੨. ਨੀਵਰਣਪ੍ਪਹਾਨਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੧੧. ਦੁਤਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਸ੍ਸ. ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਏਕਸਭਾਵਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਭਾਵਤ੍ਥੋਯਂ ਧਮ੍ਮਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਚ ਸਭਾਵਤ੍ਥੋ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਨਿਸ੍ਸਤ੍ਤਤ੍ਥੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਏਵਾਤਿ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਵਾ ਸਿਯਾ. ਸੋ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਹਣਾਕਾਰੇਨ ਸੁਭਨ੍ਤਿ, ਤੇਨਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਕਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਇਟ੍ਠਞ੍ਹਿ ਇਟ੍ਠਾਕਾਰੇਨ ਵਾ ਗਯ੍ਹਮਾਨਂ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਂ ‘‘ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਮੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ – ‘‘ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਰਾਗਟ੍ਠਾਨਿਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨੇਕਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਨਿਪਾਤਾਨਂ. ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯਾਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਭਾਵਾਯ. ਵੇਪੁਲ੍ਲਾਯਾਤਿ ਵਿਪੁਲਭਾਵਾਯ, ਵਡ੍ਢਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਜਾਤੋ ਨਿਜ੍ਜਾਤੋ. ਸੇਸਪਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਾਨਿ. ਕਾਮੇਸੂਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ. ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋਤਿ ਕਾਮਸਙ੍ਖਾਤੋ ਛਨ੍ਦੋ, ਨ ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾਛਨ੍ਦੋ ਨ ਧਮ੍ਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ. ਕਾਮਨਵਸੇਨ ਰਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਚ ਕਾਮੋ ਏਵ ਰਾਗੋ ਕਾਮਰਾਗੋ. ਕਾਮਨਵਸੇਨ ਨਨ੍ਦਨਵਸੇਨ ਚ ਕਾਮੋ ਏਵ ਨਨ੍ਦੀਤਿ ਕਾਮਨਨ੍ਦੀ. ਕਾਮਨਵਸੇਨ ਤਣ੍ਹਾਯਨਵਸੇਨ ਚ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਕਾਮਸ੍ਨੇਹੋ ਕਾਮਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਕਾਮਮੁਚ੍ਛਾ ਕਾਮਜ੍ਝੋਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਕਾਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਸਿਨੇਹਨਟ੍ਠੇਨ ਕਾਮਸ੍ਨੇਹੋ, ਪਰਿਲ਼ਾਹਨਟ੍ਠੇਨ ਕਾਮਪਰਿਲ਼ਾਹੋ, ਮੁਚ੍ਛਨਟ੍ਠੇਨ ਕਾਮਮੁਚ੍ਛਾ, ਗਿਲਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਾਪਨਟ੍ਠੇਨ ਕਾਮਜ੍ਝੋਸਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਏਵ ਕੁਸਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨੀਵਰਣਟ੍ਠੇਨ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਨੀਵਰਣਂ, ਸੋਤਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ. ਅਸਮੁਦਾਚਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਅਸਮੁਦਾਚਾਰਭਾਵੇਨ. ਅਨਨੁਭੂਤਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਉਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਅਨਨੁਭੂਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਸੇਨ. ਰੂਪਸਦ੍ਦਾਦਿਭੇਦਂ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਏਕਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਅਨਨੁਭੂਤਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੇਵ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਅਨਾਦਿਮਤਿ ਸਂਸਾਰੇ.

ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਸਮੁਦਾਚਾਰਵਸੇਨ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ, ਤਂ ਅਤਿਸਂਖਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਭਵਗ੍ਗਹਣੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤਭਵੋ ਗਹਿਤੋ. ਸੋ ਹਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕਕਿਲੇਸਸਮੁਦਾਚਾਰਰਹਿਤੋ. ਤਜ੍ਜਨੀਯਕਮ੍ਮਕਤਾਦਿਕਾਲੇ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਕਾਲੇ ਚ ਚਰਿਤਬ੍ਬਾਨਿ ਦ੍ਵੇਅਸੀਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਵਤ੍ਤਾਨਿ ਨਾਮ. ਨ ਹਿ ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਸੁ ਅਵਤ੍ਥਾਸੁ ਚਰਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਨ ਮਹਾਵਤ੍ਤੇਸੁ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਨੀਤਿ ‘‘ਚੁਦ੍ਦਸ ਮਹਾਵਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਆਗਨ੍ਤੁਕਵਤ੍ਤਆਵਾਸਿਕਗਮਿਕ-ਅਨੁਮੋਦਨਭਤ੍ਤਗ੍ਗ- ਪਿਣ੍ਡਚਾਰਿਕਆਰਞ੍ਞਕਸੇਨਾਸਨਜਨ੍ਤਾਘਰਵਚ੍ਚਕੁਟਿਉਪਜ੍ਝਾਯ- ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਆਚਰਿਯ-ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਵਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਏਤਾਨਿ ਚੁਦ੍ਦਸ ਮਹਾਵਤ੍ਤਾਨਿ ਨਾਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਤਰਾਨਿ ਪਨ ‘‘ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੭੫) ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਛਮਾਯਂ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਚਙ੍ਕਮੇ ਚਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੮੧) ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਪਕਤਤ੍ਤੇ ਚਰਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਤਾਨਿ ਛਸਟ੍ਠਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਰਿਵਾਸਿਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਵੁਡ੍ਢਤਰੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ, ਮੂਲਾਯਪਟਿਕਸ੍ਸਨਾਰਹੇਨ, ਮਾਨਤ੍ਤਾਰਹੇਨ, ਮਾਨਤ੍ਤਚਾਰਿਕੇਨ, ਅਬ੍ਭਾਨਾਰਹੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਦਿਂ ਏਕਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਆਵਾਸੇ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਪਕਤਤ੍ਤੇ ਚਰਿਤਬ੍ਬੇਹਿ ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਅਗਣੇਤ੍ਵਾ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਵੁਡ੍ਢਤਰਾਦੀਸੁ ਪੁਗ੍ਗਲਨ੍ਤਰੇਸੁ ਚਰਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਣਿਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚਾਤਿ ਏਕਸਤ੍ਤਤਿਵਤ੍ਤਾਨਿ. ਉਕ੍ਖੇਪਨੀਯਕਮ੍ਮਕਤਵਤ੍ਤੇਸੁ ਵਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਪਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਨ ਪਕਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਭਿਵਾਦਨਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਂ…ਪੇ… ਪਿਟ੍ਠਿਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਸਾਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦੀਨਂ ਅਸ੍ਸਾਦਿਯਨਂ ਏਕਂ, ‘‘ਨ ਪਕਤਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦੀਨਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੫੧) ਚ ਦਸਾਤਿ ਏਵਂ ਦ੍ਵਾਸੀਤਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਤੇਸ੍ਵੇਵ ਪਨ ਕਾਨਿਚਿ ਤਜ੍ਜਨੀਯਕਮ੍ਮਕਤਾਦਿਵਤ੍ਤਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਾਦਿਵਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਚੁਦ੍ਦਸ ਮਹਾਵਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਆਗਨ੍ਤੁਕਗਮਿਕਵਤ੍ਤਾਨਿ ਚਾ’’ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਵਿਸੁਂ ਗਹਣਂ ਇਮਾਨਿ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਕਿਲੇਸੋ ਓਕਾਸਂ ਨ ਲਭਤਿ ਸਬ੍ਬਦਾ ਵਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂਯੇਵ ਬ੍ਯਾਵਟਚਿਤ੍ਤਤਾਯ. ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦੀਸੁ ‘‘ਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਾਯਮਨਸਿਕਾਰਂ. ਸਤਿਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਸਤਿਯਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ, ਸਤਿਵਿਰਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਮ੍ਪੀਤਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਅਵੁਤ੍ਤਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੋ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ.

ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਨੁਸਨ੍ਧਿਆਦਿਅਨੁਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ. ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਵਸੇਨਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਗਨ੍ਥਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ. ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਚਰਿਯਮੁਖਤੋ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਚਰਿਯਮੁਖਤੋ ਉਗ੍ਗਹਿਤਗਨ੍ਥਂ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਂ ਤਦਤ੍ਥਞ੍ਚ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪਨਵਸੇਨ ਪਰੇਸਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦੇਸਨਾਵਸੇਨ ਪਰੇਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਂਸਯਟ੍ਠਾਨੇ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਕਿਲੇਸੋ ਓਕਾਸਂ ਨ ਲਭਤਿ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਗਨ੍ਥਕਮ੍ਮੇਸੁਯੇਵ ਬ੍ਯਾਵਟਚਿਤ੍ਤਤਾਯ. ਏਵਮ੍ਪੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੋ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ.

ਧੁਤਙ੍ਗਧਰੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਤਿ ‘‘ਤੇਰਸ ਧੁਤਙ੍ਗਗੁਣੇ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ. ਬਾਹੁਲ੍ਲਾਯਾਤਿ ਚੀਵਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਬਾਹੁਲ੍ਲਾਯ. ਯਥਾ ਚੀਵਰਾਦਯੋ ਪਚ੍ਚਯਾ ਬਹੁਲਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਆਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਝਾਨਨ੍ਤਰਾਯਕਰੇਨ ਵਿਸਭਾਗਰੂਪਦਸ੍ਸਨਾਦਿਨਾ ਕੇਨਚਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ. ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਅਸਮਾਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ. ਭਸ੍ਸਾਦੀਸੂਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਨਿਦ੍ਦਾਨਵਕਮ੍ਮਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸਤ੍ਤਸੁ ਵਾ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਨਾਮ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਰਾਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਰੋਧਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਖਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਆਦੀਨਵਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਵਟ੍ਟਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਇਮਾਸੁ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਮਹਾਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਆਦਿਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿ-ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਯਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤ. ਏਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਸਂਵਣ੍ਣਨਾਤੋ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਮਹਾਟੀ. ੨.੭੪੧) ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.

ਅਨਾਸੇਵਨਤਾਯਾਤਿ ਪੁਰਿਮਤ੍ਤਭਾਵੇ ਝਾਨੇਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦਿਆਸੇਵਨਾਯ ਅਭਾਵਤੋ. ਅਨਨੁਭੂਤਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਅਨਨੁਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ. ਜਾਤੋਤਿ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ ਸਞ੍ਜਾਤੋਤਿਆਦਿ. ਨਨੁ ਚ ਖਣਿਕਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਤਙ੍ਖਣਂਯੇਵ ਅਵਸ੍ਸਂ ਨਿਰੋਧਸਮ੍ਭਵਤੋ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਚ ਕਥਂ ਤਸ੍ਸ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਭਾਵੋ ਰਾਸਿਭਾਵੋ ਚਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਤਤ੍ਥ ਸਕਿਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਨ੍ਤਿ ਅਕਾਰਣਮੇਤਂ. ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਨ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਨਿਰੁਦ੍ਧੋ ਚ ਸ੍ਵੇਵ ਪੁਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਾਦਿਸਂ ਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਰਾਗਟ੍ਠਾਨਿਯਨ੍ਤਿ ਰਾਗਜਨਕਂ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਦੀਸੁ ਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਪਰੀਤਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਇਧ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚੇ ਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ ਅਨੁਪਾਯਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਕਾਰਣਭੂਤੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪ੍ਪਥਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਮਗ੍ਗਭੂਤੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ. ਸਚ੍ਚਵਿਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇਨਾਤਿ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯਸ੍ਸ ਅਨੁਨੁਲੋਮਵਸੇਨ. ਆਵਜ੍ਜਨਾਤਿਆਦਿਨਾ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਤਤੋ ਪੁਰਿਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਿਕਾ ਅਕੁਸਲਜਵਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਫਲਵੋਹਾਰੇਨ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਵਸੇਨ ਸਾ ਅਕੁਸਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿ. ਆਵਜ੍ਜਨਾਤਿ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਯਤੀਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਾ. ਅਨੁ ਅਨੁ ਆਵਜ੍ਜੇਤੀਤਿ ਅਨ੍ਵਾਵਜ੍ਜਨਾ. ਭਵਙ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਆਭੁਜਤੀਤਿ ਆਭੋਗੋ. ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਤੀਤਿ ਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰੋ. ਤਦੇਵਾਰਮ੍ਮਣਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ ਠਪੇਤੀਤਿ ਮਨਸਿਕਾਰੋ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ ਅਯਂ ਅਨੁਪਾਯਉਪ੍ਪਥਮਨਸਿਕਾਰਲਕ੍ਖਣੋ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋ ਨਾਮ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

੧੨. ਦੁਤਿਯੇ ਭਤ੍ਤਬ੍ਯਾਪਤ੍ਤਿ ਵਿਯਾਤਿ ਭਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੂਤਿਭਾਵੇਨ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਿਯ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਕਾਰਭਾਵਾਪਾਦਨਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਪਕਤਿਵਿਜਹਨਭਾਵੋ’’ਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਤਿ ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪੂਤਿਕੁਮ੍ਮਾਸਾਦਯੋ ਵਿਯ ਪੁਰਿਮਪਕਤਿਂ ਜਹਤੀਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ. ਪਟਿਘੋਯੇਵ ਉਪਰੂਪਰਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਪਟਿਘਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵਤੋ ਪਟਿਘਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਪਟਿਘਸ੍ਸ ਚ ਕਾਰਣਭੂਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਪਟਿਘਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪਟਿਘਸ੍ਸਪਿ ਪਟਿਘਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸਪਿ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ.

੧੩. ਤਤਿਯੇ ਥਿਨਤਾ ਥਿਨਂ, ਸਪ੍ਪਿਪਿਣ੍ਡੋ ਵਿਯ ਅਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਤਾਯ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਘਨਭਾਵੋ ਬਦ੍ਧਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੇਧਤੀਤਿ ਮਿਦ੍ਧਂ, ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਭਾਵੇਨ ਹਿਂਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਲ੍ਯਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਸ. ੧੧੬੨) ਥਿਨਸ੍ਸ, ‘‘ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਅਕਲ੍ਯਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਸ. ੧੧੬੩) ਚ ਮਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ ਥਿਨਂ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ ਮਿਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤਿਪਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਵਿਪ੍ਪਯੋਗੇ ਚਿਤ੍ਤਕਾਯਲਹੁਤਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਤਂਤਂਵਿਸੇਸੋ ਸਿਯਾ, ਯਾ ਤੇਸਂ ਅਕਲ੍ਯਤਾਦੀਨਂ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਤਾ, ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਸਭਾਵੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕਪਿਮਿਦ੍ਧਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ ‘‘ਪਚਲਾਯਿਕਭਾਵਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਅਕ੍ਖਿਦਲਾਨਂ ਪਚਲਭਾਵਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਪਚਲਾਯਿਕੋ, ਪਚਲਾਯਿਕਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਪਚਲਾਯਿਕਭਾਵੋ, ਪਚਲਾਯਿਕਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਉਭਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਨਂ. ‘‘ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਲ੍ਯਤਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਿਲਾਨਭਾਵੋ. ਗਿਲਾਨੋ ਹਿ ਅਕਲ੍ਯਕੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਿਨਯੇਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਕਲ੍ਯਕੋ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੧੫੧). ਕਾਲਂ ਖਮਤੀਤਿ ਹਿ ਕਲ੍ਯਂ, ਅਰੋਗਤਾ, ਤਸ੍ਸਂ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਕਲ੍ਯਕੋ, ਨ ਕਲ੍ਯਕੋ ਅਕਲ੍ਯਕੋ. ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਗੇਲਞ੍ਞਸਙ੍ਖਾਤੋਵ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾਕਾਰੋ. ਓਲੀਯਨਾਤਿ ਓਲੀਯਨਾਕਾਰੋ. ਇਰਿਯਾਪਥੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਿਤਞ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖੇ ਵਗ੍ਗੁਲਿ ਵਿਯ ਖੀਲੇ ਲਗ੍ਗਿਤਫਾਣਿਤਵਾਰਕੋ ਵਿਯ ਚ ਓਲੀਯਤਿ ਲਮ੍ਬਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਆਕਾਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ – ‘‘ਓਲੀਯਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਤਿਯਪਦਂ ਉਪਸਗ੍ਗੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤਂ. ਕਾਯਸ੍ਸਾਤਿ ਵੇਦਨਾਦਿਕ੍ਖਨ੍ਧਤ੍ਤਯਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਨਾਮਕਾਯਸ੍ਸ. ਅਕਲ੍ਯਤਾ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਮੇਘੋ ਵਿਯ ਆਕਾਸਂ ਓਨਯ੍ਹਤੀਤਿ ਓਨਾਹੋ. ਓਨਯ੍ਹਤੀਤਿ ਚ ਛਾਦੇਤਿ ਅਵਤ੍ਥਰਤਿ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬਤੋਭਾਗੇਨ ਓਨਾਹੋਤਿ ਪਰਿਯੋਨਾਹੋ. ਅਰਤਿਆਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਭਙ੍ਗੇ (ਵਿਭ. ੮੫੬) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਪਾਲ਼ਿਯਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਪਨ੍ਤੇਸੂਤਿ ਦੂਰੇਸੁ, ਵਿਵਿਤ੍ਤੇਸੁ ਵਾ. ਅਧਿਕੁਸਲੇਸੂਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਅਰਤੀਤਿ ਰਤਿਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਅਰਤਿਤਾਤਿ ਅਰਮਨਾਕਾਰੋ. ਅਨਭਿਰਤੀਤਿ ਅਨਭਿਰਤਭਾਵੋ. ਅਨਭਿਰਮਨਾਤਿ ਅਨਭਿਰਮਨਾਕਾਰੋ. ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਾਤਿ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨਾਕਾਰੋ. ਪਰਿਤਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨਵਸੇਨੇਵ ਪਰਿਤਸ੍ਸਨਾ, ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਸ੍ਸੇਵ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਤਣ੍ਹਾਯਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਰਿਤਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਵਾ ਕਮ੍ਪਨਾ. ਤਨ੍ਦੀਤਿ ਜਾਤਿਆਲਸਿਯਂ, ਪਕਤਿਆਲਸਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਕੁਸਲਕਰਣੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਅਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਤਾ ਲੀਨਤਾ ਜਾਤਿਆਲਸਿਯਂ ਤਨ੍ਦੀ ਨਾਮ, ਨ ਰੋਗਉਤੁਜਾਦੀਹਿ ਕਾਯਗੇਲਞ੍ਞਂ. ਤਨ੍ਦਿਯਨਾਤਿ ਤਨ੍ਦਿਯਨਾਕਾਰੋ. ਤਨ੍ਦਿਮਨਤਾਤਿ ਤਨ੍ਦਿਯਾ ਅਭਿਭੂਤਚਿਤ੍ਤਤਾ. ਅਲਸਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਆਲਸ੍ਯਂ, ਆਲਸ੍ਯਾਯਨਾਕਾਰੋ ਆਲਸ੍ਯਾਯਨਾ. ਆਲਸ੍ਯਾਯਿਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਆਲਸ੍ਯਾਯਿਤਤ੍ਤਂ. ਇਤਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਇਮੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਕਾਯਾਲਸਿਯਂ ਕਥਿਤਂ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਕਾਰਣਾਨਞ੍ਹਿ ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਸੇਨ ਨਾਮਕਾਯਸ੍ਸ ਆਲਸਿਯਂ, ਤਦੇਵ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਜਮ੍ਭਨਾਤਿ ਫਨ੍ਦਨਾ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਜਮ੍ਭਨਾ ਵਿਜਮ੍ਭਨਾ. ਆਨਮਨਾਤਿ ਪੁਰਤੋ ਨਮਨਾ. ਵਿਨਮਨਾਤਿ ਪਚ੍ਛਤੋ ਨਮਨਾ. ਸਨ੍ਨਮਨਾਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਨਮਨਾ. ਪਣਮਨਾਤਿ ਯਥਾ ਤਨ੍ਤਤੋ ਉਟ੍ਠਿਤਪੇਸਕਾਰੋ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤਿ, ਏਵਂ ਕਾਯਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਂ ਠਪਨਾ. ਬ੍ਯਾਧਿਯਕਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਬ੍ਯਾਧਿਤਾ. ਇਤਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਇਮੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਕਾਰਣਾਨਂ ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਸੇਨ ਕਾਯਬਦ੍ਧਨਮੇਵ ਕਥਿਤਂ. ਭੁਤ੍ਤਾਵਿਸ੍ਸਾਤਿ ਭੁਤ੍ਤਵਤੋ. ਭਤ੍ਤਮੁਚ੍ਛਾਤਿ ਭਤ੍ਤਗੇਲਞ੍ਞਂ. ਬਲਵਭਤ੍ਤੇਨ ਹਿ ਮੁਚ੍ਛਾਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਭਤ੍ਤਕਿਲਮਥੋਤਿ ਭਤ੍ਤੇਨ ਕਿਲਨ੍ਤਭਾਵੋ. ਭਤ੍ਤਪਰਿਲ਼ਾਹੋਤਿ ਭਤ੍ਤਦਰਥੋ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ਪਰਿਲ਼ਾਹੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਹਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਹੋਤਿ, ਕਾਯੋ ਜੀਰਤੀਤਿ. ਕਾਯਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਭਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕਾਯਸ੍ਸ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਂ. ਅਕਲ੍ਯਤਾਤਿਆਦਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਲੀਨਨ੍ਤਿ ਅਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਤਾਯ ਪਟਿਕੁਟਿਤਂ. ਇਤਰੇ ਦ੍ਵੇ ਆਕਾਰਭਾਵਨਿਦ੍ਦੇਸਾ. ਥਿਨਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪਿਪਿਣ੍ਡੋ ਵਿਯ ਅਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਤਾਯ ਘਨਭਾਵੇਨ ਠਿਤਂ. ਥਿਯਨਾਤਿ ਆਕਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਥਿਯਿਭਾਵੋ ਥਿਯਿਤਤ੍ਤਂ, ਅਵਿਪ੍ਫਾਰਵਸੇਨੇਵ ਬਦ੍ਧਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮੇਹਿ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਪਦੇਹਿ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਕਾਰਣਾਨਂ ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਿਲਾਨਾਕਾਰੋ ਕਥਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪੁਰਿਮਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਅਰਤਿ, ਤਨ੍ਦੀ, ਵਿਜਮ੍ਭਿਤਾ, ਭਤ੍ਤਸਮ੍ਮਦੋਤਿ ਏਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾ. ਯਦਾ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਅਰਤਿਆਦੀਨਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ‘‘ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕੋਟਿਯਾ ਪਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕੋਟਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੪. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਉਦ੍ਦਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ. ਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਉਦ੍ਧਤਂ ਹੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਦ੍ਦਚ੍ਚਂ. ਕੁਚ੍ਛਿਤਂ ਕਤਂ ਕੁਕਤਂ, ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਸੁਚਰਿਤਞ੍ਚ. ਅਕਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਕੁਕਤਮੇਵ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵਤ੍ਤਾਰੋ ਹੋਨ੍ਤਿ ‘‘ਯਂ ਮਯਾ ਨ ਕਤਂ, ਤਂ ਕੁਕਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਕਤਾਕਤਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਸੁਚਰਿਤਞ੍ਚ ਕੁਕਤਂ, ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਇਧ ਕੁਕਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਤਾਕਾਰੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਵੂਪਸਮਾਕਾਰੋਵ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਵੂਪਸਮਲਕ੍ਖਣਞ੍ਹਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ. ਯਥਾਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਤਾਕਤਾਕਾਰਵਿਸਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸੁਚਰਿਤਸ੍ਸ ਅਨੁਸੋਚਨਵਸੇਨ ਵਿਰੂਪਂ ਪਟਿਸਰਣਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ. ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਸ੍ਸਪਿ ਕਤਾਕਤਾਨੁਸੋਚਨਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪਭਾਵਤੋ ਅਵੂਪਸਮਾਕਾਰੋ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਚੇਤਸੋ ਅਵੂਪਸਮੋਤਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਸ੍ਸੇਵਤਂ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵੇਵ ਚ ਚੇਤਸੋ ਅਵੂਪਸਮੋਤਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਮੇਵ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ. ਤਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਨੋਵ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਹਜਾਤਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਯਂ ਪਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕੋਟਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਤਾ ਚ ਪੁਰਿਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

੧੫. ਪਞ੍ਚਮੇ ਵਿਗਤਾ ਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ. ਸਭਾਵਂ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋ ਤਾਯ ਕਿਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ.

੧੬. ਛਟ੍ਠੇ ਹੇਤੁਂ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹੇਤੁਗ੍ਗਹਣੇਨ ਜਨਕਂ ਕਾਰਣਮਾਹ, ਪਚ੍ਚਯਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਨੁਪਾਲਨਕਂ ਕਾਰਣਂ. ਹੇਤੁਨ੍ਤਿ ਵਾ ਉਪਾਦਾਨਕਾਰਣਂ. ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਸਹਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਂ. ਵਿਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਵਿਵਟ੍ਟਾਭਿਮੁਖਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰੋ, ਗੋਚਰਗਾਮਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰੇ. ਵਯਂ ਆਗਮ੍ਮਾਤਿ ਦਾਰਭਰਣਾਨੁਰੂਪਂ ਵਯਂ ਆਗਮ੍ਮ. ਆਯੂਹਨ੍ਤੋਤਿ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ. ਅਙ੍ਗਾਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਵੀਤਚ੍ਚਿਕਙ੍ਗਾਰੇਸੁ ਪਕ੍ਕਂ. ਕਿਂ ਨਾਮੇਤਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਰਹਨ੍ਤੋ ਆਹ. ਜੀਵਮਾਨਪੇਤਕਸਤ੍ਤੋਤਿ ਜੀਵਮਾਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਨੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਪੇਤਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਸਤ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੁਟਨ੍ਤਿ ਪਾਨੀਯਘਟਂ. ਯਾਵ ਦਾਰੁਣਨ੍ਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਦਾਰੁਣਂ. ਵਿਪਾਕੋ ਕੀਦਿਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤਯਾ ਕਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਭਵਿਤਬ੍ਬਵਿਪਾਕੋ ਕੀਦਿਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

ਵਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਛੇਦਨਭੇਦਨਾਦੀਹਿ ਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ. ਦੀਪਕਮਿਗਪਕ੍ਖਿਨੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਭਾਵਸ੍ਸ ਦੀਪਨਤੋ ਏਵਂਲਦ੍ਧਨਾਮਾ ਮਿਗਪਕ੍ਖਿਨੋ, ਯੇਨ ਅਰਞ੍ਞਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਨੇਸਾਦੋ ਤੇਸਂ ਸਦ੍ਦੇਨ ਆਗਤਾਗਤੇ ਮਿਗਪਕ੍ਖਿਨੋ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਥੇਰਨ੍ਤਿ ਚੂਲ਼ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਂ. ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਇਦ੍ਧਿਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ. ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਚੇਤਂ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਅਗ੍ਗਿਪਪਟਿਕਨ੍ਤਿ ਅਚ੍ਚਿਕਰਣਂ, ਵਿਪ੍ਫੁਲਿਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਅਨਾਦਰੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਮਿਲਕ੍ਖਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਅਗ੍ਗਿਪਪਟਿਕਾਯ. ਪਟਿਬਲਸ੍ਸਾਤਿ ਉਗ੍ਗਹਣਸਜ੍ਝਾਯਾਦੀਸੁ ਪਟਿਬਲਸ੍ਸ. ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪਨਿਸਾ ਕਾਰਣਮੇਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖੂਪਨਿਸਾ, ਦੁਕ੍ਖਨਿਬਨ੍ਧਨਾ ਦੁਕ੍ਖਹੇਤੁਕਾ ਸਦ੍ਧਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵਤ੍ਤਮੁਖੇਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਵਤ੍ਤਸੀਸੇ ਠਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਲਾਲਵਰਣਕਨ੍ਤਿ ਪਲਾਲਪੁਞ੍ਜਂ.

ਆਰਮ੍ਭਥਾਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦੀਸੁ ਵੀਰਿਯਂ ਕਰੋਥ. ਨਿਕ੍ਕਮਥਾਤਿ ਕੋਸਜ੍ਜਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਥ, ਕਾਮਾਨਂ ਵਾ ਪਨੂਦਨਾਯ ਨਿਕ੍ਖਮਥ, ਉਭਯੇਨਪਿ ਵੀਰਿਯਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੀਰਿਯਞ੍ਹਿ ਆਰਮ੍ਭਨਕਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਭੋ, ਕੋਸਜ੍ਜਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨਵਸੇਨ ‘‘ਨਿਕ੍ਕਮੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯੁਞ੍ਜਥ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇਤਿ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪਟਿਵੇਧਸਙ੍ਖਾਤੇ ਤਿਵਿਧਸਾਸਨੇ ਯੁਞ੍ਜਥ ਯੋਗਂ ਕਰੋਥ. ਏਵਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਸੇਨਂ ਧੁਨਾਥ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਥ. ਤਤ੍ਥ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਸੇਨਨ੍ਤਿ –

‘‘ਕਾਮਾ ਤੇ ਪਠਮਾ ਸੇਨਾ, ਦੁਤਿਯਾ ਅਰਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ;

ਤਤਿਯਾ ਖੁਪ੍ਪਿਪਾਸਾ ਤੇ, ਚਤੁਤ੍ਥੀ ਤਣ੍ਹਾ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ.

‘‘ਪਞ੍ਚਮਂ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਤੇ, ਛਟ੍ਠਾ ਭੀਰੂ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ;

ਸਤ੍ਤਮੀ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਤੇ, ਮਕ੍ਖੋ ਥਮ੍ਭੋ ਤੇ ਅਟ੍ਠਮੋ.

‘‘ਲਾਭੋ ਸਿਲੋਕੋ ਸਕ੍ਕਾਰੋ,

ਮਿਚ੍ਛਾਲਦ੍ਧੋ ਚ ਯੋ ਯਸੋ;

ਯੋ ਚਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੁਕ੍ਕਂਸੇ,

ਪਰੇ ਚ ਅਵਜਾਨਾਤਿ.

‘‘ਏਸਾ ਨਮੁਚਿ ਤੇ ਸੇਨਾ, ਕਣ੍ਹਸ੍ਸਾਭਿਪ੍ਪਹਾਰਿਨੀ;

ਨ ਨਂ ਅਸੂਰੋ ਜਿਨਾਤਿ, ਜੇਤ੍ਵਾ ਚ ਲਭਤੇ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੪੩੮-੪੪੧) –

ਏਵਮਾਗਤਂ ਕਾਮਾਦਿਭੇਦਂ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਸੇਨਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਆਦਿਤੋਵ ਅਗਾਰਿਯਭੂਤੇ ਸਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਸੁ ਕਿਲੇਸਕਾਮਾ ਮੋਸਯਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਅਨਗਾਰਿਯਭਾਵਂ ਉਪਗਤਾਨਂ ਪਨ੍ਤੇਸੁ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਸੁ ਵਾ ਅਧਿਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਰਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਭਿਰਤਿ ਦੁਕ੍ਕਰਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੩੧). ਤਤੋ ਤੇ ਪਰਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਜੀਵਿਕਤ੍ਤਾ ਖੁਪ੍ਪਿਪਾਸਾ ਬਾਧਤਿ, ਤਾਯ ਬਾਧਿਤਾਨਂ ਪਰਿਯੇਸਨਤਣ੍ਹਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਿਲਮਯਤਿ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਕਿਲਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਓਕ੍ਕਮਤਿ, ਤਤੋ ਵਿਸੇਸਮਨਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਦੁਰਭਿਸਮ੍ਭਵੇਸੁ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥੇਸੁ ਪਨ੍ਤੇਸੁ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ ਵਿਹਰਤਂ ਉਤ੍ਰਾਸਸਞ੍ਞਿਤਾ ਭੀਰੁ ਜਾਯਤਿ. ਤੇਸਂ ਉਸ੍ਸਙ੍ਕਿਤਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਾਨਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਵਿਵੇਕਰਸਮਨਸ੍ਸਾਦਯਮਾਨਾਨਂ ਵਿਹਰਤਂ ‘‘ਨ ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ ਏਸ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਨ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮੇਨ ਮਾਨਮਕ੍ਖਥਮ੍ਭਾ ਜਾਯਨ੍ਤਿ. ਤੇਪਿ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਂ ਤਤੋ ਅਧਿਕਤਰਂ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਲਾਭਾਦੀਹਿ ਮੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਤਿਰੂਪਕਾਨਿ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਯਸਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤਾ ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਕ੍ਕਂਸੇਨ੍ਤਿ, ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਮਾਦੀਨਂ ਪਠਮਸੇਨਾਦਿਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨਲ਼ਾਗਾਰਨ੍ਤਿ ਨਲ਼ੇਹਿ ਵਿਨਦ੍ਧਤਿਣਚ੍ਛਨ੍ਨਗੇਹਂ.

ਵਿਹਸ੍ਸਤੀਤਿ ਉਗ੍ਗਹਣਸਜ੍ਝਾਯਨਮਨਸਿਕਾਰਾਦੀਹਿ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਜਾਤਿਸਂਸਾਰਨ੍ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਜਾਤਿਸਙ੍ਖਾਤਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟਂ. ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਪਲਾਲਪੁਞ੍ਜਾਹਨ੍ਤਿ ਪਲਾਲਪੁਞ੍ਜਂ ਅਹਨ੍ਤਿ ਪਦਚ੍ਛੇਦੋ. ਤਤਿਯਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ.

ਤਿਵਸ੍ਸਭਿਕ੍ਖੁਕਾਲੇਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦਤੋ ਤੀਣਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਤਿਵਸ੍ਸੋ, ਤਿਵਸ੍ਸੋ ਚ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਾਤਿ ਤਿਵਸ੍ਸਭਿਕ੍ਖੁ, ਤਸ੍ਸ, ਤੇਨ ਵਾ ਉਪਲਕ੍ਖਿਤੋ ਕਾਲੋ ਤਿਵਸ੍ਸਭਿਕ੍ਖੁਕਾਲੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ. ਯਦਾ ਸੋ ਤਿਵਸ੍ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਦਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਭਾਵਨਾਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਗਨ੍ਥਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਗਨ੍ਥਵਿਸਯਂ ਉਗ੍ਗਹਣਾਦਿਕਮ੍ਮਂ. ਪਿਣ੍ਡਾਪਚਿਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸੇ ਤੇਮਾਸਂ ਦਿਨ੍ਨਪਿਣ੍ਡਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯਕਰਣੇਨ ਅਪਚਿਤਿਂ ਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਪਿਣ੍ਡਾਪਚਿਤਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਯੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਤੇਸਂ ਤਸ੍ਸ ਮਹਪ੍ਫਲਭਾਵਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨਮੇਵ ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯਕਰਣੇਨ ਵਿਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਮਹਾਭੂਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੂਜਾਵਚਨੋ ਮਹਨ੍ਤਸਦ੍ਦੋ, ਭੂਤੀਤਿ ਚ ਨਾਮੇਕਦੇਸੇਨ ਤਿਸ੍ਸਭੂਤਿਤ੍ਥੇਰਂ ਆਲਪਤਿ. ਭਵਤਿ ਹਿ ਨਾਮੇਕਦੇਸੇਨਪਿ ਵੋਹਾਰੋ ਯਥਾ ‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਦਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਮਹਾਭੂਤੀਤਿ ਵਾ ਪਿਯਸਮੁਦਾਹਾਰੋ, ਸੋ ਮਹਤਿ ਭੂਤਿ ਵਿਭੂਤਿ ਪੁਞ੍ਞਞਾਣਾਦਿਸਮ੍ਪਦਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਮਹਾਭੂਤਿ. ਛਨ੍ਨਂ ਸੇਪਣ੍ਣਿਗਚ੍ਛਮੂਲਨ੍ਤਿ ਸਾਖਾਪਲਾਸਾਦੀਹਿ ਛਨ੍ਨਂ ਘਨਚ੍ਛਾਯਂ ਸੇਪਣ੍ਣਿਗਚ੍ਛਮੂਲਂ. ਅਸੁਭਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਕੇਸਾਦਿਅਸੁਭਕੋਟ੍ਠਾਸਭਾਵਨਾਯ ਪਟਿਲਦ੍ਧਂ ਉਪਚਾਰਸਮਾਧਿਂ ਅਪ੍ਪਨਾਸਮਾਧਿਂ ਵਾ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਸੁਭਵਿਸਯਂ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਾਦਿਕਮ੍ਮਮੇਵੇਤ੍ਥ ਉਪਰਿ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਭਾਵਨਾਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭਾਵਤੋ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ.

ਸਹਸ੍ਸਦ੍ਵਿਸਹਸ੍ਸਸਙ੍ਖਾਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਮਹਾਗਣੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਆਕਾਸੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਸਮੀਪੇ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਕਿਂ ਆਗਤੋਸੀਤਿ ਕਿਂਕਾਰਣਾ ਆਗਤੋਸਿ. ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਰਤ੍ਤਿਦਿਵਸਭਾਗੇਸੁ ਓਕਾਸਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋਤਿ ਸੋ ਕਿਰ ਥੇਰੋ ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਓਕਾਸੋ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਵਿਤਕ੍ਕਮਾਲ਼ਕੇ ਠਿਤਕਾਲੇ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਅਞ੍ਞੇ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਮਗ੍ਗੇ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਦੁਪਟ੍ਟਨਿਵਾਸਨਟ੍ਠਾਨੇ, ਸਙ੍ਘਾਟਿਪਾਰੁਪਨਟ੍ਠਾਨੇ, ਪਤ੍ਤਨੀਹਰਣਟ੍ਠਾਨੇ, ਗਾਮੇ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਆਸਨਸਾਲਾਯ ਯਾਗੁਪੀਤਕਾਲੇ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਥੇਰਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਙ੍ਖਂ ਵਿਨੋਦੇਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋਤਿ. ਅਨ੍ਤੋਗਾਮਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨਕਾਲੇ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਭੋਜਨਸਾਲਾਯ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ, ਭਨ੍ਤੇ. ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨੇ ਪਾਦਧੋਵਨਕਾਲੇ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਅਰੁਣਾ ਅਪਰੇ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋਤਿ. ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮੁਖਧੋਵਨਤ੍ਥਂ ਗਮਨਕਾਲੇ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਤਦਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ. ਮੁਖਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਆਗਮਨਕਾਲੇ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ. ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕਾਲੇ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਰਤ੍ਤਿਦਿਵਸਭਾਗੇਸੁ ਯਾਚਮਾਨੋ ਓਕਾਸਂ ਨ ਲਭਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਏਵਂ ਓਕਾਸੇ ਅਸਤਿ ਮਰਣਸ੍ਸ ਕਥਂ ਓਕਾਸਂ ਲਭਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ. ਭਨ੍ਤੇ, ਨਨੁ ਮੁਖਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਉਣ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ ਓਕਾਸਲਾਭੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵਦਤਿ. ਮਣਿਵਣ੍ਣੇਤਿ ਇਨ੍ਦਨੀਲਮਣਿਵਣ੍ਣੇ.

ਘਟੇਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਵਾਯਾਮਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਵਾਰਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਵਾਰਣਂ. ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਮੇਵ ਹੇਸਾ ਪਵਾਰਣਾ. ਕਾਲ਼ਕਂ ਵਾਤਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਕਾਲ਼ਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ, ਤਿਲਕੋ ਵਾਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਉਭਯੇਨਪਿ ਸੀਲਸ੍ਸ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਭਾਵਮੇਵ ਵਿਭਾਵੇਤਿ.

ਪਧਾਨਕਮ੍ਮਿਕਾਤਿ ਪਧਾਨਕਮ੍ਮੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾ. ਲਦ੍ਧਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧੂਪਾਯਂ, ਪਠਮਮੇਵ ਲਦ੍ਧੂਪਦੇਸਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਪਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਛਡ੍ਡਿਤਾਨਿ. ਅਲਾਬੂਨੇਵ ਸਾਰਦੇਤਿ ਸਰਦਕਾਲੇ ਵਾਤਾਤਪਹਤਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਅਲਾਬੂਨਿ ਵਿਯ. ਕਾਪੋਤਕਾਨੀਤਿ ਕਪੋਤਕਵਣ੍ਣਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਕਾ ਰਤੀਤਿ ਤਾਨਿ ਏਵਰੂਪਾਨਿ ਅਟ੍ਠੀਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਾ ਨਾਮ ਰਤਿ, ਨਨੁ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਾਪਿ ਰਤਿ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਤਿਯਕਥਂ ਅਕਥਿਤਪੁਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵੁਡ੍ਢਤਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਨੀਕਂ ਦੁਤਿਯਕਥਂ ਅਕਥਿਤਪੁਬ੍ਬੋ.

ਤਦਙ੍ਗੇਨ, ਤਦਙ੍ਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਂ. ਯਞ੍ਹਿ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਸਮੁਜ੍ਜਲਿਤੇਨ ਦੀਪੇਨ ਅਨ੍ਧਕਾਰਸ੍ਸ ਵਿਯ ਤੇਨ ਤੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਵਯਵਭੂਤੇਨ ਞਾਣਙ੍ਗੇਨ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਹਾਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਹਾਨਮਿਦਂ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਾਮ. ਯਥਾ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦਯੋ ਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਯ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਨਿਸੇਧਨਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨਂ. ਯਞ੍ਹਿ ਸਸੇਵਾਲੇ ਉਦਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਨ ਘਟੇਨ ਸੇਵਾਲਸ੍ਸ ਵਿਯ ਤੇਨ ਤੇਨ ਲੋਕਿਯਸਮਾਧਿਨਾ ਨੀਵਰਣਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਮਿਦਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਾਮ. ਸਮ੍ਮਾ ਉਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਕਿਲੇਸਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦੋ, ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਕਿਲੇਸਾਤਿ ਪਹਾਨਂ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਹਾਨਂ ਨਿਰਵਸੇਸਪ੍ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਂ. ਯਞ੍ਹਿ ਅਸਨਿਵਿਚਕ੍ਕਾਭਿਹਤਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵਿਯ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਸਂਯੋਜਨਾਦੀਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾ ਨ ਪੁਨ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਪਹਾਨਮਿਦਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਾਮ. ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ ਕਿਲੇਸਦਰਥੋ ਏਤਾਯਾਤਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ, ਫਲਂ, ਸਾਯੇਵ ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪ੍ਪਹਾਨਂ. ਸਬ੍ਬੇ ਕਿਲੇਸਾ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਾ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਰਨ੍ਤਿ ਅਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਤਦੇਵ ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣਪ੍ਪਹਾਨਂ. ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਮਾਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਂ ਕਿਲੇਸਵੂਪਸਮਂ ਕੁਰੁਮਾਨਂ. ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇਹੀਤਿ ਤਦਙ੍ਗਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨਾਨਂ ਲੋਕਿਯਤ੍ਤਾ, ਇਤਰੇਸਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਨਿਮੀਯਤਿ ਫਲਂ ਏਤੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨੇ ਪਕ੍ਖਿਪਮਾਨਂ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਕਾਰਣਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਅਸੁਭਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਅਸੁਭਮੇਵ ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਅਸੁਭਨਿਸ੍ਸਿਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਝਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੇ ਨਿਸ੍ਸਯਵੋਹਾਰੇਨ ਅਸੁਭਨ੍ਤਿ ਵੋਹਰੀਯਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਮਞ੍ਚਾ ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਦਸਸੁ ਅਸੁਭੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚੇ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਚੇਤ੍ਥ ਇਧ ਚ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਸ੍ਸ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਸ੍ਸ ਚ ਗਹਣਂ ਨਿਰਵਸੇਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਸੁ ਪਨ ਅਸੁਭੇ ‘‘ਅਸੁਭ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਤਦਨੁਕੂਲਤ੍ਤਾ ਵਾ ਇਤਰੇਸਮ੍ਪਿ ਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਏਕਾਦਸਸੁ ਅਸੁਭੇਸੁ ਪਟਿਕੂਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨਂ, ਯਥਾ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਉਗ੍ਗਹਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਥਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਅਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਗ੍ਗਹੋ. ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਵਹਾਯ ਅਸੁਭਭਾਵਨਾਯ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨਂ ਅਸੁਭਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗੋ. ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਨੋ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਭਿਭਵਾਭਾਵਾ ਓਤਾਰਂ ਅਲਭਮਾਨੋ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਪਹੀਯਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਭੋਜਨਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਪਨ ਆਹਾਰੇ ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞਂ, ਤਬ੍ਬਿਪਰਿਣਾਮਸ੍ਸ ਤਦਾਧਾਰਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਚ ਉਦਰਿਯਭੂਤਸ੍ਸ ਅਸੁਭਤਾਦਸ੍ਸਨਂ, ਕਾਯਸ੍ਸ ਚ ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਤਾਦਸ੍ਸਨਂ ਯੋ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਸੋ ਵਿਸੇਸਤੋ ਭੋਜਨੇ ਪਮਾਣਞ੍ਞੂ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਪਹੀਯਤੇਵ. ਦਸਵਿਧਞ੍ਹਿ ਅਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਾਕਟਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਂ ਪਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਾਦਸਵਿਧਮ੍ਪਿ ਅਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਭੁਤ੍ਵਾ ਉਦਕਂ ਪਿਵੇਤਿ ਪਾਨੀਯਸ੍ਸ ਓਕਾਸਦਾਨਤ੍ਥਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਞ੍ਚ ਆਲੋਪੇ ਅਭੁਤ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਆਲੋਪਾਨਂ ਓਕਾਸੇ ਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਭਿਧਮ੍ਮਟੀਕਾਕਾਰੇਨ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਞ੍ਚ ਆਲੋਪੇ, ਭੁਤ੍ਵਾਨ ਉਦਕਂ ਪਿਵੇ’’ਤਿ ਪਾਠਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਤ੍ਥੋ ਵਣ੍ਣਿਤੋ, ਸੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਨ ਸਮੇਤਿ. ਅਸੁਭਕਮ੍ਮਿਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਦਨ੍ਤਟ੍ਠਿਦਸ੍ਸਾਵੀ.

੧੭. ਸਤ੍ਤਮੇ ਮਿਜ੍ਜਤਿ ਹਿਤਫਰਣਵਸੇਨ ਸਿਨਿਯ੍ਹਤੀਤਿ ਮਿਤ੍ਤੋ, ਹਿਤੇਸੀ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਿਤ੍ਤੇ ਭਵਾ, ਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਏਸਾਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾ, ਹਿਤੇਸਿਤਾ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਪ੍ਪਨਾਪਿ ਉਪਚਾਰੋਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ ਸਾਧਾਰਣਵਚਨਭਾਵਤੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਅਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਪ੍ਪਨਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤਿ. ਅਪ੍ਪਨਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾਯ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮੁਚ੍ਚਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਅਪ੍ਪਨਾਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਮੇਤ੍ਤਾਯਨਸ੍ਸ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨਂ ਮੇਤ੍ਤਾਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਗ੍ਗਹੋ. ਪਠਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮੇਤ੍ਤਾਮਨਸਿਕਾਰੋ ਪਰਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭਾਵਤੋ ਮੇਤ੍ਤਾਮਨਸਿਕਾਰੋਵ ਮੇਤ੍ਤਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਕਮ੍ਮਂਯੇਵ ਸਕਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਾ, ਸਤ੍ਤਾ, ਤਬ੍ਭਾਵੋ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾ, ਕਮ੍ਮਦਾਯਾਦਤਾ. ਦੋਸਮੇਤ੍ਤਾਸੁ ਯਾਥਾਵਤੋ ਆਦੀਨਵਾਨਿਸਂਸਾਨਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਵੀਮਂਸਾ ਇਧ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਂ. ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰੀਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਵਨ੍ਤਤਾ ਇਧ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ. ਓਦਿਸ੍ਸਕਅਨੋਦਿਸ੍ਸਕਦਿਸਾਫਰਣਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਅਤਿਪਿਯਮਜ੍ਝਤ੍ਤਵੇਰਿਵਸੇਨ ਓਦਿਸ੍ਸਕਤਾ, ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦੇ ਕਤੇ ਅਨੋਦਿਸ੍ਸਕਤਾ, ਏਕਾਦਿਦਿਸਾਫਰਣਵਸੇਨ ਦਿਸਾਫਰਣਤਾ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਉਗ੍ਗਹਣੇ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵਿਹਾਰਰਚ੍ਛਗਾਮਾਦਿਵਸੇਨ ਵਾ ਓਦਿਸ੍ਸਕਦਿਸਾਫਰਣਂ. ਵਿਹਾਰਾਦਿਉਦ੍ਦੇਸਰਹਿਤਂ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਦਿਦਿਸਾਵਸੇਨ ਅਨੋਦਿਸ੍ਸਕਦਿਸਾਫਰਣਂ. ਏਵਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਧਾ ਉਗ੍ਗਹਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯ – ‘‘ਓਦਿਸ੍ਸਕਅਨੋਦਿਸ੍ਸਕਦਿਸਾਫਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਗ੍ਗਹੋ ਚ ਯਾਵ ਉਪਚਾਰਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਉਗ੍ਗਹਿਤਾਯ ਆਸੇਵਨਾ ਭਾਵਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ, ਪਾਣਾ, ਭੂਤਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਾ, ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਤਿ ਏਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ. ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਅਵੇਰਾ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਾ, ਅਨੀਘਾ, ਸੁਖੀ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੂਤਿ ਚਤੁਧਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਵੀਸਤਿਵਿਧਾ ਅਨੋਧਿਸੋਫਰਣਾ ਮੇਤ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ, ਪੁਰਿਸਾ, ਅਰਿਯਾ, ਅਨਰਿਯਾ, ਦੇਵਾ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ, ਵਿਨਿਪਾਤਿਕਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਵਿਧਾ ਅਟ੍ਠਵੀਸਤਿਵਿਧਾ ਵਾ, ਦਸਹਿ ਦਿਸਾਹਿ ਦਿਸਾਧਿਕਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਸਵਿਧਾ ਚ, ਏਕੇਕਾਯ ਵਾ ਦਿਸਾਯ ਸਤ੍ਤਾਦਿਇਤ੍ਥਾਦਿਅਵੇਰਾਦਿਭੇਦੇਨ ਅਸੀਤਾਧਿਕਚਤੁਸਤਪ੍ਪਭੇਦਾ ਚ ਓਧਿਸੋਫਰਣਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਮੇਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਝਾਨਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਤ੍ਵਂ ਏਤਸ੍ਸ ਕੁਦ੍ਧੋਤਿਆਦਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਵਿਧਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਪਹੇਣਕਂ ਵਿਯਾਤਿ ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਵਿਯ. ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੇਤਿ ਵੀਮਂਸਾਯਂ. ਵਤ੍ਤਨਿਅਟਵਿਯਂ ਅਤ੍ਤਗੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸਦਿਸੇ.

੧੮. ਅਟ੍ਠਮੇ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਸਮ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਟ੍ਠਪਨਸਭਾਵਤਾਯ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਨਂ ਵਿਸੋਸਨਸਭਾਵਤਾਯ ਚ ਆਰਮ੍ਭਧਾਤੁਆਦਿਤੋ ਪਵਤ੍ਤਵੀਰਿਯਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪਠਮਾਰਮ੍ਭਵੀਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਠਮਾਰਮ੍ਭਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕੋਸਜ੍ਜਵਿਧਮਨਂ ਥਾਮਗਮਨਞ੍ਚ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਕੋਸਜ੍ਜਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਤੋ ਬਲਵਤਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਂ ਉਪਰੂਪਰਿ ਵਿਸੇਸਂ ਆਵਹਨ੍ਤਂ ਅਤਿਵਿਯ ਥਾਮਗਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਪਰਂ ਪਰਂ ਠਾਨਂ ਅਕ੍ਕਮਨਤੋ ਤਤੋਪਿ ਬਲਵਤਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਨੂਦਨਾਯਾਤਿ ਨੀਹਰਣਾਯ. ਯਥਾ ਮਹਤੋ ਪਲਿਘਸ੍ਸ ਉਗ੍ਘਾਟਕਜਨਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤੋ ਉਸ੍ਸਾਹੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ਏਵਮਿਧਾਪੀਤਿ ‘‘ਨਿਕ੍ਕਮੋ ਚੇਤਸੋ ਪਲਿਘੁਗ੍ਘਾਟਨਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਹਾਪਰਕ੍ਕਮੋ ਏਵ ਪਰੇਨ ਕਤਂ ਬਨ੍ਧਨਂ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ, ਏਵਮਿਧਾਪੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਪਰਕ੍ਕਮੋ ਚੇਤਸੋ ਬਨ੍ਧਨਚ੍ਛੇਦਨਾਯਾ’’ਤਿ.

ਆਰਦ੍ਧਂ ਸਂਸਾਧਿਤਂ ਪਰਿਪੂਰਿਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ, ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਵੀਰਿਯੋ, ਆਰਦ੍ਧਂ ਪਟ੍ਠਪਿਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ. ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਪ੍ਪਸੁਤੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਰਿਯਸ੍ਸਚੇਵ ਪਗ੍ਗਹਿਤਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਚਾ’’ਤਿ. ਚਤੁਦੋਸਾਪਗਤਨ੍ਤਿ ਅਤਿਲੀਨਤਾਦੀਹਿ ਚਤੂਹਿ ਦੋਸੇਹਿ ਅਪਗਤਂ. ਚਤੁਦੋਸਾਪਗਤਤ੍ਤਮੇਵ ਵਿਭਾਵੇਤਿ ‘‘ਨ ਚ ਅਤਿਲੀਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ. ਅਤਿਲੀਨਞ੍ਹਿ ਭਾਵਨਾਚਿਤ੍ਤਂ ਕੋਸਜ੍ਜਪਕ੍ਖਿਕਂ ਸਿਯਾ, ਅਤਿਪਗ੍ਗਹਿਤਞ੍ਚ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਪਕ੍ਖਿਕਂ. ਭਾਵਨਾਵੀਥਿਂ ਅਨਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕੋਚਾਪਤ੍ਤਿ ਅਤਿਲੀਨਤਾ. ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਸਙ੍ਕੋਚੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਂਖਿਤ੍ਤਤਾ. ਅਤਿਪਗ੍ਗਹਿਤਤਾ ਅਚ੍ਚਾਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਤਾ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤਾ ਬਹਿਵਿਸਟਵਿਤਕ੍ਕਾਨੁਧਾਵਨਾ. ਤਦੇਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ਚਙ੍ਕਮਾਦਿਕਾਯਿਕਪ੍ਪਯੋਗਾਵਹਂ ਕਾਯਿਕਂ, ਤਦਞ੍ਞਂ ਚੇਤਸਿਕਂ. ਰਤ੍ਤਿਦਿਵਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਤਿ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਾਯਨ੍ਹਪਠਮਮਜ੍ਝਿਮਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮਸਙ੍ਖਾਤੇ ਪਞ੍ਚ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪੀਤਿ ਕਾਯਿਕਂ ਚੇਤਸਿਕਞ੍ਚ ਵੀਰਿਯਂ. ਮਿਲਕ੍ਖਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਮਹਾਸੀਵਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਚ ਵਤ੍ਥੁ ਹੇਟ੍ਠਾ ਦਸ੍ਸਿਤਮੇਵ.

ਪੀਤਿਮਲ੍ਲਕਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ ਪਨ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੋ ਕਿਰ ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਮਲ੍ਲਯੁਦ੍ਧਾਯ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤੋ ਤੀਸੁ ਰਜ੍ਜੇਸੁ ਪਟਾਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਮ੍ਬਪਣ੍ਣਿਦੀਪਂ ਆਗਮ੍ਮ ਰਾਜਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞਾ ਕਤਾਨੁਗ੍ਗਹੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਕਿਲਞ੍ਚਕਾਸਨਸਾਲਾਦ੍ਵਾਰੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਰੂਪਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਤਂ ਪਜਹਥ, ਤਂ ਵੋ ਪਹੀਨਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੩੩-੩੪; ੪.੧੦੨; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੪੭) ਨਤੁਮ੍ਹਾਕਵਗ੍ਗਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਨੇਵ ਕਿਰ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਨੋ, ਨ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਂਯੇਵ ਅਙ੍ਕੁਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਦ੍ਵੇਮਾਤਿਕਾ ਪਗੁਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਿਂਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਵਰਵਾਲਿਯਅਙ੍ਗਣਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਪਾਦੇਸੁ ਅਵਹਨ੍ਤੇਸੁ ਜਣ੍ਣੁਕੇਹਿ ਚਙ੍ਕਮਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਰਤ੍ਤਿਂ ਏਕੋ ਮਿਗਲੁਦ੍ਦਕੋ ‘‘ਮਿਗੋ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਪਹਰਿ, ਸਤ੍ਤਿ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਗਤਾ. ਸੋ ਤਂ ਸਤ੍ਤਿਂ ਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਹਾਰਮੁਖਾਨਿ ਤਿਣਵਟ੍ਟਿਯਾ ਪੂਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਣਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਓਕਾਸਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕਾਸਿਤਸਦ੍ਦੇਨ ਆਗਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ –

‘‘ਭਾਸਿਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਸਬ੍ਬਲੋਕਗ੍ਗਵਾਦਿਨੋ;

ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਇਦਂ ਰੂਪਂ, ਤਂ ਜਹੇਯ੍ਯਾਥ ਭਿਕ੍ਖਵੋ. (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੭੩; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੦੬);

‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਵਤ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਧਮ੍ਮਿਨੋ;

ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵੂਪਸਮੋ ਸੁਖੋ’’ਤਿ. (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੭੩; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੦੬; ਥੇਰਗਾ. ੧੧੬੮);

ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਯਪੁਤ੍ਤਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸਪਿ ਵਤ੍ਥੁ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰ ਤਿਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਯਪੁਤ੍ਤੋ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਹਿਰਞ੍ਞਕੋਟਿਯੋ ਪਹਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਗਾਮਕੇ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤੁਭਰਿਯਾ ‘‘ਗਚ੍ਛਥ, ਨਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਥਾ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਸਤੇ ਚੋਰੇ ਪੇਸੇਸਿ, ਤੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਥੇਰੋ ਆਹ – ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਆਗਤਤ੍ਥ ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ? ਤਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸ੍ਸਾਮਾਤਿ. ਪਾਟਿਭੋਗਂ ਮੇ ਉਪਾਸਕਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਜੇਕਰਤ੍ਤਿਂ ਜੀਵਿਤਂ ਦੇਥਾਤਿ. ਕੋ ਤੇ, ਸਮਣ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਾਟਿਭੋਗੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ? ਥੇਰੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਾਸਾਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਊਰੁਟ੍ਠੀਨਿ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਟ੍ਟਤਿ ਉਪਾਸਕਾ ਪਾਟਿਭੋਗੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਅਪਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਚਙ੍ਕਮਨਸੀਸੇ ਅਗ੍ਗਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਵੇਦਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਸੀਲਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਤਤੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋ ਤਿਯਾਮਰਤ੍ਤਿਂ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ –

‘‘ਉਭੋ ਪਾਦਾਨਿ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ਸਞ੍ਞਪੇਸ੍ਸਾਮਿ ਵੋ ਅਹਂ;

ਅਟ੍ਟਿਯਾਮਿ ਹਰਾਯਾਮਿ, ਸਰਾਗਮਰਣਂ ਅਹਂ.

‘‘ਏਵਾਹਂ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾਨ, ਯਥਾਭੂਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸਂ;

ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮ੍ਹਿ, ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਪਾਪੁਣਿ’’ਨ੍ਤਿ. (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੦; ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੭੩; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੦੬);

ਅਤਿਭੋਜਨੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੋਤਿ ਅਤਿਭੋਜਨੇ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੋ, ‘‘ਏਤ੍ਤਕੇ ਭੁਤ੍ਤੇ ਤਂ ਭੋਜਨਂ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਤਕੇ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾਕਾਰਣਗ੍ਗਾਹੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਵਸੇਨ ਚੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤ੍ਤਕੇ ਭੁਤ੍ਤੇ ਤਂ ਭੋਜਨਂ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾਵ ਅਤ੍ਥਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਚਤੁਪਞ੍ਚ…ਪੇ… ਤਂ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਦਿਵਾ ਸੂਰਿਯਾਲੋਕਨ੍ਤਿ ਦਿਵਾ ਗਹਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸੂਰਿਯਾਲੋਕਂ ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਪੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਂ ਵੀਰਿਯਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਧੁਤਙ੍ਗਨਿਸ੍ਸਿਤਸਪ੍ਪਾਯਕਥਾਯਪੀ’’ਤਿ.

੧੯. ਨਵਮੇ ਝਾਨੇਨ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਾ ਵੂਪਸਮਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਝਾਨੇਨ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਾ ਅਵੂਪਸਮਕਰਕਿਲੇਸਵਿਗਮਨੇਨ ਵੂਪਸਮਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਕਤਾਕਤਾਨੁਸੋਚਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਚੇਤਸੋ ਅਵੂਪਸਮਾਵਹਤਾਯ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਸਮਾਨਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਉਭਯਸ੍ਸ ਪਹਾਨਕਾਰਣਂ ਅਭਿਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਥਤੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਬ੍ਬਹੁਲਵਿਹਾਰਿਨੋ ਅਤ੍ਥਵੇਦਾਦਿਪ੍ਪਟਿਲਾਭਸਮ੍ਭਵਤੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਵਿਧਿਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਯਥਾਨੁਰੂਪਪਤ੍ਤਿਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਚ ਕਤਾਕਤਾਨੁਸੋਚਨਞ੍ਚ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਬਾਹੁਸਚ੍ਚੇਨਪਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਪਹੀਯਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਪਹੀਯਤਿ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਕਤਾਵਿਨਯਪ੍ਪਕਤਞ੍ਞੁਤਾਹਿਪਿ ਤਂ ਪਹੀਯਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਵੁਦ੍ਧਸੇਵਿਤਾ ਚ ਵੁਦ੍ਧਸੀਲਿਤਂ ਆਵਹਤੀਤਿ ਚੇਤਸੋ ਵੂਪਸਮਕਰਤ੍ਤਾ ‘‘ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਪ੍ਪਹਾਨਕਾਰੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵੁਦ੍ਧਤਂ ਪਨ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਵਿਨੋਦਕਾ ਵਿਨਯਧਰਾ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਚ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਹੇਤੁਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯਾਕਪ੍ਪਿਯਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਬਹੁਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਨਯਨਯੇਨੇਵ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਕਤਾਦਯੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ.

੨੦. ਦਸਮੇ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਾਵਬੋਧਸਮ੍ਭਵਤੋ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਅਨਵਕਾਸਾ ਏਵਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਬਾਹੁਸਚ੍ਚੇਨਪਿ…ਪੇ… ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਪਹੀਯਤੀ’’ਤਿ. ਕਾਮਂ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਪਰਿਪੁਚ੍ਛਕਤਾਹਿ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਅਟ੍ਠਵਤ੍ਥੁਕਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਪਹੀਯਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਰਤਨਤ੍ਤਯਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਮੂਲਿਕਾ ਸੇਸਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਤੀਣਿ ਰਤਨਾਨਿ ਆਰਬ੍ਭ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਬਹੁਲਸ੍ਸਪੀ’’ਤਿ. ਰਤਨਤ੍ਤਯਗੁਣਾਵਬੋਧੇਹਿ ‘‘ਸਤ੍ਥਰਿ ਕਙ੍ਖਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਅਸਮ੍ਭਵੋਤਿ. ਵਿਨਯੇ ਪਕਤਞ੍ਞੁਤਾ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਕਙ੍ਖਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੦੦੮; ਵਿਭ. ੯੧੫) ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਪਹਾਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਵਿਨਯੇ ਚਿਣ੍ਣਵਸੀਭਾਵਸ੍ਸਪੀ’’ਤਿ. ਓਕਪ੍ਪਨਿਯਸਦ੍ਧਾਸਙ੍ਖਾਤਅਧਿਮੋਕ੍ਖਬਹੁਲਸ੍ਸਾਤਿ ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁਨੋ ਅਨੁਪ੍ਪਵਿਸਨਸਦ੍ਧਾਸਙ੍ਖਾਤਅਧਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਬਹੁਲਸ੍ਸ. ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਞ੍ਚ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੁਪ੍ਪਾਦਨਮੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਦ੍ਧਾਯ ਵਾ ਤਂਨਿਨ੍ਨਪੋਣਤਾ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਨੀਵਰਣਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਚੇਵ ਪਚ੍ਚਯਘਾਤਸ੍ਸ ਚ ਵਿਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਨੀਵਰਣਪ੍ਪਹਾਨਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.