੧੪. ਏਤਦਗ੍ਗਵਗ੍ਗੋ

(੧੪) ੧. ਪਠਮਏਤਦਗ੍ਗਵਗ੍ਗੋ

ਏਤਦਗ੍ਗਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੧੮੮. ਏਤਦਗ੍ਗੇਸੁ ਪਠਮਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇਤਿ ਅਜ੍ਜਦਿਵਸਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਙ੍ਗੁਲਗ੍ਗੇਨਾਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲਿਕੋਟਿਯਾ. ਅਮ੍ਬਿਲਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਅਮ੍ਬਿਲਕੋਟ੍ਠਾਸੋ. ਕੋਟਿਭੂਤਾਤਿ ਪਰਮਕੋਟਿਭੂਤਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਤਾਦਿਸਾਨਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਭਾਵਤੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਸੇਟ੍ਠਭੂਤਾਤਿਪਿ ਅਗ੍ਗਾ. ਏਤਦਗ੍ਗਸਨ੍ਨਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪਨਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਆਦੀਹਿ ਚਤੂਹਿਪਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਮਹਾਪਞ੍ਞਤਾਯ ਥੇਰੇਨ ਏਤਦਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਭਾਵਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਕਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਦ੍ਵੇ ਪਦਨ੍ਤਰਾਨੀਤਿ ਕਣ੍ਡਮ੍ਬਮੂਲੇ ਯੁਗਨ੍ਧਰਪਬ੍ਬਤੇਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਪਦਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ. ਮੁਣ੍ਡਪੀਠਕਨ੍ਤਿ ਯਂ ਸਤ੍ਤਙ੍ਗਂ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਂ ਵਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਕੇਵਲਂ ਮੁਣ੍ਡਕਪੀਠਂ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਵਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਏਵਂ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਾਯਸਕ੍ਖਿਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਨਾਮਕਾਯੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਵਸੇਨ ਸਕ੍ਖਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਦ੍ਯਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯਸ੍ਸ ਕਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਪਸ੍ਸਥਾਤਿ ਤੇਸਂ ਬਹੁਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਸਮੂਹਸ੍ਸ ਏਕਭਾਵਂ. ਆਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਆਕਾਰਂ. ਮਹਾਜਨੋਤਿ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਸਬ੍ਬੋ ਮਹਾਜਨੋ. ਯਥਾ ਨਿਰਯਦਸ੍ਸਨਂ ਸਂਵੇਗਜਨਨਤ੍ਥਂ, ਏਵਂ ਦੇਵਲੋਕਦਸ੍ਸਨਮ੍ਪਿ ਸਂਵੇਗਜਨਨਤ੍ਥਮੇਵ ‘‘ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾਯਂ ਸਗ੍ਗਕਥਾ ਵਿਯ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮੁਪੇਤੋਪਿ ਸਗ੍ਗੋ ਅਨਿਚ੍ਚੋ ਅਦ੍ਧੁਵੋ ਚਵਨਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ. ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮਪਣ੍ਣਾਸਾਯ ਮੁਚ੍ਛਨਾਹਿ ਯਥਾ ਕਾਮੇਨ ਨਿਵਾਦੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਏਵਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ.

ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਪਞ੍ਚਕਂ ਪਞ੍ਹਨ੍ਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਪਞ੍ਹਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਖੀਣਾਸਵਪਞ੍ਹਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਪਞ੍ਹਪਞ੍ਚਕਂ. ਪਠਮਂ…ਪੇ… ਪੁਚ੍ਛੀਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਵਿਸਯੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਯਥਾਭਿਨੀਹਾਰਂ ਯਥਾਸਕਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਨੀਹਾਰੇਨ ਪਠਮਭੂਮਿਯਾਦਯੋ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਿਸਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਵਿਸਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਕਥਯਿਂਸੂ’’ਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛੀਤਿ –

‘‘ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਾਸੇ, ਯੇ ਚ ਸੇਖਾ ਪੁਥੂ ਇਧ;

ਤੇਸਂ ਮੇ ਨਿਪਕੋ ਇਰਿਯਂ, ਪੁਟ੍ਠੋ ਪਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਰਿਸਾ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੧੦੪੪) –

ਇਦਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਤਾ ਞਾਤਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਾ, ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਾ ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਿਨਾ ਅਸੇਕ੍ਖਾ ਕਥਿਤਾ. ਪੁਥੁ-ਸਦ੍ਦੋ ਉਭਯਤ੍ਥਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਯੇ ਪੁਥੂ ਸਙ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਾ, ਯੇ ਚ ਪੁਥੂ ਸੇਖਾ’’ਤਿ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਮੇ ਪੁਟ੍ਠੋਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ, ਮਯਾ ਪੁਟ੍ਠੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਰਿਯਨ੍ਤਿ ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿਯਾ ਆਗਮਨਪ੍ਪਟਿਪਦਂ. ਇਰਿਯਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿਂ ਅਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿਞ੍ਚ ਏਤਾਯਾਤਿ ਇਰਿਯਾ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਇਰਿਯਂ ਆਗਮਨਪ੍ਪਟਿਪਦਂ ਮਯਾ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪਬ੍ਰੂਹਿ ਕਥੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਕਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ਪਞ੍ਹਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਮਂ ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਗਮਨਪ੍ਪਟਿਪਦਂ ਪੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਹੇ ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਗਮਨਪ੍ਪਟਿਪਦਾ ਨਾਮ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਬਹੂਹਿਪਿ ਮੁਖੇਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਕਥੇਤੁਂ, ਕਤਰਾਕਾਰੇਨ ਨੁ ਖੋ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇ ਕਙ੍ਖਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ…ਪੇ… ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ. ਪੁਚ੍ਛਿਤਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ਪਟਿਭਾਨੇ ਅਸਤਿ ਦਿਸਾਵਿਲੋਕਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਭਾਵੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮ…ਪੇ... ਨਾਸਕ੍ਖੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਹੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਹੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਂ.

ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਿਲਮਨਭਾਵਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਹੇ ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖੋ, ਅਜ੍ਝਾਸਯੇ ਮੇ ਕਙ੍ਖਮਾਨੋ ਕਿਲਮਤੀ’’ਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਿਲਮਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ. ਚਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕਕਾਯਪਰਿਗ੍ਗਹਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਖਨ੍ਧਮੁਖੇਨ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਭੂਤਮਿਦਨ੍ਤਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਹਿ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਖਨ੍ਧਵਸੇਨ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਹੋਸਿ ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਯਾ ਨਯੇ ਅਦਿਨ੍ਨੇ ਕਥੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਦਿਨ੍ਨੇ ਪਨ ਨਯੇ ਮਮਜ੍ਝਾਸਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧਵਸੇਨ ਕਥੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਹ ਨਯਦਾਨੇਨ ਸੋ ਪਞ੍ਹੋ ਨਯਸਤੇਨ ਨਯਸਹਸ੍ਸੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਭਗਵਾ, ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਸੁਗਤਾ’’ਤਿ.

ਅਰੂਪਾਵਚਰੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਸਮ੍ਭਰਣਸ੍ਸ ਅਨੋਕਾਸਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਭਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ, ਲਦ੍ਧਬ੍ਯਾਕਰਣਾਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਬ੍ਬਦੇਸਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰੂਪਾਵਚਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਵਸਿਤਾਸਮ੍ਭਵਤੋ ਅਰੂਪਾਵਚਰੇ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਰੂਪਾਵਚਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ.

ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਜਾਤਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪੀਤਿ ਅਤਿਰੇਕਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ. ਸਮਾਗਤਾਨਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਜਾਨਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਂ ਬਾਲਾਨਂ. ਕਨ੍ਦੇਯ੍ਯੁਂ ਤੇ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਅਪਞ੍ਞਾਤਿ ਤੇ ਏਵਂ ਸਮਾਗਤਾ ਅਪਞ੍ਞਾ ਇਮੇ ਬਾਲਤ੍ਤਾ ਸਸਾ ਵਿਯ ਵਸ੍ਸਸਤਮ੍ਪਿ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਰੋਦੇਯ੍ਯੁਂ ਪਰਿਦੇਵੇਯ੍ਯੁਂ. ਰੋਦਮਾਨਾਪਿ ਪਨ ਅਤ੍ਥਂ ਵਾ ਕਾਰਣਂ ਵਾ ਨੇਵ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਏਕੋਵ ਸੇਯ੍ਯੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸਪਞ੍ਞੋਤਿ ਏਵਰੂਪਾਨਂ ਬਾਲਾਨਂ ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਤੋਪਿ ਏਕੋ ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸੋਵ ਸੇਯ੍ਯੋ ਵਰਤਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੀਦਿਸੋ ਸਪਞ੍ਞੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਯੋ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਜੇਟ੍ਠਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਵਿਯ ਯੋ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਸੋ ਤਾਦਿਸੋ ਸਪਞ੍ਞੋ ਵਰਤਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਤਿਯੇ ਪਰੋਸਤਜਾਤਕੇ ਝਾਯੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਤ੍ਥਂ ਜਾਨਿਤੁਂ ਸਮਾਹਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਤਤਿਯਜਾਤਕੇ ਯੇ ਸਞ੍ਞਿਨੋਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਲਾਭਿਨੋ ਅਵਸੇਸਚਿਤ੍ਤਕਸਤ੍ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਪਿ ਦੁਗ੍ਗਤਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਲਾਭਤੋ ਤੇਪਿ ਦੁਗ੍ਗਤਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪਗਤਾ ਸਞ੍ਞੀਭਵੇ. ‘‘ਸਞ੍ਞਾ ਰੋਗੋ ਸਞ੍ਞਾ ਗਣ੍ਡੋ ਸਞ੍ਞਾ ਸਲ੍ਲ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੪) ਹਿ ਤੇ ਸਞ੍ਞਾਯ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਿਨੋ. ਯੇਪਿ ਅਸਞ੍ਞਿਨੋਤਿ ਅਸਞ੍ਞੀਭਵੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇ ਅਚਿਤ੍ਤਕਸਤ੍ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਪਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾਯੇਵ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਲਾਭਤੋ ਦੁਗ੍ਗਤਾਯੇਵ. ਝਾਨਸੁਖਂ ਅਨਙ੍ਗਣਂ ਨਿਦ੍ਦੋਸਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦੋਸਾਭਾਵਤੋ. ਬਲਵਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਸਭਾਵੇਨਪਿ ਤਂ ਅਨਙ੍ਗਣਂ ਨਾਮ ਜਾਤਂ. ਨੇਵਸਞ੍ਞੀ ਨਾਸਞ੍ਞੀਤਿ ਆਹਾਤਿ ਅਤੀਤੇ ਕਿਰ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਕਾਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇਹਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਨੇਵਸਞ੍ਞੀ ਨਾਸਞ੍ਞੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਪੁਰਿਮਜਾਤਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਤਾਪਸਾ ਜੇਟ੍ਠਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਸ੍ਸ ਕਥਂ ਨ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਆਭਸ੍ਸਰਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

ਚਤੁਤ੍ਥਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ੧.੧.੧੩੫) ਚਨ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਯ ਆਭਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਚਨ੍ਦਾਭਂ, ਓਦਾਤਕਸਿਣਂ. ਸੂਰਿਯਾਭਨ੍ਤਿ ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਯ ਆਭਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸੂਰਿਯਾਭਂ, ਪੀਤਕਸਿਣਂ. ਯੋਧ ਪਞ੍ਞਾਯ ਗਾਧਤੀਤਿ ਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਇਧ ਸਤ੍ਤਲੋਕੇ ਇਦਂ ਕਸਿਣਦ੍ਵਯਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਗਾਧਤਿ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪ੍ਪਵਿਸਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਹਤਿ. ਅਵਿਤਕ੍ਕੇਨ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨੇਨ ਆਭਸ੍ਸਰੂਪਗੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਥਾ ਕਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧੇਨ ਦੁਤਿਯੇਨ ਝਾਨੇਨ ਆਭਸ੍ਸਰਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੂਪਗੋ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਇਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ (ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੧੩੫ ਚਨ੍ਦਾਭਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ) – ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਕਾਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇਹਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ‘‘ਚਨ੍ਦਾਭਂ ਸੂਰਿਯਾਭ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਆਭਸ੍ਸਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਤਾਪਸਾ ਜੇਟ੍ਠਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਸ੍ਸ ਨ ਸਦ੍ਦਹਿਂਸੁ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਠਿਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.

ਪਞ੍ਚਮਜਾਤਕੇ ਆਸੀਸੇਥੇਵਾਤਿ ਆਸਾਚ੍ਛੇਦਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਆਸਂ ਕਰੇਯ੍ਯੇਵ. ਨ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨ ਨਿਬ੍ਬੇਦਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੋਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਇਚ੍ਛਿਨ੍ਤਿ ਅਹਞ੍ਹਿ ਸਟ੍ਠਿਹਤ੍ਥਾ ਨਰਕਾ ਉਟ੍ਠਾਨਂ ਇਚ੍ਛਿਂ, ਸੋਮ੍ਹਿ ਤਥੇਵ ਜਾਤੋ, ਤਤੋ ਉਟ੍ਠਿਤੋਯੇਵਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.

ਅਤੀਤੇ (ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੪.੧੩.ਸਰਭਮਿਗਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ) ਕਿਰ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਰਭਮਿਗਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਪਟਿਵਸਤਿ. ਰਾਜਾ ਮਿਗਵਿਤ੍ਤਕੋ ਅਹੋਸਿ ਥਾਮਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਏਕਦਿਵਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਮਚ੍ਚੇ ਆਹ – ‘‘ਯਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸੇਨ ਮਿਗੋ ਪਲਾਯਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਸੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਸਰਭਮਿਗੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਰਞ੍ਞੋ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨੇਨ ਪਲਾਯਿ. ਅਥ ਨਂ ਅਮਚ੍ਚਾ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡੇਸੁਂ. ਰਾਜਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮੇ ਮਂ ਪਰਿਹਾਸਨ੍ਤਿ, ਮਮ ਪਮਾਣਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਗਾਲ਼੍ਹਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਿਕੋਵ ਖਗ੍ਗਂ ਆਦਾਯ ‘‘ਸਰਭਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੇਗੇਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿ. ਅਥ ਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੀਣਿ ਯੋਜਨਾਨਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿ. ਸਰਭੋ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਰਾਜਾਪਿ ਪਾਵਿਸਿਯੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਸਰਭਮਿਗਸ੍ਸ ਗਮਨਮਗ੍ਗੇ ਸਟ੍ਠਿਹਤ੍ਥਮਤ੍ਤੋ ਮਹਾਪੂਤਿਪਾਤਨਰਕਆਵਾਟੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਤਿਂਸਹਤ੍ਥਮਤ੍ਤਂ ਉਦਕੇਨ ਪੁਣ੍ਣੋ ਤਿਣੇਹਿ ਚ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ. ਸਰਭੋ ਉਦਕਗਨ੍ਧਂ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾਵ ਆਵਾਟਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਥੋਕਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਗਤੋ. ਰਾਜਾ ਪਨ ਉਜੁਕਮੇਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਤਿ.

ਸਰਭੋ ਤਸ੍ਸ ਪਦਸਦ੍ਦਂ ਅਸੁਣਨ੍ਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਰਕਆਵਾਟੇ ਪਤਿਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਉਦਕੇ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠੇ ਕਿਲਮਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇਨ ਕਤਾਪਰਾਧਂ ਹਦਯੇ ਅਕਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਜਾਤਕਾਰੁਞ੍ਞੋ ‘‘ਮਾ ਮਯਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਵਰਾਕੋ ਨਸ੍ਸਤੁ, ਇਮਮ੍ਹਾ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਾ ਮੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਵਾਟਤੀਰੇ ਠਿਤੋ ‘‘ਮਾ ਭਾਯਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਹਂ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਾ ਮੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਯਪੁਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤੁਂ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਧਰਣਤ੍ਥਾਯ ਸਿਲਾਯ ਯੋਗ੍ਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਜ੍ਝਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਗਤਂ ਰਾਜਾਨਂ ਸਟ੍ਠਿਹਤ੍ਥਾ ਨਰਕਾ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਾ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸੇਨਾਯ ਅਵਿਦੂਰੇ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਓਵਾਦਮਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਸੇਨਙ੍ਗਪਰਿਵੁਤੋ ਨਗਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਕਲਰਟ੍ਠਵਾਸਿਨੋ ਪਞ੍ਚ ਸੀਲਾਨਿ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਸਿ. ਮਹਾਸਤ੍ਤੇਨ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤਗੁਣਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਂ ਨਾਨਗ੍ਗਰਸਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਲਙ੍ਕਤਸਯਨੇ ਸਯਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੂਸਕਾਲੇ ਮਹਾਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਸਯਨਪਿਟ੍ਠੇ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪੀਤਿਪੁਣ੍ਣੇਨ ਹਦਯੇਨ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਸੀਸੇਥੇਵ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਇਮਾ ਛ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਹਿਤਾ ਹਿਤਾ ਚਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਫਸ੍ਸਾ ਸੁਖਫਸ੍ਸਾ ਚ, ਮਰਣਫਸ੍ਸਾ, ਜੀਵਿਤਫਸ੍ਸਾਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤ੍ਤਾਨਞ੍ਹਿ ਮਰਣਫਸ੍ਸੋ ਅਹਿਤੋ, ਜੀਵਿਤਫਸ੍ਸੋ ਹਿਤੋ. ਤੇਸਂ ਅਚਿਨ੍ਤਿਤੋ ਮਰਣਫਸ੍ਸੋ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਚਿਨ੍ਤਿਤਮ੍ਪੀਤਿ ਮਯਾ ‘‘ਆਵਾਟੇ ਪਤਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ, ‘‘ਸਰਭਂ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ. ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਮੇ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ ਨਟ੍ਠਂ, ਅਚਿਨ੍ਤਿਤਮੇਵ ਜਾਤਨ੍ਤਿ ਉਦਾਨਵਸੇਨ ਵਦਤਿ. ਭੋਗਾਤਿ ਯਸਪਰਿਵਾਰਾ, ਏਤੇ ਚਿਨ੍ਤਾਮਯਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਞਾਣਵਤਾ ਵੀਰਿਯਮੇਵ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ. ਵੀਰਿਯਵਤੋ ਹਿ ਅਚਿਨ੍ਤਿਤਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿਯੇਵ.

ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਹਿ. ਪੁਰੋਹਿਤੋ ਪਾਤੋਵ ਸੁਖਸੇਯ੍ਯਪੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤੋ ਤਸ੍ਸ ਉਦਾਨਗੀਤਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਰਾਜਾ ਹਿਯ੍ਯੋ ਮਿਗਵਂ ਅਗਮਾਸਿ, ਤਤ੍ਥ ਸਰਭਮਿਗਂ ਵਿਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤੇਨ ਮਞ੍ਞੇ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਉਦਾਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੁਮਜ੍ਜਿਤੇ ਆਦਾਸੇ ਮੁਖਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਛਾਯਾ ਵਿਯ ਰਞ੍ਞਾ ਚ ਸਰਭੇਨ ਚ ਕਤਕਾਰਣਂ ਪਾਕਟਂ ਅਹੋਸਿ, ਸੋ ਨਖਗ੍ਗੇਨ ਦ੍ਵਾਰਂ ਆਕੋਟੇਸਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਕੋ ਏਸੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਹਂ, ਦੇਵ, ਪੁਰੋਹਿਤੋਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਏਹਾਚਰਿਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਜਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ‘‘ਅਹਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਯਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਕਤਕਾਰਣਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਏਕਂ ਸਰਭਮਿਗਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਨ੍ਤੋ ਨਰਕੇ ਪਤਿਤੋ, ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਸਰਭੋ ਸਿਲਾਯ ਯੋਗ੍ਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਰਕਤੋ ਉਦ੍ਧਰਿ, ਸੋ ਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਰਭਂ ਗਿਰਿਦੁਗ੍ਗਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਸਰੀਤਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿ. ਵਿਕ੍ਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਰਣਤ੍ਥਾਯ ਕਤਪਰਕ੍ਕਮਂ. ਅਨੁਜੀਵਸੀਤਿ ਉਪਜੀਵਸਿ, ਤਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵੇਨ ਤਯਾ ਜੀਵਿਤਂ ਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮੁਦ੍ਧਰੀਤਿ ਉਦ੍ਧਰਣਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਿਲਾਯ ਯੋਗ੍ਗਂ ਸਰਭੋ ਕਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਿਲਾਯ ਸੋਪਾਨਸਦਿਸਾਯ ਨਰਕਤੋ ਉਦ੍ਧਰਣਯੋਗ੍ਗਤਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ. ਅਲੀਨਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਕੋਚਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ. ਤ ਮਿਗਂ ਵਦੇਸੀਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਸਰਭਮਿਗਂ ਇਧ ਸਿਰਿਸਯਨੇ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਵਣ੍ਣੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ, ‘‘ਅਯਂ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਮਿਗਵਂ ਆਗਤੋ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਜਾਨਾਤਿ, ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਨੁ ਤਤ੍ਥੇਵਾ’’ਤਿ ਨਵਮਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਭਿਂਸਰੂਪਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਨੁ ਤੇ ਞਾਣਂ ਬਲਵਜਾਤਿਕਂ, ਤੇਨੇਤਂ ਜਾਨਾਸੀਤਿ ਵਦਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਨਾਹਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧੋ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਅਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਤਯਾ ਕਥਿਤਗਾਥਾਯ ਪਨ ਮਯ੍ਹਂ ਅਤ੍ਥੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤੀ’’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਚੇਵਹ’’ਨ੍ਤਿ ਦਸਮਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਭਾਸਿਤਾਨਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਅਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਭਾਸਿਤਾਨਂ. ਅਤ੍ਥਂ ਤਦਾਨੇਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਂ ਆਨੇਨ੍ਤਿ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤੋ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਅਤੀਤੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.

ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰਾਦਯੋਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਯਾਥਾਵਸਰਸਗੁਣਵਸੇਨਾਤਿ ਯਥਾਸਭਾਵਗੁਣਵਸੇਨ. ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਵਸੇਨ ਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨ ਸੁਚਿਰਂ ਸੁਨਿਪੁਣਂ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਪਰਿਚ੍ਛੇਦਜਾਨਨਵਸੇਨ ਚ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਹਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਾਕਟੋਵ ਹੋਤੀਤਿ ਸਤਿਪਞ੍ਞਾਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ ਪਾਕਟੋ ਵਿਭੂਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋਤਿ ਸਾਵਕੇਸੁ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਞਾਤਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ. ਸਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਏਤਦਗ੍ਗੇਸੂਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਏਤਦਗ੍ਗਸੁਤ੍ਤੇਸੁ, ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਵਾ ਏਤਦਗ੍ਗਟ੍ਠਪਨੇਸੁ.

ਧੁਰਪਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਪਮੁਖਭੂਤਾਨਿ ਬਾਹਿਰਪਤ੍ਤਾਨਿ. ਨਵੁਤਿਹਤ੍ਥਾਨੀਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇਨ ਨਵੁਤਿਰਤਨਾਨਿ. ਪਦੁਮੇਨੇਵ ਤਂ ਤਂ ਪਦੇਸਂ ਉਤ੍ਤਰਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤੀਤਿ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ, ਭਗਵਾ. ਗਨ੍ਧਦਾਮਮਾਲਾਦਾਮਾਦੀਹੀਤਿ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਪਤ੍ਤਦਾਮਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਧਦਾਮੇਹਿ ਕਤਮਾਲਾ ਗਨ੍ਧਦਾਮਂ. ਲਵਙ੍ਗਤਕ੍ਕੋਲਜਾਤਿਪੁਪ੍ਫਾਦੀਹਿ ਕਤਮਾਲਾ ਮਾਲਾਦਾਮਂ. ਤਮਾਲਪਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਕਤਮਾਲਾ ਪਤ੍ਤਦਾਮਂ. ਵਙ੍ਗਪਟ੍ਟੇਤਿ ਵਙ੍ਗਦੇਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਘਨਸੁਖੁਮਵਤ੍ਥੇ. ਉਤ੍ਤਮਸੁਖੁਮਵਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਕਾਸਿਕਵਤ੍ਥਮਾਹ.

ਤੇਪਰਿਵਟ੍ਟਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਚ੍ਚਵਸੇਨ, ‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਂ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ, ‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਤਵਸੇਨ ਚ ਤੀਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਪਰਿਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਤਯੋ ਪਰਿਵਟ੍ਟਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਂ, ਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਮੇਵ ਤੇਪਰਿਵਟ੍ਟਂ, ਤੇਪਰਿਵਟ੍ਟਞ੍ਚ ਤਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਞ੍ਚਾਤਿ ਤੇਪਰਿਵਟ੍ਟਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਂ, ਤਦੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਾਲਿਗਬ੍ਭਂ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯਾਤਿ ਸਾਲਿਗਬ੍ਭਂ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਸਾਲਿਖੀਰਰਸਂ ਆਦਾਯ. ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਖੀਰਪਾਯਸਂ ਪਚਾਪੇਮ. ਵੇਣਿਯੋ ਪੁਰਿਸਭਾਵਵਸੇਨ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਕਲਾਪਕਰਣੇ ਕਲਾਪਗ੍ਗਂ. ਖਲੇ ਕਲਾਪਾਨਂ ਠਪਨਦਿਵਸੇ ਖਲਗ੍ਗਂ. ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵੀਹੀਨਂ ਰਾਸਿਕਰਣਦਿਵਸੇ ਖਲਭਣ੍ਡਗ੍ਗਂ. ਕੋਟ੍ਠੇਸੁ ਹਿ ਧਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਕ੍ਖਿਪਨਦਿਵਸੇ ਕੋਟ੍ਠਗ੍ਗਂ.

ਦ੍ਵੇ ਗਤਿਯੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਏਵ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਯੋ, ਦ੍ਵੇ ਨਿਟ੍ਠਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੁਮਾਰੇ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੇਤਿ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਮਾਣਵਸ੍ਸੇਵ ਲਦ੍ਧਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇਪਿ ਛ ਜਨਾ ਪੁਤ੍ਤੇ ਅਨੁਸਾਸਿਂਸੁ. ਬੋਧਿਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਪਾਚੀਨਪਸ੍ਸਂ ਅਚਲਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ, ਯਂ ‘‘ਵਜਿਰਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਮਹਤਂ ਮਹਤਿਯੋ ਵਹਤੀਤਿ ‘‘ਪਾਚੀਨਮੁਖੋ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਚੀਨਲੋਕਧਾਤੁਅਭਿਮੁਖੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਪਿ ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਘਾਤਂ ਮਹਾਵਿਸਯਞ੍ਚਾਤਿ. ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਮਂ ਤਚੋ ਚ ਨ੍ਹਾਰੁ ਚ, ਅਟ੍ਠਿ ਚ ਅਵਸਿਸ੍ਸਤੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੮੪; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੨, ੨੩੭; ਅ. ਨਿ. ੨.੫; ਮਹਾਨਿ. ੧੯੬) ਵੁਤ੍ਤਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ.

ਇਦਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ‘‘ਕਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਪਠਮਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੪; ੨.੩੪੧; ਮਹਾਵ. ੧੦) ਸਬ੍ਬਮੇਵ. ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਤ੍ਤਮੇਵ ਤਥਾ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ. ਪੁਪ੍ਫਿਤਫਲਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਸਬ੍ਬਪਾਲਿਫੁਲ੍ਲਂ, ਮਗ੍ਗਫਲੇਹਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਫਲਭਾਰਭਰਿਤਞ੍ਚ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪੁਪ੍ਫਿਤਂ ਫਲਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਪਕ੍ਕਮਿਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਗੁਣਾਤਿਰੇਕਤਂ ਬਹੁ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਅਪਕ੍ਕਮਿਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਦਹਤੀਰੇਯੇਵ.

ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ-ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੧੮੯-੧੯੦. ਦੁਤਿਯਤਤਿਯੇਸੁ ਇਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਨ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਤਿਸਯਤ੍ਥਵਿਸਯੋਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਤਿਸਯਿਕਇਦ੍ਧਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਹ ਪਂਸੂਹਿ ਕੀਲ਼ਿਂਸੂਤਿ ਸਹਪਂਸੁਕੀਲ਼ਿਤਾ. ਇਧਲੋਕਤ੍ਤਭਾਵਮੇਵਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਅਤ੍ਤਭਾਵਮੇਵ. ਸੋਲ਼ਸ ਪਞ੍ਞਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯੇ ਅਨੁਪਦਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਦੇਸਨਾਯ ‘‘ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਪੁਥੁਪਞ੍ਞੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਜਵਨਪਞ੍ਞੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੯੩) ਏਵਮਾਗਤਾ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਦਿਕਾ ਛ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸੁਤ੍ਤੇ ਆਗਤਾ ਨਵਾਨੁਪੁਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਪਞ੍ਞਾ, ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਤਿ ਇਮਾ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਾ ਪਞ੍ਞਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ.

ਪਞ੍ਹਸਾਕਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਨਵਸੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਚ ਸਾਕਚ੍ਛਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਉਪਞ੍ਞਾਤਂ ਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧਨਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਉਪਞ੍ਞਾਤਂ ਮਗ੍ਗਂ, ਞਾਤੋ ਚੇਵ ਉਪਗਤੋ ਚ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਅਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਮਰਣੇ ਸਤਿ ਅਮਤੇਨਪਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਉਪਞ੍ਞਾਤਂ, ਅਨੁਮਾਨਞਾਣੇਨ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਞਾਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਮਗ੍ਗਨ੍ਤੋ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਨੇਸਂ ਪਰਿਸਾਯਾਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਨਂ ਪਰਿਵਾਰਭੂਤਪਰਿਸਾਯ. ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇਤਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇ ਦ੍ਵੇ ਮਹਾਨੁਭਾਵੇ ਸਾਵਕੇ. ਠਾਨਨ੍ਤਰੇਤਿ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਤੇ ਠਾਨਨ੍ਤਰੇ ਠਪੇਸਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਸਾਵਕੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਮਹਾਥੇਰਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸਯੋਗੇਨ ‘‘ਮਹਾਸਾਵਕਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਇਮੇਯੇਵ ਪਨ ਸਾਵਕੇਸੁ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਭੂਤਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ‘‘ਮਹਾਸਾਵਕਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਦ੍ਵੇਪਿ ਮਹਾਸਾਵਕੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੧੯੧. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਯਸ੍ਮਾ ਧੁਤਵਾਦਧੁਤਧਮ੍ਮਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ ਧੁਤਮੂਲਕਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਧੁਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਆਰਦ੍ਧਂ, ਤਤ੍ਥ ਕਿਲੇਸੇ ਧੁਨਿ ਧੁਤਵਾਤਿ ਧੁਤੋ, ਧੁਤਕਿਲੇਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਕਿਲੇਸਧੁਨਨੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ, ਕਿਲੇਸਧੁਨਨੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਚ ਸਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਂ ਧੁਤਸਞ੍ਞਿਤਂ ਕਿਲੇਸਧੁਨਨਧਮ੍ਮਂ ਵਦਤਿ, ਪਰੇ ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਧੁਤਵਾਦੋ. ਚਤੁਕ੍ਕਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਏਤ੍ਥ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਯਿਦਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਸੋ ਅਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧੁਤਭੂਤਸ੍ਸ ਧੁਤਭੂਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਧੁਤਧਮ੍ਮਾ. ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਤਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਏਵ. ਕਿਲੇਸੇ ਸਮ੍ਮਾ ਲਿਖਤਿ ਤਚ੍ਛਤੀਤਿ ਸਲ੍ਲੇਖੋ, ਕਿਲੇਸਜੇਗੁਚ੍ਛੀ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਸਲ੍ਲੇਖਤਾ. ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚਤੀਤਿ ਪਵਿਵੇਕੋ, ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਬਹੁਲੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਪਵਿਵੇਕਤਾ. ਇਮਿਨਾ ਸਰੀਰਟ੍ਠਪਨਮਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਇਦਮਟ੍ਠਿ ਤ੍ਥ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਟ੍ਠ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਇਦਮਟ੍ਠਿਤਾ, ਇਮੇਹਿ ਵਾ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਤ੍ਥਿ ਇਦਮਟ੍ਠਿ, ਯੇਨ ਞਾਣੇਨ ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਨਾਮ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਙ੍ਗਾਦੀਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਧੁਤਗੁਣੇ ਸਮਾਦਿਯਤਿ ਚੇਵ ਪਰਿਹਰਤਿ ਚ, ਤਂ ਞਾਣਂ ਇਦਮਟ੍ਠਿਤਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਇਦਮਟ੍ਠਿਤਾ ਞਾਣਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਧੁਤਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮਾਤਿ ਧੁਤਙ੍ਗਸੇਵਨਾਯ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਨਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਧੁਨਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਧੁਤੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਾਯ ਧੁਤਙ੍ਗਚੇਤਨਾਯ ਉਪਕਾਰਕਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਧੁਤਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮ. ਅਨੁਪਤਨ੍ਤੀਤਿ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਾ ਤਪ੍ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤਦੁਭਯਸ੍ਸੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਭਾਵਤੋ. ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਤ੍ਥੂਸੂਤਿ ਧੁਤਙ੍ਗਸੇਵਨਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੂਸੁ ਪਹਾਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੂਸੁ.

ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਙ੍ਗਂ…ਪੇ… ਨੇਸਜ੍ਜਿਕਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸੋਪਿ ਪੇਯ੍ਯਾਲਨਯੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਯਦੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੨ ਆਦਯੋ) ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਧੁਤਵਾਦਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਥੇਰਸ੍ਸ ਧੁਤਭਾਵੋਪਿ ਗਹਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਧੁਤਵਾਦਾਨ’’ਨ੍ਤੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਮਹਾਤਿ ਅਭਿਨੀਹਾਰਾਦਿਮਹਨ੍ਤਤਾਯਪਿ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਿਤਾਯਪਿ ਅਯਂ ਥੇਰੋ ਮਹਾ, ਗੁਣਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਪਸਂਸਾਵਚਨਮੇਵ ਵਾ ਏਤਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਯਦਿਦਂ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪੋਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ’’ਤਿ.

ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਵਤ੍ਥੁਤ੍ਤਯੇ ਸਞ੍ਜਾਤਪ੍ਪਸਾਦਤਾਯ ਉਪਾਸਕਭਾਵੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਉਪੋਸਥਙ੍ਗਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਭਾਵਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਚ੍ਚਕਾਰੋਤਿ ਸਚ੍ਚਭਾਵਾਵਹੋ ਕਾਰੋ, ਅਵਿਸਂਵਾਦਨਵਸੇਨ ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਸਾਧਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੋਲਾਹਲਨ੍ਤਿ ਕੁਤੂਹਲਵਿਪ੍ਫਾਰੋ. ਸਤ੍ਥਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਸਤ੍ਤਮੇ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਵਨਯੋਗ੍ਗਂ ਕਾਲਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ਦਿਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਕਥੇਤਿ, ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਸਕਲਯਾਮਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਆਹ – ‘ਭੋਤਿ ਕਿਂ ਰਤ੍ਤਿਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਿਸ੍ਸਸਿ ਦਿਵਾ’’’ਤਿ. ਵਿਸ੍ਸਾਸਿਕੋਤਿ ਵਿਸ੍ਸਾਸਿਕਭਾਵੋ. ‘‘ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸੋ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ.

ਦ੍ਵੇ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਪੂਰਿਤਪਾਰਮਿਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਸਾ ਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਸੋਤਪਤਿਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਹ. ਅਦਿਨ੍ਨਵਿਪਾਕਸ੍ਸਾਤਿ ਅਵਿਪਕ੍ਕਵਿਪਾਕਸ੍ਸ. ਭਦ੍ਦਕੇ ਕਾਲੇਤਿ ਯੁਤ੍ਤੇ ਕਾਲੇ. ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਨ ਲਕ੍ਖਿਤਂ ਛਣਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇ ਅਨੁਭਵਿਤਬ੍ਬਛਣਾਨਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਾਨਿ ਨਾਮ, ਇਤਰਾਨਿ ਪਨ ਛਣਾਨਿ ਨਾਮ. ਸਮ੍ਮਾਪਤਿਤਦੁਕ੍ਖਤੋ ਵਿਮੋਚਨੇਨ ਤਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਹਤਾਯ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਲਭਾਪਨਤੋ ਚ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਂ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਪਦੁਮਾਨਂ. ਓਲਮ੍ਬਕਾਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਰਤਨਵਿਚਿਤ੍ਤਾ ਰਤਨਦਾਮਾ. ਪੁਞ੍ਞਨਿਯਾਮੇਨਾਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵਸਿਦ੍ਧੇਨ ਨਿਯਾਮੇਨ. ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਬਾਰਾਣਸਿਰਜ੍ਜਂ ਦਾਤੁਂ ਕਤੋਕਾਸੋ. ਫੁਸ੍ਸਰਥਨ੍ਤਿ ਮਙ੍ਗਲਰਥਂ. ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਉਣ੍ਹੀਸਵਾਲਬੀਜਨਿਖਗ੍ਗਮਣਿਪਾਦੁਕਾਨਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਰਾਜਕਕੁਧਭਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਸੀਹਾਸਨਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਾਰੁਪਨਕਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਪਾਰੁਪਨਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਦਸਨ੍ਤਂ. ਦਿਬ੍ਬਵਤ੍ਥਦਾਯਿਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵਚੋਦਿਤੋ ‘‘ਨਨੁ ਤਾਤਾ ਥੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਅਹੋ ਤਪਸ੍ਸੀਤਿ ਅਹੋ ਕਪਣੋ ਅਹਂ ਰਾਜਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨਂ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ. ਚਙ੍ਕਮਨਸਤਾਨੀਤਿ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਦ੍ਯਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਹਿ ਅਗ੍ਗਿਸਾਲਾਦੀਨਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨਿ ਠਾਨਾਨਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਸਾਧੁਕੀਲ਼ਿਤਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਾਨਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਟ੍ਠਾਨੇ ਕਾਤਬ੍ਬਸਕ੍ਕਾਰਂ ਵਦਤਿ. ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਿ, ਨਿਰੋਗਾ ਅਯ੍ਯਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਾ ਦੇਵਾਤਿ ਦੇਵੀ ਪਟਿਵਚਨਂ ਅਦਾਸਿ. ਪਟਿਯਾਦੇਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਤ੍ਵਾ. ਸਮਣਕਪਬ੍ਬਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਸਮਿਤਪਾਪੇਹਿ ਅਰਿਯੇਹਿ ਅਨੁਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ. ਸੋ ਹਿ ਰਾਜਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਵੇਸਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਦਮੇਵ ਭਦ੍ਦਕ’’ਨ੍ਤਿ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਲਿਙ੍ਗਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਏਵ. ਵੀਸਤਿਮੇ ਵਸ੍ਸੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇਤਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾਧਿਕਾਰਸ੍ਸ ਚ ਚਿਰਕਾਲਸਮ੍ਭੂਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਏਵਰੂਪਂ ਕਥਂ ਮਾ ਕਥੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਵੀਸਤਿ ਧਰਣਾਨਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਚਪਲਂ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਪਰੇ. ਇਤ੍ਥਾਕਰੋਤਿ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਯ੍ਯਧੀਤਾਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਧੀਤਾ, ਭਦ੍ਦਕਾਪਿਲਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮਾਨਪਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਸਦਿਸਪਣ੍ਣਂ ਸਦਿਸਲੇਖਂ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਿਕਾਯ ਚ ਯੁਤ੍ਤਂ ਪਣ੍ਣਲੇਖਂ. ਤੇ ਪੁਰਿਸਾ ਸਮਾਗਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਮਗਧਰਟ੍ਠੇ ਮਹਾਤਿਤ੍ਥਗਾਮਂ ਮਦ੍ਦਰਟ੍ਠੇ ਸਾਗਲਨਗਰਞ੍ਚ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਅਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਇਤੋ ਚ ਏਤ੍ਤੋ ਚ ਪੇਸੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਪੁਪ੍ਫਦਾਮਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਹਤ੍ਥਪ੍ਪਮਾਣਂ ਪੁਪ੍ਫਦਾਮਂ. ਤਾਨੀਤਿ ਤਾਨਿ ਉਭੋਹਿ ਗਨ੍ਥਾਪਿਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਪੁਪ੍ਫਦਾਮਾਨਿ. ਤੇਤਿ ਉਭੋ ਭਦ੍ਦਾ ਚੇਵ ਪਿਪ੍ਪਲਿਕੁਮਾਰੋ ਚ. ਲੋਕਾਮਿਸੇਨਾਤਿ ਕਾਮਸ੍ਸਾਦੇਨ. ਅਸਂਸਟ੍ਠਾਤਿ ਨ ਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਘਟੇ ਜਲਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਪਦੀਪੇਨ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇ ਸਮੁਜ੍ਜਲਨ੍ਤੇਨ ਵਿਮੋਕ੍ਖਬੀਜੇਨ ਸਮੁਸ੍ਸਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਯਨ੍ਤਬਦ੍ਧਾਨੀਤਿ ਸਸ੍ਸਸਮ੍ਪਾਦਨਤ੍ਥਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵਾਰਕਵਾਟਯੋਜਨਵਸੇਨ ਬਦ੍ਧਾਨਿ ਨਿਕ੍ਖਮਨਤੁਮ੍ਬਾਨਿ. ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋਤਿ ਕਸਿਕਮ੍ਮਕਰਣਟ੍ਠਾਨਂ. ਦਾਸਿਕਗਾਮਾਤਿ ਦਾਸਾਨਂ ਵਸਨਗਾਮਾ. ਓਸਾਰੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ. ਆਕਪ੍ਪਕੁਤ੍ਤਵਸੇਨਾਤਿ ਆਕਾਰਵਸੇਨ ਕਿਰਿਯਾਵਸੇਨ. ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕਨ੍ਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨਨੁਰੂਪਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇਤਿ ਦ੍ਵੇਧਾਪਥਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਧਾਭੂਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਏਤੇਸਂ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਨਿਸੀਦਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸਾ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਥੁ ਨਿਸਜ੍ਜਾ ਏਦਿਸੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਨਿਸੀਦਨ੍ਤੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਪਰਿਮਿਤਕਾਲਸਮ੍ਭੂਤਾਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯਾਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰੂਪਚਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਰੂਪਪ੍ਪਭਾਵਬੁਦ੍ਧਗੁਣਵਿਜ੍ਜੋਤਿਤਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਅਸੀਤਿਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮੁਜ੍ਜਲਿਤਾ ਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਕੇਤੁਮਾਲਾਲਙ੍ਕਤਾ ਸਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿਤਾਯ ਅਕਿਤ੍ਤਿਮਾ ਰੂਪਕਾਯਸਿਰੀ, ਤਂਯੇਵ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਅਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਪ੍ਪਸਾਦਸਂਵਦ੍ਧਨਤ੍ਥਂ ਅਨਿਗ੍ਗੂਹਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਵੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਨਿਸੀਦੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਸੀਤਿਹਤ੍ਥਪ੍ਪਦੇਸਂ ਬ੍ਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਸੀਤਿਹਤ੍ਥਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਤਸਾਖੋਤਿ ਬਹੁਸਾਖੋ ਅਨੇਕਸਾਖੋ. ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋਵ ਅਹੋਸਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਬੁਦ੍ਧਰਸ੍ਮੀਹਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸਮੋਕਿਣ੍ਣਭਾਵਤੋ.

ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੂਤਿ ਦੂਰਤੋ ਨਾਤਿਦੂਰੇ ਆਸਨ੍ਨੇਤਿ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ. ਤੀਹਿ ਓਵਾਦੇਹੀਤਿ ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਤਿਬ੍ਬਂ ਮੇ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਥੇਰੇਸੁ ਨਵੇਸੁ ਮਜ੍ਝਿਮੇਸੂ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮਿ ਕੁਸਲੂਪਸਂਹਿਤਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਓਹਿਤਸੋਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਸਾਤਸਹਗਤਾ ਚ ਮੇ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿ ਨ ਵਿਜਹਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫੪) ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਓਵਾਦੇਹਿ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਭਗਵਾ ਪਠਮਂ ਓਵਾਦਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਜਾਤਿਕਤ੍ਤਾ ਜਾਤਿਮਾਨਪ੍ਪਹਾਨਤ੍ਥਮਭਾਸਿ, ਦੁਤਿਯਂ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਅਹਂਕਾਰਪ੍ਪਹਾਨਤ੍ਥਂ, ਤਤਿਯਂ ਉਪਧਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਅਤ੍ਤਸਿਨੇਹਪ੍ਪਹਾਨਤ੍ਥਂ. ਮੁਦੁਕਾ ਖੋ ਤ੍ਯਾਯਨ੍ਤਿ ਮੁਦੁਕਾ ਖੋ ਤੇ ਅਯਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਭਗਵਾ ਏਵਮਾਹ? ਥੇਰੇਨ ਸਹ ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤੁਕਾਮਤਾਯ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤੁਕਾਮੋ ਜਾਤੋਤਿ? ਥੇਰਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਠਾਨੇ ਠਪੇਤੁਕਾਮਤਾਯ. ਕਿਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ? ਅਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਪਨਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ ‘‘ਇਮੇਨ ਚਿਰਂ ਠਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਸਪੋ ਪਨ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕੋ, ਸੋ ਮਯਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਸਤ੍ਤਪਣ੍ਣਿਗੁਹਾਯਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਸਙ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਾਸਨਂ ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਪਰਿਮਾਣਕਾਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ. ਏਵਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਸੁਸ੍ਸੂਸਿਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ.

ਚਨ੍ਦੂਪਮੋਤਿ ਚਨ੍ਦਸਦਿਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਕਿਂ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਤਾਯ? ਨੋ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਯਥਾ ਚਨ੍ਦੋ ਗਗਨਤਲਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਮਾਨੋ ਨ ਕੇਨਚਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਥਵਂ ਵਾ ਸਿਨੇਹਂ ਵਾ ਆਲਯਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਚ ਨ ਹੋਤਿ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਪਿਯੋ ਮਨਾਪੋ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਏਵਂ ਕੇਨਚਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਥਵਾਦੀਨਂ ਅਕਰਣੇਨ ਬਹੁਜਨਸ੍ਸ ਪਿਯੋ ਮਨਾਪੋ ਚਨ੍ਦੂਪਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲਾਦੀਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕੁਲਾਨਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪਕਸ੍ਸੇਵ ਕਾਯਂ ਅਪਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤੇਨੇਵ ਸਨ੍ਥਵਾਦੀਨਂ ਅਕਰਣੇਨ ਕਾਯਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਪਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ, ਅਪਨੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਚ੍ਚਂ ਨਵੋਤਿ ਨਿਚ੍ਚਨਵਕੋਵ, ਆਗਨ੍ਤੁਕਸਦਿਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਗਨ੍ਤੁਕੋ ਹਿ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਗੇਹਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਚੇ ਨਂ ਘਰਸਾਮਿਕਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਪੁਤ੍ਤਭਾਤਰੋ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਿਚਰਿਂਸੂ’’ਤਿ ਅਨੁਕਮ੍ਪਮਾਨਾ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੋਜੇਨ੍ਤਿ, ਭੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੋਯੇਵ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਭਾਜਨਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਨ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਥਵਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਕਿਚ੍ਚਕਰਣੀਯਾਨਿ ਵਾ ਸਂਵਿਦਹਤਿ, ਏਵਮਯਮ੍ਪਿ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ ਘਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਯਂ ਇਰਿਯਾਪਥੇ ਪਸਨ੍ਨਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਨਸਨ੍ਥਵੋ ਤੇਸਂ ਕਿਚ੍ਚਕਰਣੀਯੇ ਅਬ੍ਯਾਵਟੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.

ਅਪ੍ਪਗਬ੍ਭੋਤਿ ਨਪ੍ਪਗਬ੍ਭੋ, ਅਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨੇਨ ਕਾਯਪਾਗਬ੍ਭਿਯੇਨ, ਚਤੁਟ੍ਠਾਨੇਨ ਵਚੀਪਾਗਬ੍ਭਿਯੇਨ, ਅਨੇਕਟ੍ਠਾਨੇਨ ਮਨੋਪਾਗਬ੍ਭਿਯੇਨ ਚ ਵਿਰਹਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਯਪਾਗਬ੍ਭਿਯਂ ਨਾਮ ਸਙ੍ਘਗਣਪੁਗ੍ਗਲਭੋਜਨਸਾਲਜਨ੍ਤਾਘਰਨਹਾਨਤਿਤ੍ਥਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਮਗ੍ਗੇਸੁ ਅਨ੍ਤਰਘਰਪਵੇਸਨੇ ਚ ਕਾਯੇਨ ਅਪ੍ਪਤਿਰੂਪਕਰਣਂ. ਚਤੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵਚੀਪਾਗਬ੍ਭਿਯਂ ਨਾਮ ਸਙ੍ਘਗਣਪੁਗ੍ਗਲਅਨ੍ਤਰਘਰੇਸੁ ਅਪ੍ਪਤਿਰੂਪਵਾਚਾਨਿਚ੍ਛਾਰਣਂ. ਅਨੇਕਟ੍ਠਾਨਂ ਮਨੋਪਾਗਬ੍ਭਿਯਂ ਨਾਮ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਕਾਯਵਾਚਾਹਿ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਂ ਅਨਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਪਿ ਮਨਸਾ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਂ ਵਿਤਕ੍ਕਨਂ. ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਇਮੇਸਂ ਪਾਗਬ੍ਭਿਯਾਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਅਪ੍ਪਗਬ੍ਭੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕੁਲਾਨਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਸ੍ਸਪਸਂਯੁਤ੍ਤੇਨ ਚ ਚਨ੍ਦੂਪਮਪ੍ਪਟਿਪਦਾਦਿਥੇਰਸ੍ਸ ਧੁਤਵਾਦੇਸੁ ਅਗ੍ਗਭਾਵਸ੍ਸ ਬੋਧਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਤਦੇਵ ਕਸ੍ਸਪਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.

ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੧੯੨. ਪਞ੍ਚਮੇ ਭੋਜਨਪਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗੋਚਰਗਾਮੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਣਾਹਾਰਪਰਿਭੋਗਸਞ੍ਞਿਤਂ ਭੋਜਨਪਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤਂ. ਦੀਪਰੁਕ੍ਖਾਨਨ੍ਤਿ ਲੋਹਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਮਯਾਨਂ ਮਹਨ੍ਤਾਨਂ ਦੀਪਰੁਕ੍ਖਾਨਂ. ਲੋਹਮਯੇਸੁਪਿ ਹਿ ਤੇਸੁ ਦੀਪਾਧਾਰੇਸੁ ਦੀਪਰੁਕ੍ਖਕਾਤਿ ਰੁਲ਼੍ਹਿਰੇਸਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਓਲਮ੍ਬਕਦੀਪਮਣ੍ਡਲਦੀਪਸਞ੍ਚਰਣਦੀਪਾਦਿਕਾ ਸੇਸਦੀਪਾ.

ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਿ ਪਦਕ੍ਖਿਣਕਰਣਵਸੇਨ. ਅਹਂ ਤੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਤੁਯ੍ਹਂ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਹਂ ਤੇਨ ਪਵਾਰੇਮਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਤਿਯਂਯੇਵਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੀਤਿ ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਚਨਕਿਚ੍ਚਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਸਤ੍ਤ ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕੇ ਵਿਤਕ੍ਕੇਸੀਤਿ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਮਹਿਚ੍ਛਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਕੇ ਸਤ੍ਤ ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕੇ ਵਿਤਕ੍ਕੇਸਿ. ਅਟ੍ਠਮੇਤਿ ‘‘ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਾਰਾਮਸ੍ਸਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਪਪਞ੍ਚਾਰਾਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕੇ.

ਮਮ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਮਹਿਚ੍ਛਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੫੮; ਅ. ਨਿ. ੮.੩੦) ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕਵਸੇਨ ਆਰਦ੍ਧਮਤ੍ਤਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਠਿਤਂ ਮਮ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਮਨੋਮਯੇਨਾਤਿ ਮਨੋਮਯੇਨ ਵਿਯ ਮਨਸਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਸਦਿਸੇਨ, ਪਰਿਣਾਮਿਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦ੍ਧਿਯਾਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਕਾਯੋ ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਿਦ੍ਧਿਯਾ.

ਯਦਾ ਮੇ ਅਹੁ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਮਯ੍ਹਂ ‘‘ਕੀਦਿਸੋ ਨੁ ਖੋ ਅਟ੍ਠਮੋ ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕੋ’’ਤਿ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਯਦਾ ਮੇ ਅਹੁ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਤਤੋ ਮਮ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਯ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਤ੍ਤਰਿ ਦੇਸਯੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਉਤ੍ਤਰਿ ਦੇਸਯੀਤਿ ‘‘ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਾਰਾਮਸ੍ਸਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਰਤਿਨੋ, ਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਪਪਞ੍ਚਾਰਾਮਸ੍ਸ ਪਪਞ੍ਚਰਤਿਨੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੫੮; ਅ. ਨਿ. ੮.੩੦) ਇਮਂ ਅਟ੍ਠਮਂ ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਉਪਰਿ ਦੇਸਯਿ. ਤਂ ਪਨ ਦੇਸਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਰਤੋ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਮਦੇਸਯੀ’’ਤਿ, ਪਪਞ੍ਚਾ ਨਾਮ ਰਾਗਾਦਯੋ ਕਿਲੇਸਾ, ਤੇਸਂ ਵੂਪਸਮਨਤਾਯ ਤਦਭਾਵਤੋ ਚ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾ ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਾ ਨਾਮ. ਯਥਾ ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ, ਸਾਮੁਕ੍ਕਂਸਿਕਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਦੇਸਨਂ ਅਦੇਸਯੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਸ੍ਸਾਹਂ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁ ਦੇਸਨਾਧਮ੍ਮਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਵਿਹਾਸਿਨ੍ਤਿ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਵਿਹਰਿਂ. ਸਾਸਨੇ ਰਤੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹੇ ਸਾਸਨੇ ਅਭਿਰਤੋ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਂ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਂ, ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣਨ੍ਤਿ ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਮਯਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤਾ. ਤਤੋ ਏਵ ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ, ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਿ ਓਵਾਦੋ ਅਨੁਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਭਦ੍ਦਿਯਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੧੯੩. ਛਟ੍ਠੇ ਉਚ੍ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋ ਉਚ੍ਚਾ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਉਚ੍ਚਾਕੁਲਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਚੇ ਕੁਲੇ ਜਾਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਾਲ਼ੀ ਸਾ ਦੇਵੀਤਿ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਤਾਯ ਕਾਲ਼ੀ ਸਾ ਦੇਵੀ. ਕੁਲਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਰਜ੍ਜਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਮਹਾਕੁਲਿਨਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸੋਯੇਵ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੧੯੪. ਸਤ੍ਤਮੇ ਰਿਤ੍ਤਕੋਤਿ ਦੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁਰਹਿਤੋ. ਗੁਣੇ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਭਗਵਤੋ ਰੂਪਗੁਣੇ ਚੇਵ ਆਕਪ੍ਪਸਮ੍ਪਦਾਦਿਗੁਣੇ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਸ੍ਸ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕੇ ਯਥਾਉਪਟ੍ਠਿਤੇ ਗੁਣੇ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ.

ਪਿਣ੍ਡੋਲਭਾਰਦ੍ਵਾਜਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੧੯੫. ਅਟ੍ਠਮੇ ਅਭੀਤਨਾਦਭਾਵੇਨ ਸੀਹਸ੍ਸ ਵਿਯ ਨਾਦੋ ਸੀਹਨਾਦੋ, ਸੋ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸੀਹਨਾਦਿਕਾ, ਤੇਸਂ ਸੀਹਨਾਦਿਕਾਨਂ. ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਪਸਂਸਿਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇ ਯਾਥਾਵਤੋ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਗਰਹਾ ਪਸਂਸਾ ਚ ਯੁਤ੍ਤਰੂਪਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਖੀਣਾ ਜਾਤੀਤਿਆਦੀਹਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਸ੍ਸ ਭੂਮਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਞਾਣੇਨ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ‘‘ਖੀਣਾ ਜਾਤੀ’’ਤਿਆਦਿਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਕਤਮਾ ਪਨਸ੍ਸ ਜਾਤਿ ਖੀਣਾ, ਕਥਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ? ਨ ਤਾਵਸ੍ਸ ਅਤੀਤਾ ਖੀਣਾ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਖੀਣਤ੍ਤਾ, ਨ ਅਨਾਗਤਾ ਅਨਾਗਤੇ ਵਾਯਾਮਾਭਾਵਤੋ, ਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਯਾ ਪਨ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਏਕਚਤੁਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੇਸੁ ਏਕਚਤੁਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਪ੍ਪਭੇਦਾ ਜਾਤਿ, ਸਾ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮਤਂ ਆਪਜ੍ਜਨੇਨ ਖੀਣਾ. ਤਂ ਸੋ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਪਹੀਨਕਿਲੇਸੇ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਲੇਸਾਭਾਵੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਆਯਤਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਵੁਸਿਤਨ੍ਤਿ ਵੁਟ੍ਠਂ ਪਰਿਵੁਟ੍ਠਂ, ਕਤਂ ਚਰਿਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕੇਨ ਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਤ ਸੇਕ੍ਖਾ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵਸਨ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਖੀਣਾਸਵੋ ਵੁਟ੍ਠਵਾਸੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ‘‘ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਨ੍ਤਿ ਚਤੂਸੁ ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਹਾਨਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕਾਦਯੋ ਹਿ ਤਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਖੀਣਾਸਵੋ ਕਤਕਰਣੀਯੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਰਣੀਯਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਤਂ ਕਰਣੀਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਇਦਾਨਿ ਪੁਨ ਇਤ੍ਥਭਾਵਾਯ ਏਵਂ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਕਿਚ੍ਚਭਾਵਾਯ, ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯਾਯ ਵਾ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਕਿਚ੍ਚਂ ਮੇ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਇਤ੍ਥਭਾਵਤੋ ਇਮਸ੍ਮਾ ਏਵਂਪਕਾਰਾ ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨਾ ਅਪਰਂ ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨਂ ਮਯ੍ਹਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਇਮੇ ਪਨ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਕਾ ਰੁਕ੍ਖਾ ਵਿਯ, ਤੇ ਚਰਿਮਕਵਿਞ੍ਞਾਣਨਿਰੋਧੇਨ ਅਨੁਪਾਦਾਨੋ ਵਿਯ ਜਾਤਵੇਦੋ ਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੧੯੬. ਨਵਮੇ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁਪਿ ਵਿਜ੍ਜਾਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪੇਸੁ ਕੋਵਿਦੋ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਭਿਦਯਾਅਬ੍ਭਞ੍ਞਾਵਹਸ੍ਸੇਵ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਉਪਲਬ੍ਭਨਤੋ ‘‘ਮੋਕ੍ਖਧਮ੍ਮਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਇਦਂ ਵੇਦਤ੍ਤਯਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਨੇਨ ਦੁਗ੍ਗਤਿਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨਮ੍ਪਿ ਦੁਲ੍ਲਭਂ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਰਿਵਾਰਾਨਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਲਾਭਿਤਾਯ ਸਯਂ ਏਕਦੇਸੇਨ ਉਪਸਨ੍ਤੋ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਗਤਂ ਉਤ੍ਤਮਦਮਥਸਮਥਂ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਿਟਕਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਫਲਭਾਜਨਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਮਿਕਾਯ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਗਾਰਵਵਸੇਨ ਬਹੁਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ. ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੀਤਿ ਦੇਵਤਾਹਿ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਦਿਬ੍ਬੋਜਂ ਵਨਮੂਲਫਲਾਫਲਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ. ਪਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਤਸਮਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਹਿ ਦੇਵਤਾ ਤਤ੍ਥ ਦਿਬ੍ਬੋਜਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ, ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ ਮਹਾਦੇਵਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਨੁਮੋਦਨਕਥਾਯ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾਸਕ੍ਖਿਕਾਯ ਸੁਵਿਸੋਧਿਤਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ.

ਦਸਹਿ ਕਥਾਵਤ੍ਥੂਹੀਤਿ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਕਥਾ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਕਥਾ ਪਵਿਵੇਕਕਥਾ ਅਸਂਸਗ੍ਗਕਥਾ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਕਥਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਕਥਾ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਕਥਾ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾਕਥਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਦਾਕਥਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਦਾਕਥਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਦਸਹਿ ਕਥਾਵਤ੍ਥੂਹਿ. ਜਾਤਿਭੂਮਿਰਟ੍ਠਵਾਸਿਨੋਤਿ ਜਾਤਿਭੂਮਿਵਨ੍ਤਦੇਸਵਾਸਿਨੋ, ਸਤ੍ਥੁ ਜਾਤਦੇਸਵਾਸਿਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੀਸਾਨੁਲੋਕਿਕੋਤਿ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਅਨੁ ਅਨੁ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ. ਓਕਾਸਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਾਕਚ੍ਛਾਯ ਅਵਸਰਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ. ਸਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿਕ੍ਕਮਂ ਪੁਚ੍ਛੀਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੫੭) ਸਤ੍ਤ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯੋ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ ਸਵਿਸੇਸੇਨ ਦਸਕਥਾਵਤ੍ਥੁਲਾਭਿਤਾਯ.

ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੧੯੭. ਦਸਮੇ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਕਥਿਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਮਧੁਪਿਣ੍ਡਿਕਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਦੇਸਨਾਸੁ ਵਿਯ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਦੇਸਿਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਤਂ ਦੇਸਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤਂ ਸਙ੍ਖੇਪਦੇਸਨਂ ਆਯਤਨਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ. ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਭਜਮਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਸਙ੍ਖੇਪਦੇਸਨਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ਵਾਤਿ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ਵਾ ਦੇਸਨਂ ਪੂਰੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਵਾਤਿ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਏਤ੍ਥ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਦੇਸਨਾਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਵਾ ਪੂਰੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਤ੍ਥੇਰੋ ਉਭਯਵਸੇਨਪਿ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪਂ ਦੇਸਨਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ‘‘ਪਾਤੋਵ ਸੁਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਙ੍ਗਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ. ਅਞ੍ਞੇਹੀਤਿ ਅਞ੍ਞਾਸਂ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਕੇਸੇਹਿ ਅਤਿਵਿਯ ਦੀਘਾ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਦੀਘਾ ਏਵ, ਅਥ ਖੋ ਸਿਨਿਦ੍ਧਨੀਲਮੁਦੁਕਞ੍ਚਿਕਾ ਚ. ਨਿਕ੍ਕੇਸੀਤਿ ਅਪ੍ਪਕੇਸੀ ਯਥਾ ‘‘ਅਨੁਦਰਾ ਕਞ੍ਞਾ’’ਤਿ.

ਪਣਿਯਨ੍ਤਿ ਵਿਕ੍ਕੇਤਬ੍ਬਭਣ੍ਡਂ. ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੇਸਾਨਂ ਪਕਤਿਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ. ਗਾਰਵੇਨਾਤਿ ਮੁਣ੍ਡਸੀਸਾਪਿ ਥੇਰੇ ਗਾਰਵੇਨ ਏਕਵਚਨੇਨੇਵ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ. ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਰਮਾਹ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੋਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣਂ ਅਟ੍ਠਾਨਪਯੁਤ੍ਤਂ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੋ ਯਸਪਟਿਲਾਭੋਵ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸਪਟਿਲਾਭੋਤਿ ਚ ਭਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਲਾਭੋ. ਸਤ੍ਤਸੁ ਹਿ ਜਵਨਚੇਤਨਾਸੁ ਪਠਮਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਫਲਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਫਲਾ, ਮਜ੍ਝੇ ਪਞ੍ਚ ਅਪਰਾਪਰਿਯਵੇਦਨੀਯਫਲਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਠਮਂ ਏਕਂ ਚੇਤਨਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾ ਯਥਾਸਕਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਫਲਦਾਯਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਠਮਚੇਤਨਾਯ ਪਨ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੋ ਯਸਪਟਿਲਾਭੋਵ ਅਹੋਸਿ.

ਪਠਮਏਤਦਗ੍ਗਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੪. ਏਤਦਗ੍ਗਵਗ੍ਗੋ

(੧੪) ੨. ਦੁਤਿਯਏਤਦਗ੍ਗਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੧੯੮-੨੦੦. ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਮਨੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਨ੍ਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਮਨੇਨ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਂ. ਮਨੇਨ ਕਤਕਾਯੋਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤੇਨ ਦੇਸਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਤਕਾਯੋ. ਮਨੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਕਾਯੋਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਮਨਸਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਕਾਯੋ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਕਾਯਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਾਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੩੬-੨੩੭; ਪਟਿ. ਮ. ੩.੧੪) ਵਿਯ. ਏਕਸਦਿਸੇਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਸਦਿਸੇਯੇਵ. ਏਕਵਿਧਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਪ੍ਪਕਾਰਮੇਵ. ਏਤਪ੍ਪਰਮੋ ਹਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸਾਵਕਾਨਂ ਇਦ੍ਧਿਨਿਮ੍ਮਾਨਵਿਧਿ. ਅਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ ਏਕਦੇਸੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਇਦ੍ਧਿਨਿਮ੍ਮਾਨਾਨੁਵਿਧਾਨਤੋ.

ਲਾਭਿਤਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲਾਭੀਤਿ ਈਕਾਰੋ ਅਤਿਸਯਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਥੇਰਸ੍ਸ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਅਤਿਸਯੇਨ ਸਵਿਸੇਸਲਾਭਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਲਾਭਿਤਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚੇਤਾ ਚੇਤੋਸਞ੍ਞਾਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲਤਾ ਰੂਪਾਰੂਪਜ੍ਝਾਨਲਾਭਿਤਾਯ ਏਵ, ਅਥ ਖੋ ਇਮੇਹਿਪਿ ਕਾਰਣੇਹੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚੇਤੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਸੀਸੇਨ ਸਮਾਧਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਚੇਤਸੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਵਿਵਟ੍ਟਨਂ ਚੇਤੋਵਿਵਟ੍ਟੋ, ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵਾਰਮ੍ਮਣੇ ਸਮਾਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਿਮਸ੍ਸ ਉਪਰੂਪਰਿ ਹਾਪਨਤੋ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਲਾਭੀ ਚੇਤੋਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲੋ ਨਾਮ. ‘‘ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਸ. ੨੬੫) ਵੁਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਸਹਗਤਂ…ਪੇ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਸਹਗਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਸ. ੨੬੫-੨੬੮) ਸਞ੍ਞਾਸੀਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲੋ, ਤਥਾ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਦਿਸਞ੍ਞਾ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਦਿਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲੇ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤੇ ਅਸਙ੍ਖਤੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਚ ਵਿਸੇਸਤੋ ਵਟ੍ਟਨਤੋ ਚ ਸੁਞ੍ਞਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਬਹੁਲੋ ਸਞ੍ਞਾਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲੋ. ਸਮਾਧਿਕੁਸਲਤਾਯ ਚੇਤੋਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲਤਾ ਤਬ੍ਬਹੁਲਵਿਹਾਰਿਤਾਯ. ਤਥਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕੁਸਲਤਾਯ ਸਞ੍ਞਾਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲਤਾ. ਏਕੋਤਿ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰਂ ਵਦਤਿ. ਸਮਾਧਿਲਕ੍ਖਣੇਤਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਾਦਿਸਮਾਧਿਸਭਾਵੇ. ਪੁਨ ਏਕੋਤਿ ਮਹਾਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰਮਾਹ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਲਕ੍ਖਣੇਤਿ ਸਤ੍ਤਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਮਹਾਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਭਾਵੇ. ਸਮਾਧਿਗਾਲ਼੍ਹੋਤਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਓਗਾਲ਼੍ਹਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਭਾਵਿਤਭਾਵਨਤਾ. ਅਙ੍ਗਸਂਖਿਤ੍ਤੇਤਿ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਕਤਿਵਙ੍ਗਿਕਾਦਿਵਸੇਨ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਂ ਸਙ੍ਖਿਪਨੇ. ਆਰਮ੍ਮਣਸਂਖਿਤ੍ਤੇਤਿ ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮਾਕਾਸਾਦਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨੇਨ ਕਸਿਣਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਸਂਖਿਪਨੇ. ਅਙ੍ਗਵਵਤ੍ਥਾਪਨੇਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਂ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਂ ਵਵਤ੍ਥਾਪਨੇ. ਆਰਮ੍ਮਣਵਵਤ੍ਥਾਪਨੇਤਿ ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦਿਜ੍ਝਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਵਵਤ੍ਥਾਪਨੇ.

ਝਾਨਙ੍ਗੇਹੀਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਙ੍ਗੇਹਿ, ਝਾਨਙ੍ਗਾਨੇਵ ਝਾਨਂ. ਪੁਨ ਝਾਨਙ੍ਗੇਹੀਤਿ ਅਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਙ੍ਗੇਹਿ. ਭਾਤਾਤਿ ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਾ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਯਸ੍ਸ. ਸੁਵਣ੍ਣਪੂਜਨ੍ਤਿ ਸੋਵਣ੍ਣਮਯਂ ਪੁਪ੍ਫਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਦੇਵਪੁਰੇਤਿ ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨੇ ਸੁਦਸ੍ਸਨਮਹਾਨਗਰੇ. ਅਗ੍ਗਦ੍ਵਾਰੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਅਗ੍ਗਂ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਵਿਵਟੇਨ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ.

ਕੋਕਨਦਨ੍ਤਿ ਪਦੁਮਵਿਸੇਸਨਂ ਯਥਾ ‘‘ਕੋਕਾਸਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਰ ਬਹੁਪਤ੍ਤਂ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਤਿਸੁਗਨ੍ਧਞ੍ਚ ਹੋਤਿ. ‘‘ਕੋਕਨਦਂ ਨਾਮ ਸੇਤਪਦੁਮ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਾਤੋਤਿ ਪਗੇਵ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ਕੋਕਨਦਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਦੁਮਂ ਪਾਤੋ ਸੂਰਿਯੁਗ੍ਗਮਨਵੇਲਾਯਂ ਫੁਲ੍ਲਂ ਵਿਕਸਿਤਂ ਅਵੀਤਗਨ੍ਧਂ ਸਿਯਾ ਵਿਰੋਚਮਾਨਂ, ਏਵਂ ਸਰੀਰਗਨ੍ਧੇਨ ਗੁਣਗਨ੍ਧੇਨ ਚ ਸੁਗਨ੍ਧਂ ਸਰਦਕਾਲੇ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਆਦਿਚ੍ਚਮਿਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਤੇਜਸਾ ਤਪਨ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਨਿਚ੍ਛਰਣਕਜੁਤਿਯਾ ਅਙ੍ਗੀਰਸਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਸ੍ਸਾਤਿ.

ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਕਿਰ ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਵਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਦਨ੍ਧਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਉਦ੍ਦੇਸਗਹਣਕਾਲੇ ਪਰਿਹਾਸਕੇਲ਼ਿਂ ਅਕਾਸਿ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਨ ਪਰਿਹਾਸੇਨ ਲਜ੍ਜਿਤੋ ਨੇਵ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਗਣ੍ਹਿ, ਨ ਸਜ੍ਝਾਯਮਕਾਸਿ. ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨਾਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾਵ ਦਨ੍ਧੋ ਜਾਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਗਹਿਤਗਹਿਤਪਦਂ ਉਪਰਿਉਪਰਿਪਦਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਸ੍ਸਤਿ. ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਸੁਦ੍ਧਂ ਚੋਲ਼ਖਣ੍ਡਂ ਅਦਾਸੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਦਨੁਰੂਪੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਯੋਜੇਨ੍ਤੋ ਸੁਦ੍ਧਂ ਚੋਲ਼ਖਣ੍ਡਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਪੁਬ੍ਬੇ ਰਾਜਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਲਾਟਤੋ ਸੇਦੇ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਸਾਟਕੇਨ ਨਲਾਟਂ ਪੁਞ੍ਛਿ, ਸਾਟਕੋ ਕਿਲਿਟ੍ਠੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ‘‘ਇਮਂ ਸਰੀਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਏਵਰੂਪੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸਾਟਕੋ ਪਕਤਿਂ ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਕਿਲਿਟ੍ਠੋ ਜਾਤੋ, ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਵਤ ਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਲਭਿ. ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨਸ੍ਸ ਰਜੋਹਰਣਮੇਵ ਪਚ੍ਚਯੋ ਜਾਤੋ.

ਲੋਮਾਨੀਤਿ ਚੋਲ਼ਖਣ੍ਡਤਨ੍ਤਗਤਅਂਸੁਕੇ ਵਦਤਿ. ‘‘ਕਿਲਿਟ੍ਠਧਾਤੁਕਾਨੀ’’ਤਿ ਕਿਲਿਟ੍ਠਸਭਾਵਾਨਿ. ਏਵਂਗਤਿਕਮੇਵਾਤਿ ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਭਵਙ੍ਗਵਸੇਨ ਪਕਤਿਯਾ ਪਣ੍ਡਰਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਰਾਗਾਦਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਜਾਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਸਮਾਨੇਤ੍ਵਾਤਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ, ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬਿਲ਼ਾਰਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਬਿਲ਼ਾਰਸ੍ਸ ਗੋਚਰਤ੍ਥਾਯ. ਜਲਪਥਕਮ੍ਮਿਕੇਨਾਤਿ ਸਮੁਦ੍ਦਕਮ੍ਮਿਕੇਨ. ਚਾਰਿਨ੍ਤਿ ਖਾਦਿਤਬ੍ਬਤਿਣਂ. ਸਚ੍ਚਕਾਰਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਚਭਾਵਾਵਹਂ ਕਾਰਂ, ‘‘ਅਤ੍ਤਨਾ ਗਹਿਤੇ ਭਣ੍ਡੇ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬਲਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਤਿਯੇਨ ਪਟਿਹਾਰੇਨਾਤਿ ਤਤਿਯੇਨ ਸਾਸਨੇਨ. ਪਤ੍ਤਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਸਾਮਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ.

ਅਪ੍ਪਕੇਨਪੀਤਿ ਥੋਕੇਨਪਿ ਪਰਿਤ੍ਤੇਨਪਿ. ਮੇਧਾਵੀਤਿ ਪਞ੍ਞਵਾ. ਪਾਭਤੇਨਾਤਿ ਭਣ੍ਡਮੂਲੇਨ. ਵਿਚਕ੍ਖਣੋਤਿ ਵੋਹਾਰਕੁਸਲੋ. ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਧਨਂ ਯਸਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਣ੍ਠਪੇਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਅਣੁਂ ਅਗ੍ਗਿਂਵ ਸਨ੍ਧਮਂ, ਯਥਾ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ ਅਗ੍ਗਿਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਗੋਮਯਚੁਣ੍ਣਾਦੀਨਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮੁਖਵਾਤੇਨ ਧਮੇਨ੍ਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਵਡ੍ਢੇਤਿ, ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਥੋਕਮ੍ਪਿ ਪਾਭਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਉਪਾਯੇਹਿ ਪਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਧਨਞ੍ਚ ਯਸਞ੍ਚ ਵਡ੍ਢੇਤਿ, ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਤਾਯ ਏਵ ਵਾ ਪਨ ਧਨਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਂ ਪਾਕਟਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸੁਭੂਤਿਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੨੦੧-੨੦੨. ਤਤਿਯੇ ਰਣਾਤਿ ਹਿ ਰਾਗਾਦਯੋ ਕਿਲੇਸਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਸਰਣਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੧੦੦ ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ) ਰਾਗਾਦਯੋ ਕਿਲੇਸਾ ‘‘ਰਣਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਰਣਨ੍ਤਿ ਏਤੇਹੀਤਿ ਰਣਾ. ਯੇਹਿ ਅਭਿਭੂਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਕਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਰਾਗਾਦਯੋ ‘‘ਰਣਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਦੇਸਿਤਨਿਯਾਮਤੋ ਅਨੋਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਤਿ ਦੇਸਿਤਾਨੋਕ੍ਕਮਨਤੋ ਅਨੁਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਸੇਤਿ, ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦੇਸਿਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਅਨੋਦਿਸ੍ਸਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਮੇਤ੍ਤਾਝਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਭਿਕ੍ਖਾਗਹਣੇ ਸਤਿ. ਭਿਕ੍ਖਾਦਾਯਕਾਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਦਂ ਚੂਲ਼ਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਸੁਤ੍ਤੇਨ (ਅ. ਨਿ. ੧.੫੧ ਆਦਯੋ) ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਕਾਲਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਆਸੇਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸਂ, ਤੇਨ ਚ ਸੋ ਅਮੋਘਂ ਰਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡਂ ਭੁਞ੍ਜਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਤਤ੍ਥ ਆਗਤੋਯੇਵ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਆਕਾਰਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ.

ਖਦਿਰਵਨਿਯਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੨੦੩. ਪਞ੍ਚਮੇ ਵਨਸਭਾਗਨ੍ਤਿ ਸਭਾਗਂ ਵਨਂ, ਸਭਾਗਨ੍ਤਿ ਚ ਸਪ੍ਪਾਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਞ੍ਹਿ ਪਕਤਿਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਯਾਧਿਵਿਰੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਂ ‘‘ਸਭਾਗ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਦਕਸਭਾਗਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਾਯੂਹਨਕ੍ਖਣੋਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮੂਪਚਯਸ੍ਸ ਓਕਾਸੋ. ਤਿਣ੍ਣਂ ਭਾਤਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਉਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਚੁਨ੍ਦੋ, ਉਪਸੇਨੋਤਿ ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਿਕਾਨਂ. ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਞ੍ਚ ਭਗਿਨੀਨਨ੍ਤਿ ਚਾਲਾ, ਉਪਚਾਲਾ, ਸੀਸੁਪਚਾਲਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਜੇਟ੍ਠਭਗਿਨੀਨਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਸਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਚਾਲਾ, ਉਪਚਾਲਾ, ਸੀਸੁਪਚਾਲਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਭਗਿਨਿਯੋ, ਚੁਨ੍ਦੋ ਉਪਸੇਨੋਤਿ ਇਮੇ ਭਾਤਰੋ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ, ਰੇਵਤਕੁਮਾਰੋ ਏਕੋਵ ਗੇਹੇ ਅਵਸਿਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ…ਪੇ… ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਮਹਲ੍ਲਕਤਰਾਤਿ ਵੁਦ੍ਧਤਰਾ. ਇਦਞ੍ਚ ਕੁਮਾਰਿਕਾਯ ਚਿਰਜੀਵਿਤਂ ਅਭਿਕਙ੍ਖਮਾਨਾ ਆਹਂਸੁ. ਸਾ ਕਿਰ ਤਸ੍ਸ ਅਯ੍ਯਿਕਾ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਤਿਕਾ ਖਣ੍ਡਦਨ੍ਤਾ ਪਲਿਤਕੇਸਾ ਵਲਿਤ੍ਤਚਾ ਤਿਲਕਾਹਤਗਤ੍ਤਾ ਗੋਪਾਨਸਿਵਙ੍ਕਾ ਅਹੋਸਿ. ਵਿਧਾਵਨਿਕਨ੍ਤਿ ਵਿਧਾਵਨਕੀਲ਼ਿਕਂ. ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਵਸੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਦੇਵਮੋਕ੍ਖਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਦੇਵਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਵਾ. ਸੀਵਲਿਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਂ ਵੀਮਂਸਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ‘‘ਸੀਵਲਿਨਾ ਕਤਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਦਾਨਟ੍ਠਾਨਮਿਦ’’ਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ. ਸਭਾਗਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮਂ ਦੇਸਂ.

ਤਂ ਭੂਮਿਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਨ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਗਾਮਨ੍ਤੇ ਕਾਯਵਿਵੇਕਂ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕਂ ਪਨ ਲਭਨ੍ਤੇਵ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਦਿਬ੍ਬਪ੍ਪਟਿਭਾਗਾਨਿਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਾਲੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਗਾਮੋ ਵਾ ਹੋਤੁ ਅਰਞ੍ਞਾਦੀਨਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ, ‘ਯਤ੍ਥ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਭੂਮਿਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਂ’, ਸੋ ਭੂਮਿਪ੍ਪਦੇਸੋ ਰਮਣੀਯੋ ਏਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਕਙ੍ਖਾਰੇਵਤਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੨੦੪. ਛਟ੍ਠੇ ਅਕਪ੍ਪਿਯੋ, ਆਵੁਸੋ, ਗੁਲ਼ੋਤਿ ਏਕਦਿਵਸਂ ਥੇਰੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਗੁਲ਼ਕਰਣਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗੁਲ਼ੇ ਪਿਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਛਾਰਿਕਮ੍ਪਿ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯੋ ਗੁਲ਼ੋ, ਸਾਮਿਸੋ ਨ ਕਪ੍ਪਤਿ ਗੁਲ਼ੋ ਵਿਕਾਲੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਯਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ. ਅਕਪ੍ਪਿਯਾ ਮੁਗ੍ਗਾਤਿ ਏਕਦਿਵਸਂ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਵਚ੍ਚੇ ਮੁਗ੍ਗਂ ਜਾਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯਾ ਮੁਗ੍ਗਾ, ਪਕ੍ਕਾਪਿ ਮੁਗ੍ਗਾ ਜਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਯਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਸੋਣਕੋਲ਼ਿਵਿਸਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੨੦੫. ਸਤ੍ਤਮੇ ਹਾਪੇਤਬ੍ਬਮੇਵ ਅਹੋਸਿ ਅਚ੍ਚਾਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਤ੍ਤਾ. ਉਦਕੇਨ ਸਮੁਪਬ੍ਯੂਲ਼੍ਹੇਤਿ ਉਦਕੇਨ ਥਲਂ ਉਸ੍ਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਰਾਸਿਕਤੇ. ਹਰਿਤੂਪਲਿਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਗੋਮਯਪਰਿਭਣ੍ਡਕਤਾਯ. ਤਿਵਿਧੇਨ ਉਦਕੇਨ ਪੋਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਖੀਰੋਦਕਂ ਗਨ੍ਧੋਦਕਂ ਕੇਵਲੋਦਕਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਤਿਵਿਧੇਨ ਉਦਕੇਨ ਪੋਸੇਨ੍ਤਿ ਪਰਿਪਾਲੇਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਸ੍ਸਾਵੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪਰਿਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤੇ ਤਣ੍ਡੁਲੇਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਦੇਵੋ ਮਞ੍ਞੇਤਿ ਦੇਵੋ ਵਿਯ. ਵੀਣੋਵਾਦੇਨਾਤਿ ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਸੋਣ, ਯਦਾ ਤੇ ਵੀਣਾਯ ਤਨ੍ਤਿਯੋ ਅਚ੍ਚਾਯਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਤੇ ਵੀਣਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸਰਵਤੀ ਵਾ ਹੋਤਿ ਕਮ੍ਮਞ੍ਞਾ ਵਾਤਿ? ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਸੋਣ, ਅਚ੍ਚਾਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਅਤਿਸਿਥਿਲਵੀਰਿਯਂ ਕੋਸਜ੍ਜਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤ੍ਵਂ, ਸੋਣ, ਵੀਰਿਯਸਮਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਞ੍ਚ ਸਮਤਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੪੩) ਏਵਂ ਵੀਣਂ ਉਪਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤੇਨ ਵੀਣੋਪਮੋਵਾਦੇਨ. ਵੀਰਿਯਸਮਥਯੋਜਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਸਮਥੇਨ ਯੋਜਨਤ੍ਥਾਯ.

ਸੋਣਕੁਟਿਕਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੨੦੬. ਅਟ੍ਠਮੇ ਕੁਟਿਕਣ੍ਣੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ‘‘ਕੋਟਿਕਣ੍ਣੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਕੁਟਿਕਣ੍ਣੋ’’ਤਿ ਵੋਹਰੀਯਤਿ. ਕੁਲਘਰੇ ਭਵਾ ਕੁਲਘਰਿਕਾ. ਸਾ ਕਿਰ ਅਵਨ੍ਤਿਰਟ੍ਠੇ ਕੁਲਘਰੇ ਮਹਾਵਿਭਵਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ. ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਚਿਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਇਦਂ ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਭਾਣਕਾਨਂ ਮਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਸਪਰਿਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮ੍ਮ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਅਸ੍ਸੋਸਿ, ਨ ਚ ਕਞ੍ਚਿ ਵਿਸੇਸਂ ਅਧਿਗਞ੍ਛਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਹੇਮਵਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ‘ਆਗਤੋ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਸਹਾਯਕੋ, ਨੋ’ਤਿ ਦਿਸਾਦਿਸਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘ਵਞ੍ਚਿਤੋ ਮੇ ਸਹਾਯੋ, ਯੋ ਏਵਂ ਵਿਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਭਾਨਂ ਭਗਵਤੋ ਦੇਸਨਂ ਨ ਸੁਣਾਤੀ’ਤਿ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਯਸ੍ਮਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਜਾਤਿਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਬੋਧਿਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਸ੍ਵੇਵ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ ਪੁਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਹੁਤ੍ਵਾਵ ਪਟਿਵਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨੇ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੮੧; ਪਟਿ. ਮ. ੨.੩੦) ਪਨ ਤਾਨਿ ਸਵਿਸੇਸਾਨਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਿਰਤਰਂ ਠਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤਿਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸਂ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਅਕਾਲਪੁਪ੍ਫਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਗ੍ਗਬਲਕਾਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਬਲਕਾਯਾ. ਕੇਨ ਪੁਪ੍ਫਿਤਭਾਵਂ ਜਾਨਾਸੀਤਿ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਹਿਮਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫਿਤਭਾਵਂ ਜਾਨਾਸੀਤਿ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਇਮਂ ਅਕਾਲਪੁਪ੍ਫਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਜਾਤਂ, ਤਂ ਜਾਨਾਸੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਤਭਾਵਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਸ੍ਸ ਭਗਵਤਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਭਾਵਂ. ਸਦ੍ਦੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹੀਤਿ ਸਦ੍ਦੇ ਆਕਾਰਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸਿ. ਤਤੋਤਿ ‘‘ਅਹਂ ‘ਏਤਂ ਅਮਤਧਮ੍ਮਂ ਤਮ੍ਪਿ ਜਾਨਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਤਵ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਤੋਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਾਤਾਗਿਰੋ ਹੇਮਵਤਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਨੇਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਪਨ੍ਨਰਸੋ’’ਤਿਆਦਿਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੫੩) ਅਜ੍ਜਾਤਿ ਅਯਂ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵੋ ਪਕ੍ਖਗਣਨਤੋ ਪਨ੍ਨਰਸੋ, ਉਪਵਸਿਤਬ੍ਬਤੋ ਉਪੋਸਥੋ. ਤੀਸੁ ਵਾ ਉਪੋਸਥੇਸੁ ਅਜ੍ਜ ਪਨ੍ਨਰਸੋ ਉਪੋਸਥੋ, ਨ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਉਪੋਸਥੋ, ਨ ਸਾਮਗ੍ਗੀਉਪੋਸਥੋ. ਦਿਵਿ ਭਵਾਨਿ ਦਿਬ੍ਬਾਨਿ, ਦਿਬ੍ਬਾਨਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਿਬ੍ਬਾਨਿ. ਕਾਨਿ ਤਾਨਿ? ਰੂਪਾਨਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਰਤ੍ਤਿਂ ਦੇਵਾਨਂ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਤੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਸਰੀਰਵਤ੍ਥਾਭਰਣਵਿਮਾਨਪ੍ਪਭਾਹਿ ਅਬ੍ਭਾਦਿਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਰਹਿਤਾਯ ਚਨ੍ਦਪ੍ਪਭਾਯ ਚ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ ਅਲਙ੍ਕਤੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਅਲਙ੍ਕਤੋ ਚ ਪਰਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਦੇਵਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਰੀਰਪ੍ਪਭਾਯ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਦਿਬ੍ਬਾ ਰਤ੍ਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਰਤ੍ਤਿਗੁਣਵਣ੍ਣਨਾਪਦੇਸੇਨਪਿ ਸਹਾਯਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦਂ ਜਨੇਨ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਅਨੋਮਨਾਮਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ, ਹਨ੍ਦ ਪਸ੍ਸਾਮ ਗੋਤਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਨੋਮੇਹਿ ਅਲਾਮਕੇਹਿ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰੇਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਨਾਮਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨੋਮਨਾਮੋ. ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ‘‘ਬੁਜ੍ਝਿਤਾ ਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਬੋਧੇਤਾ ਪਜਾਯਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਨਿ. ੧੯੨; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਪਾਰਾਯਨਤ੍ਥੁਤਿਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ੯੭; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੬੨) ਨਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਅਨੋਮੇਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਨਾਮਂ. ‘‘ਭਗ੍ਗਰਾਗੋਤਿ ਭਗਵਾ, ਭਗ੍ਗਦੋਸੋਤਿ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਨਿ. ੮੪) ਨਯੇਨ ਭਗਵਾਤਿ ਅਨੋਮੇਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਨਾਮਂ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਦਿਅਤ੍ਥੇਹਿ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇ ਅਨੁਸਾਸਤਿ ‘‘ਇਮਂ ਪਜਹਥ, ਇਮਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਥਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾ. ਤਂ ਅਨੋਮਨਾਮਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ. ਹਨ੍ਦਾਤਿ ਵਚਸਾਯਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਪਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਹ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਬਹੁਵਚਨਂ. ਗੋਤਮਨ੍ਤਿ ਗੋਤਮਗੋਤ੍ਤਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਸਤ੍ਥਾ, ਨ ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਮਾ ਵਿਮਤਿਂ ਅਕਾਸਿ, ਏਕਨ੍ਤਬ੍ਯਵਸਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾਵ ਏਹਿ ਪਸ੍ਸਾਮ ਗੋਤਮਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਹੇਮਵਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਸਾਤਾਗਿਰੋ ‘ਅਨੋਮਨਾਮਂ ਸਤ੍ਥਾਰ’ਨ੍ਤਿ ਭਣਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਕਾਸੇਤਿ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਨੋ ਚ ਦੁਲ੍ਲਭਾ ਲੋਕੇ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਟਿਞ੍ਞੇਹਿ ਪੂਰਣਾਦਿਸਦਿਸੇਹੇਵ ਲੋਕੋ ਉਪਦ੍ਦੁਤੋ. ਸੋ ਪਨ ਯਦਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ, ਅਦ੍ਧਾ ਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਂ ਪਤ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤੇਨ ਏਵਂ ਗਹੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਕਚ੍ਚਿ ਮਨੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਚ੍ਚੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾ. ਮਨੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਸੁਪਣਿਹਿਤੋਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਠਪਿਤੋ ਅਚਲੋ ਅਸਮ੍ਪਵੇਧੀ. ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਭੂਤੇਸੁ ਸਬ੍ਬਭੂਤੇਸੁ. ਤਾਦਿਨੋਤਿ ਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ. ਪੁਚ੍ਛਾ ਏਵ ਵਾ ਅਯਂ ‘‘ਸੋ ਤਵ ਸਤ੍ਥਾ ਸਬ੍ਬਭੂਤੇਸੁ ਤਾਦੀ, ਉਦਾਹੁ ਨੋ’’ਤਿ. ਇਟ੍ਠੇ ਅਨਿਟ੍ਠੇਚਾਤਿ ਏਵਰੂਪੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ. ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਾ. ਵਸੀਕਤਾਤਿ ਵਸਂ ਗਮਿਤਾ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਂ ਤਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਦਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਕਚ੍ਚਿ ਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤੋ ਸਬ੍ਬਭੂਤੇਸੁ ਮਨੋ ਸੁਪਣਿਹਿਤੋ, ਉਦਾਹੁ ਯਾਵ ਪਚ੍ਚਯਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਤਾਵ ਸੁਪਣਿਹਿਤੋ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ. ਸੋ ਵਾ ਤੇ ਸਤ੍ਥਾ ਕਚ੍ਚਿ ਸਬ੍ਬਭੂਤੇਸੁ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਤਾਦੀ, ਉਦਾਹੁ ਨੋ, ਯੇ ਚ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਰਾਗਦੋਸਵਸੇਨ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਤ੍ਯਾਸ੍ਸ ਕਚ੍ਚਿ ਵਸੀਕਤਾ, ਉਦਾਹੁ ਕਦਾਚਿ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ.

ਤੀਣਿ ਵਸ੍ਸਾਨੀਤਿ ਸੋਣਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜਿਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੀਣਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ. ਤਦਾ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸੇਯੇਵ ਵਸਿਂਸੁ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਕਤਿਪਯਾ ਏਵ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇ ਚ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਨਿਗਮੇ ਏਕੋ ਦ੍ਵੇਤਿ ਏਵਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਵਸਿਂਸੁ, ਥੇਰਾਨਞ੍ਚ ਕਤਿਪਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਆਨੀਯਮਾਨੇਸੁ ਪੁਬ੍ਬਂ ਆਨੀਤਾ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ, ਕਞ੍ਚਿ ਕਾਲਂ ਆਗਮੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੇਸੁ ਆਨੀਯਮਾਨੇਸੁ ਇਤਰੇ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ, ਏਵਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਆਨਯਨੇਨ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਚਿਰੇਨੇਵ ਅਹੋਸਿ, ਥੇਰੋ ਚ ਤਦਾ ਏਕਵਿਹਾਰੀ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤੀਣਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਗਣਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤੀਣਿ ਵਸ੍ਸਾਨੀਤਿ ਚ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਸਤ੍ਥੁ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਣਾਪਨੇਨੇਵ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਵਸਿਤੁਕਾਮੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਭਗਵਾ ਕਿਰ ਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਵਸਿਤੁਕਾਮੋ, ਤਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਂ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ ਆਣਾਪੇਤਿ.

ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸੋਣਸ੍ਸ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਾਵਕਸਾਧਾਰਣਾ ਸਬ੍ਬਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਅਨੁਲੋਮਪ੍ਪਟਿਲੋਮਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਬਹੁਦੇਵ ਰਤ੍ਤਿਂ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਪਾਦੇ ਪਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਯਸ੍ਮਾਪਿ ਸੋਣੋ ਭਗਵਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਸਬ੍ਬਾ ਤਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਬਹੁਦੇਵ ਰਤ੍ਤਿਂ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਪਾਦੇ ਪਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਚ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ ਚੀਵਰਤਿਰੋਕਰਣਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦਪਸ੍ਸੇ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ. ਅਜ੍ਝੇਸੀਤਿ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮੋ ਭਾਸਿਤੁਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੁਯ੍ਹਂ ਧਮ੍ਮੋ ਭਾਸਿਤੁਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤੁ, ਞਾਣਮੁਖਂ ਆਗਚ੍ਛਤੁ, ਯਥਾਸੁਤਂ ਯਥਾਪਰਿਯਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਭਣਾਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਟ੍ਠਕਵਗ੍ਗਿਯਾਨੀਤਿ ਅਟ੍ਠਕਵਗ੍ਗਭੂਤਾਨਿ ਕਾਮਸੁਤ੍ਤਾਦਿਸੋਲ਼ਸਸੁਤ੍ਤਾਨਿ (ਮਹਾਨਿ. ੧). ਸੁਗ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਉਗ੍ਗਹਿਤੋ. ਸਬ੍ਬੇ ਵਰੇ ਯਾਚੀਤਿ ਵਿਨਯਧਰਪਞ੍ਚਮੇਨ ਗਣੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਧੁਵਨ੍ਹਾਨਂ ਚਮ੍ਮਤ੍ਥਰਣਂ ਗਣਙ੍ਗਣੂਪਾਹਨਂ ਚੀਵਰਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋਤਿ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਵਰੇ ਯਾਚਿ. ਸੁਤ੍ਤੇ ਆਗਤਮੇਵਾਤਿ ਉਦਾਨਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਸੁਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ.

ਸੀਵਲਿਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੨੦੭. ਨਵਮੇ ਸਾਕਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਸਾਕਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾਤਿ ਰਞ੍ਞਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਵਿਰੁਜ੍ਝਨਵਸੇਨ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਾਕਚ੍ਛਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਗੁਲ਼ਦਧਿਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਿਨ੍ਨਂ ਗੁਲ਼ਸਦਿਸਂ ਕਠਿਨਦਧਿਂ. ਅਤਿਅਞ੍ਛਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਆਕਡ੍ਢਿਤੁਂ. ਕਞ੍ਜਿਯਂ ਵਾਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਦਧਿਮਤ੍ਥੁਂ ਪਵਾਹੇਤ੍ਵਾ, ਪਰਿਸ੍ਸਾਵੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਦਧਿਤੋ ਕਞ੍ਜਿਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਨਨ੍ਤਿ ਸੁਪ੍ਪਵਾਸਂ. ਬੀਜਪਚ੍ਛਿਂ ਫੁਸਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਯਾਵ ਨ ਉਕ੍ਕਡ੍ਢਨ੍ਤੀਤਿ ਯਾਵ ਦਾਨੇ ਨ ਉਕ੍ਕਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਦਾਤੁਕਾਮਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਭੋਸੀਤਿ ਪਸਵਨਿਬਨ੍ਧਨਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਭੋਸਿ. ਸਾਮਿਕਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮੂਲ਼੍ਹਗਬ੍ਭਾ ਤਿਬ੍ਬਾਹਿ ਖਰਾਹਿ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਹਿ ਫੁਟ੍ਠਾ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਤ ਸੋ ਭਗਵਾ, ਯੋ ਇਮਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਵਤ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ, ਯੋ ਇਮਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ. ਸੁਸੁਖਂ ਵਤ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਯਤ੍ਥਿਦਂ ਏਵਰੂਪਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਉਦਾ. ੧੮) ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਵਿਤਕ੍ਕੇਹਿ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਧਿਵਾਸੇਨ੍ਤੀ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪੇਸੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਸਾਮਿਕਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ. ਪੁਰੇ ਮਰਣਾਤਿ ਮਰਣਤੋ ਪੁਰੇਤਰਮੇਵ. ਇਙ੍ਗਿਤਨ੍ਤਿ ਆਕਾਰਂ. ਜੀਵਿਤਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਸਂਸਯੇ ਦਾਤਬ੍ਬਭਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮਕ੍ਖਮੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕੇਹਿ ਦਾਰਕੇਹਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਖਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨੇਵ ਸੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮਹਾਦਾਨੇ ਦੀਯਮਾਨੇ ਜਾਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਧਮ੍ਮਕਰਣਂ ਆਦਾਯ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਉਦਕਂ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ.

ਯੋਮਨ੍ਤਿਆਦਿਗਾਥਾਯ ‘‘ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮਂ ਰਾਗਪਲਿਪਥਞ੍ਚੇਵ ਕਿਲੇਸਦੁਗ੍ਗਞ੍ਚ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟਞ੍ਚ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਕਮੋਹਞ੍ਚ ਅਤੀਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਓਘੇ ਤਿਣ੍ਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਾਰਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਦੁਵਿਧੇਨ ਝਾਨੇਨ ਝਾਯੀ, ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਅਨੇਜੋ, ਕਥਂਕਥਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਅਕਥਂਕਥੀ, ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਅਨੁਪਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਤਮਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਬ੍ਬੇਸਂਯੇਵ ਪਨ ਕੇਸਾਨਂ ਓਰੋਪਨਞ੍ਚ ਅਰਹਤ੍ਤਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾ ਚ ਅਪਚ੍ਛਾਅਪੁਰਿਮਾ ਅਹੋਸੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਖੁਰਗ੍ਗੇਯੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਦੀਪਿਤਾ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਪਨ ਆਚਰਿਯਾ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾ ਓਵਾਦੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ‘ਯਂ ਮਯਾ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਮਹਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਿਵਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਿਚਿਤ੍ਤਂ ਕੁਟਿਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਨੁਭੂਤਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਸਾਰੇਨ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇ ਞਾਣਂ ਨੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਦਿਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਤਯੋ ਭਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਤਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਥਿਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਤਾਵਦੇਵ ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਆਸਵੇ ਖੇਪੇਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣੀ’’ਤਿ. ਉਭਯਥਾਪਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਪਕਾਸਿਤਾ, ਥੇਰੋ ਪਨ ਪਭਿਨ੍ਨਪ੍ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦੋ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਅਹੋਸਿ.

ਵਕ੍ਕਲਿਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੨੦੮. ਦਸਮੇ ਆਹਾਰਕਰਣਵੇਲਨ੍ਤਿ ਭੋਜਨਕਿਚ੍ਚਵੇਲਂ. ਅਧਿਗਚ੍ਛੇ ਪਦਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰੂਪਸਮਂ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਸਨ੍ਤਂ ਪਦਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਪਠਮਪਾਦੇਨ ਪਬ੍ਬਤੇ ਠਿਤੋਯੇਵਾਤਿ ਪਠਮੇਨ ਪਾਦੇਨ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਠਿਤੋਯੇਵ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਦੁਤਿਯਏਤਦਗ੍ਗਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੪. ਏਤਦਗ੍ਗਵਗ੍ਗੋ

(੧੪) ੩. ਤਤਿਯਏਤਦਗ੍ਗਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

ਰਾਹੁਲ-ਰਟ੍ਠਪਾਲਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੨੦੯-੨੧੦. ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਪਠਮਦੁਤਿਯੇਸੁ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾਤਿ ਅਧਿਸੀਲਅਧਿਚਿਤ੍ਤਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ. ਚੁਦ੍ਦਸ ਭਤ੍ਤਚ੍ਛੇਦੇ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਿਰਾਹਾਰਤਾਯ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਭਤ੍ਤਚ੍ਛੇਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚੁਦ੍ਦਸ ਭਤ੍ਤਚ੍ਛੇਦੇ ਕਤ੍ਵਾ.

ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਤਾਪਸਾਨਂ. ਲਾਬੁਭਾਜਨਾਦਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਸਂਵਿਧਾਯਾਤਿ ਲਾਬੁਭਾਜਨਾਦਿਤਾਪਸਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ. ਸਪਰਿਲ਼ਾਹਕਾਯਧਾਤੁਕੋਤਿ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਪਿਤ੍ਤਤਾਯ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹਕਾਯਸਭਾਵੋ. ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਤਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਪਰਿਮਾਣਾ. ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਪਰਿਮਾਣਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ ਯਥਾ ‘‘ਰੂਪਭਵੋ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥਿਅਤ੍ਥੇ ਵਾ ਅਕਾਰਪਚ੍ਚਯੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮਸਮੁਦਾਚਾਰਸਙ੍ਖਾਤੋ ਆਮਗਨ੍ਧੋ ਕੁਣਪਗਨ੍ਧੋ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਨਿਰਾਮਗਨ੍ਧਾ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਿਲੇਸਸਮੁਦਾਚਾਰਰਹਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਲੇਸਸਮੁਦਾਚਾਰੋ ਹੇਤ੍ਥ ‘‘ਆਮਗਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਅਮਨੁਞ੍ਞਤ੍ਤਾ, ਕਿਲੇਸਅਸੁਚਿਮਿਸ੍ਸਤ੍ਤਾ, ਸਬ੍ਭਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ, ਪਰਮਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਭਾਵਵਹਤ੍ਤਾ ਚ. ਤਥਾ ਹਿ ਯੇ ਯੇ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਕਿਲੇਸਾ ਸਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਤੇ ਅਤਿਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਮਤਸਰੀਰਮ੍ਪਿ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਂ ਨ ਹੋਤਿ. ਦਾਨਗ੍ਗਪਰਿਵਹਨਕੇਤਿ ਦਾਨਗ੍ਗਧੁਰਵਹਨਕੇ. ਮਾਪਕੋਤਿ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਪਰਿਮਿਤਪਰਿਬ੍ਬਯਦਾਨਵਸੇਨ ਧਞ੍ਞਮਾਪਕੋ.

ਪਾਲ਼ਿਯਨ੍ਤਿ ਵਿਨਯਪਾਲ਼ਿਯਂ. ਮਿਗਜਾਤਕਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸੀਤਿ ਅਤੀਤੇ ਕਿਰ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਿਗਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਮਿਗਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਸਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਿਨੀ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਕਂ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਾਤਿਕ ਇਮਂ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਂ ਮਿਗਮਾਯਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛ ਤਾਤ, ਅਸੁਕਵੇਲਾਯਂ ਨਾਮ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਮਾਤੁਲੇਨ ਵੁਤ੍ਤਵੇਲਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਿਗਮਾਯਂ ਸਿਕ੍ਖਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਵਨੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਪਾਸੇਨ ਬਦ੍ਧੋ ਬਦ੍ਧਰਵਂ ਵਿਰਵਿ. ਮਿਗਗਣੋ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇ ਪਾਸੇਨ ਬਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਮਾਤੁਯਾ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਾ ਭਾਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਾਤਿਕ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ ਤੇ ਮਿਗਮਾਯਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਿਤੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਾਪਕਂ ਆਸਙ੍ਕਿ, ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਤੇਨ ਮਿਗਮਾਯਾ, ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਹਾਸਯਮਾਨੋ ਆਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਿਗਂ ਤਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਮਿਗਨ੍ਤਿ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਮਿਗਂ. ਤਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਯਨਂ, ਉਭੋਹਿ ਪਸ੍ਸੇਹਿ ਉਜੁਕਮੇਵ ਚ ਨਿਪਨ੍ਨਕਵਸੇਨ ਤੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਪਲ੍ਲਤ੍ਥਂ ਅਸ੍ਸ, ਤੀਣਿ ਵਾ ਪਲ੍ਲਤ੍ਥਾਨਿ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਤਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥੋ, ਤਂ ਤਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਂ. ਅਨੇਕਮਾਯਨ੍ਤਿ ਬਹੁਮਾਯਂ ਬਹੁਵਞ੍ਚਨਂ. ਅਟ੍ਠਕ੍ਖੁਰਨ੍ਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਾਦੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਹਿ ਖੁਰੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ. ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤਾਪਪਾਯਿਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਯਾਮਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੇ ਅਰਞ੍ਞਤੋ ਆਗਮ੍ਮ ਪਾਨੀਯਸ੍ਸ ਪਿਵਨਤੋ ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤੇ ਆਪਂ ਪਿਵਤੀਤਿ ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤਾਪਪਾਯੀ. ‘‘ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤੇ ਆਪਪਾਯਿ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਮਮ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਂ ਮਿਗਂ ਅਹਂ ਸਾਧੁਕਂ ਮਿਗਮਾਯਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਸਿਂ. ਕਥਂ? ਯਥਾ ਏਕੇਨ ਸੋਤੇਨ ਛਮਾਯਂ ਅਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ ਛਹਿ ਕਲਾਹਿ ਅਤਿਭੋਤਿ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਅਯਞ੍ਹਿ ਤਵ ਪੁਤ੍ਤਂ ਤਥਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਸਿਂ, ਯਥਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਉਪਰਿਮਨਾਸਿਕਾਸੋਤੇ ਵਾਤਂ ਸਨ੍ਨਿਰੁਮ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਯਂ ਅਲ੍ਲੀਨੇਨ ਏਕੇਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਨਾਸਿਕਾਸੋਤੇਨ ਤਥੇਵ ਛਮਾਯਂ ਅਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ ਛਹਿ ਕਲਾਹਿ ਲੁਦ੍ਦਕਂ ਅਤਿਭੋਤਿ, ਛਹਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਹਿ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਤਿ ਵਞ੍ਚੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਛਹਿ? ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਦੇ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕੇਨ ਪਸ੍ਸੇਨ ਸੇਯ੍ਯਾਯ, ਖੁਰੇਹਿ ਤਿਣਪਂਸੁਖਣਨੇਨ, ਜਿਵ੍ਹਾਨਿਨ੍ਨਾਮਨੇਨ, ਉਦਰਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਭਾਵਕਰਣੇਨ, ਉਚ੍ਚਾਰਪਸ੍ਸਾਵਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਨ, ਵਾਤਸ੍ਸ ਨਿਰੁਮ੍ਭਨੇਨਾਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਤਥਾ ਨਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਸਿਂ, ਯਥਾ ਏਕੇਨ ਸੋਤੇਨ ਛਮਾਯਂ ਅਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ. ਛਹੀਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਛਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਕਲਾਹੀਤਿ ਕਲਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਲੁਦ੍ਦਕਂ ਵਞ੍ਚੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭੋਤੀਤਿ ਭਗਿਨਿਂ ਆਲਪਤਿ. ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋਤਿ ਏਵਂ ਛਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਵਞ੍ਚਕਂ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ.

ਏਵਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਮਿਗਮਾਯਂ ਸਾਧੁਕਂ ਉਗ੍ਗਹਿਤਭਾਵਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਭਗਿਨਿਂ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਸਿ. ਸੋਪਿ ਮਿਗਪੋਤਕੋ ਪਾਸੇ ਬਦ੍ਧੋ ਅਨਿਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾਯੇਵ ਭੂਮਿਯਂ ਮਹਾਫਾਸੁਕਪਸ੍ਸੇਨ ਪਾਦੇ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਪਾਦਾਨਂ ਆਸਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਖੁਰੇਹਿ ਏਵ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਂਸੁਞ੍ਚ ਤਿਣਾਨਿ ਚ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰਪਸ੍ਸਾਵਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਸੀਸਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਜਿਵ੍ਹਂ ਨਿਨ੍ਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਸਰੀਰਂ ਖੇਲ਼ਕਿਲਿਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਉਦਰਂ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾਨਾਸਿਕਾਸੋਤੇਨ ਵਾਤਂ ਸਞ੍ਚਰਾਪੇਨ੍ਤੋ ਉਪਰਿਮਨਾਸਿਕਾਸੋਤੇਨ ਵਾਤਂ ਸਨ੍ਨਿਰੁਮ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਥਦ੍ਧਭਾਵਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਤਕਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ, ਨੀਲਮਕ੍ਖਿਕਾਪਿ ਨਂ ਸਮ੍ਪਰਿਵਾਰੇਸੁਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਕਾਕਾ ਨਿਲੀਯਿਂਸੁ. ਲੁਦ੍ਦੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਦਰੇ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਤੋਵ ਬਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਪੂਤਿਕੋ ਜਾਤੋ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧਨਰਜ੍ਜੁਂ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਥੇਵ ਦਾਨਿ ਨਂ ਉਕ੍ਕਨ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਆਦਾਯ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਾਖਾਪਲਾਸਂ ਗਹੇਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਮਿਗਪੋਤਕੋਪਿ ਉਟ੍ਠਾਯ ਚਤੂਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਠਤ੍ਵਾ ਕਾਯਂ ਵਿਧੁਨਿਤ੍ਵਾ ਗੀਵਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਾਤੇਨ ਛਿਨ੍ਨਵਲਾਹਕੋ ਵਿਯ ਵੇਗੇਨ ਮਾਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਹੁਲੋ ਇਦਾਨੇਵ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਮਿਗਜਾਤਕਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸਿ.

ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਯਰਾਹੁਲੋਵਾਦਂ ਦੇਸੇਸੀਤਿ ‘‘ਪਸ੍ਸਸਿ ਨੋ ਤ੍ਵਂ, ਰਾਹੁਲ, ਇਮਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਉਦਕਾਵਸੇਸਂ ਉਦਕਾਦਾਨੇ ਠਪਿਤਨ੍ਤਿ? ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ. ਏਵਂ ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ ਖੋ, ਰਾਹੁਲ, ਤੇਸਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਯੇਸਂ ਨਤ੍ਥਿ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੇ ਲਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਯਰਾਹੁਲੋਵਾਦਂ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੦੭ ਆਦਯੋ) ਕਥੇਸਿ. ਗੇਹਸਿਤਂ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਾ ਕਿਰ ਰਾਹੁਲੋ ਭਗਵਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਵ ਪਾਦਤਲਤੋ ਯਾਵ ਉਪਰਿ ਕੇਸਨ੍ਤਾ ਤਥਾਗਤਂ ਓਲੋਕੇਸਿ, ਸੋ ਭਗਵਤੋ ਬੁਦ੍ਧਵੇਸਵਿਲਾਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸੋਭਤਿ ਭਗਵਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਵਿਚਿਤ੍ਤਸਰੀਰੋ ਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤਾਯ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਸੁਵਣ੍ਣਚੁਣ੍ਣਮਜ੍ਝਗਤੋ ਵਿਯ ਵਿਜ੍ਜੁਲਤਾਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਕਨਕਪਬ੍ਬਤੋ ਵਿਯ ਯਨ੍ਤਸਮਾਕਡ੍ਢਿਤਰਤਨਵਿਚਿਤ੍ਤਸੁਵਣ੍ਣਅਗ੍ਘਿਕਂ ਵਿਯ ਪਂਸੁਕੂਲਚੀਵਰਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋਪਿ ਰਤ੍ਤਕਮ੍ਬਲਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਨਕਪਬ੍ਬਤੋ ਵਿਯ ਪਵਾਲ਼ਲਤਾਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਸੁਵਣ੍ਣਘਟਿਕਂ ਵਿਯ ਚੀਨਪਿਟ੍ਠਚੁਣ੍ਣਪੂਜਿਤਸੁਵਣ੍ਣਚੇਤਿਯਂ ਵਿਯ ਲਾਖਾਰਸਾਨੁਲਿਤ੍ਤੋ ਕਨਕਥੂਪੋ ਵਿਯ ਰਤ੍ਤਵਲਾਹਕਨ੍ਤਰਗਤੋ ਤਙ੍ਖਣਮੁਗ੍ਗਤਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦੋ ਵਿਯ ਅਹੋ ਸਮਤਿਂਸਪਾਰਮਿਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਸਜ੍ਜਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਸਿਰਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਤਤੋ ਅਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਸੋਭਾਮਿ, ਸਚੇ ਭਗਵਾ ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਦੀਪੇਸੁ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਜ੍ਜਂ ਅਕਰਿਸ੍ਸ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਰਿਣਾਯਕਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਰਮਦਸ੍ਸ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਅਤਿਵਿਯ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਤਲਂ ਅਤਿਸੋਭਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਗੇਹਸਿਤਂ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸਤ੍ਥੁ ਚੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਗੇਹਸਿਤਂ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਭਗਵਾਪਿ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਵ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਚ੍ਛਵਿਮਂਸਲੋਹਿਤੋ ਦਾਨਿ ਰਾਹੁਲਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ, ਰਜਨੀਯੇਸੁ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਦੀਸੁ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਕਾਲੋ ਜਾਤੋ, ਨਿਪ੍ਫਲਤਾਯ ਨੁ ਖੋ ਰਾਹੁਲੋ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਸਹਾਵਜ੍ਜਨੇਨੇਵ ਪਸਨ੍ਨੇ ਉਦਕੇ ਮਚ੍ਛਂ ਵਿਯ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇ ਆਦਾਸਮਣ੍ਡਲੇ ਮੁਖਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਚ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਂ ਅਦ੍ਦਸ, ਦਿਸ੍ਵਾ ਚ ‘‘ਅਯਂ ਰਾਹੁਲੋ ਮਯ੍ਹਂ ਅਤ੍ਰਜੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਮ ਪਚ੍ਛਤੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘ਅਹਂ ਸੋਭਾਮਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਵਣ੍ਣਾਯਤਨਂ ਪਸਨ੍ਨ’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਗੇਹਸਿਤਂ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਅਤਿਤ੍ਥੇ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ, ਉਪ੍ਪਥਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਅਗੋਚਰੇ ਚਰਤਿ, ਦਿਸਾਮੂਲ਼੍ਹਅਦ੍ਧਿਕੋ ਵਿਯ ਅਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ ਦਿਸਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਯਂ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸੋ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਨ ਦਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਉਭਯਤ੍ਥਮ੍ਪਿ, ਤਤੋ ਨਿਰਯੇਪਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਮ੍ਪਿ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇਪਿ ਅਸੁਰਕਾਯੇਪਿ ਸਮ੍ਬਾਧੇਪਿ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟੇ ਪਰਿਪਾਤੇਸ੍ਸਤਿ. ਯਥਾ ਖੋ ਪਨ ਅਨੇਕਰਤਨਪੂਰਾ ਮਹਾਨਾਵਾ ਭਿਨ੍ਨਫਲਕਨ੍ਤਰੇਨ ਉਦਕਂ ਆਦਿਯਮਾਨਾ ਮੁਹੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ ਹੋਤਿ, ਵੇਗੇਨ ਵੇਗੇਨਸ੍ਸਾ ਵਿਵਰਂ ਪਿਦਹਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਅਯਮ੍ਪਿ ਨ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਾਵਸ੍ਸ ਅਯਂ ਕਿਲੇਸੋ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਸੀਲਰਤਨਾਦੀਨਿ ਨ ਵਿਨਾਸੇਤਿ, ਤਾਵਦੇਵ ਨਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਅਕਾਸਿ. ਤਤੋ ਰਾਹੁਲਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ, ਰਾਹੁਲ, ਰੂਪਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਵਾ ਸੁਖੁਮਂ ਵਾ ਹੀਨਂ ਵਾ ਪਣੀਤਂ ਵਾ ਯਂ ਦੂਰੇ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਂ ‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਏਵਮੇਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਰੂਪਮੇਵ ਨੁ ਖੋ ਭਗਵਾ ਰੂਪਮੇਵ ਨੁ ਖੋ ਸੁਗਤਾਤਿ. ਰੂਪਮ੍ਪਿ ਰਾਹੁਲ, ਵੇਦਨਾਪਿ ਰਾਹੁਲ, ਸਞ੍ਞਾਪਿ ਰਾਹੁਲ, ਸਙ੍ਖਾਰਾਪਿ ਰਾਹੁਲ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਮ੍ਪਿ ਰਾਹੁਲਾ’’ਤਿ ਮਹਾਰਾਹੁਲੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਂ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੧੩ ਆਦਯੋ) ਅਭਾਸਿ. ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਰਾਹੁਲ…ਪੇ… ਕਥੇਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸਂਯੁਤ੍ਤਕੇ ਪਨ ਰਾਹੁਲੋਵਾਦੋਤਿ ਰਾਹੁਲਸਂਯੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਰਾਹੁਲੋਵਾਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਾਧੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁ, ਯਮਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਕੋ ਵੂਪਕਟ੍ਠੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਆਤਾਪੀ ਪਹਿਤਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਥੇਰੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਰਾਹੁਲ, ਚਕ੍ਖੁ ਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾਤਿ? ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ. ਯਂ ਪਨਾਨਿਚ੍ਚਂ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾਤਿ? ਦੁਕ੍ਖਂ, ਭਨ੍ਤੇ. ਯਂ ਪਨਾਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ, ਕਲ੍ਲਂ ਨੁ ਤਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ‘ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਰਾਹੁਲੋਵਾਦਂ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੮੮ ਆਦਯੋ) ਆਰਭਿ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਾਰੋਯੇਵ, ਨ ਪਨ ਮਹਾਰਾਹੁਲੋਵਾਦੋ ਵਿਯ ਵਿਤਕ੍ਕੂਪਚ੍ਛੇਦਾਯ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਞਤ੍ਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ਭਗਵਤੋ ਕਿਰ ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ ‘‘ਪਰਿਪਕ੍ਕਾ ਖੋ ਰਾਹੁਲਸ੍ਸ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਰਿਪਾਚਨੀਯਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਯਨ੍ਨੂਨਾਹਂ ਰਾਹੁਲਂ ਉਤ੍ਤਰਿ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੇ ਵਿਨੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ? ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਰਾਹੁਲਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਗਣ੍ਹਾਹਿ, ਰਾਹੁਲ, ਨਿਸੀਦਨਂ, ਯੇਨ ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰਾਹੁਲੋ ਭਗਵਤੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਨਂ ਆਦਾਯ ਭਗਵਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਨੇਕਾਨਿ ਦੇਵਤਾਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਰਾਹੁਲਂ ਉਤ੍ਤਰਿ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੇ ਵਿਨੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਆਯਸ੍ਮਾਪਿ ਰਾਹੁਲੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਰਾਹੁਲਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਰਾਹੁਲ, ਚਕ੍ਖੁ ਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾਤਿ? ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ. ਯਂ ਪਨਾਨਿਚ੍ਚਂ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾਤਿ? ਦੁਕ੍ਖਂ, ਭਨ੍ਤੇ. ਯਂ ਪਨਾਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ, ਕਲ੍ਲਂ ਨੁ ਤਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ‘ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਰਾਹੁਲੋਵਾਦਂ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੧੨੧) ਅਦਾਸਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਨ੍ਧਵਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਚੂਲ਼ਰਾਹੁਲੋਵਾਦਂ ਕਥੇਸੀ’’ਤਿ.

ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਦੇਵਤਾਹੀਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਰਾਹੁਲੇਨ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦਮੂਲੇ ਪਥਵਿਨ੍ਧਰਰਾਜਕਾਲੇ ਪਤ੍ਥਨਂ ਠਪੇਨ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਤ੍ਥਨਂ ਠਪਿਤਦੇਵਤਾਯੇਵੇਤਾ. ਤਾਸੁ ਪਨ ਕਾਚਿ ਭੂਮਟ੍ਠਦੇਵਤਾ, ਕਾਚਿ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਟ੍ਠਕਾ, ਕਾਚਿ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਦਿਦੇਵਲੋਕੇ, ਕਾਚਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਦਿਵਸੇ ਸਬ੍ਬਾ ਏਕਟ੍ਠਾਨੇ ਅਨ੍ਧਵਨਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ.

ਆਭਿਦੋਸਿਕਨ੍ਤਿ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਂ ਏਕਰਤ੍ਤਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਪੂਤਿਭੂਤਂ. ਏਕਰਤ੍ਤਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਹਿ ਨਾਮਸਞ੍ਞਾ ਏਸਾ, ਯਦਿਦਂ ਆਭਿਦੋਸਿਕੋਤਿ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਚਨਤ੍ਥੋ – ਪੂਤਿਭਾਵਦੋਸੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋਤਿ ਅਭਿਦੋਸੋ, ਅਭਿਦੋਸੋਯੇਵ ਆਭਿਦੋਸਿਕੋ. ਕੁਮ੍ਮਾਸਨ੍ਤਿ ਯਵਕੁਮ੍ਮਾਸਂ. ਅਧਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਤਾਤ ਰਟ੍ਠਪਾਲ, ਅਧਿਵਾਸੇਹਿ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਭਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰਾ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਭਿਕ੍ਖਂ ਅਧਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਥੇਰੋ ਪਕਤਿਯਾ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਸਪਦਾਨਚਾਰਿਕੋ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਭਿਕ੍ਖਂ ਨਾਮ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਮਾਤੁ ਅਨੁਗ੍ਗਹੇਨ ਪਨ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ. ਮਾਤੁ ਕਿਰਸ੍ਸ ਥੇਰਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸੋਕੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਰੋਦਨੇਨੇਵ ਦੁਕ੍ਖੀ ਵਿਯ ਜਾਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਥੇਰੋ ‘‘ਸਚਾਹਂ ਤਂ ਅਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਹਦਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸਾ ਫਲੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਅਨੁਗ੍ਗਹੇਨ ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ. ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਅਨੁਗ੍ਗਹਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਧੁਤਙ੍ਗਸੁਦ੍ਧਿਕਾ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ.

ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤੇ ਇਤ੍ਥਿਜਨੇਤਿ ਪਿਤਰਾ ਉਯ੍ਯੋਜਿਤੇ ਇਤ੍ਥਿਜਨੇ. ਪਿਤਾ ਕਿਰਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਸਕਨਿਵੇਸਨੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਜਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਿਲਞ੍ਜੇਹਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਰਟ੍ਠਪਾਲਸ੍ਸ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾਯੋ ‘‘ਏਥ ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਧੂ, ਯੇਨ ਅਲਙ੍ਕਾਰੇਨ ਅਲਙ੍ਕਤਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਰਟ੍ਠਪਾਲਸ੍ਸ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਿਯਾ ਹੋਥ ਮਨਾਪਾ, ਤੇਨ ਅਲਙ੍ਕਾਰੇਨ ਅਲਙ੍ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਣੀਤਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭੋਜਨੀਯਂ ਪਟਿਯਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲੇ ਆਰੋਚਿਤੇ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ‘‘ਇਦਂ ਤੇ, ਰਟ੍ਠਪਾਲ, ਮਤ੍ਤਿਕਂ ਧਨਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਪੇਤ੍ਤਿਕਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਪਿਤਾਮਹਂ; ਸਕ੍ਕਾ, ਤਾਤ ਰਟ੍ਠਪਾਲ, ਭੋਗੇ ਚ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ, ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਕਾਤੁਂ? ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਤਾਤ ਰਟ੍ਠਪਾਲ, ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਭੋਗੇ ਚ ਭੁਞ੍ਜਸ੍ਸੁ, ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸਿਤੇ ‘‘ਅਹਂ ਇਮਂ ਉਪ੍ਪਬ੍ਬਾਜੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਨਯਿਂ, ਸੋ ‘‘ਦਾਨਿ ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਾਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ, ਅਲਂ ਮੇ ਵਚਨਂ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਉਟ੍ਠਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਓਰੋਧਾਨਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਵੋ ਸਾਮਿਕੋ, ਗਚ੍ਛਥ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਤ੍ਵਾਨ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਵਾਯਮਥਾ’’ਤਿ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ. ਤੀਸੁ ਵਯੇਸੁ ਠਿਤਾ ਨਾਟਕਿਤ੍ਥਿਯੋ ਥੇਰਂ ਪਰਿਵਾਰਯਿਂਸੁ. ਤਾਸੁ ਅਯਂ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤੇ ਇਤ੍ਥਿਜਨੇ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.

ਠਿਤਕੋਵ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾਤਿ –

‘‘ਪਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਕਤਂ ਬਿਮ੍ਬਂ, ਅਰੁਕਾਯਂ ਸਮੁਸ੍ਸਿਤਂ;

ਆਤੁਰਂ ਬਹੁਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ, ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ ਧੁਵਂ ਠਿਤਿ.

‘‘ਪਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਕਤਂ ਰੂਪਂ, ਮਣਿਨਾ ਕੁਣ੍ਡਲੇਨ ਚ;

ਅਟ੍ਠਿਂ ਤਚੇਨ ਓਨਦ੍ਧਂ, ਸਹ ਵਤ੍ਥੇਹਿ ਸੋਭਤਿ.

‘‘ਅਲਤ੍ਤਕਕਤਾ ਪਾਦਾ, ਮੁਖਂ ਚੁਣ੍ਣਕਮਕ੍ਖਿਤਂ;

ਅਲਂ ਬਾਲਸ੍ਸ ਮੋਹਾਯ, ਨੋ ਚ ਪਾਰਗਵੇਸਿਨੋ.

‘‘ਅਟ੍ਠਾਪਦਕਤਾ ਕੇਸਾ, ਨੇਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਜਨਮਕ੍ਖਿਤਾ;

ਅਲਂ ਬਾਲਸ੍ਸ ਮੋਹਾਯ, ਨੋ ਚ ਪਾਰਗਵੇਸਿਨੋ.

‘‘ਅਞ੍ਜਨੀਵਣ੍ਣਵਾ ਚਿਤ੍ਤਾ, ਪੂਤਿਕਾਯੋ ਅਲਙ੍ਕਤੋ;

ਅਲਂ ਬਾਲਸ੍ਸ ਮੋਹਾਯ, ਨੋ ਚ ਪਾਰਗਵੇਸਿਨੋ.

‘‘ਓਦਹਿ ਮਿਗਵੋ ਪਾਸਂ, ਨਾਸਦਾ ਵਾਗੁਰਂ ਮਿਗੋ;

ਭੁਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਪਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਕਨ੍ਦਨ੍ਤੇ ਮਿਗਬਨ੍ਧਕੇ’’ਤਿ. (ਮ. ਨਿ. ੨.੩੦੨; ਥੇਰਗਾ. ੭੬੯-੭੭੪) –

ਇਮਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ.

ਆਕਾਸਂ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾਤਿ ਆਕਾਸਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਥੇਰੋ ਆਕਾਸੇਨ ਗਤੋ? ਪਿਤਾ ਕਿਰਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿ ਸਤ੍ਤਸੁ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇਸੁ ਅਗ੍ਗਲ਼ਾਨਿ ਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਲ੍ਲੇ ਆਣਾਪੇਸਿ ‘‘ਸਚੇ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਹਤ੍ਥਪਾਦੇਸੁ ਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਹਰਿਤ੍ਵਾ ਗਿਹਿਵੇਸਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਥਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਥੇਰੋ ‘‘ਏਤੇ ਮਾਦਿਸਂ ਮਹਾਖੀਣਾਸਵਂ ਹਤ੍ਥੇ ਵਾ ਪਾਦੇ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਂ ਨੇਸਂ ਮਾ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇਨ ਅਗਮਾਸਿ. ਮਿਗਚੀਰਨ੍ਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ. ਚਤੁਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਨ੍ਤਿ ਜਰਾਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞਂ, ਬ੍ਯਾਧਿਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞਂ, ਭੋਗਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞਂ, ਞਾਤਿਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞੇਹਿ ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ. ਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਚ ਪਰਿਹਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਕੁਣ੍ਡਧਾਨਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੨੧੧. ਤਤਿਯੇ ਸਲਾਕਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਸਲਾਕਗਾਹਕਾ. ਸੁਨਾਪਰਨ੍ਤਜਨਪਦਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਪਿ ਪਠਮਮੇਵ ਸਲਾਕਂ ਗਣ੍ਹੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਨ੍ਤਰੇਤਿ ਛਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ. ਮੇਤ੍ਤੀਤਿ ਮਿਤ੍ਤਭਾਵੋ. ਭੇਦਕੇ ਸਤੀਤਿ ਭੇਦਕਰਣੇ ਸਤਿ. ਗੁਮ੍ਬਸਭਾਗਤੋਤਿ ਗੁਮ੍ਬਸਮੀਪਤੋ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਇਤ੍ਥੀ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਇਤ੍ਥੀ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਵਣ੍ਣਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੀਘਰਤ੍ਤਾਨੁਗਤੋਤਿ ਦੀਘਕਾਲਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧੋ. ਏਤ੍ਤਕਂ ਅਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ. ਹਨ੍ਦਾਵੁਸੋਤਿ ਗਣ੍ਹਾਵੁਸੋ. ਅਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਭੂਤਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਕੋਣ੍ਡੋ ਜਾਤੋਤਿ ਧੁਤ੍ਤੋ ਜਾਤੋ.

ਮਾਵੋਚ ਫਰੁਸਂ ਕਞ੍ਚੀਤਿ ਕਞ੍ਚਿ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲਂ ਫਰੁਸਂ ਮਾ ਅਵੋਚ. ਵੁਤ੍ਤਾ ਪਟਿਵਦੇਯ੍ਯੁ ਤਨ੍ਤਿ ਤਯਾ ਪਰੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਤਮ੍ਪਿ ਤਥੇਵ ਪਟਿਵਦੇਯ੍ਯੁਂ. ਦੁਕ੍ਖਾ ਹਿ ਸਾਰਮ੍ਭਕਥਾਤਿ ਏਸਾ ਕਾਰਣੁਤ੍ਤਰਾ ਯੁਗਗ੍ਗਾਹਕਥਾ ਨਾਮ ਦੁਕ੍ਖਾ. ਪਟਿਦਣ੍ਡਾ ਫੁਸੇਯ੍ਯੁ ਤਨ੍ਤਿ ਕਾਯਦਣ੍ਡਾਦੀਹਿ ਪਰਂ ਪਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਾਵ ਪਟਿਦਣ੍ਡਾ ਤਵ ਮਤ੍ਥਕੇ ਪਤੇਯ੍ਯੁਂ.

ਸਚੇ ਨੇਰੇਸਿ ਅਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਸਚੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਲਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ. ਕਂਸੋ ਉਪਹਤੋ ਯਥਾਤਿ ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਯਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਲਮਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਕਂਸਤਾਲਂ ਵਿਯ. ਤਾਦਿਸਞ੍ਹਿ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਦਣ੍ਡੇਨ ਵਾ ਪਹਤਮ੍ਪਿ ਸਦ੍ਦਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਏਸ ਪਤ੍ਤੋਸਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਸਚੇ ਏਵਰੂਪੋ ਭਵਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ, ਇਮਂ ਪਟਿਪਦਂ ਪੂਰਯਮਾਨੋ ਏਸੋ ਤ੍ਵਂ ਇਦਾਨਿ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤੋਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਤੋਸਿ ਨਾਮ. ਸਾਰਮ੍ਭੋ ਤੇ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ‘‘ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ਤ੍ਵਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ, ਅਹਂ ਸੁਸੀਲੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕੋ ਉਤ੍ਤਰਿਕਰਣਵਾਚਾਲਕ੍ਖਣੋ ਸਾਰਮ੍ਭੋ ਤੇ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਕ੍ਕਿਲੇਸੇਨਾਤਿ ਸਂਕਿਲੇਸਹੇਤੁਨਾ.

ਵਙ੍ਗੀਸਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੨੧੨. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਪਟਿਭਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਪਟਿਭਾਨਾਨਂ. ਚੁਤਿਂ ਯੋ ਵੇਦਿ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਸੋਤਿ ਯੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚੁਤਿਞ੍ਚ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਂ ਅਹਂ ਅਲਗ੍ਗਨਤਾਯ ਅਸਤ੍ਤਂ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਗਤਤ੍ਤਾ ਸੁਗਤਂ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਦਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਸ ਗਤਿਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਸੇਤੇ ਦੇਵਾਦਯੋ ਗਤਿਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਮਹਂ ਆਸਵਾਨਂ ਖੀਣਤਾਯ ਖੀਣਾਸਵਂ, ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਆਰਕਤ੍ਤਾ ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਦਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਉਪਸੇਨਵਙ੍ਗਨ੍ਤਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੨੧੩. ਪਞ੍ਚਮੇ ਸਬ੍ਬਪਾਸਾਦਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਸਾਦਂ ਜਨੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਕਿਨ੍ਤਾਯਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਤੇ ਅਯਂ. ਅਤਿਲਹੁਨ੍ਤਿ ਅਤਿਸੀਘਂ. ਯਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਾਨਂ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾ ‘‘ਮੋਘਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਅਰਿਟ੍ਠਲਾਲ਼ੁਦਾਯਿਆਦਿਕੇ ਵਿਯ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਸਤਿਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਮਗ੍ਗੇ ਵਾ ਫਲੇ ਵਾ ਅਸਤਿ ‘‘ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿਯੇਵ ਧਨਿਯਤ੍ਥੇਰਾਦਿਕੇ ਵਿਯ. ਇਮਸ੍ਸਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਅਭਾਵਤੋ ‘‘ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ ਆਹ, ਤੁਚ੍ਛਮਨੁਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬਾਹੁਲ੍ਲਾਯਾਤਿ ਪਰਿਸਬਾਹੁਲ੍ਲਾਯ. ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਅਨੇਕਕਾਰਣੇਨ.

ਇਚ੍ਛਾਮਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਭਗਵਾ ਕਿਰ ਤਂ ਅਦ੍ਧਮਾਸਂ ਨ ਕਞ੍ਚਿ ਬੋਧਨੇਯ੍ਯਸਤ੍ਤਂ ਅਦ੍ਦਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਤਨ੍ਤਿਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਮਯਿ ਓਕਾਸਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਧਮ੍ਮਿਕਂ ਕਤਿਕਵਤ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਉਪਸੇਨੋ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਹਂ ਤਸ੍ਸ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਅਨੁਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਤੋ ਮਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਕਾਮਾ ਬਹੂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਹਞ੍ਚ ਤੇਹਿ ਉਜ੍ਝਿਤਸਨ੍ਥਤਪਚ੍ਚਯਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ. ਥੇਰਸ੍ਸਾਤਿ ਉਪਸੇਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ. ਮਨਾਪਾਨਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਂਸੁਕੂਲਾਨੀਤਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਵ ਇਮਾਨਿ ਪਂਸੁਕੂਲਾਨਿ ਮਨਾਪਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਗਹਿਤਾਨੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਨ ਖੋ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਨਾਪਾਨਿ ਪਂਸੁਕੂਲਾਨੀਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨ ਮਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਗਹਿਤਾਨਿ, ਗਲਗ੍ਗਾਹੇਨ ਵਿਯ ਮਤ੍ਥਕਤਾਲ਼ਨੇਨ ਵਿਯ ਚ ਗਾਹਿਤੋ ਮਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਮੇਵਾਤਿ ਵਿਨਯਪਾਲ਼ਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ.

ਦਬ੍ਬਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੨੧੪. ਛਟ੍ਠੇ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਮਹਾਵਿਹਾਰੇਸੂਤਿ ਰਾਜਗਹਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਠਿਤੇਸੁ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਮਹਾਵਿਹਾਰੇਸੁ. ਉਪਵਿਜਞ੍ਞਾਤਿ ਆਸਨ੍ਨਪਸੂਤਿਕਾਲਾ. ਰਹੋਗਤੋਤਿ ਰਹਸਿ ਗਤੋ. ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਰਣੇ ਕਾਯਂ ਯੋਜੇਤੁਕਾਮੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤਕਿਚ੍ਚਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਇਮਂ ਸਰੀਰਂ ਧਾਰੇਮਿ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਵਾਤਮੁਖੇ ਠਿਤਪਦੀਪੋ ਵਿਯ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਮੁਖੇ ਠਿਤਂ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਯਨਧਮ੍ਮਂ ਯਾਵ ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਤਾਵ ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ ਕਰੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਤਿਰੋਰਟ੍ਠੇਸੁ ਬਹੂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾਵ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ, ਤੇ ‘ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮ ਚੇਵ ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਚ ਦੂਰਤੋਪਿ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਯੇਸਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ, ਤੇ ਸਿਲਾਪਤ੍ਤਕੇਪਿ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ. ਪਹੋਮਿ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਇਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਪਾਸਾਦਵਿਹਾਰਅਡ੍ਢਯੋਗਾਦੀਨਿ ਮਞ੍ਚਪੀਠਤ੍ਥਰਣਾਨਿ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਦਾਤੁਂ? ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਚੇਤ੍ਥ ਏਕਚ੍ਚੇ ਅਤਿਵਿਯ ਕਿਲਨ੍ਤਰੂਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਗਾਰਵੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪੁਰਤੋ ਠਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਨ ਉਦ੍ਦਿਸਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਅਹਂ ਖੋ ਪਨ ਤੇਸਂ ਭਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤੁਂ ਪਹੋਮੀ’’ਤਿ. ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਪੇਯ੍ਯਂ, ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਸਭਾਗਸਭਾਗਾਨਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਾਦਿਗੁਣਵਸੇਨ ਸਭਾਗਾਨਂ, ਨ ਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਥਵਵਸੇਨ. ਥੇਰੋ ਹਿ ਯਾਵਤਿਕਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਉਚ੍ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਏਕਤੋ ਤੇਸਂ ਅਨੁਰੂਪਮੇਵ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ. ਵੇਨਯਿਕਾਭਿਧਮ੍ਮਿਕਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਿਕਕਾਯਦਲ਼੍ਹਿਬਹੁਲੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤੇਨੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਪਾਰਾ. ੩੮੦) ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਯੇਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਾ, ਤੇਸਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਜਲਮਾਨਾਯਾਤਿ ਤੇਜੋਕਸਿਣਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣੇਨ ਅਙ੍ਗੁਲਿਜਲਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਤੇਜੋਧਾਤੁਸਮਾਪਤ੍ਤਿਜਨਿਤੇਨ ਅਗ੍ਗਿਜਾਲੇਨ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਜਲਮਾਨਾਯ. ਅਯਂ ਮਞ੍ਚੋਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਥੇਰੇ ‘‘ਅਯਂ ਮਞ੍ਚੋ’’ਤਿਆਦਿਂ ਵਦਨ੍ਤੇ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਅਯਂ ਮਞ੍ਚੋ’’ਤਿਆਦਿਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਤਾ.

‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਭਾਸਮਾਨਸ੍ਮਿਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਭਾਸਨ੍ਤਿ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾ;

ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਤੁਣ੍ਹਿਮਾਸਿਨੇ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੁਣ੍ਹੀ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ’’ਤਿ. (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੮੬);

ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਵਿਹਾਰੇ ਮਞ੍ਚਪੀਠਾਦੀਨਿ ਨ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾਨਂ ਅਵਤ੍ਥੁਕਂ ਵਚਨਂ ਨ ਹੋਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਮਞ੍ਚਪੀਠਾਦੀਨਂ ਸਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਸਬ੍ਬਵਿਹਾਰੇਸੁ ਚ ਗਮਨਮਗ੍ਗੇ ਸਮਪ੍ਪਮਾਣੇ ਕਤ੍ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਕਤਿਕਸਣ੍ਠਾਨਾਦੀਨਂ ਪਨ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਕਤਿਕਵਤ੍ਤਾਨਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਕਥਾਪੇਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾਨਞ੍ਹਿ ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਭਾਸਮਾਨਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਧਮ੍ਮਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਯੇ ਵਣ੍ਣਵਯਸਰੀਰਾਵਯਵਪਰਿਕ੍ਖਾਰਕਿਰਿਯਾਵਿਸੇਸਾਦੀਹਿ ਨਿਯਮਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਤ੍ਤਾ ਇਦ੍ਧਿਮਤਾ ਸਦਿਸਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਠਾਨਨਿਸਜ੍ਜਾਦੀਸੁ ਭਾਸਿਤਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵਾਦੀਸੁ ਵਾ ਯਂ ਯਂ ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਕਰੋਤਿ, ਤਂ ਤਦੇਵ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇ ਕਾਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਕੇਚਿ ਪਠਮਵਯੇ, ਕੇਚਿ ਮਜ੍ਝਿਮਵਯੇ, ਕੇਚਿ ਪਚ੍ਛਿਮਵਯੇ, ਤਥਾ ਦੀਘਕੇਸੇ ਉਪਡ੍ਢਮੁਣ੍ਡੇ ਮਿਸ੍ਸਕਕੇਸੇ ਉਪਡ੍ਢਰਤ੍ਤਚੀਵਰੇ ਪਣ੍ਡੁਕਚੀਵਰੇ, ਪਦਭਾਣਧਮ੍ਮਕਥਾਸਰਭਞ੍ਞਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਨਪਞ੍ਹਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਰਜਨਪਚਨਚੀਵਰਸਿਬ੍ਬਨਧੋਵਨਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੇ, ਅਪਰੇਪਿ ਵਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇ ਕਾਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਠਮਵਯਾ ਹੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਪ੍ਪਕਾਰਾਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪੁਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਜਨਪਦਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਅਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਵੇਲ਼ੁਵਨਮੇਵ ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਨ੍ਤਿ ਵਿਨਯਪਾਲ਼ਿਯਂ.

ਪਿਲਿਨ੍ਦਵਚ੍ਛਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੨੧੫. ਸਤ੍ਤਮੇ ਪਿਯਾਨਨ੍ਤਿ ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬਾਨਂ. ਮਨਾਪਾਨਨ੍ਤਿ ਮਨਵਡ੍ਢਨਕਾਨਂ. ਪਿਲਿਨ੍ਦੋਤਿ ਪਨਸ੍ਸ ਗੋਤ੍ਤਂ, ਵਚ੍ਛੋਤਿ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਿਲਿਨ੍ਦੋਤਿ ਨਾਮਂ, ਵਚ੍ਛੋਤਿ ਗੋਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਆਚਰਿਯਧਮ੍ਮਪਾਲਤ੍ਥੇਰੇਨ ਥੇਰਗਾਥਾਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯ (ਥੇਰਗਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੮ ਪਿਲਿਨ੍ਦਵਚ੍ਛਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ) ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਪਿਲਿਨ੍ਦੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ, ਵਚ੍ਛੋਤਿ ਪਨ ਗੋਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਸੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਪਿਲਿਨ੍ਦਵਚ੍ਛੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ. ਸਂਸਨ੍ਦੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ.

ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਇਦਂ ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਭਾਣਕਾਨਂ ਕਥਾਮਗ੍ਗੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪਰੇ ਪਨ ਭਣਨ੍ਤਿ – ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਯੇਵ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਤਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਿਲਿਨ੍ਦਵਚ੍ਛੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਤੋ ਸਂਸਾਰੇ ਸਂਵੇਗਬਹੁਲਤਾਯ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਚੂਲ਼ਗਨ੍ਧਾਰਂ ਨਾਮ ਵਿਜ੍ਜਂ ਸਾਧੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਚਾਰੀ ਪਰਚਿਤ੍ਤਵਿਦੂ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਪਟਿਵਸਤਿ. ਅਥ ਯਦਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਰਾਜਗਹਂ ਉਪਗਤੋ, ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਤਸ੍ਸ ਸਾ ਵਿਜ੍ਜਾ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਤ੍ਥਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਸਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸੁਤਂ ਖੋ ਪਨ ਮੇਤਂ ‘ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯਾਨਂ ਭਾਸਮਾਨਾਨਂ ਯਤ੍ਥ ਮਹਾਗਨ੍ਧਾਰਵਿਜ੍ਜਾ ਧਰਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਚੂਲ਼ਗਨ੍ਧਾਰਵਿਜ੍ਜਾ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ. ਸਮਣਸ੍ਸ ਪਨ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਆਗਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨਾਯਂ ਮਮ ਵਿਜ੍ਜਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਂਸਯਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਮਹਾਗਨ੍ਧਾਰਵਿਜ੍ਜਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਯਨ੍ਨੂਨਾਹਂ ਤਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਿਜ੍ਜਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਹਂ, ਮਹਾਸਮਣ, ਤਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਏਕਂ ਵਿਜ੍ਜਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤੁਕਾਮੋ, ਓਕਾਸਂ ਮੇ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਪਬ੍ਬਜਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ‘‘ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਪਬ੍ਬਜੀਤਿ. ਪਰਵਮ੍ਭਨਵਸੇਨਾਤਿ ਪਰੇਸਂ ਗਰਹਨਵਸੇਨ.

ਅਕਕ੍ਕਸਨ੍ਤਿ ਅਫਰੁਸਂ. ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਵਿਞ੍ਞਾਪਨਿਂ. ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਭੂਤਤ੍ਥਂ. ਨਾਭਿਸਜੇਤਿ ਯਾਯ ਗਿਰਾਯ ਅਞ੍ਞਂ ਕੁਜ੍ਝਾਪਨਵਸੇਨ ਨ ਲਗਾਪੇਯ੍ਯ, ਖੀਣਾਸਵੋ ਨਾਮ ਏਵਰੂਪਮੇਵ ਗਿਰਂ ਨ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਹਂ ਬ੍ਰੂਮਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਦਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਨੁਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨੁਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ. ਚਣ੍ਡਿਕਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸੀਘਗਤਿਯਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ.

ਬਾਹਿਯਦਾਰੁਚੀਰਿਯਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੨੧੬. ਅਟ੍ਠਮੇ ਏਕਰਤ੍ਤਿਵਾਸੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਗਤੋ ਚ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭੁਤ੍ਤਪਾਤਰਾਸੇ ਕਾਯਾਲਸਿਯਵਿਮੋਚਨਤ੍ਥਾਯ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ ਏਤਰਹਿ ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਕੁਤੋ ਆਗਤੋ’’ਤਿ? ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਾ ਆਗਤੋਮ੍ਹੀਤਿ. ਕਦਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋਸੀਤਿ? ਹਿਯ੍ਯੋ ਸਾਯਂ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋਮ੍ਹੀਤਿ. ਦੂਰਤੋ ਆਗਤੋ, ਤਵ ਪਾਦੇ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਤੇਲੇਨ ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਥੋਕਂ ਵਿਸ੍ਸਮਾਹਿ, ਆਗਤਕਾਲੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਤ੍ਥੁ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਏਕਰਤ੍ਤੇਨੇਵਮ੍ਹਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਟ੍ਠਤ੍ਵਾ ਅਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਗਤੋ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾਵ ਵਿਸ੍ਸਮਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਰਮਾਨਰੂਪੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਨੋਪਮਾਯ ਬੁਦ੍ਧਸਿਰਿਯਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਚਿਰਸ੍ਸਂ ਵਤ ਮੇ ਦਿਟ੍ਠੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਓਣਤਸਰੀਰੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਮੇਵ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗੋਪ੍ਫਕੇਸੁ ਦਲ਼੍ਹਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਦੇਸੇਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਧਮ੍ਮਂ, ਦੇਸੇਤੁ ਮੇ ਸੁਗਤੋ ਧਮ੍ਮਂ, ਯਂ ਮਮਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਅਕਾਲੋ ਖੋ ਤਾਵ, ਬਾਹਿਯ, ਅਨ੍ਤਰਘਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋਮ੍ਹਿ ਪਿਣ੍ਡਾਯਾ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬਾਹਿਯੋ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸਂਸਾਰੇ ਸਂਸਰਨ੍ਤੇਨ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੋ ਨ ਨੋ ਲਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬੋ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਵਾ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਦੇਸੇਥ ਮੇ ਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਯੇਵ. ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਮਂ ਦਿਟ੍ਠਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਪੀਤਿਯਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟਂ ਹੋਤਿ, ਬਲਵਪੀਤਿਵੇਗੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ, ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਾ ਤਾਵ ਤਿਟ੍ਠਤੁ, ਏਕਰਤ੍ਤੇਨੇਵ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਦਰਥੋਪਿਸ੍ਸ ਬਲਵਾ, ਸੋਪਿ ਤਾਵ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤੂ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਂ ਯਾਚਿਤੋ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਠਿਤੋਵ ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤੇ, ਬਾਹਿਯ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ਦਿਟ੍ਠੇ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਉਦਾ. ੧੦) ਨਯੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਂਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤਰਘਰੇਤਿ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ.

ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਪਤ੍ਤਚੀਵਰਤਾਯ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋਤਿ ਸੋ ਕਿਰ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਅਨੋਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸਪਿ ਪਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਚੀਵਰੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਗਹਂ ਨਾਕਾਸਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ‘‘ਇਦ੍ਧਿਮਯਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੇਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਨ ਅਦਾਸਿ. ਤਾਵਦੇਵ ਚ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿਤੋ ‘‘ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਤੇ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਪਰਿਯੇਸਾਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਸਙ੍ਕਾਰਟ੍ਠਾਨਤੋ ਚੋਲ਼ਖਣ੍ਡਾਨਿ ਸਂਕਡ੍ਢਤਿ.

ਸਹਸ੍ਸਮਪੀਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਚਨਂ. ਏਕਸਹਸ੍ਸਂ ਦ੍ਵੇਸਹਸ੍ਸਾਨੀਤਿ ਏਵਂ ਸਹਸ੍ਸੇਨ ਚੇ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਗਾਥਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਾ ਚ ਅਨਤ੍ਥਪਦਸਂਹਿਤਾ ਆਕਾਸਵਣ੍ਣਪਬ੍ਬਤਵਣ੍ਣਾਦੀਨਿ ਪਕਾਸਕੇਹਿ ਅਨਿਬ੍ਬਾਨਦੀਪਕੇਹਿ ਅਨਤ੍ਥਕੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਸਂਹਿਤਾ ਯਾਵ ਬਹੁਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਪਾਪਿਕਾ ਏਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਂ ਗਾਥਾਪਦਂ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਅਮਤਪਦਂ…ਪੇ… ਯਥਾ ਮਤਾ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੨੧) ਏਵਰੂਪਾ ਏਕਗਾਥਾਪਿ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.