੫. ਜਰਾਵਗ੍ਗੋ

੧. ਜਰਾਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਂ

੫੧੧. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮੇ ਮਿਗਾਰਮਾਤੁਪਾਸਾਦੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਪਚ੍ਛਾਤਪੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਓਤਾਪਯਮਾਨੋ.

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਗਤ੍ਤਾਨਿ ਪਾਣਿਨਾ ਅਨੋਮਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਨ ਚੇਵਂ ਦਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਤਾਵ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਛਵਿਵਣ੍ਣੋ ਪਰਿਯੋਦਾਤੋ, ਸਿਥਿਲਾਨਿ ਚ ਗਤ੍ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਵਲਿਯਜਾਤਾਨਿ, ਪੁਰਤੋ ਪਬ੍ਭਾਰੋ ਚ ਕਾਯੋ, ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਚ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ – ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਘਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਜਿਵ੍ਹਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਕਾਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

‘‘ਏਵਞ੍ਹੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਹੋਤਿ – ਜਰਾਧਮ੍ਮੋ ਯੋਬ੍ਬਞ੍ਞੇ, ਬ੍ਯਾਧਿਧਮ੍ਮੋ ਆਰੋਗ੍ਯੇ, ਮਰਣਧਮ੍ਮੋ ਜੀਵਿਤੇ. ਨ ਚੇਵ ਤਾਵ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ ਛਵਿਵਣ੍ਣੋ ਪਰਿਯੋਦਾਤੋ, ਸਿਥਿਲਾਨਿ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਗਤ੍ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਵਲਿਯਜਾਤਾਨਿ, ਪੁਰਤੋ ਪਬ੍ਭਾਰੋ ਚ ਕਾਯੋ, ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਚ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ – ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਘਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਜਿਵ੍ਹਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਕਾਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

‘‘ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾ ਚ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –

‘‘ਧੀ ਤਂ ਜਮ੍ਮਿ ਜਰੇ ਅਤ੍ਥੁ, ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਕਰਣੀ ਜਰੇ;

ਤਾਵ ਮਨੋਰਮਂ ਬਿਮ੍ਬਂ, ਜਰਾਯ ਅਭਿਮਦ੍ਦਿਤਂ.

‘‘ਯੋਪਿ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵੇ, ਸੋਪਿ ਮਚ੍ਚੁਪਰਾਯਣੋ [ਸਬ੍ਬੇ ਮਚ੍ਚੁਪਰਾਯਨਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)];

ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਸਬ੍ਬਮੇਵਾਭਿਮਦ੍ਦਤੀ’’ਤਿ. ਪਠਮਂ;

੨. ਉਣ੍ਣਾਭਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸੁਤ੍ਤਂ

੫੧੨. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਉਣ੍ਣਾਭੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਉਣ੍ਣਾਭੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਪਞ੍ਚਿਮਾਨਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਨਾਨਾਵਿਸਯਾਨਿ ਨਾਨਾਗੋਚਰਾਨਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਗੋਚਰਵਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਨ੍ਤਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ? ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਘਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਜਿਵ੍ਹਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਕਾਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਇਮੇਸਂ ਨੁ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਨਾਨਾਵਿਸਯਾਨਂ ਨਾਨਾਗੋਚਰਾਨਂ ਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਗੋਚਰਵਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਨ੍ਤਾਨਂ ਕਿਂ ਪਟਿਸਰਣਂ, ਕੋ ਚ ਨੇਸਂ ਗੋਚਰਵਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤੀ’’ਤਿ?

‘‘ਪਞ੍ਚਿਮਾਨਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਨਾਨਾਵਿਸਯਾਨਿ ਨਾਨਾਗੋਚਰਾਨਿ ਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਗੋਚਰਵਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਨ੍ਤਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ? ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਘਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਜਿਵ੍ਹਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਕਾਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਨਾਨਾਵਿਸਯਾਨਂ ਨਾਨਾਗੋਚਰਾਨਂ ਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਗੋਚਰਵਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਨ੍ਤਾਨਂ ਮਨੋ ਪਟਿਸਰਣਂ, ਮਨੋਵ ਨੇਸਂ ਗੋਚਰਵਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਮਨਸ੍ਸ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਿਂ ਪਟਿਸਰਣ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਮਨਸ੍ਸ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਸਤਿ ਪਟਿਸਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਤਿਯਾ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਿਂ ਪਟਿਸਰਣ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਤਿਯਾ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਪਟਿਸਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਿਂ ਪਟਿਸਰਣ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਟਿਸਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਿਂ ਪਟਿਸਰਣ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਅਚ੍ਚਯਾਸਿ [ਅਚ੍ਚਸਰਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਅਜ੍ਝਪਰਂ (ਪੀ. ਕ.)], ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਞ੍ਹਂ, ਨਾਸਕ੍ਖਿ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਗਹੇਤੁਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨੋਗਧਞ੍ਹਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਰਾਯਣਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਰਿਯੋਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਉਣ੍ਣਾਭੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਉਣ੍ਣਾਭੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੂਟਾਗਾਰੇ ਵਾ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਾਯਂ ਵਾ [ਰਸ੍ਮਿਯੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਪਾਚੀਨਵਾਤਪਾਨਾ ਸੂਰਿਯੇ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਵਾਤਪਾਨੇਨ ਰਸ੍ਮਿ [ਕੂਟਾਗਾਰਂ ਵਾ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਂ ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਾਯ (ਕ. ਸੀ.)] ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਵਾਸ੍ਸ [ਕਾਯ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਾਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਣ੍ਣਾਭਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤੇ ਸਦ੍ਧਾ ਨਿਵਿਟ੍ਠਾ ਮੂਲਜਾਤਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਦਲ਼੍ਹਾ ਅਸਂਹਾਰਿਯਾ ਸਮਣੇਨ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਵਾ ਦੇਵੇਨ ਵਾ ਮਾਰੇਨ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਵਾ ਕੇਨਚਿ ਵਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ. ਇਮਮ੍ਹਿ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਉਣ੍ਣਾਭੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਕਾਲਙ੍ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨਤ੍ਥਿ ਸਂਯੋਜਨਂ ਯੇਨ ਸਂਯੋਜਨੇਨ ਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਉਣ੍ਣਾਭੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਨ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਸਾਕੇਤਸੁਤ੍ਤਂ

੫੧੩. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਕੇਤੇ ਵਿਹਰਤਿ ਅਞ੍ਜਨਵਨੇ ਮਿਗਦਾਯੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਯਾਯੋ ਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਯਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ?

‘‘ਭਗਵਂਮੂਲਕਾ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਭਗਵਂਨੇਤ੍ਤਿਕਾ ਭਗਵਂਪਟਿਸਰਣਾ. ਸਾਧੁ ਵਤ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂਯੇਵ ਪਟਿਭਾਤੁ ਏਤਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਗਵਤੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਯਾਯੋ ਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਯਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ’’.

‘‘ਕਤਮੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਯਾਯੋ ਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਯਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ? ਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਤਂ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ, ਯਂ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ ਤਂ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ; ਯਂ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਤਂ ਵੀਰਿਯਬਲਂ, ਯਂ ਵੀਰਿਯਬਲਂ ਤਂ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ; ਯਂ ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਤਂ ਸਤਿਬਲਂ, ਯਂ ਸਤਿਬਲਂ ਤਂ ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ; ਯਂ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਤਂ ਸਮਾਧਿਬਲਂ, ਯਂ ਸਮਾਧਿਬਲਂ ਤਂ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ; ਯਂ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ, ਯਂ ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ ਤਂ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਦੀ ਪਾਚੀਨਨਿਨ੍ਨਾ ਪਾਚੀਨਪੋਣਾ ਪਾਚੀਨਪਬ੍ਭਾਰਾ, ਤਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ ਦੀਪੋ. ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਯਾਯੋ ਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਤਸ੍ਸਾ ਨਦਿਯਾ ਏਕੋ ਸੋਤੋ ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ [ਸਙ੍ਖਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)]. ਅਤ੍ਥਿ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਯਾਯੋ ਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਤਸ੍ਸਾ ਨਦਿਯਾ ਦ੍ਵੇ ਸੋਤਾਨਿ ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

‘‘ਕਤਮੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਯਾਯੋ ਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਤਸ੍ਸਾ ਨਦਿਯਾ ਏਕੋ ਸੋਤੋ ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ? ਯਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸ ਦੀਪਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਨ੍ਤੇ [ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਨ੍ਤੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਉਦਕਂ, ਯਞ੍ਚ ਪਚ੍ਛਿਮਨ੍ਤੇ ਉਦਕਂ – ਅਯਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਯਾਯੋ ਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਤਸ੍ਸਾ ਨਦਿਯਾ ਏਕੋ ਸੋਤੋ ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ.

‘‘ਕਤਮੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਯਾਯੋ ਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਤਸ੍ਸਾ ਨਦਿਯਾ ਦ੍ਵੇ ਸੋਤਾਨਿ ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ? ਯਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸ ਦੀਪਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤੇ ਉਦਕਂ, ਯਞ੍ਚ ਦਕ੍ਖਿਣਨ੍ਤੇ ਉਦਕਂ – ਅਯਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਯਾਯੋ ਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਤਸ੍ਸਾ ਨਦਿਯਾ ਦ੍ਵੇ ਸੋਤਾਨਿ ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਂ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਤਂ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ, ਯਂ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ ਤਂ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ; ਯਂ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਤਂ ਵੀਰਿਯਬਲਂ, ਯਂ ਵੀਰਿਯਬਲਂ ਤਂ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ; ਯਂ ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਤਂ ਸਤਿਬਲਂ, ਯਂ ਸਤਿਬਲਂ ਤਂ ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ; ਯਂ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਤਂ ਸਮਾਧਿਬਲਂ, ਯਂ ਸਮਾਧਿਬਲਂ ਤਂ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ; ਯਂ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ, ਯਂ ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ ਤਂ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.

੪. ਪੁਬ੍ਬਕੋਟ੍ਠਕਸੁਤ੍ਤਂ

੫੧੪. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਪੁਬ੍ਬਕੋਟ੍ਠਕੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਦ੍ਦਹਸਿ [ਸਦ੍ਦਹਾਸਿ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਤ੍ਵਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ – ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਅਮਤੋਗਧਂ ਹੋਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਂ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨਂ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਅਮਤੋਗਧਂ ਹੋਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਂ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ?

‘‘ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ ਏਤ੍ਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਸਦ੍ਧਾਯ ਗਚ੍ਛਾਮਿ – ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਅਮਤੋਗਧਂ ਹੋਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਂ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਯੇਸਞ੍ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਅਸ੍ਸ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਅਵਿਦਿਤਂ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਅਫਸ੍ਸਿਤਂ [ਅਪਸ੍ਸਿਤਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.), ਅਫੁਸਿਤਂ (ਪੀ.)] ਪਞ੍ਞਾਯ, ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਪਰੇਸਂ ਸਦ੍ਧਾਯ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ – ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਅਮਤੋਗਧਂ ਹੋਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਂ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਯੇਸਞ੍ਚ ਖੋ ਏਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਞਾਤਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਿਦਿਤਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਫਸ੍ਸਿਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯ, ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖਾ ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ – ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਅਮਤੋਗਧਂ ਹੋਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਂ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਮਯ੍ਹਞ੍ਚ ਖੋ ਏਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਞਾਤਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਿਦਿਤਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਫਸ੍ਸਿਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯ. ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖਵਾਹਂ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਿਚਿਕਿਚ੍ਛੋ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਅਮਤੋਗਧਂ ਹੋਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਂ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ! ਯੇਸਞ੍ਹੇਤਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਅਸ੍ਸ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਅਵਿਦਿਤਂ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਅਫਸ੍ਸਿਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯ, ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਪਰੇਸਂ ਸਦ੍ਧਾਯ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ – ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਅਮਤੋਗਧਂ ਹੋਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਂ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨਂ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਅਮਤੋਗਧਂ ਹੋਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਂ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਯੇਸਞ੍ਚ ਖੋ ਏਤਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਞਾਤਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਿਦਿਤਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਫਸ੍ਸਿਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯ, ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖਾ ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ – ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਅਮਤੋਗਧਂ ਹੋਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਂ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨਂ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਅਮਤੋਗਧਂ ਹੋਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਂ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਪਠਮਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮਸੁਤ੍ਤਂ

੫੧੫. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮੇ ਮਿਗਾਰਮਾਤੁਪਾਸਾਦੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਤਿਨਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ?

ਭਗਵਂਮੂਲਕਾ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਾ…ਪੇ… ‘‘ਏਕਸ੍ਸ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਮੀਤਿ. ਕਤਮਸ੍ਸ ਏਕਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਵਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਤਦਨ੍ਵਯਾ ਸਦ੍ਧਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਤਦਨ੍ਵਯਂ ਵੀਰਿਯਂ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਤਦਨ੍ਵਯਾ ਸਤਿ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਤਦਨ੍ਵਯੋ ਸਮਾਧਿ ਸਣ੍ਠਾਤਿ. ਇਮਸ੍ਸ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਦੁਤਿਯਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮਸੁਤ੍ਤਂ

੫੧੬. ਤਂਯੇਵ ਨਿਦਾਨਂ. ‘‘ਕਤਿਨਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ? ਭਗਵਂਮੂਲਕਾ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਾ…ਪੇ… ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਮੀਤਿ. ਕਤਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ? ਅਰਿਯਾਯ ਚ ਪਞ੍ਞਾਯ, ਅਰਿਯਾਯ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ. ਯਾ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾ ਤਦਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਯਾ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਤਦਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਤਤਿਯਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮਸੁਤ੍ਤਂ

੫੧੭. ਤਂਯੇਵ ਨਿਦਾਨਂ. ‘‘ਕਤਿਨਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ? ਭਗਵਂਮੂਲਕਾ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਾ…ਪੇ… ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਮੀਤਿ. ਕਤਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ? ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ, ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ, ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ – ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਚਤੁਤ੍ਥਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮਸੁਤ੍ਤਂ

੫੧੮. ਤਂਯੇਵ ਨਿਦਾਨਂ. ‘‘ਕਤਿਨਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ? ਭਗਵਂਮੂਲਕਾ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਾ…ਪੇ… ‘‘ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਮੀਤਿ. ਕਤਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ? ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ, ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ, ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ, ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ – ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਪਿਣ੍ਡੋਲਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸੁਤ੍ਤਂ

੫੧੯. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਘੋਸਿਤਾਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਪਿਣ੍ਡੋਲਭਾਰਦ੍ਵਾਜੇਨ ਅਞ੍ਞਾ ਬ੍ਯਾਕਤਾ ਹੋਤਿ – ‘‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਪਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ –

‘‘ਆਯਸ੍ਮਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਿਣ੍ਡੋਲਭਾਰਦ੍ਵਾਜੇਨ ਅਞ੍ਞਾ ਬ੍ਯਾਕਤਾ – ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਮੀਤਿ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਤ੍ਥਵਸਂ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੇਨ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਪਿਣ੍ਡੋਲਭਾਰਦ੍ਵਾਜੇਨ ਅਞ੍ਞਾ ਬ੍ਯਾਕਤਾ – ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ?

‘‘ਤਿਣ੍ਣਨ੍ਨਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਪਿਣ੍ਡੋਲਭਾਰਦ੍ਵਾਜੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਞ੍ਞਾ ਬ੍ਯਾਕਤਾ – ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਮੀਤਿ. ਕਤਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਨ੍ਨਂ? ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ, ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ – ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਣ੍ਣਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਪਿਣ੍ਡੋਲਭਾਰਦ੍ਵਾਜੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਞ੍ਞਾ ਬ੍ਯਾਕਤਾ – ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਮੀਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਣਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਕਿਮਨ੍ਤਾਨਿ? ਖਯਨ੍ਤਾਨਿ. ਕਿਸ੍ਸ ਖਯਨ੍ਤਾਨਿ? ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ. ‘ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਂ ਖਯ’ਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੇਨ ਪਿਣ੍ਡੋਲਭਾਰਦ੍ਵਾਜੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਞ੍ਞਾ ਬ੍ਯਾਕਤਾ – ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ਨਵਮਂ.

੧੦. ਆਪਣਸੁਤ੍ਤਂ

੫੨੦. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਅਙ੍ਗੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਆਪਣਂ ਨਾਮ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਨਿਗਮੋ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਯੋ ਸੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਥਾਗਤੇ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ [ਏਕਨ੍ਤਿਗਤੋ (ਸੀ.)] ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਨ ਸੋ ਤਥਾਗਤੇ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਸਨੇ ਵਾ ਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯ ਵਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਵਾ’’ਤਿ?

‘‘ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਥਾਗਤੇ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਨ ਸੋ ਤਥਾਗਤੇ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਸਨੇ ਵਾ ਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯ ਵਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਵਾ. ਸਦ੍ਧਸ੍ਸ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਏਵਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ ਯਂ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਤਿ – ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ, ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ, ਥਾਮਵਾ ਦਲ਼੍ਹਪਰਕ੍ਕਮੋ ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰੋ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਯਂ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੀਰਿਯਂ ਤਦਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ.

‘‘ਸਦ੍ਧਸ੍ਸ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਏਤਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ ਯਂ ਸਤਿਮਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਰਮੇਨ ਸਤਿਨੇਪਕ੍ਕੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਚਿਰਕਤਮ੍ਪਿ ਚਿਰਭਾਸਿਤਮ੍ਪਿ ਸਰਿਤਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤਾ. ਯਾ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਤਿ ਤਦਸ੍ਸ ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ.

‘‘ਸਦ੍ਧਸ੍ਸ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਤਿਨੋ ਏਤਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ ਯਂ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਲਭਿਸ੍ਸਤਿ ਸਮਾਧਿਂ, ਲਭਿਸ੍ਸਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ. ਯੋ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮਾਧਿ ਤਦਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ.

‘‘ਸਦ੍ਧਸ੍ਸ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਤਿਨੋ ਸਮਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ ਯਂ ਏਵਂ ਪਜਾਨਿਸ੍ਸਤਿ – ਅਨਮਤਗ੍ਗੋ ਖੋ ਸਂਸਾਰੋ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਤ੍ਵੇਵ ਤਮੋਕਾਯਸ੍ਸ ਅਸੇਸਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧੋ ਸਨ੍ਤਮੇਤਂ ਪਦਂ ਪਣੀਤਮੇਤਂ ਪਦਂ, ਯਦਿਦਂ – ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯੋ ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ [ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ (?)]. ਯਾ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਞ੍ਞਾ ਤਦਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ.

‘‘ਸਦ੍ਧੋ ਸੋ [ਸ ਖੋ ਸੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਭਨ੍ਤੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਏਵਂ ਪਦਹਿਤ੍ਵਾ ਪਦਹਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਸਮਾਦਹਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਹਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਪਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਅਭਿਸਦ੍ਦਹਤਿ – ‘ਇਮੇ ਖੋ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਯੇ ਮੇ ਪੁਬ੍ਬੇ ਸੁਤਵਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਨਾਹਂ ਏਤਰਹਿ ਕਾਯੇਨ ਚ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਾਮਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਅਤਿਵਿਜ੍ਝ [ਪਟਿਵਿਜ੍ਝ (ਸੀ. ਕ.) ਤਦਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਪਨ ਅਤਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵਣ੍ਣਿਤਂ] ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਯਾ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਦ੍ਧਾ ਤਦਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ! ਯੋ ਸੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਥਾਗਤੇ ਏਕਨ੍ਤਗਤੋ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਨ ਸੋ ਤਥਾਗਤੇ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਸਨੇ ਵਾ ਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯ ਵਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਵਾ. ਸਦ੍ਧਸ੍ਸ ਹਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਏਤਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ ਯਂ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਤਿ – ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ, ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ, ਥਾਮਵਾ ਦਲ਼੍ਹਪਰਕ੍ਕਮੋ ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰੋ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਯਂ ਹਿਸ੍ਸ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵੀਰਿਯਂ ਤਦਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ.

‘‘ਸਦ੍ਧਸ੍ਸ ਹਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਏਤਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ ਯਂ ਸਤਿਮਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਰਮੇਨ ਸਤਿਨੇਪਕ੍ਕੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਚਿਰਕਤਮ੍ਪਿ ਚਿਰਭਾਸਿਤਮ੍ਪਿ ਸਰਿਤਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤਾ. ਯਾ ਹਿਸ੍ਸ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਤਿ ਤਦਸ੍ਸ ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ.

‘‘ਸਦ੍ਧਸ੍ਸ ਹਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਤਿਨੋ ਏਤਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ ਯਂ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਲਭਿਸ੍ਸਤਿ ਸਮਾਧਿਂ, ਲਭਿਸ੍ਸਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ. ਯੋ ਹਿਸ੍ਸ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਮਾਧਿ ਤਦਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ.

‘‘ਸਦ੍ਧਸ੍ਸ ਹਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਤਿਨੋ ਸਮਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ ਯਂ ਏਵਂ ਪਜਾਨਿਸ੍ਸਤਿ – ਅਨਮਤਗ੍ਗੋ ਖੋ ਸਂਸਾਰੋ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਤ੍ਵੇਵ ਤਮੋਕਾਯਸ੍ਸ ਅਸੇਸਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧੋ ਸਨ੍ਤਮੇਤਂ ਪਦਂ ਪਣੀਤਮੇਤਂ ਪਦਂ, ਯਦਿਦਂ – ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯੋ ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਯਾ ਹਿਸ੍ਸ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਪਞ੍ਞਾ ਤਦਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ.

‘‘ਸਦ੍ਧੋ ਸੋ [ਸ ਖੋ ਸੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)], ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਏਵਂ ਪਦਹਿਤ੍ਵਾ ਪਦਹਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਸਮਾਦਹਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਹਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਪਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਅਭਿਸਦ੍ਦਹਤਿ – ‘ਇਮੇ ਖੋ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਯੇ ਮੇ ਪੁਬ੍ਬੇ ਸੁਤਵਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਨਾਹਂ ਏਤਰਹਿ ਕਾਯੇਨ ਚ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਾਮਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਅਤਿਵਿਜ੍ਝ [ਪਟਿਵਿਜ੍ਝ (ਕ. ਸੀ. ਕ.)] ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਯਾ ਹਿਸ੍ਸ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਦ੍ਧਾ ਤਦਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਦਸਮਂ.

ਜਰਾਵਗ੍ਗੋ ਪਞ੍ਚਮੋ.

ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –

ਜਰਾ ਉਣ੍ਣਾਭੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਸਾਕੇਤੋ ਪੁਬ੍ਬਕੋਟ੍ਠਕੋ;

ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮੇ ਚ ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਪਿਣ੍ਡੋਲੋ ਆਪਣੇਨ ਚਾਤਿ [ਸਦ੍ਧੇਨ ਤੇ ਦਸਾਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)].