੧੦. ਦੁਤਿਯਕੋਸਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੦. ਦਸਮੇ ਉਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯੁਜ੍ਝਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਉਯ੍ਯੋਧਿਕਾ, ਸਤ੍ਥਪ੍ਪਹਾਰੇਹਿ ਯੁਜ੍ਝਿਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਉਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯੁਜ੍ਝਨਂ ਵਾ ਉਯ੍ਯੋਧਿਕੋ, ਸਤ੍ਥਪ੍ਪਹਾਰੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੁਦ੍ਧਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਵਸੇਨ ਯੁਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਾਕਾਰਂ ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਕਿਰ ਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਧਨੁਗ੍ਗਹਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਮਹਲ੍ਲਕਤ੍ਥੇਰਾ ਵਿਹਾਰਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯ ਵਸਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਧਨੁਗ੍ਗਹਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮੇ ਪਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਤੇ ਮਹੋਦਰੋ ਕੋਸਲੋ ਭੁਤ੍ਤਭਤ੍ਤਮੇਵ ਪੂਤਿਂ ਕਰੋਤਿ, ਯੁਦ੍ਧਵਿਚਾਰਣਂ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਰਾਜਿਤੋਤ੍ਵੇਵ ਵਦਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਯੁਦ੍ਧੋ ਨਾਮ ਪਦੁਮਬ੍ਯੂਹੋ ਚਕ੍ਕਬ੍ਯੂਹੋ ਸਕਟਬ੍ਯੂਹੋਤਿ ਤਯੋ ਬ੍ਯੂਹਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਕਾਮੇਨ ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਪਬ੍ਬਤਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਬ੍ਬਤਭਿਤ੍ਤੀਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਭਾਵਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਵਿਟ੍ਠਮਗ੍ਗਂ ਰੁਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਚ ਪਚ੍ਛਤੋ ਚ ਉਭੋਸੁ ਪਬ੍ਬਤਭਿਤ੍ਤੀਸੁ ਵਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਨਦਿਤ੍ਵਾ ਜਾਲਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਚ੍ਛਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਾ ਗਹੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪਂ ਸੁਣਾਥਾ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪੇਸਿਤਚਰਪੁਰਿਸਾ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਸਙ੍ਗਾਮਭੇਰਿਂ ਪਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਕਟਬ੍ਯੂਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਜੀਵਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਵਸੇ…ਪੇ... ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਗਣ੍ਹੀ’’ਤਿ.
ਦੋਣਪਾਕਨ੍ਤਿ ਦੋਣਤਣ੍ਡੁਲਾਨਂ ਪਕ੍ਕਭਤ੍ਤਂ. ਦੋਣਨ੍ਤਿ ਚਤੁਨਾਲ਼ਿਕਾਨਮੇਤਮਧਿਵਚਨਂ. ਮਨੁਜਸ੍ਸਾਤਿ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਨੁਕਸ੍ਸਾਤਿ ਤਨੁਕਾ ਅਪ੍ਪਿਕਾ ਅਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ, ਭੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਸਭਾਗਵੇਦਨਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਣਿਕਨ੍ਤਿ ਮਨ੍ਦਂ ਮੁਦੁਕਂ, ਅਪਰਿਸ੍ਸਯਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜੀਰਤੀਤਿ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਾਹਾਰੋ ਪਚ੍ਚਤਿ. ਆਯੁ ਪਾਲਯਨ੍ਤਿ ਨਿਰੋਗੋ ਅਵੇਦਨੋ ਜੀਵਿਤਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ. ਅਥ ਵਾ ਸਣਿਕਂ ਜੀਰਤੀਤਿ ਸੋ ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਰਿਮਿਤਾਹਾਰਤਾਯ ਸਣਿਕਂ ਚਿਰੇਨ ਜੀਰਤਿ ਜਰਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਜੀਵਿਤਂ ਪਾਲਯਨ੍ਤੋ.
ਇਮਂ ਓਵਾਦਂ ਅਦਾਸੀਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ (ਧ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੦੩ ਪਸੇਨਦਿਕੋਸਲਵਤ੍ਥੁ) ਸਮਯੇ ਰਾਜਾ ਤਣ੍ਡੁਲਦੋਣਸ੍ਸ ਓਦਨਂ ਤਦੁਪਿਯੇਨ ਸੂਪਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਨ ਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਭੁਤ੍ਤਪਾਤਰਾਸੋ ਭਤ੍ਤਸਮ੍ਮਦਂ ਅਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿਲਨ੍ਤਰੂਪੋ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਨਿਦ੍ਦਾਯ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਮਾਨੋਪਿ ਲਹੁਕਂ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਆਹ ‘‘ਕਿਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਵਿਸ੍ਸਮਿਤ੍ਵਾਵ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ. ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭੁਤ੍ਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮੇ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ, ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤਿਬਹੁਭੋਜੀਨਂ ਏਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ –
‘‘ਮਿਦ੍ਧੀ ਯਦਾ ਹੋਤਿ ਮਹਗ੍ਘਸੋ ਚ,
ਨਿਦ੍ਦਾਯਿਤਾ ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਸਾਯੀ;
ਮਹਾਵਰਾਹੋਵ ਨਿਵਾਪਪੁਟ੍ਠੋ,
ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਗਬ੍ਭਮੁਪੇਤਿ ਮਨ੍ਦੋ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੩੨੫; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੨੬, ੯੦) –
ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਭੋਜਨਂ ਨਾਮ ਮਤ੍ਤਾਯ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਮਤ੍ਤਭੋਜਿਨੋ ਹਿ ਸੁਖਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਪਿ ਪੁਨ ਓਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਨੁਜਸ੍ਸ ਸਦਾ ਸਤੀਮਤੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੨੪) ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ.
ਰਾਜਾ ਪਨ ਗਾਥਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਸਮੀਪੇ ਠਿਤਂ ਪਨ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਂ ਸੁਦਸ੍ਸਨਂ ਨਾਮ ਮਾਣਵਂ ‘‘ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹ ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤਂ ਗਾਥਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਆਹ, ‘‘ਮਾਣਵ, ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਨਟੋ ਵਿਯ ਪਤ੍ਤਪਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਮਾ ਅਵਚ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਾਤਰਾਸਂ ਭੁਞ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪਠਮਪਿਣ੍ਡਾਦੀਸੁਪਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਅਵਸਾਨੇ ਪਿਣ੍ਡੇ ਗਹਿਤੇ ਵਦੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਰਾਜਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਂ ਛਡ੍ਡੇਸ੍ਸਤਿ. ਅਥ ਰਞ੍ਞੋ ਹਤ੍ਥੇਸੁ ਧੋਤੇਸੁ ਪਾਤਿਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਸਿਤ੍ਥਾਨਿ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਤਦੁਪਿਯਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਤਾਵਤਕੇ ਤਣ੍ਡੁਲੇ ਹਾਰੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਪਾਤਰਾਸੇ ਚ ਵਤ੍ਵਾ ਸਾਯਮਾਸੇ ਮਾ ਵਦੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਰਞ੍ਞੋ ਪਾਤਰਾਸਂ ਭੁਤ੍ਵਾ ਗਤਤ੍ਤਾ ਸਾਯਮਾਸੇ ਭਗਵਤੋ ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਿਨਿਯਾਮੇਨ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਂ ਪਾਤਿਯਂਯੇਵ ਛਡ੍ਡੇਸਿ. ਰਞ੍ਞੋ ਹਤ੍ਥੇਸੁ ਧੋਤੇਸੁ ਪਾਤਿਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਸਿਤ੍ਥਾਨਿ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਤਤ੍ਤਕੇ ਤਣ੍ਡੁਲੇ ਹਰਿਂਸੁ, ਸੋਪਿ ਮਾਣਵੋ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਾਸਿਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਏਕਦਿਵਸਂ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਰਾਜਾ ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਭੁਞ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ਸੋ ‘‘ਨਾਲ਼ਿਕੋਦਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਵਟ੍ਟਿਸ੍ਸਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪੁਰਿਸਭਾਗੋ ਏਸ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਗਾਥਂ ਮਾ ਵਦੀਤਿ. ਰਾਜਾ ਤਥੇਵ ਸਣ੍ਠਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਾਲ਼ਿਕੋਦਨਪਰਮਤਾਯ ਸਣ੍ਠਾਸੀ’’ਤਿ. ਰਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾਯ ਵਡ੍ਢਿਤਂ ਸੀਲਂ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵਡ੍ਢਿਤਸੀਲੋ. ਅਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕੇਹਿ ਸੀਲੇਹੀਤਿ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲੇਹਿ ਸੀਲਂ ਅਰਿਯਂ ਸੁਦ੍ਧਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਰਿਯਸੀਲੋ’’ਤਿ. ਤਦੇਕਂ ਅਨਵਜ੍ਜਟ੍ਠੇਨ ਕੁਸਲਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕੁਸਲਸੀਲੋ’’ਤਿ.
ਦੁਤਿਯਕੋਸਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਮਹਾਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.