(੧੫) ੨. ਅਟ੍ਠਾਨਪਾਲ਼ਿ-ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ
੨੭੮. ਵਿਵਾਦੁਪਚ੍ਛੇਦਤੋਤਿ ਵਿਵਾਦੁਪਚ੍ਛੇਦਕਾਰਣਾ. ਦ੍ਵੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਯੋ ਵਿਵਾਦੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋਯੇਵੇਤ੍ਥ ਵਿਵਾਦੁਪਚ੍ਛੇਦੋ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਦੀਪੇਤਿਆਦਿਨਾ ਦੀਪਨ੍ਤਰੇਪਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਗੇਵ ਏਕਦੀਪੇਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯੇਥਾਤਿ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸ੍ਸ ਪਦੇਸੇ ਏਵ ਪਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਪਰਿਹਾਯੇਯ੍ਯ.
੨੭੯-੨੮੦. ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਭਾਵੋ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਦਿਗੁਣਾਨਂ ਯੋਗ੍ਗਭਾਵਤੋ. ਲਿਙ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਪੁਰਿਸਭਾਵੋ. ਹੇਤੂਤਿ ਮਨੋਵਚੀਪਣਿਧਾਨਪੁਬ੍ਬਿਕਾ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਦਾ. ਸਤ੍ਥਾਰਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਥੁਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵੋ. ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਤਿ ਕਮ੍ਮਕਿਰਿਯਵਾਦੀਸੁ ਤਾਪਸੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ. ਗੁਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਦਿਗੁਣਸਮ੍ਪਦਾ. ਅਧਿਕਾਰੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਅਧਿਕੋ ਕਾਰੋ, ਸਵਿਸੇਸਾ ਉਪਕਾਰਕਿਰਿਯਾ ਅਧਿਕੋ ਸਕ੍ਕਾਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਛਨ੍ਦੋਵ ਛਨ੍ਦਤਾ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਸਾਤਿਸਯੋ ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾਕੁਸਲਚ੍ਛਨ੍ਦੋ. ਅਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸਮੋਧਾਨਾਤਿ ਏਤੇਸਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਯੋਗੇਨ. ਅਭਿਨੀਹਾਰੋਤਿ ਕਾਯਪਣਿਧਾਨਂ. ਸਮਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਪਰਮਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਾ ਚਰਿਯਾਪਿਟਕਵਣ੍ਣਨਾਯ (ਚਰਿਯਾ. ਅਟ੍ਠ. ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾ) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰਮੇਵਾਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਲਕ੍ਖਣਤਾਯ ਸਤ੍ਤੁਤ੍ਤਮਾਦੀਹਿ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮੇਵ. ਨ ਹਿ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਕੋਸੋਹਿਤਵਤ੍ਥਗੁਯ੍ਹਤਾਦਿ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਦੁਤਿਯਪਕਤਿ ਚ ਨਾਮ ਪਠਮਪਕਤਿਤੋ ਨਿਹੀਨਾ ਏਵ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ਅਨਨ੍ਤਰਵਾਰੇ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ.
੨੮੧. ਇਧ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਤੋਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਪੁਰਿਸਭੂਤਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਤੋ. ਤੇਨ ਅਸਤਿਪਿ ਪੁਰਿਸਲਿਙ੍ਗੇ ਪੁਰਿਸਾਕਾਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਂਯੇਵ ਚ ਪੁਰਿਸਾਕਾਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤਂ ਕਾਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਸਮਾਨੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.
੨੯੦-੨੯੫. ‘‘ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਪਾਲ਼ਿਯਾ ਕਮ੍ਮਨਿਯਾਮੋ ਨਾਮ ਕਥਿਤੋ. ਸਮਞ੍ਜਨਂ ਸਮਙ੍ਗੋ, ਸਮਨ੍ਨਾਗਮੋ, ਸੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਮਙ੍ਗੀ, ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਸਮਞ੍ਜਨਸੀਲੋ ਵਾ ਸਮਙ੍ਗੀ, ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਉਪਕਰਣਸਮੁਦਾਯਤੋ ਪਭੁਤਿ ਆਯੂਹਨਵਸੇਨ ਆਯੂਹਨਸਮਙ੍ਗੀਤਾ, ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਕਚੇਤਨਾਵਸੇਨ ਚੇਤਨਾਸਮਙ੍ਗਿਤਾ. ਚੇਤਨਾਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ ਵਾ ਆਯੂਹਨਸਮਙ੍ਗਿਤਾ, ਤਂਤਂਚੇਤਨਾਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਚੇਤਨਾਸਮਙ੍ਗੀਤਾ. ਕਤੂਪਚਿਤਸ੍ਸ ਅਵਿਪਕ੍ਕਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਕਮ੍ਮਸਮਙ੍ਗਿਤਾ. ਕਮ੍ਮੇ ਪਨ ਵਿਪਚ੍ਚਿਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੇ ਵਿਪਾਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਵਿਪਾਕਸਮਙ੍ਗਿਤਾ. ਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਕਾਲਵਸੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਮਙ੍ਗਿਤਾ. ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਾਯੂਹਨਕ੍ਖਣੇਤਿ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਸਮੀਹਨਕ੍ਖਣੇ. ਤਥਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਦਂ ਆਕਡ੍ਢਤਿ. ਯਥਾ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਫਲਦਾਨਸਮਤ੍ਥਂ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਕਤਂ ਉਪਚਿਤਂ. ਵਿਪਾਕਾਰਹਨ੍ਤਿ ਦੁਤਿਯਭਵਾਦੀਸੁ ਵਿਪਚ੍ਚਨਾਰਹਂ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਉਪਪਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਉਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਕਮ੍ਮਂ, ਕਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਯੋਜਨਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਕਮ੍ਮਕਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਯਥਾਰਹਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਯਾਨਿਸ੍ਸ ਤਾਨਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ, ਤਾਨਿਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਓਲਮ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝੋਲਮ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਭਿਲਮ੍ਬਨ੍ਤਿ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੪੮) ਵਚਨਤੋ ਸਾਯਨ੍ਹੇ ਮਹਨ੍ਤਾਨਂ ਪਬ੍ਬਤਕੂਟਾਨਂ ਛਾਯਾ ਵਿਯ ਆਸਨ੍ਨਮਰਣਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤੇ ਸੁਪਿਨੇ ਵਿਯ ਵਿਪਚ੍ਚਿਤੁਂ ਕਤੋਕਾਸਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਪਤਿਟ੍ਠਤੇਵ. ਚਲਤੀਤਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ. ਏਕੇਨ ਹਿ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਤਜ੍ਜੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਉਪਟ੍ਠਿਤੇ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਵਸੇਨ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਤਦਞ੍ਞਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ. ਸੇਸਾ ਨਿਚ੍ਚਲਾ ਅਵਸੇਸਾ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਪਿ ਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਨਿਚ੍ਚਲਾ ਅਪਰਿਵਤ੍ਤਨਤੋ.
ਸੁਨਖਵਾਜਿਕੋਤਿ ਸੁਨਖੇਹਿ ਮਿਗਵਾਜਵਸੇਨ ਵਜਨਸੀਲੋ, ਸੁਨਖਲੁਦ੍ਦਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਲਸਨ੍ਥਰਣਪੂਜਨ੍ਤਿ ਭੂਮਿਤਲਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਸਨ੍ਥਰਣਪੂਜਂ. ਆਯੂਹਨਚੇਤਨਾ ਕਮ੍ਮਸਮਙ੍ਗਿਤਾਵਸੇਨਾਤਿ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸ੍ਸ ਅਪਰਾਪਰਂ ਆਯੂਹਨੇਨ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਕਚੇਤਨਾਯ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਕਪ੍ਪਨੇ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਯਕਰਞਾਣੇਨ ਅਖੇਪਿਤਤ੍ਤਾ ਯਥੂਪਚਿਤਕਮ੍ਮੁਨਾ ਚ ਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵਸ੍ਸ ਵਸੇਨ.
ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ. ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਖਣੇਤਿ ਆਯੂਹਨਕ੍ਖਣੇਯੇਵ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਮ੍ਮਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਗ੍ਗੋ ਵਾਰਿਤੋ, ਤਞ੍ਚੇ ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਪਾਕਵਾਰਂ ਲਭੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਗ੍ਗੋ ਵਾਰਿਤੋਤਿ ਚ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ. ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੋਪਿਸ੍ਸ ਵਾਰਿਤੋਵਾਤਿ. ਅਪਰੇ ਪਨ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਵਿਪਾਕਾਵਰਣਸ੍ਸ ਅਨੁਦ੍ਧਟਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਖਣੇ’’ਤਿ ਚ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਂ ਦੋਸਂ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ ‘‘ਆਯੂਹਿਤਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਯਦਾ ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਪਾਕਵਾਰਂ ਲਭਤੀਤਿ ਇਦਂ ਕਤੋਕਾਸਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਬਾਹਿਯਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਭਗਵਾ ਤਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ (ਪਾਰਾ. ੧੬੨ ਆਦਯੋ) ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਯਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸਮਙ੍ਗੀ’’ਤਿ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵਿਪਾਕੂਪਟ੍ਠਾਨਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ.
(ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.)
ਅਟ੍ਠਾਨਪਾਲ਼ਿਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਦੀਪਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.