍ਧਬੀਜਂ ਫਲ਼ੁਬੀਜਂ ਅਗ੍ਗਬੀਜਂ ਬੀਜਬੀਜਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚ ਬੀਜਾਨਿ ਜਾਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਮੂਲਬੀਜਨ੍ਤਿ ਵਚਾ, ਵਚਤ੍ਤਂ, ਹਲਿਦ੍ਦਂ, ਸਿਙ੍ਗਿਵੇਰਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਖਨ੍ਧਬੀਜਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸਤ੍ਥੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧੋਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਫਲ਼ੁਬੀਜਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਛੁ, ਵੇਲ਼ੁ, ਨਲ਼ੋਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਅਗ੍ਗਬੀਜਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਜੁਕਂ, ਫਣਿਜ੍ਜਕਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਬੀਜਬੀਜਨ੍ਤਿ ਵੀਹਿਆਦਿ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਞ੍ਚੇਵ ਮੁਗ੍ਗਮਾਸਾਦਿਅਪਰਣ੍ਣਞ੍ਚ. ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਸਮਵਾਯੇ ਵਿਸਦਿਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਸੇਸਕਾਰਣਭਾਵਤੋ ਰੁਹਨਸਮਤ੍ਥੇ ਸਾਰਫਲੇ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋ ਬੀਜ-ਸਦ੍ਦੋ ਤਦਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਮੂਲਾਦੀਸੁਪਿ ਕੇਸੁਚਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਮੂਲਾਦਿਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਏਕੇਨ ਬੀਜ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬੀਜਬੀਜ’’ਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਰੂਪਂ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੪੪੯) ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੨੭) ਯਥਾ. ਯਥਾ ਫਲਪਾਕਪਰਿਯਨ੍ਤਾ ਓਸਧਿਰੁਕ੍ਖਾ ਵੇਲ਼ੁਕਦਲਿਆਦਯੋ.
ਯਂ ਕਦਾਚੀਤਿਆਦੀਸੁ ਯਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਕਦਾਚੀਤਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲੇ. ਕਰਹਚੀਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਦੀਘਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੁਨੋਤਿ ਦੀਘਸ੍ਸ ਕਾਲਸ੍ਸ. ਅਚ੍ਚਯੇਨਾਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮੇਨ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
ਹਿਰਿਓਤ੍ਤਪ੍ਪਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.