(੧੪) ੧. ਪਠਮਏਤਦਗ੍ਗਵਗ੍ਗੋ

ਏਤਦਗ੍ਗਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੧੮੮. ਏਤਦਗ੍ਗੇਸੁ ਪਠਮਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇਤਿ ਅਜ੍ਜਦਿਵਸਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਙ੍ਗੁਲਗ੍ਗੇਨਾਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲਿਕੋਟਿਯਾ. ਅਮ੍ਬਿਲਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਅਮ੍ਬਿਲਕੋਟ੍ਠਾਸੋ. ਕੋਟਿਭੂਤਾਤਿ ਪਰਮਕੋਟਿਭੂਤਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਤਾਦਿਸਾਨਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਭਾਵਤੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਸੇਟ੍ਠਭੂਤਾਤਿਪਿ ਅਗ੍ਗਾ. ਏਤਦਗ੍ਗਸਨ੍ਨਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪਨਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਆਦੀਹਿ ਚਤੂਹਿਪਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਮਹਾਪਞ੍ਞਤਾਯ ਥੇਰੇਨ ਏਤਦਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਭਾਵਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਕਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਦ੍ਵੇ ਪਦਨ੍ਤਰਾਨੀਤਿ ਕਣ੍ਡਮ੍ਬਮੂਲੇ ਯੁਗਨ੍ਧਰਪਬ੍ਬਤੇਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਪਦਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ. ਮੁਣ੍ਡਪੀਠਕਨ੍ਤਿ ਯਂ ਸਤ੍ਤਙ੍ਗਂ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਂ ਵਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਕੇਵਲਂ ਮੁਣ੍ਡਕਪੀਠਂ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਵਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਏਵਂ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਾਯਸਕ੍ਖਿਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਨਾਮਕਾਯੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਵਸੇਨ ਸਕ੍ਖਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਦ੍ਯਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯਸ੍ਸ ਕਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਪਸ੍ਸਥਾਤਿ ਤੇਸਂ ਬਹੁਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਸਮੂਹਸ੍ਸ ਏਕਭਾਵਂ. ਆਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਆਕਾਰਂ. ਮਹਾਜਨੋਤਿ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਸਬ੍ਬੋ ਮਹਾਜਨੋ. ਯਥਾ ਨਿਰਯਦਸ੍ਸਨਂ ਸਂਵੇਗਜਨਨਤ੍ਥਂ, ਏਵਂ ਦੇਵਲੋਕਦਸ੍ਸਨਮ੍ਪਿ ਸਂਵੇਗਜਨਨਤ੍ਥਮੇਵ ‘‘ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾਯਂ ਸਗ੍ਗਕਥਾ ਵਿਯ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮੁਪੇਤੋਪਿ ਸਗ੍ਗੋ ਅਨਿਚ੍ਚੋ ਅਦ੍ਧੁਵੋ ਚਵਨਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ. ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮਪਣ੍ਣਾਸਾਯ ਮੁਚ੍ਛਨਾਹਿ ਯਥਾ ਕਾਮੇਨ ਨਿਵਾਦੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਏਵਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ.

ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਪਞ੍ਚਕਂ ਪਞ੍ਹਨ੍ਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਪਞ੍ਹਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਖੀਣਾਸਵਪਞ੍ਹਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਪਞ੍ਹਪਞ੍ਚਕਂ. ਪਠਮਂ…ਪੇ… ਪੁਚ੍ਛੀਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਵਿਸਯੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਯਥਾਭਿਨੀਹਾਰਂ ਯਥਾਸਕਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਨੀਹਾਰੇਨ ਪਠਮਭੂਮਿਯਾਦਯੋ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਿਸਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਵਿਸਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਕਥਯਿਂਸੂ’’ਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛੀਤਿ –

‘‘ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਾਸੇ, ਯੇ ਚ ਸੇਖਾ ਪੁਥੂ ਇਧ;

ਤੇਸਂ ਮੇ ਨਿਪਕੋ ਇਰਿਯਂ, ਪੁਟ੍ਠੋ ਪਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਰਿਸਾ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੧੦੪੪) –

ਇਦਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਤਾ ਞਾਤਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਾ, ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਾ ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਿਨਾ ਅਸੇਕ੍ਖਾ ਕਥਿਤਾ. ਪੁਥੁ-ਸਦ੍ਦੋ ਉਭਯਤ੍ਥਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਯੇ ਪੁਥੂ ਸਙ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਾ, ਯੇ ਚ ਪੁਥੂ ਸੇਖਾ’’ਤਿ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਮੇ ਪੁਟ੍ਠੋਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ, ਮਯਾ ਪੁਟ੍ਠੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਰਿਯਨ੍ਤਿ ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿਯਾ ਆਗਮਨਪ੍ਪਟਿਪਦਂ. ਇਰਿਯਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿਂ ਅਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿਞ੍ਚ ਏਤਾਯਾਤਿ ਇਰਿਯਾ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਇਰਿਯਂ ਆਗਮਨਪ੍ਪਟਿਪਦਂ ਮਯਾ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪਬ੍ਰੂਹਿ ਕਥੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਕਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ਪਞ੍ਹਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਮਂ ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਗਮਨਪ੍ਪਟਿਪਦਂ ਪੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਹੇ ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਗਮਨਪ੍ਪਟਿਪਦਾ ਨਾਮ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਬਹੂਹਿਪਿ ਮੁਖੇਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਕਥੇਤੁਂ, ਕਤਰਾਕਾਰੇਨ ਨੁ ਖੋ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇ ਕਙ੍ਖਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ…ਪੇ… ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ. ਪੁਚ੍ਛਿਤਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ਪਟਿਭਾਨੇ ਅਸਤਿ ਦਿਸਾਵਿਲੋਕਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਭਾਵੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮ…ਪੇ... ਨਾਸਕ੍ਖੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਹੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਹੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਂ.

ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਿਲਮਨਭਾਵਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਹੇ ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖੋ, ਅਜ੍ਝਾਸਯੇ ਮੇ ਕਙ੍ਖਮਾਨੋ ਕਿਲਮਤੀ’’ਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਿਲਮਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ. ਚਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕਕਾਯਪਰਿਗ੍ਗਹਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਖਨ੍ਧਮੁਖੇਨ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਭੂਤਮਿਦਨ੍ਤਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਹਿ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਖਨ੍ਧਵਸੇਨ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਹੋਸਿ ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਯਾ ਨਯੇ ਅਦਿਨ੍ਨੇ ਕਥੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਦਿਨ੍ਨੇ ਪਨ ਨਯੇ ਮਮਜ੍ਝਾਸਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧਵਸੇਨ ਕਥੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਹ ਨਯਦਾਨੇਨ ਸੋ ਪਞ੍ਹੋ ਨਯਸਤੇਨ ਨਯਸਹਸ੍ਸੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਭਗਵਾ, ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਸੁਗਤਾ’’ਤਿ.

ਅਰੂਪਾਵਚਰੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਸਮ੍ਭਰਣਸ੍ਸ ਅਨੋਕਾਸਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਭਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ, ਲਦ੍ਧਬ੍ਯਾਕਰਣਾਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਬ੍ਬਦੇਸਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰੂਪਾਵਚਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਵਸਿਤਾਸਮ੍ਭਵਤੋ ਅਰੂਪਾਵਚਰੇ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਰੂਪਾਵਚਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ.

ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਜਾਤਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪੀਤਿ ਅਤਿਰੇਕਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ. ਸਮਾਗਤਾਨਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਜਾਨਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਂ ਬਾਲਾਨਂ. ਕਨ੍ਦੇਯ੍ਯੁਂ ਤੇ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਅਪਞ੍ਞਾਤਿ ਤੇ ਏਵਂ ਸਮਾਗਤਾ ਅਪਞ੍ਞਾ ਇਮੇ ਬਾਲਤ੍ਤਾ ਸਸਾ ਵਿਯ ਵਸ੍ਸਸਤਮ੍ਪਿ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਰੋਦੇਯ੍ਯੁਂ ਪਰਿਦੇਵੇਯ੍ਯੁਂ. ਰੋਦਮਾਨਾਪਿ ਪਨ ਅਤ੍ਥਂ ਵਾ ਕਾਰਣਂ ਵਾ ਨੇਵ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਏਕੋਵ ਸੇਯ੍ਯੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸਪਞ੍ਞੋਤਿ ਏਵਰੂਪਾਨਂ ਬਾਲਾਨਂ ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਤੋਪਿ ਏਕੋ ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸੋਵ ਸੇਯ੍ਯੋ ਵਰਤਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੀਦਿਸੋ ਸਪਞ੍ਞੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਯੋ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਜੇਟ੍ਠਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਵਿਯ ਯੋ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਸੋ ਤਾਦਿਸੋ ਸਪਞ੍ਞੋ ਵਰਤਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਤਿਯੇ ਪਰੋਸਤਜਾਤਕੇ ਝਾਯੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਤ੍ਥਂ ਜਾਨਿਤੁਂ ਸਮਾਹਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਤਤਿਯਜਾਤਕੇ ਯੇ ਸਞ੍ਞਿਨੋਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਲਾਭਿਨੋ ਅਵਸੇਸਚਿਤ੍ਤਕਸਤ੍ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਪਿ ਦੁਗ੍ਗਤਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਲਾਭਤੋ ਤੇਪਿ ਦੁਗ੍ਗਤਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪਗਤਾ ਸਞ੍ਞੀਭਵੇ. ‘‘ਸਞ੍ਞਾ ਰੋਗੋ ਸਞ੍ਞਾ ਗਣ੍ਡੋ ਸਞ੍ਞਾ ਸਲ੍ਲ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੪) ਹਿ ਤੇ ਸਞ੍ਞਾਯ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਿਨੋ. ਯੇਪਿ ਅਸਞ੍ਞਿਨੋਤਿ ਅਸਞ੍ਞੀਭਵੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇ ਅਚਿਤ੍ਤਕਸਤ੍ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਪਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾਯੇਵ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਲਾਭਤੋ ਦੁਗ੍ਗਤਾਯੇਵ. ਝਾਨਸੁਖਂ ਅਨਙ੍ਗਣਂ ਨਿਦ੍ਦੋਸਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦੋਸਾਭਾਵਤੋ. ਬਲਵਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਸਭਾਵੇਨਪਿ ਤਂ ਅਨਙ੍ਗਣਂ ਨਾਮ ਜਾਤਂ. ਨੇਵਸਞ੍ਞੀ ਨਾਸਞ੍ਞੀਤਿ ਆਹਾਤਿ ਅਤੀਤੇ ਕਿਰ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਕਾਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇਹਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਨੇਵਸਞ੍ਞੀ ਨਾਸਞ੍ਞੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਪੁਰਿਮਜਾਤਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਤਾਪਸਾ ਜੇਟ੍ਠਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਸ੍ਸ ਕਥਂ ਨ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਆਭਸ੍ਸਰਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

ਚਤੁਤ੍ਥਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ੧.੧.੧੩੫) ਚਨ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਯ ਆਭਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਚਨ੍ਦਾਭਂ, ਓਦਾਤਕਸਿਣਂ. ਸੂਰਿਯਾਭਨ੍ਤਿ ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਯ ਆਭਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸੂਰਿਯਾਭਂ, ਪੀਤਕਸਿਣਂ. ਯੋਧ ਪਞ੍ਞਾਯ ਗਾਧਤੀਤਿ ਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਇਧ ਸਤ੍ਤਲੋਕੇ ਇਦਂ ਕਸਿਣਦ੍ਵਯਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਗਾਧਤਿ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪ੍ਪਵਿਸਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਹਤਿ. ਅਵਿਤਕ੍ਕੇਨ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨੇਨ ਆਭਸ੍ਸਰੂਪਗੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਥਾ ਕਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧੇਨ ਦੁਤਿਯੇਨ ਝਾਨੇਨ ਆਭਸ੍ਸਰਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੂਪਗੋ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਇਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ (ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੧੩੫ ਚਨ੍ਦਾਭਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ) – ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਕਾਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇਹਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ‘‘ਚਨ੍ਦਾਭਂ ਸੂਰਿਯਾਭ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਆਭਸ੍ਸਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਤਾਪਸਾ ਜੇਟ੍ਠਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਸ੍ਸ ਨ ਸਦ੍ਦਹਿਂਸੁ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਠਿਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.

ਪਞ੍ਚਮਜਾਤਕੇ ਆਸੀਸੇਥੇਵਾਤਿ ਆਸਾਚ੍ਛੇਦਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਆਸਂ ਕਰੇਯ੍ਯੇਵ. ਨ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨ ਨਿਬ੍ਬੇਦਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੋਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਇਚ੍ਛਿਨ੍ਤਿ ਅਹਞ੍ਹਿ ਸਟ੍ਠਿਹਤ੍ਥਾ ਨਰਕਾ ਉਟ੍ਠਾਨਂ ਇਚ੍ਛਿਂ, ਸੋਮ੍ਹਿ ਤਥੇਵ ਜਾਤੋ, ਤਤੋ ਉਟ੍ਠਿਤੋਯੇਵਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.

ਅਤੀਤੇ (ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੪.੧੩.ਸਰਭਮਿਗਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ) ਕਿਰ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਰਭਮਿਗਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਪਟਿਵਸਤਿ. ਰਾਜਾ ਮਿਗਵਿਤ੍ਤਕੋ ਅਹੋਸਿ ਥਾਮਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਏਕਦਿਵਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਮਚ੍ਚੇ ਆਹ – ‘‘ਯਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸੇਨ ਮਿਗੋ ਪਲਾਯਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਸੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਸਰਭਮਿਗੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਰਞ੍ਞੋ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨੇਨ ਪਲਾਯਿ. ਅਥ ਨਂ ਅਮਚ੍ਚਾ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡੇਸੁਂ. ਰਾਜਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮੇ ਮਂ ਪਰਿਹਾਸਨ੍ਤਿ, ਮਮ ਪਮਾਣਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਗਾਲ਼੍ਹਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਿਕੋਵ ਖਗ੍ਗਂ ਆਦਾਯ ‘‘ਸਰਭਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੇਗੇਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿ. ਅਥ ਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੀਣਿ ਯੋਜਨਾਨਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿ. ਸਰਭੋ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਰਾਜਾਪਿ ਪਾਵਿਸਿਯੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਸਰਭਮਿਗਸ੍ਸ ਗਮਨਮਗ੍ਗੇ ਸਟ੍ਠਿਹਤ੍ਥਮਤ੍ਤੋ ਮਹਾਪੂਤਿਪਾਤਨਰਕਆਵਾਟੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਤਿਂਸਹਤ੍ਥਮਤ੍ਤਂ ਉਦਕੇਨ ਪੁਣ੍ਣੋ ਤਿਣੇਹਿ ਚ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ. ਸਰਭੋ ਉਦਕਗਨ੍ਧਂ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾਵ ਆਵਾਟਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਥੋਕਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਗਤੋ. ਰਾਜਾ ਪਨ ਉਜੁਕਮੇਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਤਿ.

ਸਰਭੋ ਤਸ੍ਸ ਪਦਸਦ੍ਦਂ ਅਸੁਣਨ੍ਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਰਕਆਵਾਟੇ ਪਤਿਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਉਦਕੇ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠੇ ਕਿਲਮਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇਨ ਕਤਾਪਰਾਧਂ ਹਦਯੇ ਅਕਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਜਾਤਕਾਰੁਞ੍ਞੋ ‘‘ਮਾ ਮਯਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਵਰਾਕੋ ਨਸ੍ਸਤੁ, ਇਮਮ੍ਹਾ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਾ ਮੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਵਾਟਤੀਰੇ ਠਿਤੋ ‘‘ਮਾ ਭਾਯਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਹਂ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਾ ਮੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਯਪੁਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤੁਂ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਧਰਣਤ੍ਥਾਯ ਸਿਲਾਯ ਯੋਗ੍ਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਜ੍ਝਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਗਤਂ ਰਾਜਾਨਂ ਸਟ੍ਠਿਹਤ੍ਥਾ ਨਰਕਾ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਾ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸੇਨਾਯ ਅਵਿਦੂਰੇ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਓਵਾਦਮਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਸੇਨਙ੍ਗਪਰਿਵੁਤੋ ਨਗਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਕਲਰਟ੍ਠਵਾਸਿਨੋ ਪਞ੍ਚ ਸੀਲਾਨਿ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਸਿ. ਮਹਾਸਤ੍ਤੇਨ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤਗੁਣਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਂ ਨਾਨਗ੍ਗਰਸਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਲਙ੍ਕਤਸਯਨੇ ਸਯਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੂਸਕਾਲੇ ਮਹਾਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਸਯਨਪਿਟ੍ਠੇ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪੀਤਿਪੁਣ੍ਣੇਨ ਹਦਯੇਨ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਸੀਸੇਥੇਵ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਇਮਾ ਛ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਹਿਤਾ ਹਿਤਾ ਚਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਫਸ੍ਸਾ ਸੁਖਫਸ੍ਸਾ ਚ, ਮਰਣਫਸ੍ਸਾ, ਜੀਵਿਤਫਸ੍ਸਾਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤ੍ਤਾਨਞ੍ਹਿ ਮਰਣਫਸ੍ਸੋ ਅਹਿਤੋ, ਜੀਵਿਤਫਸ੍ਸੋ ਹਿਤੋ. ਤੇਸਂ ਅਚਿਨ੍ਤਿਤੋ ਮਰਣਫਸ੍ਸੋ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਚਿਨ੍ਤਿਤਮ੍ਪੀਤਿ ਮਯਾ ‘‘ਆਵਾਟੇ ਪਤਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ, ‘‘ਸਰਭਂ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ. ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਮੇ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ ਨਟ੍ਠਂ, ਅਚਿਨ੍ਤਿਤਮੇਵ ਜਾਤਨ੍ਤਿ ਉਦਾਨਵਸੇਨ ਵਦਤਿ. ਭੋਗਾਤਿ ਯਸਪਰਿਵਾਰਾ, ਏਤੇ ਚਿਨ੍ਤਾਮਯਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਞਾਣਵਤਾ ਵੀਰਿਯਮੇਵ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ. ਵੀਰਿਯਵਤੋ ਹਿ ਅਚਿਨ੍ਤਿਤਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿਯੇਵ.

ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਹਿ. ਪੁਰੋਹਿਤੋ ਪਾਤੋਵ ਸੁਖਸੇਯ੍ਯਪੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤੋ ਤਸ੍ਸ ਉਦਾਨਗੀਤਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਰਾਜਾ ਹਿਯ੍ਯੋ ਮਿਗਵਂ ਅਗਮਾਸਿ, ਤਤ੍ਥ ਸਰਭਮਿਗਂ ਵਿਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤੇਨ ਮਞ੍ਞੇ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਉਦਾਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੁਮਜ੍ਜਿਤੇ ਆਦਾਸੇ ਮੁਖਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਛਾਯਾ ਵਿਯ ਰਞ੍ਞਾ ਚ ਸਰਭੇਨ ਚ ਕਤਕਾਰਣਂ ਪਾਕਟਂ ਅਹੋਸਿ, ਸੋ ਨਖਗ੍ਗੇਨ ਦ੍ਵਾਰਂ ਆਕੋਟੇਸਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਕੋ ਏਸੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਹਂ, ਦੇਵ, ਪੁਰੋਹਿਤੋਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਏਹਾਚਰਿਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਜਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ‘‘ਅਹਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਯਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਕਤਕਾਰਣਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਏਕਂ ਸਰਭਮਿਗਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਨ੍ਤੋ ਨਰਕੇ ਪਤਿਤੋ, ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਸਰਭੋ ਸਿਲਾਯ ਯੋਗ੍ਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਰਕਤੋ ਉਦ੍ਧਰਿ, ਸੋ ਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਰਭਂ ਗਿਰਿਦੁਗ੍ਗਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਸਰੀਤਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿ. ਵਿਕ੍ਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਰਣਤ੍ਥਾਯ ਕਤਪਰਕ੍ਕਮਂ. ਅਨੁਜੀਵਸੀਤਿ ਉਪਜੀਵਸਿ, ਤਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵੇਨ ਤਯਾ ਜੀਵਿਤਂ ਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮੁਦ੍ਧਰੀਤਿ ਉਦ੍ਧਰਣਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਿਲਾਯ ਯੋਗ੍ਗਂ ਸਰਭੋ ਕਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਿਲਾਯ ਸੋਪਾਨਸਦਿਸਾਯ ਨਰਕਤੋ ਉਦ੍ਧਰਣਯੋਗ੍ਗਤਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ. ਅਲੀਨਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਕੋਚਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ. ਤ ਮਿਗਂ ਵਦੇਸੀਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਸਰਭਮਿਗਂ ਇਧ ਸਿਰਿਸਯਨੇ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਵਣ੍ਣੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ, ‘‘ਅਯਂ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਮਿਗਵਂ ਆਗਤੋ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਜਾਨਾਤਿ, ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਨੁ ਤਤ੍ਥੇਵਾ’’ਤਿ ਨਵਮਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਭਿਂਸਰੂਪਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਨੁ ਤੇ ਞਾਣਂ ਬਲਵਜਾਤਿਕਂ, ਤੇਨੇਤਂ ਜਾਨਾਸੀਤਿ ਵਦਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਨਾਹਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧੋ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਅਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਤਯਾ ਕਥਿਤਗਾਥਾਯ ਪਨ ਮਯ੍ਹਂ ਅਤ੍ਥੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤੀ’’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਚੇਵਹ’’ਨ੍ਤਿ ਦਸਮਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਭਾਸਿਤਾਨਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਅਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਭਾਸਿਤਾਨਂ. ਅਤ੍ਥਂ ਤਦਾਨੇਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਂ ਆਨੇਨ੍ਤਿ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤੋ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਅਤੀਤੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.

ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰਾਦਯੋਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਯਾਥਾਵਸਰਸਗੁਣਵਸੇਨਾਤਿ ਯਥਾਸਭਾਵਗੁਣਵਸੇਨ. ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਵਸੇਨ ਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨ ਸੁਚਿਰਂ ਸੁਨਿਪੁਣਂ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਪਰਿਚ੍ਛੇਦਜਾਨਨਵਸੇਨ ਚ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਹਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਾਕਟੋਵ ਹੋਤੀਤਿ ਸਤਿਪਞ੍ਞਾਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ ਪਾਕਟੋ ਵਿਭੂਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋਤਿ ਸਾਵਕੇਸੁ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਞਾਤਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ. ਸਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਏਤਦਗ੍ਗੇਸੂਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਏਤਦਗ੍ਗਸੁਤ੍ਤੇਸੁ, ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਵਾ ਏਤਦਗ੍ਗਟ੍ਠਪਨੇਸੁ.

ਧੁਰਪਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਪਮੁਖਭੂਤਾਨਿ ਬਾਹਿਰਪਤ੍ਤਾਨਿ. ਨਵੁਤਿਹਤ੍ਥਾਨੀਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇਨ ਨਵੁਤਿਰਤਨਾਨਿ. ਪਦੁਮੇਨੇਵ ਤਂ ਤਂ ਪਦੇਸਂ ਉਤ੍ਤਰਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤੀਤਿ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ, ਭਗਵਾ. ਗਨ੍ਧਦਾਮਮਾਲਾਦਾਮਾਦੀਹੀਤਿ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਪਤ੍ਤਦਾਮਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਧਦਾਮੇਹਿ ਕਤਮਾਲਾ ਗਨ੍ਧਦਾਮਂ. ਲਵਙ੍ਗਤਕ੍ਕੋਲਜਾਤਿਪੁਪ੍ਫਾਦੀਹਿ ਕਤਮਾਲਾ ਮਾਲਾਦਾਮਂ. ਤਮਾਲਪਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਕਤਮਾਲਾ ਪਤ੍ਤਦਾਮਂ. ਵਙ੍ਗਪਟ੍ਟੇਤਿ ਵਙ੍ਗਦੇਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਘਨਸੁਖੁਮਵਤ੍ਥੇ. ਉਤ੍ਤਮਸੁਖੁਮਵਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਕਾਸਿਕਵਤ੍ਥਮਾਹ.

ਤੇਪਰਿਵਟ੍ਟਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਚ੍ਚਵਸੇਨ, ‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਂ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ, ‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਤਵਸੇਨ ਚ ਤੀਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਪਰਿਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਤਯੋ ਪਰਿਵਟ੍ਟਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਂ, ਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਮੇਵ ਤੇਪਰਿਵਟ੍ਟਂ, ਤੇਪਰਿਵਟ੍ਟਞ੍ਚ ਤਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਞ੍ਚਾਤਿ ਤੇਪਰਿਵਟ੍ਟਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਂ, ਤਦੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਾਲਿਗਬ੍ਭਂ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯਾਤਿ ਸਾਲਿਗਬ੍ਭਂ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਸਾਲਿਖੀਰਰਸਂ ਆਦਾਯ. ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਖੀਰਪਾਯਸਂ ਪਚਾਪੇਮ. ਵੇਣਿਯੋ ਪੁਰਿਸਭਾਵਵਸੇਨ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਕਲਾਪਕਰਣੇ ਕਲਾਪਗ੍ਗਂ. ਖਲੇ ਕਲਾਪਾਨਂ ਠਪਨਦਿਵਸੇ ਖਲਗ੍ਗਂ. ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵੀਹੀਨਂ ਰਾਸਿਕਰਣਦਿਵਸੇ ਖਲਭਣ੍ਡਗ੍ਗਂ. ਕੋਟ੍ਠੇਸੁ ਹਿ ਧਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਕ੍ਖਿਪਨਦਿਵਸੇ ਕੋਟ੍ਠਗ੍ਗਂ.

ਦ੍ਵੇ ਗਤਿਯੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਏਵ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਯੋ, ਦ੍ਵੇ ਨਿਟ੍ਠਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੁਮਾਰੇ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੇਤਿ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਮਾਣਵਸ੍ਸੇਵ ਲਦ੍ਧਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇਪਿ ਛ ਜਨਾ ਪੁਤ੍ਤੇ ਅਨੁਸਾਸਿਂਸੁ. ਬੋਧਿਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਪਾਚੀਨਪਸ੍ਸਂ ਅਚਲਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ, ਯਂ ‘‘ਵਜਿਰਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਮਹਤਂ ਮਹਤਿਯੋ ਵਹਤੀਤਿ ‘‘ਪਾਚੀਨਮੁਖੋ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਚੀਨਲੋਕਧਾਤੁਅਭਿਮੁਖੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਪਿ ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਘਾਤਂ ਮਹਾਵਿਸਯਞ੍ਚਾਤਿ. ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਮਂ ਤਚੋ ਚ ਨ੍ਹਾਰੁ ਚ, ਅਟ੍ਠਿ ਚ ਅਵਸਿਸ੍ਸਤੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੮੪; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੨, ੨੩੭; ਅ. ਨਿ. ੨.੫; ਮਹਾਨਿ. ੧੯੬) ਵੁਤ੍ਤਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ.

ਇਦਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ‘‘ਕਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਪਠਮਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੪; ੨.੩੪੧; ਮਹਾਵ. ੧੦) ਸਬ੍ਬਮੇਵ. ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਤ੍ਤਮੇਵ ਤਥਾ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ. ਪੁਪ੍ਫਿਤਫਲਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਸਬ੍ਬਪਾਲਿਫੁਲ੍ਲਂ, ਮਗ੍ਗਫਲੇਹਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਫਲਭਾਰਭਰਿਤਞ੍ਚ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪੁਪ੍ਫਿਤਂ ਫਲਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਪਕ੍ਕਮਿਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਗੁਣਾਤਿਰੇਕਤਂ ਬਹੁ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਅਪਕ੍ਕਮਿਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਦਹਤੀਰੇਯੇਵ.

ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ-ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੧੮੯-੧੯੦. ਦੁਤਿਯਤਤਿਯੇਸੁ ਇਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਨ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਤਿਸਯਤ੍ਥਵਿਸਯੋਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਤਿਸਯਿਕਇਦ੍ਧਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਹ ਪਂਸੂਹਿ ਕੀਲ਼ਿਂਸੂਤਿ ਸਹਪਂਸੁਕੀਲ਼ਿਤਾ. ਇਧਲੋਕਤ੍ਤਭਾਵਮੇਵਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਅਤ੍ਤਭਾਵਮੇਵ. ਸੋਲ਼ਸ ਪਞ੍ਞਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯੇ ਅਨੁਪਦਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਦੇਸਨਾਯ ‘‘ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਪੁਥੁਪਞ੍ਞੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਜਵਨਪਞ੍ਞੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੯੩) ਏਵਮਾਗਤਾ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਦਿਕਾ ਛ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸੁਤ੍ਤੇ ਆਗਤਾ ਨਵਾਨੁਪੁਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਪਞ੍ਞਾ, ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਤਿ ਇਮਾ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਾ ਪਞ੍ਞਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ.

ਪਞ੍ਹਸਾਕਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਨਵਸੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਚ ਸਾਕਚ੍ਛਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਉਪਞ੍ਞਾਤਂ ਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧਨਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਉਪਞ੍ਞਾਤਂ ਮਗ੍ਗਂ, ਞਾਤੋ ਚੇਵ ਉਪਗਤੋ ਚ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਅਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਮਰਣੇ ਸਤਿ ਅਮਤੇਨਪਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਉਪਞ੍ਞਾਤਂ, ਅਨੁਮਾਨਞਾਣੇਨ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਞਾਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਮਗ੍ਗਨ੍ਤੋ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਨੇਸਂ ਪਰਿਸਾਯਾਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਨਂ ਪਰਿਵਾਰਭੂਤਪਰਿਸਾਯ. ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇਤਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇ ਦ੍ਵੇ ਮਹਾਨੁਭਾਵੇ ਸਾਵਕੇ. ਠਾਨਨ੍ਤਰੇਤਿ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਤੇ ਠਾਨਨ੍ਤਰੇ ਠਪੇਸਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਸਾਵਕੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਮਹਾਥੇਰਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸਯੋਗੇਨ ‘‘ਮਹਾਸਾਵਕਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਇਮੇਯੇਵ ਪਨ ਸਾਵਕੇਸੁ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਭੂਤਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ‘‘ਮਹਾਸਾਵਕਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਦ੍ਵੇਪਿ ਮਹਾਸਾਵਕੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੧੯੧. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਯਸ੍ਮਾ ਧੁਤਵਾਦਧੁਤਧਮ੍ਮਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ ਧੁਤਮੂਲਕਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਧੁਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਆਰਦ੍ਧਂ, ਤਤ੍ਥ ਕਿਲੇਸੇ ਧੁਨਿ ਧੁਤਵਾਤਿ ਧੁਤੋ, ਧੁਤਕਿਲੇਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਕਿਲੇਸਧੁਨਨੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ, ਕਿਲੇਸਧੁਨਨੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਚ ਸਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਂ ਧੁਤਸਞ੍ਞਿਤਂ ਕਿਲੇਸਧੁਨਨਧਮ੍ਮਂ ਵਦਤਿ, ਪਰੇ ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਧੁਤਵਾਦੋ. ਚਤੁਕ੍ਕਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਏਤ੍ਥ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਯਿਦਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਸੋ ਅਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧੁਤਭੂਤਸ੍ਸ ਧੁਤਭੂਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਧੁਤਧਮ੍ਮਾ. ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਤਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਏਵ. ਕਿਲੇਸੇ ਸਮ੍ਮਾ ਲਿਖਤਿ ਤਚ੍ਛਤੀਤਿ ਸਲ੍ਲੇਖੋ, ਕਿਲੇਸਜੇਗੁਚ੍ਛੀ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਸਲ੍ਲੇਖਤਾ. ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚਤੀਤਿ ਪਵਿਵੇਕੋ, ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਬਹੁਲੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਪਵਿਵੇਕਤਾ. ਇਮਿਨਾ ਸਰੀਰਟ੍ਠਪਨਮਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਇਦਮਟ੍ਠਿ ਤ੍ਥ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਟ੍ਠ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਇਦਮਟ੍ਠਿਤਾ, ਇਮੇਹਿ ਵਾ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਤ੍ਥਿ ਇਦਮਟ੍ਠਿ, ਯੇਨ ਞਾਣੇਨ ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਨਾਮ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਙ੍ਗਾਦੀਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਧੁਤਗੁਣੇ ਸਮਾਦਿਯਤਿ ਚੇਵ ਪਰਿਹਰਤਿ ਚ, ਤਂ ਞਾਣਂ ਇਦਮਟ੍ਠਿਤਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਇਦਮਟ੍ਠਿਤਾ ਞਾਣਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਧੁਤਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮਾਤਿ ਧੁਤਙ੍ਗਸੇਵਨਾਯ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਨਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਧੁਨਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਧੁਤੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਾਯ ਧੁਤਙ੍ਗਚੇਤਨਾਯ ਉਪਕਾਰਕਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਧੁਤਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮ. ਅਨੁਪਤਨ੍ਤੀਤਿ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਾ ਤਪ੍ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤਦੁਭਯਸ੍ਸੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਭਾਵਤੋ. ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਤ੍ਥੂਸੂਤਿ ਧੁਤਙ੍ਗਸੇਵਨਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੂਸੁ ਪਹਾਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੂਸੁ.

ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਙ੍ਗਂ…ਪੇ… ਨੇਸਜ੍ਜਿਕਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸੋਪਿ ਪੇਯ੍ਯਾਲਨਯੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਯਦੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੨ ਆਦਯੋ) ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਧੁਤਵਾਦਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਥੇਰਸ੍ਸ ਧੁਤਭਾਵੋਪਿ ਗਹਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਧੁਤਵਾਦਾਨ’’ਨ੍ਤੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਮਹਾਤਿ ਅਭਿਨੀਹਾਰਾਦਿਮਹਨ੍ਤਤਾਯਪਿ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਿਤਾਯਪਿ ਅਯਂ ਥੇਰੋ ਮਹਾ, ਗੁਣਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਪਸਂਸਾਵਚਨਮੇਵ ਵਾ ਏਤਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਯਦਿਦਂ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪੋਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ’’ਤਿ.

ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਵਤ੍ਥੁਤ੍ਤਯੇ ਸਞ੍ਜਾਤਪ੍ਪਸਾਦਤਾਯ ਉਪਾਸਕਭਾਵੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਉਪੋਸਥਙ੍ਗਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਭਾਵਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਚ੍ਚਕਾਰੋਤਿ ਸਚ੍ਚਭਾਵਾਵਹੋ ਕਾਰੋ, ਅਵਿਸਂਵਾਦਨਵਸੇਨ ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਸਾਧਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੋਲਾਹਲਨ੍ਤਿ ਕੁਤੂਹਲਵਿਪ੍ਫਾਰੋ. ਸਤ੍ਥਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਸਤ੍ਤਮੇ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਵਨਯੋਗ੍ਗਂ ਕਾਲਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ਦਿਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਕਥੇਤਿ, ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਸਕਲਯਾਮਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਆਹ – ‘ਭੋਤਿ ਕਿਂ ਰਤ੍ਤਿਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਿਸ੍ਸਸਿ ਦਿਵਾ’’’ਤਿ. ਵਿਸ੍ਸਾਸਿਕੋਤਿ ਵਿਸ੍ਸਾਸਿਕਭਾਵੋ. ‘‘ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸੋ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ.

ਦ੍ਵੇ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਪੂਰਿਤਪਾਰਮਿਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਸਾ ਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਸੋਤਪਤਿਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਹ. ਅਦਿਨ੍ਨਵਿਪਾਕਸ੍ਸਾਤਿ ਅਵਿਪਕ੍ਕਵਿਪਾਕਸ੍ਸ. ਭਦ੍ਦਕੇ ਕਾਲੇਤਿ ਯੁਤ੍ਤੇ ਕਾਲੇ. ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਨ ਲਕ੍ਖਿਤਂ ਛਣਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇ ਅਨੁਭਵਿਤਬ੍ਬਛਣਾਨਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਾਨਿ ਨਾਮ, ਇਤਰਾਨਿ ਪਨ ਛਣਾਨਿ ਨਾਮ. ਸਮ੍ਮਾਪਤਿਤਦੁਕ੍ਖਤੋ ਵਿਮੋਚਨੇਨ ਤਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਹਤਾਯ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਲਭਾਪਨਤੋ ਚ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਂ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਪਦੁਮਾਨਂ. ਓਲਮ੍ਬਕਾਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਰਤਨਵਿਚਿਤ੍ਤਾ ਰਤਨਦਾਮਾ. ਪੁਞ੍ਞਨਿਯਾਮੇਨਾਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵਸਿਦ੍ਧੇਨ ਨਿਯਾਮੇਨ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਬਾਰਾਣਸਿਰਜ੍ਜਂ ਦਾਤੁਂ ਕਤੋਕਾਸੋ. ਫੁਸ੍ਸਰਥਨ੍ਤਿ ਮਙ੍ਗਲਰਥਂ. ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਉਣ੍ਹੀਸਵਾਲਬੀਜਨਿਖਗ੍ਗਮਣਿਪਾਦੁਕਾਨਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਰਾਜਕਕੁਧਭਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਸੀਹਾਸਨਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਾਰੁਪਨਕਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਪਾਰੁਪਨਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਦਸਨ੍ਤਂ. ਦਿਬ੍ਬਵਤ੍ਥਦਾਯਿਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵਚੋਦਿਤੋ ‘‘ਨਨੁ ਤਾਤਾ ਥੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਅਹੋ ਤਪਸ੍ਸੀਤਿ ਅਹੋ ਕਪਣੋ ਅਹਂ ਰਾਜਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨਂ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ. ਚਙ੍ਕਮਨਸਤਾਨੀਤਿ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਦ੍ਯਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਹਿ ਅਗ੍ਗਿਸਾਲਾਦੀਨਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨਿ ਠਾਨਾਨਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਸਾਧੁਕੀਲ਼ਿਤਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਾਨਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਟ੍ਠਾਨੇ ਕਾਤਬ੍ਬਸਕ੍ਕਾਰਂ ਵਦਤਿ. ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਿ, ਨਿਰੋਗਾ ਅਯ੍ਯਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਾ ਦੇਵਾਤਿ ਦੇਵੀ ਪਟਿਵਚਨਂ ਅਦਾਸਿ. ਪਟਿਯਾਦੇਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਤ੍ਵਾ. ਸਮਣਕਪਬ੍ਬਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਸਮਿਤਪਾਪੇਹਿ ਅਰਿਯੇਹਿ ਅਨੁਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ. ਸੋ ਹਿ ਰਾਜਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਵੇਸਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਦਮੇਵ ਭਦ੍ਦਕ’’ਨ੍ਤਿ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਲਿਙ੍ਗਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਏਵ. ਵੀਸਤਿਮੇ ਵਸ੍ਸੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇਤਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾਧਿਕਾਰਸ੍ਸ ਚ ਚਿਰਕਾਲਸਮ੍ਭੂਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਏਵਰੂਪਂ ਕਥਂ ਮਾ ਕਥੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਵੀਸਤਿ ਧਰਣਾਨਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਚਪਲਂ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਪਰੇ. ਇਤ੍ਥਾਕਰੋਤਿ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਯ੍ਯਧੀਤਾਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਧੀਤਾ, ਭਦ੍ਦਕਾਪਿਲਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮਾਨਪਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਸਦਿਸਪਣ੍ਣਂ ਸਦਿਸਲੇਖਂ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਿਕਾਯ ਚ ਯੁਤ੍ਤਂ ਪਣ੍ਣਲੇਖਂ. ਤੇ ਪੁਰਿਸਾ ਸਮਾਗਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਮਗਧਰਟ੍ਠੇ ਮਹਾਤਿਤ੍ਥਗਾਮਂ ਮਦ੍ਦਰਟ੍ਠੇ ਸਾਗਲਨਗਰਞ੍ਚ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਅਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਇਤੋ ਚ ਏਤ੍ਤੋ ਚ ਪੇਸੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਪੁਪ੍ਫਦਾਮਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਹਤ੍ਥਪ੍ਪਮਾਣਂ ਪੁਪ੍ਫਦਾਮਂ. ਤਾਨੀਤਿ ਤਾਨਿ ਉਭੋਹਿ ਗਨ੍ਥਾਪਿਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਪੁਪ੍ਫਦਾਮਾਨਿ. ਤੇਤਿ ਉਭੋ ਭਦ੍ਦਾ ਚੇਵ ਪਿਪ੍ਪਲਿਕੁਮਾਰੋ ਚ. ਲੋਕਾਮਿਸੇਨਾਤਿ ਕਾਮਸ੍ਸਾਦੇਨ. ਅਸਂਸਟ੍ਠਾਤਿ ਨ ਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਘਟੇ ਜਲਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਪਦੀਪੇਨ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇ ਸਮੁਜ੍ਜਲਨ੍ਤੇਨ ਵਿਮੋਕ੍ਖਬੀਜੇਨ ਸਮੁਸ੍ਸਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਯਨ੍ਤਬਦ੍ਧਾਨੀਤਿ ਸਸ੍ਸਸਮ੍ਪਾਦਨਤ੍ਥਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵਾਰਕਵਾਟਯੋਜਨਵਸੇਨ ਬਦ੍ਧਾਨਿ ਨਿਕ੍ਖਮਨਤੁਮ੍ਬਾਨਿ. ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋਤਿ ਕਸਿਕਮ੍ਮਕਰਣਟ੍ਠਾਨਂ. ਦਾਸਿਕਗਾਮਾਤਿ ਦਾਸਾਨਂ ਵਸਨਗਾਮਾ. ਓਸਾਰੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ. ਆਕਪ੍ਪਕੁਤ੍ਤਵਸੇਨਾਤਿ ਆਕਾਰਵਸੇਨ ਕਿਰਿਯਾਵਸੇਨ. ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕਨ੍ਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨਨੁਰੂਪਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇਤਿ ਦ੍ਵੇਧਾਪਥਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਧਾਭੂਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਏਤੇਸਂ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਨਿਸੀਦਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸਾ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਥੁ ਨਿਸਜ੍ਜਾ ਏਦਿਸੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਨਿਸੀਦਨ੍ਤੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਪਰਿਮਿਤਕਾਲਸਮ੍ਭੂਤਾਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯਾਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰੂਪਚਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਰੂਪਪ੍ਪਭਾਵਬੁਦ੍ਧਗੁਣਵਿਜ੍ਜੋਤਿਤਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਅਸੀਤਿਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮੁਜ੍ਜਲਿਤਾ ਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਕੇਤੁਮਾਲਾਲਙ੍ਕਤਾ ਸਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿਤਾਯ ਅਕਿਤ੍ਤਿਮਾ ਰੂਪਕਾਯਸਿਰੀ, ਤਂਯੇਵ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਅਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਪ੍ਪਸਾਦਸਂਵਦ੍ਧਨਤ੍ਥਂ ਅਨਿਗ੍ਗੂਹਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਵੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਨਿਸੀਦੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਸੀਤਿਹਤ੍ਥਪ੍ਪਦੇਸਂ ਬ੍ਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਸੀਤਿਹਤ੍ਥਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਤਸਾਖੋਤਿ ਬਹੁਸਾਖੋ ਅਨੇਕਸਾਖੋ. ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋਵ ਅਹੋਸਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਬੁਦ੍ਧਰਸ੍ਮੀਹਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸਮੋਕਿਣ੍ਣਭਾਵਤੋ.

ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੂਤਿ ਦੂਰਤੋ ਨਾਤਿਦੂਰੇ ਆਸਨ੍ਨੇਤਿ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ. ਤੀਹਿ ਓਵਾਦੇਹੀਤਿ ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਤਿਬ੍ਬਂ ਮੇ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਥੇਰੇਸੁ ਨਵੇਸੁ ਮਜ੍ਝਿਮੇਸੂ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮਿ ਕੁਸਲੂਪਸਂਹਿਤਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਓਹਿਤਸੋਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਸਾਤਸਹਗਤਾ ਚ ਮੇ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿ ਨ ਵਿਜਹਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫੪) ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਓਵਾਦੇਹਿ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਭਗਵਾ ਪਠਮਂ ਓਵਾਦਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਜਾਤਿਕਤ੍ਤਾ ਜਾਤਿਮਾਨਪ੍ਪਹਾਨਤ੍ਥਮਭਾਸਿ, ਦੁਤਿਯਂ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਅਹਂਕਾਰਪ੍ਪਹਾਨਤ੍ਥਂ, ਤਤਿਯਂ ਉਪਧਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਅਤ੍ਤਸਿਨੇਹਪ੍ਪਹਾਨਤ੍ਥਂ. ਮੁਦੁਕਾ ਖੋ ਤ੍ਯਾਯਨ੍ਤਿ ਮੁਦੁਕਾ ਖੋ ਤੇ ਅਯਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਭਗਵਾ ਏਵਮਾਹ? ਥੇਰੇਨ ਸਹ ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤੁਕਾਮਤਾਯ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤੁਕਾਮੋ ਜਾਤੋਤਿ? ਥੇਰਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਠਾਨੇ ਠਪੇਤੁਕਾਮਤਾਯ. ਕਿਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ? ਅਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਪਨਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ ‘‘ਇਮੇਨ ਚਿਰਂ ਠਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਸਪੋ ਪਨ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕੋ, ਸੋ ਮਯਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਸਤ੍ਤਪਣ੍ਣਿਗੁਹਾਯਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਸਙ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਾਸਨਂ ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਪਰਿਮਾਣਕਾਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ. ਏਵਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਸੁਸ੍ਸੂਸਿਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ.

ਚਨ੍ਦੂਪਮੋਤਿ ਚਨ੍ਦਸਦਿਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਕਿਂ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਤਾਯ? ਨੋ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਯਥਾ ਚਨ੍ਦੋ ਗਗਨਤਲਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਮਾਨੋ ਨ ਕੇਨਚਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਥਵਂ ਵਾ ਸਿਨੇਹਂ ਵਾ ਆਲਯਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਚ ਨ ਹੋਤਿ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਪਿਯੋ ਮਨਾਪੋ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਏਵਂ ਕੇਨਚਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਥਵਾਦੀਨਂ ਅਕਰਣੇਨ ਬਹੁਜਨਸ੍ਸ ਪਿਯੋ ਮਨਾਪੋ ਚਨ੍ਦੂਪਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲਾਦੀਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕੁਲਾਨਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪਕਸ੍ਸੇਵ ਕਾਯਂ ਅਪਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤੇਨੇਵ ਸਨ੍ਥਵਾਦੀਨਂ ਅਕਰਣੇਨ ਕਾਯਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਪਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ, ਅਪਨੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਚ੍ਚਂ ਨਵੋਤਿ ਨਿਚ੍ਚਨਵਕੋਵ, ਆਗਨ੍ਤੁਕਸਦਿਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਗਨ੍ਤੁਕੋ ਹਿ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਗੇਹਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਚੇ ਨਂ ਘਰਸਾਮਿਕਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਪੁਤ੍ਤਭਾਤਰੋ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਿਚਰਿਂਸੂ’’ਤਿ ਅਨੁਕਮ੍ਪਮਾਨਾ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੋਜੇਨ੍ਤਿ, ਭੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੋਯੇਵ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਭਾਜਨਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਨ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਥਵਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਕਿਚ੍ਚਕਰਣੀਯਾਨਿ ਵਾ ਸਂਵਿਦਹਤਿ, ਏਵਮਯਮ੍ਪਿ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ ਘਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਯਂ ਇਰਿਯਾਪਥੇ ਪਸਨ੍ਨਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਨਸਨ੍ਥਵੋ ਤੇਸਂ ਕਿਚ੍ਚਕਰਣੀਯੇ ਅਬ੍ਯਾਵਟੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.

ਅਪ੍ਪਗਬ੍ਭੋਤਿ ਨਪ੍ਪਗਬ੍ਭੋ, ਅਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨੇਨ ਕਾਯਪਾਗਬ੍ਭਿਯੇਨ, ਚਤੁਟ੍ਠਾਨੇਨ ਵਚੀਪਾਗਬ੍ਭਿਯੇਨ, ਅਨੇਕਟ੍ਠਾਨੇਨ ਮਨੋਪਾਗਬ੍ਭਿਯੇਨ ਚ ਵਿਰਹਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਯਪਾਗਬ੍ਭਿਯਂ ਨਾਮ ਸਙ੍ਘਗਣਪੁਗ੍ਗਲਭੋਜਨਸਾਲਜਨ੍ਤਾਘਰਨਹਾਨਤਿਤ੍ਥਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਮਗ੍ਗੇਸੁ ਅਨ੍ਤਰਘਰਪਵੇਸਨੇ ਚ ਕਾਯੇਨ ਅਪ੍ਪਤਿਰੂਪਕਰਣਂ. ਚਤੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵਚੀਪਾਗਬ੍ਭਿਯਂ ਨਾਮ ਸਙ੍ਘਗਣਪੁਗ੍ਗਲਅਨ੍ਤਰਘਰੇਸੁ ਅਪ੍ਪਤਿਰੂਪਵਾਚਾਨਿਚ੍ਛਾਰਣਂ. ਅਨੇਕਟ੍ਠਾਨਂ ਮਨੋਪਾਗਬ੍ਭਿਯਂ ਨਾਮ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਕਾਯਵਾਚਾਹਿ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਂ ਅਨਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਪਿ ਮਨਸਾ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਂ ਵਿਤਕ੍ਕਨਂ. ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਇਮੇਸਂ ਪਾਗਬ੍ਭਿਯਾਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਅਪ੍ਪਗਬ੍ਭੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕੁਲਾਨਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਸ੍ਸਪਸਂਯੁਤ੍ਤੇਨ ਚ ਚਨ੍ਦੂਪਮਪ੍ਪਟਿਪਦਾਦਿਥੇਰਸ੍ਸ ਧੁਤਵਾਦੇਸੁ ਅਗ੍ਗਭਾਵਸ੍ਸ ਬੋਧਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਤਦੇਵ ਕਸ੍ਸਪਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.

ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੧੯੨. ਪਞ੍ਚਮੇ ਭੋਜਨਪਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗੋਚਰਗਾਮੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਣਾਹਾਰਪਰਿਭੋਗਸਞ੍ਞਿਤਂ ਭੋਜਨਪਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤਂ. ਦੀਪਰੁਕ੍ਖਾਨਨ੍ਤਿ ਲੋਹਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਮਯਾਨਂ ਮਹਨ੍ਤਾਨਂ ਦੀਪਰੁਕ੍ਖਾਨਂ. ਲੋਹਮਯੇਸੁਪਿ ਹਿ ਤੇਸੁ ਦੀਪਾਧਾਰੇਸੁ ਦੀਪਰੁਕ੍ਖਕਾਤਿ ਰੁਲ਼੍ਹਿਰੇਸਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਓਲਮ੍ਬਕਦੀਪਮਣ੍ਡਲਦੀਪਸਞ੍ਚਰਣਦੀਪਾਦਿਕਾ ਸੇਸਦੀਪਾ.

ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਿ ਪਦਕ੍ਖਿਣਕਰਣਵਸੇਨ. ਅਹਂ ਤੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਤੁਯ੍ਹਂ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਹਂ ਤੇਨ ਪਵਾਰੇਮਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਤਿਯਂਯੇਵਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੀਤਿ ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਚਨਕਿਚ੍ਚਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਸਤ੍ਤ ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕੇ ਵਿਤਕ੍ਕੇਸੀਤਿ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਮਹਿਚ੍ਛਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਕੇ ਸਤ੍ਤ ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕੇ ਵਿਤਕ੍ਕੇਸਿ. ਅਟ੍ਠਮੇਤਿ ‘‘ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਾਰਾਮਸ੍ਸਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਪਪਞ੍ਚਾਰਾਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕੇ.

ਮਮ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਮਹਿਚ੍ਛਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੫੮; ਅ. ਨਿ. ੮.੩੦) ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕਵਸੇਨ ਆਰਦ੍ਧਮਤ੍ਤਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਠਿਤਂ ਮਮ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਮਨੋਮਯੇਨਾਤਿ ਮਨੋਮਯੇਨ ਵਿਯ ਮਨਸਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਸਦਿਸੇਨ, ਪਰਿਣਾਮਿਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦ੍ਧਿਯਾਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਕਾਯੋ ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਿਦ੍ਧਿਯਾ.

ਯਦਾ ਮੇ ਅਹੁ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਮਯ੍ਹਂ ‘‘ਕੀਦਿਸੋ ਨੁ ਖੋ ਅਟ੍ਠਮੋ ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕੋ’’ਤਿ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਯਦਾ ਮੇ ਅਹੁ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਤਤੋ ਮਮ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਯ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਤ੍ਤਰਿ ਦੇਸਯੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਉਤ੍ਤਰਿ ਦੇਸਯੀਤਿ ‘‘ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਾਰਾਮਸ੍ਸਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਰਤਿਨੋ, ਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਪਪਞ੍ਚਾਰਾਮਸ੍ਸ ਪਪਞ੍ਚਰਤਿਨੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੫੮; ਅ. ਨਿ. ੮.੩੦) ਇਮਂ ਅਟ੍ਠਮਂ ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਉਪਰਿ ਦੇਸਯਿ. ਤਂ ਪਨ ਦੇਸਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਰਤੋ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਮਦੇਸਯੀ’’ਤਿ, ਪਪਞ੍ਚਾ ਨਾਮ ਰਾਗਾਦਯੋ ਕਿਲੇਸਾ, ਤੇਸਂ ਵੂਪਸਮਨਤਾਯ ਤਦਭਾਵਤੋ ਚ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾ ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਾ ਨਾਮ. ਯਥਾ ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ, ਸਾਮੁਕ੍ਕਂਸਿਕਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਦੇਸਨਂ ਅਦੇਸਯੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਸ੍ਸਾਹਂ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁ ਦੇਸਨਾਧਮ੍ਮਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਵਿਹਾਸਿਨ੍ਤਿ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਵਿਹਰਿਂ. ਸਾਸਨੇ ਰਤੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹੇ ਸਾਸਨੇ ਅਭਿਰਤੋ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਂ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਂ, ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣਨ੍ਤਿ ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਮਯਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤਾ. ਤਤੋ ਏਵ ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ, ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਿ ਓਵਾਦੋ ਅਨੁਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਭਦ੍ਦਿਯਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੧੯੩. ਛਟ੍ਠੇ ਉਚ੍ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋ ਉਚ੍ਚਾ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਉਚ੍ਚਾਕੁਲਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਚੇ ਕੁਲੇ ਜਾਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਾਲ਼ੀ ਸਾ ਦੇਵੀਤਿ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਤਾਯ ਕਾਲ਼ੀ ਸਾ ਦੇਵੀ. ਕੁਲਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਰਜ੍ਜਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਮਹਾਕੁਲਿਨਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸੋਯੇਵ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੧੯੪. ਸਤ੍ਤਮੇ ਰਿਤ੍ਤਕੋਤਿ ਦੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁਰਹਿਤੋ. ਗੁਣੇ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਭਗਵਤੋ ਰੂਪਗੁਣੇ ਚੇਵ ਆਕਪ੍ਪਸਮ੍ਪਦਾਦਿਗੁਣੇ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਸ੍ਸ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕੇ ਯਥਾਉਪਟ੍ਠਿਤੇ ਗੁਣੇ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ.

ਪਿਣ੍ਡੋਲਭਾਰਦ੍ਵਾਜਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੧੯੫. ਅਟ੍ਠਮੇ ਅਭੀਤਨਾਦਭਾਵੇਨ ਸੀਹਸ੍ਸ ਵਿਯ ਨਾਦੋ ਸੀਹਨਾਦੋ, ਸੋ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸੀਹਨਾਦਿਕਾ, ਤੇਸਂ ਸੀਹਨਾਦਿਕਾਨਂ. ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਪਸਂਸਿਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇ ਯਾਥਾਵਤੋ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਗਰਹਾ ਪਸਂਸਾ ਚ ਯੁਤ੍ਤਰੂਪਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਖੀਣਾ ਜਾਤੀਤਿਆਦੀਹਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਸ੍ਸ ਭੂਮਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਞਾਣੇਨ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ‘‘ਖੀਣਾ ਜਾਤੀ’’ਤਿਆਦਿਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਕਤਮਾ ਪਨਸ੍ਸ ਜਾਤਿ ਖੀਣਾ, ਕਥਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ? ਨ ਤਾਵਸ੍ਸ ਅਤੀਤਾ ਖੀਣਾ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਖੀਣਤ੍ਤਾ, ਨ ਅਨਾਗਤਾ ਅਨਾਗਤੇ ਵਾਯਾਮਾਭਾਵਤੋ, ਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਯਾ ਪਨ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਏਕਚਤੁਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੇਸੁ ਏਕਚਤੁਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਪ੍ਪਭੇਦਾ ਜਾਤਿ, ਸਾ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮਤਂ ਆਪਜ੍ਜਨੇਨ ਖੀਣਾ. ਤਂ ਸੋ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਪਹੀਨਕਿਲੇਸੇ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਲੇਸਾਭਾਵੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਆਯਤਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਵੁਸਿਤਨ੍ਤਿ ਵੁਟ੍ਠਂ ਪਰਿਵੁਟ੍ਠਂ, ਕਤਂ ਚਰਿਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕੇਨ ਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਤ ਸੇਕ੍ਖਾ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵਸਨ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਖੀਣਾਸਵੋ ਵੁਟ੍ਠਵਾਸੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ‘‘ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਨ੍ਤਿ ਚਤੂਸੁ ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਹਾਨਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕਾਦਯੋ ਹਿ ਤਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਖੀਣਾਸਵੋ ਕਤਕਰਣੀਯੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਰਣੀਯਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਤਂ ਕਰਣੀਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਇਦਾਨਿ ਪੁਨ ਇਤ੍ਥਭਾਵਾਯ ਏਵਂ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਕਿਚ੍ਚਭਾਵਾਯ, ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯਾਯ ਵਾ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਕਿਚ੍ਚਂ ਮੇ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਇਤ੍ਥਭਾਵਤੋ ਇਮਸ੍ਮਾ ਏਵਂਪਕਾਰਾ ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨਾ ਅਪਰਂ ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨਂ ਮਯ੍ਹਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਇਮੇ ਪਨ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਕਾ ਰੁਕ੍ਖਾ ਵਿਯ, ਤੇ ਚਰਿਮਕਵਿਞ੍ਞਾਣਨਿਰੋਧੇਨ ਅਨੁਪਾਦਾਨੋ ਵਿਯ ਜਾਤਵੇਦੋ ਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੧੯੬. ਨਵਮੇ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁਪਿ ਵਿਜ੍ਜਾਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪੇਸੁ ਕੋਵਿਦੋ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਭਿਦਯਾਅਬ੍ਭਞ੍ਞਾਵਹਸ੍ਸੇਵ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਉਪਲਬ੍ਭਨਤੋ ‘‘ਮੋਕ੍ਖਧਮ੍ਮਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਇਦਂ ਵੇਦਤ੍ਤਯਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਨੇਨ ਦੁਗ੍ਗਤਿਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨਮ੍ਪਿ ਦੁਲ੍ਲਭਂ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਰਿਵਾਰਾਨਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਲਾਭਿਤਾਯ ਸਯਂ ਏਕਦੇਸੇਨ ਉਪਸਨ੍ਤੋ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਗਤਂ ਉਤ੍ਤਮਦਮਥਸਮਥਂ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਿਟਕਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਫਲਭਾਜਨਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਮਿਕਾਯ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਗਾਰਵਵਸੇਨ ਬਹੁਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ. ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੀਤਿ ਦੇਵਤਾਹਿ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਦਿਬ੍ਬੋਜਂ ਵਨਮੂਲਫਲਾਫਲਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ. ਪਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਤਸਮਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਹਿ ਦੇਵਤਾ ਤਤ੍ਥ ਦਿਬ੍ਬੋਜਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ, ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ ਮਹਾਦੇਵਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਨੁਮੋਦਨਕਥਾਯ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾਸਕ੍ਖਿਕਾਯ ਸੁਵਿਸੋਧਿਤਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ.

ਦਸਹਿ ਕਥਾਵਤ੍ਥੂਹੀਤਿ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਕਥਾ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਕਥਾ ਪਵਿਵੇਕਕਥਾ ਅਸਂਸਗ੍ਗਕਥਾ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਕਥਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਕਥਾ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਕਥਾ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾਕਥਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਦਾਕਥਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਦਾਕਥਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਦਸਹਿ ਕਥਾਵਤ੍ਥੂਹਿ. ਜਾਤਿਭੂਮਿਰਟ੍ਠਵਾਸਿਨੋਤਿ ਜਾਤਿਭੂਮਿਵਨ੍ਤਦੇਸਵਾਸਿਨੋ, ਸਤ੍ਥੁ ਜਾਤਦੇਸਵਾਸਿਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੀਸਾਨੁਲੋਕਿਕੋਤਿ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਅਨੁ ਅਨੁ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ. ਓਕਾਸਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਾਕਚ੍ਛਾਯ ਅਵਸਰਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ. ਸਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿਕ੍ਕਮਂ ਪੁਚ੍ਛੀਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੫੭) ਸਤ੍ਤ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯੋ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ ਸਵਿਸੇਸੇਨ ਦਸਕਥਾਵਤ੍ਥੁਲਾਭਿਤਾਯ.

ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੧੯੭. ਦਸਮੇ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਕਥਿਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਮਧੁਪਿਣ੍ਡਿਕਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਦੇਸਨਾਸੁ ਵਿਯ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਦੇਸਿਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਤਂ ਦੇਸਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤਂ ਸਙ੍ਖੇਪਦੇਸਨਂ ਆਯਤਨਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ. ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਭਜਮਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਸਙ੍ਖੇਪਦੇਸਨਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ਵਾਤਿ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ਵਾ ਦੇਸਨਂ ਪੂਰੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਵਾਤਿ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਏਤ੍ਥ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਦੇਸਨਾਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਵਾ ਪੂਰੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਤ੍ਥੇਰੋ ਉਭਯਵਸੇਨਪਿ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪਂ ਦੇਸਨਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ‘‘ਪਾਤੋਵ ਸੁਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਙ੍ਗਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ. ਅਞ੍ਞੇਹੀਤਿ ਅਞ੍ਞਾਸਂ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਕੇਸੇਹਿ ਅਤਿਵਿਯ ਦੀਘਾ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਦੀਘਾ ਏਵ, ਅਥ ਖੋ ਸਿਨਿਦ੍ਧਨੀਲਮੁਦੁਕਞ੍ਚਿਕਾ ਚ. ਨਿਕ੍ਕੇਸੀਤਿ ਅਪ੍ਪਕੇਸੀ ਯਥਾ ‘‘ਅਨੁਦਰਾ ਕਞ੍ਞਾ’’ਤਿ.

ਪਣਿਯਨ੍ਤਿ ਵਿਕ੍ਕੇਤਬ੍ਬਭਣ੍ਡਂ. ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੇਸਾਨਂ ਪਕਤਿਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ. ਗਾਰਵੇਨਾਤਿ ਮੁਣ੍ਡਸੀਸਾਪਿ ਥੇਰੇ ਗਾਰਵੇਨ ਏਕਵਚਨੇਨੇਵ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ. ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਰਮਾਹ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੋਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣਂ ਅਟ੍ਠਾਨਪਯੁਤ੍ਤਂ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੋ ਯਸਪਟਿਲਾਭੋਵ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸਪਟਿਲਾਭੋਤਿ ਚ ਭਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਲਾਭੋ. ਸਤ੍ਤਸੁ ਹਿ ਜਵਨਚੇਤਨਾਸੁ ਪਠਮਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਫਲਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਫਲਾ, ਮਜ੍ਝੇ ਪਞ੍ਚ ਅਪਰਾਪਰਿਯਵੇਦਨੀਯਫਲਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਠਮਂ ਏਕਂ ਚੇਤਨਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾ ਯਥਾਸਕਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਫਲਦਾਯਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਠਮਚੇਤਨਾਯ ਪਨ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੋ ਯਸਪਟਿਲਾਭੋਵ ਅਹੋਸਿ.

ਪਠਮਏਤਦਗ੍ਗਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.