੩. ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਵਗ੍ਗੋ
੧-੨. ਪਠਮਅਗਾਰਵਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧-੨੨. ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਅਭਿਸਮਾਚਾਰੇ ਉਤ੍ਤਮਸਮਾਚਾਰੇ ਭਵਂ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਦੁਤਿਯੇ ਨਤ੍ਥਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਪਠਮਅਗਾਰਵਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩-੪. ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੨੩-੨੪. ਤਤਿਯੇ ਨ ਚ ਪਭਾਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨ ਚ ਪਭਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਪਭਿਜ੍ਜਨਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਾਲ਼ਕਜ੍ਜਨਪਭਙ੍ਗੁਰਂ. ਅਵਸੇਸਂ ਲੋਹਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸਂ ਸਜਾਤਿਲੋਹਂ, ਵਿਜਾਤਿਲੋਹਂ, ਪਿਸਾਚਲੋਹਂ, ਕਿਤ੍ਤਿਮਲੋਹਨ੍ਤਿ ਏਵਂਪਭੇਦਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਲੋਹਂ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਨੁ ਲੋਕਿਯਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨੇਨੇਵ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਤਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਨੀਵਰਣਾਨਿ ਲਦ੍ਧਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਿ, ਤਤ੍ਥ ਮਹਗ੍ਗਤਕੁਸਲਸ੍ਸਪਿ ਅਸਮ੍ਭਵੋ, ਪਗੇਵ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਸ੍ਸ. ਪਰਿਤ੍ਤਕੁਸਲਂ ਪਨ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਨੀਵਰਣੇਹਿ ਉਪਹਤੇ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਹੋਨ੍ਤਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਦੀਪਕਪਲ੍ਲਿਕਵਟ੍ਟਿਤੇਲਾਦਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਦੀਪੋ ਵਿਯ. ਅਪਿਚ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨੇਨੇਵ ਤੇਸਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਚੁਣ੍ਣਵਿਚੁਣ੍ਣਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਨਤ੍ਥਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫. ਪਞ੍ਚਮੇ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿਆਦਿਨਾ ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਭਾਣਕਾਨਂ ਮਤੇਨ ਅਯਂ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਆਰਦ੍ਧਾ, ਮਜ੍ਝਿਮਭਾਣਕਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੫੨) –
‘‘ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧੂਪਕਾਰਾ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਫਲਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਫਲਾ. ਤਦੇਵ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਫਲਂ ਆਨਿਸਂਸੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਫਲਾਨਿਸਂਸਾ. ਦੁਤਿਯਪਦੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਚਤੁਤ੍ਥਫਲਪਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਅਵਸੇਸਾ ਧਮ੍ਮਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਸੀਲਾਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ. ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪਾਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ. ਸਾਕਚ੍ਛਾਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਖਲਨਪਕ੍ਖਲਨਚ੍ਛੇਦਨਕਥਾ. ਸਮਥੋਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਦਿਕਾ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਸਤ੍ਤਵਿਧਾ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਞ੍ਹਿ ਪੂਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਸਪ੍ਪਾਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਸੁਣਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਖਲਨਪਕ੍ਖਲਨਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਦਿਕਾਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਸੁ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਸਤ੍ਤਵਿਧਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਫਲਂ ਦੇਤਿ.
‘‘ਯਥਾ ਹਿ ਮਧੁਰਂ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਕਾਮੋ ਅਮ੍ਬਪੋਤਕਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਾ ਉਦਕਕੋਟ੍ਠਕਂ ਥਿਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਤਿ, ਘਟਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਉਦਕਂ ਆਸਿਞ੍ਚਤਿ, ਉਦਕਸ੍ਸ ਅਨਿਕ੍ਖਮਨਤ੍ਥਂ ਮਰਿਯਾਦਂ ਥਿਰਂ ਕਰੋਤਿ. ਯਾ ਹੋਤਿ ਸਮੀਪੇ ਵਲ੍ਲਿ ਵਾ ਸੁਕ੍ਖਦਣ੍ਡਕੋ ਵਾ ਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕਪੁਟੋ ਵਾ ਮਕ੍ਕਟਕਜਾਲਂ ਵਾ, ਤਂ ਅਪਨੇਤਿ, ਖਣਿਤ੍ਤਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਮੂਲਾਨਿ ਪਰਿਖਣਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਕਾਰਣਾਨਿ ਕਰੋਤੋ ਸੋ ਅਮ੍ਬੋ ਵਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਫਲਂ ਦੇਤਿ, ਏਵਂ ਸਮ੍ਪਦਮਿਦਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਕੋਟ੍ਠਕਬਨ੍ਧਨਂ ਵਿਯ ਹਿ ਸੀਲਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਉਦਕਸਿਞ੍ਚਨਂ ਵਿਯ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ, ਮਰਿਯਾਦਾਯ ਥਿਰਭਾਵਕਰਣਂ ਵਿਯ ਸਮਥੋ, ਸਮੀਪੇ ਵਲ੍ਲਿਆਦੀਨਂ ਹਰਣਂ ਵਿਯ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਖਲਨਪਕ੍ਖਲਨਚ੍ਛੇਦਨਂ, ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਖਣਿਤ੍ਤਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮੂਲਖਣਨਂ ਵਿਯ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਭਾਵਨਾ, ਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮਧੁਰਫਲਦਾਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਦਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਲਦ੍ਧੂਪਕਾਰਾਤਿ ਯਥਾਰਹਂ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧਪਚ੍ਚਯਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਚ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਹਿ ਵਿਧਿ ਪਟਿਸੇਧੋ ਵਾ, ਅਗ੍ਗਫਲਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਤਪ੍ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਧਮ੍ਮੇਸੁਯੇਵ ਚ ਕੇਵਲੋ ਚੇਤੋਪਰਿਯਾਯੋ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਫਲਕ੍ਖਣੇਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਕਾਲਨ੍ਤਰੇ ਚਾਤਿ ਦੁਵਿਧੇਪਿ ਫਲਕ੍ਖਣੇ. ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਸਂਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚੇਤੋਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਅਗ੍ਗਫਲਪਞ੍ਞਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾ ਫਲਧਮ੍ਮਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਫਲਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ, ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਫਲਂ ਆਨਿਸਂਸੋ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚੇਤਸੋ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਸਞ੍ਞਿਤਂ ਪਹਾਨਂ ਫਲਂ ਆਨਿਸਂਸੋ ਚਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਇਧ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੇਨ ਪਹਾਨਮਤ੍ਤਂ ਗਹਿਤਂ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਹਾਯਕਧਮ੍ਮਾ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਫਲਧਮ੍ਮਾ ਏਵ ਆਨਿਸਂਸੋਤਿ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਪੁਨਵਚਨਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਸਿਯਾ. ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਫਲਾਨਿਸਂਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਵਮੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਜੀਵਾ ਸੀਲਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਾ, ਤਥਾ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਝਾਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੋ ‘‘ਅਪ੍ਪਨਾ’’ਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ. ਸਮ੍ਮਾਸਤਿਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਾ ਪਨ ਸਮਾਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਵਸੇਸਾ ਧਮ੍ਮਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.
ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ. ਸੁਤਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਆਰੋਚਨਵਸੇਨ ਸਹ ਕਥਨਂ ਸਂਕਥਾ, ਸਂਕਥਾਵ ਸਾਕਚ੍ਛਾ. ਇਧ ਪਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ…ਪੇ… ਕਥਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਏਕਵਾਰਂ ਵਿਧਿਯਾ ਅਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਂ ਖਲਨਂ, ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਪਕ੍ਖਲਨਂ, ਤਦੁਭਯਸ੍ਸ ਵਿਚ੍ਛੇਦਨੀ ਅਪਨਯਨੀ ਕਥਾ ਖਲਨਪਕ੍ਖਲਨਚ੍ਛੇਦਨਕਥਾ. ਪੂਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਵਟ੍ਟਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਲੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰੂਹੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ. ਸੁਣਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਯਥਾਉਗ੍ਗਹਿਤਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਫਾਤਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸੁਣਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ‘‘ਸਪ੍ਪਾਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਪਞ੍ਚਸੁਪਿ ਠਾਨੇਸੁ ਅਨ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥਜੋਤਨੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਅਮ੍ਬੂਪਮਾ ਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ.
ਉਦਕਕੋਟ੍ਠਕਨ੍ਤਿ ਜਲਾਵਾਟਂ. ਥਿਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਤੀਤਿ ਅਸਿਥਿਲਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਨਾਤਿਮਹਨ੍ਤਂ ਨਾਤਿਖੁਦ੍ਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਿ. ਥਿਰਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਉਦਕਸਿਞ੍ਚਨਕਾਲੇ ਤਤੋ ਤਤੋ ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕਸ੍ਸ ਅਨਿਕ੍ਖਮਨਤ੍ਥਂ ਜਲਾਵਾਟਪਾਲ਼ਿਂ ਥਿਰਤਰਂ ਕਰੋਤਿ. ਸੁਕ੍ਖਦਣ੍ਡਕੋਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਮ੍ਬਗਚ੍ਛਸ੍ਸ ਸੁਕ੍ਖਕੋ ਸਾਖਾਸੀਸਕੋ. ਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕਪੁਟੋਤਿ ਤਮ੍ਬਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕਪੁਟੋ. ਖਣਿਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਕੁਦਾਲਂ. ਕੋਟ੍ਠਕਬਨ੍ਧਨਂ ਵਿਯ ਸੀਲਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਡ੍ਢਨੂਪਾਯਸ੍ਸ ਮੂਲਭਾਵਤੋ. ਉਦਕਸਿਞ੍ਚਨਂ ਵਿਯ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਭਾਵਨਾਯ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹਨਤੋ. ਮਰਿਯਾਦਾਯ ਥਿਰਭਾਵਕਰਣਂ ਵਿਯ ਸਮਥੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਯ ਭਾਵਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਸੀਲਮਰਿਯਾਦਾਯ ਦਲ਼੍ਹੀਭਾਵਾਪਾਦਨਤੋ. ਸਮਾਹਿਤਸ੍ਸ ਹਿ ਸੀਲਂ ਥਿਰਤਰਂ ਹੋਤਿ. ਸਮੀਪੇ ਵਲ੍ਲਿਆਦੀਨਂ ਹਰਣਂ ਵਿਯ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਖਲਨਪਕ੍ਖਲਨਚ੍ਛੇਦਨਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਭਾਵਨਾਯ ਵਿਬਨ੍ਧਨਾਪਨਯਨਤੋ. ਮੂਲਖਣਨਂ ਵਿਯ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਭਾਵਨਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਮੂਲਭੂਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਪਲਿਖਣਨਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਪ੍ਪਾਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਤੋ ਯਥਾਸੁਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਸਾਕਚ੍ਛਾਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ, ਤਤੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਵਿਸੋਧਨੇਨ ਸਮਥਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਸਮਾਹਿਤਸ੍ਸ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਬ੍ਰੂਹੇਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋ ਅਯਮਾਨੁਪੁਬ੍ਬੀ ਕਥਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੬. ਛਟ੍ਠੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਤੋ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਸ੍ਸ ਆਯਤਨਾਨਿ ਕਾਰਣਾਨਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯਤਨਾਨੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਕਾਰਣਾਨੀ’’ਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਅਤ੍ਥਂ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਇਧ ਸੀਲਂ ਆਗਤਂ, ਇਧ ਸਮਾਧਿ, ਇਧ ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਂਤਂਪਾਲ਼ਿਅਤ੍ਥਂ ਯਾਥਾਵਤੋ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਪਾਲ਼ਿਂ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਦਤ੍ਥਬੋਧਿਨਿਂ ਪਾਲ਼ਿਂ ਯਾਥਾਵਤੋ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਰੁਣਪੀਤੀਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਮਤ੍ਤਾ ਮੁਦੁਕਾ ਪੀਤਿ ਜਾਯਤਿ. ਕਥਂ ਜਾਯਤਿ? ਯਥਾਦੇਸਿਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਦਨੁਚ੍ਛਵਿਕਮੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਯਵਾਚਾਮਨੋਸਮਾਚਾਰਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਮੋਦਲਕ੍ਖਣਂ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਜਾਯਤਿ. ਤੁਟ੍ਠਾਕਾਰਭੂਤਾ ਬਲਵਪੀਤੀਤਿ ਪੁਰਿਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਪੀਤਿਯਾ ਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਤ੍ਤਾ ਅਤਿਵਿਯ ਤੁਟ੍ਠਾਕਾਰਭੂਤਾ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਦਰਥਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾ ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪੀਤਿ ਜਾਯਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਨਾਮਕਾਯੇ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੇ ਰੂਪਕਾਯੋਪਿ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਏਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਾਮਕਾਯੋ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ’’ਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਸੁਖਂ ਪਟਿਲਭਤੀਤਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਨਿਰਾਮਿਸਸੁਖਂ ਪਟਿਲਭਤਿ ਵਿਨ੍ਦਤਿ. ਸਮਾਧਿਯਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਨ ਯੋ ਕੋਚਿ ਸਮਾਧਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਅਥ ਖੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਸਮਾਧੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤ…ਪੇ… ਸਮਾਧਿਯਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਅਯਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਤਸ੍ਸਂ ਦੇਸਨਾਯਂ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਮਾਧਿਪਟਿਲਾਭਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭਾਵਵਿਭਾਵਨਂ, ਯਂ ਤਥਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯਤਨਭਾਵੋ. ਓਸਕ੍ਕਿਤੁਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤੁਂ. ਸਮਾਧਿਯੇਵ ਸਮਾਧਿਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਪਾਲ਼ਿਯਾ ਆਰੁਲ਼੍ਹੋ ਸਮਾਧਿ ਏਵ ਪਰਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਭਾਵਨਾਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭਾਵਤੋ ਸਮਾਧਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ’’ਤਿਆਦਿ.
ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਸਮਾਧਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੭. ਸਤ੍ਤਮੇ ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਿਲੇਸਦੁਕ੍ਖਦਰਥਪਰਿਲ਼ਾਹਾਨਂ ਵਿਗਤਤ੍ਤਾ ਸਾਤਿਸਯਮੇਤ੍ਥ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਤਪ੍ਪਿਤਕ੍ਖਣੇ ਸੁਖਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸੁਖੋ’’ਤਿ. ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਤਾਯ ਸਨ੍ਤਪਣੀਤਤਰਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਰਿਮੋ…ਪੇ… ਸੁਖਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ. ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨੇਨ ਲਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ‘‘ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਭਾਵਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਭਾਵਂ. ਲਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਬ੍ਭਾਵਂ ਉਪਗਤਤ੍ਤਾ. ਲੋਕਿਯਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨਿ ਨੀਵਰਣਪਠਮਜ੍ਝਾਨਨਿਕਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਕਿਲੇਸਾ ਵਾਰੇਤਬ੍ਬਾ. ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਤ੍ਤਾ ਨ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਵਾਰੇਤਬ੍ਬਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਚ ਅਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਿਤਤ੍ਤਾ ਚ ਅਪਰਿਹਾਨਿਵਸੇਨ ਵਾ ਅਪ੍ਪਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਸਸਙ੍ਖਾਰਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹਵਾਰਿਤਗਤੋ. ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤੇਨ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯਪਿ ਸਤਿਯਾ ਸਤਿਬਹੁਲਤਾਯ ਸਤੋ ਏਵ ਨਾਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲਵਸੇਨਾਤਿ ਏਤੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸ੍ਸਤਿਯਾ ਸਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੇਸੇਸੂਤਿ ਞਾਣੇਸੁ.
ਸਮਾਧਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮-੯. ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੨੮-੨੯. ਅਟ੍ਠਮੇ ਕਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੁਪ੍ਫਸਮ੍ਭਵਂ ‘‘ਗਬ੍ਭਾਸਯੇ ਕਿਰੀਯਤੀ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਕਰਤੋ ਜਾਤੋ ਕਾਯੋ ਕਰਜਕਾਯੋ, ਤਦੁਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਚਤੁਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪਸਮੁਦਾਯੋ. ਕਾਮਂ ਨਾਮਕਾਯੋਪਿ ਵਿਵੇਕਜੇਨ ਪੀਤਿਸੁਖੇਨ ਤਥਾਲਦ੍ਧੂਪਕਾਰੋ, ‘‘ਅਭਿਸਨ੍ਦੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ਪਨ ਰੂਪਕਾਯੋ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮਂ ਕਰਜਕਾਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਭਿਸਨ੍ਦੇਤੀਤਿ ਅਭਿਸਨ੍ਦਨਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਅਭਿਸਨ੍ਦਨਂ ਝਾਨਮਯੇਨ ਪੀਤਿਸੁਖੇਨ ਕਰਜਕਾਯਸ੍ਸ ਤਿਨ੍ਤਭਾਵਾਪਾਦਨਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਮੇਵ ਲੂਖਭਾਵਾਪਨਯਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੇਮੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਯਿਦਂ ਅਭਿਸਨ੍ਦਨਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪੀਤਿਸੁਖਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਹਿ ਪਣੀਤਰੂਪੇਹਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਰਿਪ੍ਫਰਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਪਰਿਸਨ੍ਦੇਤੀਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਬ੍ਬਂ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਬ੍ਬਾਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਾਵਤੋ. ਅਵਯਵਾਵਯਵਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਅਵਯਵਿਨਿ ਸਾਮਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਅਵਯਵਵਿਸਯੋ ਸਬ੍ਬ-ਸਦ੍ਦੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਕੋਟ੍ਠਾਸਵਤੋ’’ਤਿ. ਅਫੁਟਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਜਰੂਪਂ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਜਰੂਪਸ੍ਸ ਅਭਿਬ੍ਯਾਪਨਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਸਨ੍ਤਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਛੇਕੋਤਿ ਕੁਸਲੋ. ਤਂ ਪਨਸ੍ਸ ਕੋਸਲ੍ਲਂ ਨਹਾਨੀਯਚੁਣ੍ਣਾਨਂ ਕਰਣੇ ਪਿਣ੍ਡਿਕਰਣੇ ਚ ਸਮਤ੍ਥਤਾਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਬਲੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਂਸ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਮਹਤਿਯਾ ਕਂਸਪਾਤਿਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੬੧) ਸੁਵਣ੍ਣੇ ਆਗਤੋ.‘‘ਕਂਸੋ ਉਪਹਤੋ ਯਥਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਪ. ੧੩੪) ਕਿਤ੍ਤਿਮਲੋਹੇ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤੇ ‘‘ਉਪਕਂਸੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾਸਿ, ਮਹਾਕਂਸਸ੍ਸ ਅਤ੍ਰਜੋ’’ਤਿਆਦਿ (ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੪.੧੦.੧੬੪ ਘਟਪਣ੍ਡਿਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ). ਇਧ ਪਨ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਲੋਹੇਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਲੋਹੇਨ ਕਤਭਾਜਨੇ’’ਤਿ. ਸ੍ਨੇਹਾਨੁਗਤਾਤਿ ਉਦਕਸਿਨੇਹੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਵਿਸਨਵਸੇਨ ਗਤਾ ਉਪਗਤਾ. ਸ੍ਨੇਹਪਰੇਤਾਤਿ ਉਦਕਸਿਨੇਹੇਨ ਪਰਿਤੋ ਗਤਾ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਫੁਟਾ. ਤਤੋ ਏਵ ਸਨ੍ਤਰਬਾਹਿਰਾ ਫੁਟਾ ਸ੍ਨੇਹੇਨ. ਏਤੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਉਦਕੇਨ ਤੇਮਿਤਭਾਵਮਾਹ. ਨ ਚ ਪਗ੍ਘਰਿਣੀਤਿ ਏਤੇਨ ਤਿਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਤਸ੍ਸ ਘਨਥਦ੍ਧਭਾਵਂ ਵਦਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਬਿਨ੍ਦੁਬਿਨ੍ਦੂ’’ਤਿਆਦਿ.
ਤਾਹਿ ਤਾਹਿ ਉਦਕਸਿਰਾਹਿ ਉਬ੍ਭਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਉਬ੍ਭਿਦਂ, ਉਬ੍ਭਿਦਂ ਉਦਕਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਬ੍ਭਿਦੋਦਕੋ. ਉਬ੍ਭਿਨ੍ਨਉਦਕੋਤਿ ਨਦੀਤੀਰੇ ਖਤਕੂਪਕੋ ਵਿਯ ਉਬ੍ਭਿਜ੍ਜਨਕਉਦਕੋ. ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਨਉਦਕੋਤਿ ਧਾਰਾਵਸੇਨ ਉਟ੍ਠਹਨਉਦਕੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਉਬ੍ਭਿਦੋਦਕੋਵ ਰਹਦੋ ਗਹਿਤੋ, ਨ ਇਤਰੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਨਉਦਕਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਧਾਰਾਨਿਪਾਤਬੁਬ੍ਬੁਲ਼ਕੇਹੀਤਿ ਧਾਰਾਨਿਪਾਤੇਹਿ ਚ ਉਦਕਬੁਬ੍ਬੁਲ਼ੇਹਿ ਚ. ‘‘ਫੇਣਪਟਲੇਹਿ ਚਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਮੇਵ ਅਪਰਿਕ੍ਖੋਭਤਾਯ ਨਿਚ੍ਚਲਮੇਵ, ਸੁਪ੍ਪਸਨ੍ਨਮੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੇਸਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਭਿਸਨ੍ਦੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਕਂ.
ਉਪ੍ਪਲਾਨੀਤਿ ਉਪ੍ਪਲਗਚ੍ਛਾਨਿ. ਸੇਤਰਤ੍ਤਨੀਲੇਸੂਤਿ ਉਪ੍ਪਲੇਸੁ, ਸੇਤੁਪ੍ਪਲਰਤ੍ਤੁਪ੍ਪਲਨੀਲੁਪ੍ਪਲੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਉਪ੍ਪਲਂ ਉਪ੍ਪਲਮੇਵ ਸਾਮਞ੍ਞਗ੍ਗਹਣਤੋ. ਸਤਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਬਹੁਪਰਿਯਾਯੋ ‘‘ਸਤਗ੍ਘੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਤੇਨ ਅਨੇਕਸਤਪਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ਲੋਕੇ ਪਨ ਰਤ੍ਤਂ ਪਦੁਮਂ, ਸੇਤਂ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਾਵ ਅਗ੍ਗਾ ਯਾਵ ਚ ਮੂਲਾ ਉਦਕੇਨ ਅਭਿਸਨ੍ਦਨਾਦਿਸਮ੍ਭਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਉਦਕਾਨੁਗ੍ਗਤਗ੍ਗਹਣਂ. ਇਧ ਉਪ੍ਪਲਾਦੀਨਿ ਵਿਯ ਕਰਜਕਾਯੋ, ਉਦਕਂ ਵਿਯ ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਸੁਖਂ.
ਯਸ੍ਮਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਚੇਤਸਾਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਚਿਤ੍ਤਮਾਹ, ਤਞ੍ਚ ਰਾਗਾਦਿਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਮਲਾਪਗਮਤੋ ਨਿਰੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਂ ਨਿਮ੍ਮਲਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਨਿਰੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਏਵ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸੋ ਪਰਿਯੋਦਾਤਤਾ ਸੁਧਨ੍ਤਸੁਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਨਿਘਂਸਨੇਨ ਪਭਸ੍ਸਰਤਾ ਵਿਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਪਭਸ੍ਸਰਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਯੋਦਾਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਨ੍ਤਿ ਓਦਾਤਵਚਨਂ. ਉਤੁਫਰਣਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਉਤੁਨੋ ਫਰਣਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਉਤੁਫਰਣਂ ਨ ਹੋਤਿ ਸੇਸਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਙ੍ਖਣ …ਪੇ… ਬਲਵਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਵਤ੍ਥਂ ਵਿਯ ਕਰਜਕਾਯੋਤਿ ਯੋਗਿਨੋ ਕਰਜਕਾਯੋ ਵਤ੍ਥਂ ਵਿਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ ਉਤੁਫਰਣਸਦਿਸੇਨ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਸੁਖੇਨ ਫਰਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਵਿਯ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਉਤੁਫਰਣਟ੍ਠਾਨਿਯਸ੍ਸ ਸੁਖਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਚੇਤਸਾ’’ਤਿ ਚੇਤੋਗਹਣੇਨ ਝਾਨਸੁਖਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਤੁਫਰਣਂ ਵਿਯ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨੇ ਸੁਖਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਾਤਲਕ੍ਖਣਸਨ੍ਤਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ‘‘ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੨੩੨) ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਪਨ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਸੁਖਮਿਚ੍ਚੇਵ ਭਾਸਿਤਾ’’ਤਿ.
ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਸਰੂਪਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਸਮਭਰਿਤੋਤਿ ਸਮਪੁਣ੍ਣੋ.
ਮਣ੍ਡਭੂਮੀਤਿ ਪਪਾਵਣ੍ਣਭੂਮਿ. ਯਤ੍ਥ ਸਲਿਲਸਿਞ੍ਚਨੇਨ ਵਿਨਾਵ ਸਸ੍ਸਾਨਿ ਠਿਤਾਨਿ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਯੁਗੇ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ ਯੋਗ੍ਗਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਆਚਰਿਯੋ ਯੋਗ੍ਗਾਚਰਿਯੋ. ਤੇਸਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਨਤੋ ਹਤ੍ਥਿਆਦਯੋਪਿ ‘‘ਯੋਗ੍ਗਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਅਸ੍ਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥੀ’’ਤਿ. ਯੇਨ ਯੇਨਾਤਿ ਚਤੂਸੁ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਯੇਨ ਯੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ. ਯਂ ਯਂ ਗਤਿਨ੍ਤਿ ਜਵਸਮਜਵਾਦਿਭੇਦਾਸੁ ਗਤੀਸੁ ਯਂ ਯਂ ਗਤਿਂ. ਨਵਮੇ ਨਤ੍ਥਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਨਾਗਿਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੦. ਦਸਮੇ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਮਹਾਸਦ੍ਦਾਤਿ ਉਦ੍ਧਂ ਉਗ੍ਗਤਤ੍ਤਾ ਉਚ੍ਚੋ ਪਤ੍ਥਟੋ ਮਹਨ੍ਤੋ ਵਿਨਿਬ੍ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋ ਸਦ੍ਦੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਮਹਾਸਦ੍ਦਾ. ਵਚੀਘੋਸੋਪਿ ਹਿ ਬਹੂਹਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਦ੍ਦਤੋ ਚ ਦੁਰਵਬੋਧੋ ਕੇਵਲਂ ਮਹਾਨਿਗ੍ਘੋਸੋ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਪਥਮਾਗਚ੍ਛਤਿ. ਮਚ੍ਛਵਿਲੋਪੇਤਿ ਮਚ੍ਛਾਨਂ ਵਿਲੁਮ੍ਪਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਗਹਣੇ, ਮਚ੍ਛਾਨਂ ਵਾ ਵਿਲੁਮ੍ਪਨੇ. ਕੇਵਟ੍ਟਾਨਞ੍ਹਿ ਮਚ੍ਛਪਚ੍ਛਿਠਪਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਮਹਾਜਨੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਧ ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਂ ਮਚ੍ਛਂ ਦੇਹਿ, ਏਕਂ ਮਚ੍ਛਫਾਲਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ, ‘‘ਏਤਸ੍ਸ ਤੇ ਮਹਾ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਮਯ੍ਹਂ ਖੁਦ੍ਦਕੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਂ ਮਹਾਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਮਚ੍ਛਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਜਾਲੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਕੇਵਟ੍ਟਾ ਚੇਵ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ‘‘ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ ਮਹਾਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਸੁਚਿਸੁਖਨ੍ਤਿ ਕਾਯਾਸੁਚਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਕਿਲੇਸਾਸੁਚਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਚ ਅਸੁਚਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸੁਖਂ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸੁਖਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਮਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਖਸ੍ਸ. ਪਵਿਵੇਕਸੁਖਸ੍ਸਾਤਿ ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਤੋ ਕਿਲੇਸਸਙ੍ਗਣਿਕਤੋ ਚ ਵਿਗਤਸ੍ਸ ਸੁਖਸ੍ਸ. ਉਪਸਮਸੁਖਸ੍ਸਾਤਿ ਰਾਗਾਦਿਵੂਪਸਮਾਵਹਸ੍ਸ ਸੁਖਸ੍ਸ. ਸਮ੍ਬੋਧਸੁਖਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬੋਧਸ੍ਸ ਨਿਟ੍ਠਪ੍ਪਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯ ਸੁਖਂ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਨਾਗਿਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.