੬. ਸੂਕਰਖਤਵਗ੍ਗੋ

੧. ਸਾਲਸੁਤ੍ਤਂ

੫੨੧. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਸਾਲਾਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਾਮੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾ ਪਾਣਾ, ਸੀਹੋ ਮਿਗਰਾਜਾ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ, ਯਦਿਦਂ – ਥਾਮੇਨ ਜਵੇਨ ਸੂਰੇਨ [ਸੂਰਿਯੇਨ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)]; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ, ਯਦਿਦਂ – ਬੋਧਾਯ’’.

‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ? ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਤਂ ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ; ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਤਂ ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ; ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਤਂ ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ; ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਤਂ ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ; ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਤਂ ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾ ਪਾਣਾ, ਸੀਹੋ ਮਿਗਰਾਜਾ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ, ਯਦਿਦਂ – ਥਾਮੇਨ ਜਵੇਨ ਸੂਰੇਨ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ, ਯਦਿਦਂ – ਬੋਧਾਯਾ’’ਤਿ. ਪਠਮਂ.

੨. ਮਲ੍ਲਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੫੨੨. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਮਲ੍ਲੇਸੁ [ਮਲ੍ਲਕੇਸੁ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਮਲ੍ਲਿਕੇਸੁ (ਕ.)] ਵਿਹਰਤਿ ਉਰੁਵੇਲਕਪ੍ਪਂ ਨਾਮ ਮਲ੍ਲਾਨਂ ਨਿਗਮੋ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਯਾਵਕੀਵਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਅਰਿਯਞਾਣਂ ਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਨੇਵ ਤਾਵ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਸਣ੍ਠਿਤਿ ਹੋਤਿ, ਨੇਵ ਤਾਵ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਵਟ੍ਠਿਤਿ ਹੋਤਿ. ਯਤੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਅਰਿਯਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਸਣ੍ਠਿਤਿ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਵਟ੍ਠਿਤਿ ਹੋਤਿ’’.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਵਕੀਵਞ੍ਚ ਕੂਟਾਗਾਰਸ੍ਸ ਕੂਟਂ ਨ ਉਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਨੇਵ ਤਾਵ ਗੋਪਾਨਸੀਨਂ ਸਣ੍ਠਿਤਿ ਹੋਤਿ, ਨੇਵ ਤਾਵ ਗੋਪਾਨਸੀਨਂ ਅਵਟ੍ਠਿਤਿ ਹੋਤਿ. ਯਤੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੂਟਾਗਾਰਸ੍ਸ ਕੂਟਂ ਉਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਗੋਪਾਨਸੀਨਂ ਸਣ੍ਠਿਤਿ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਗੋਪਾਨਸੀਨਂ ਅਵਟ੍ਠਿਤਿ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਵਕੀਵਞ੍ਚ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਅਰਿਯਞਾਣਂ ਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਨੇਵ ਤਾਵ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਸਣ੍ਠਿਤਿ ਹੋਤਿ, ਨੇਵ ਤਾਵ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਵਟ੍ਠਿਤਿ ਹੋਤਿ. ਯਤੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਅਰਿਯਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ…ਪੇ… ਅਵਟ੍ਠਿਤਿ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਤਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ? ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ, ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ, ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ, ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ. ਪਞ੍ਞਵਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਤਦਨ੍ਵਯਾ ਸਦ੍ਧਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਤਦਨ੍ਵਯਂ ਵੀਰਿਯਂ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਤਦਨ੍ਵਯਾ ਸਤਿ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਤਦਨ੍ਵਯੋ ਸਮਾਧਿ ਸਣ੍ਠਾਤੀ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਸੇਖਸੁਤ੍ਤਂ

੫੨੩. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਘੋਸਿਤਾਰਾਮੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਯਾਯੋ ਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਸੇਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੇਖਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤੋ ‘ਸੇਖੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਅਸੇਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਸੇਖਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤੋ ‘ਅਸੇਖੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ?

ਭਗਵਂਮੂਲਕਾ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਾ…ਪੇ… ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਯਾਯੋ ਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਸੇਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੇਖਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤੋ ‘ਸੇਖੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਅਸੇਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਸੇਖਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤੋ ‘ਅਸੇਖੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਪਜਾਨੇਯ੍ਯ’’.

‘‘ਕਤਮੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਯਾਯੋ ਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਸੇਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੇਖਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤੋ ‘ਸੇਖੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੇਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਯਾਯੋ ਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਸੇਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੇਖਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤੋ ‘ਸੇਖੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ’’.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੇਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਞ੍ਞੋ ਸਮਣੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਯੋ ਏਵਂ ਭੂਤਂ ਤਚ੍ਛਂ ਤਥਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ਯਥਾ ਭਗਵਾ’ਤਿ? ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਨਤ੍ਥਿ ਖੋ ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਞ੍ਞੋ ਸਮਣੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਯੋ ਏਵਂ ਭੂਤਂ ਤਚ੍ਛਂ ਤਥਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ਯਥਾ ਭਗਵਾ’ਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਯਾਯੋ ਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਸੇਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੇਖਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤੋ ‘ਸੇਖੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ’’.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੇਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਪਜਾਨਾਤਿ – ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ – ਯਂਗਤਿਕਾਨਿ ਯਂਪਰਮਾਨਿ ਯਂਫਲਾਨਿ ਯਂਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨਿ. ਨ ਹੇਵ ਖੋ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ; ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਅਤਿਵਿਜ੍ਝ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਯਾਯੋ ਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਸੇਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੇਖਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤੋ ‘ਸੇਖੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ’’.

‘‘ਕਤਮੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਯਾਯੋ ਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਅਸੇਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਸੇਖਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤੋ ‘ਅਸੇਖੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸੇਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਪਜਾਨਾਤਿ – ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ – ਯਂਗਤਿਕਾਨਿ ਯਂਪਰਮਾਨਿ ਯਂਫਲਾਨਿ ਯਂਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨਿ. ਕਾਯੇਨ ਚ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ; ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਅਤਿਵਿਜ੍ਝ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਯਾਯੋ ਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਅਸੇਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਸੇਖਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤੋ ‘ਅਸੇਖੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ’’.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸੇਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਛ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ‘ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਘਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਜਿਵ੍ਹਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਕਾਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ – ਇਮਾਨਿ ਖੋ ਛ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਥਾ ਸਬ੍ਬਂ ਅਪਰਿਸੇਸਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਛ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਨ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਯਾਯੋ ਯਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਅਸੇਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਸੇਖਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤੋ ‘ਅਸੇਖੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.

੪. ਪਦਸੁਤ੍ਤਂ

੫੨੪. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿ ਜਙ੍ਗਲਾਨਂ [ਜਙ੍ਗਮਾਨਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਾਣਾਨਂ ਪਦਜਾਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਤਾਨਿ ਹਤ੍ਥਿਪਦੇ ਸਮੋਧਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਹਤ੍ਥਿਪਦਂ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ, ਯਦਿਦਂ – ਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤੇਨ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿ ਪਦਾਨਿ ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਦਂ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ, ਯਦਿਦਂ – ਬੋਧਾਯ. ਕਤਮਾਨਿ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਦਾਨਿ ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਦਂ, ਤਂ ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ; ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਦਂ, ਤਂ ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ; ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਦਂ, ਤਂ ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ; ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਦਂ, ਤਂ ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ; ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਦਂ, ਤਂ ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿ ਜਙ੍ਗਲਾਨਂ ਪਾਣਾਨਂ ਪਦਜਾਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਤਾਨਿ ਹਤ੍ਥਿਪਦੇ ਸਮੋਧਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਹਤ੍ਥਿਪਦਂ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ, ਯਦਿਦਂ – ਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤੇਨ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿ ਪਦਾਨਿ ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਦਂ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ, ਯਦਿਦਂ – ਬੋਧਾਯਾ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਸਾਰਸੁਤ੍ਤਂ

੫੨੫. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਸਾਰਗਨ੍ਧਾ, ਲੋਹਿਤਚਨ੍ਦਨਂ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ, ਯਦਿਦਂ – ਬੋਧਾਯ. ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ? ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਤਂ ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ…ਪੇ… ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ …ਪੇ… ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਤਂ ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਸਾਰਗਨ੍ਧਾ, ਲੋਹਿਤਚਨ੍ਦਨਂ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ, ਯਦਿਦਂ – ਬੋਧਾਯਾ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸੁਤ੍ਤਂ

੫੨੬. ‘‘ਏਕਧਮ੍ਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਾਵਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੁਭਾਵਿਤਾਨਿ. ਕਤਮਸ੍ਮਿਂ ਏਕਧਮ੍ਮੇ? ਅਪ੍ਪਮਾਦੇ. ਕਤਮੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਰਕ੍ਖਤਿ ਆਸਵੇਸੁ ਚ ਸਾਸਵੇਸੁ ਚ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਰਕ੍ਖਤੋ ਆਸਵੇਸੁ ਚ ਸਾਸਵੇਸੁ ਚ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍ਪਿ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍ਪਿ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍ਪਿ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍ਪਿ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍ਪਿ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਧਮ੍ਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਾਵਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੁਭਾਵਿਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਸਹਮ੍ਪਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਤ੍ਤਂ

੫੨੭. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਉਰੁਵੇਲਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਨਜ੍ਜਾ ਨੇਰਞ੍ਜਰਾਯ ਤੀਰੇ ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧੇ ਪਠਮਾਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਤੋ ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਾਵਿਤਾਨਿ ਬਹੁਲੀਕਤਾਨਿ ਅਮਤੋਗਧਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਾਨਿ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ? ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਅਮਤੋਗਧਂ ਹੋਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਂ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ…ਪੇ… ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ…ਪੇ… ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਅਮਤੋਗਧਂ ਹੋਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਂ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਾਵਿਤਾਨਿ ਬਹੁਲੀਕਤਾਨਿ ਅਮਤੋਗਧਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਾਨਿ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਹਮ੍ਪਤਿ ਭਗਵਤੋ ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਞ੍ਞਾਯ – ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਸਮਿਞ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਬਾਹਂ ਪਸਾਰੇਯ੍ਯ, ਪਸਾਰਿਤਂ ਵਾ ਬਾਹਂ ਸਮਿਞ੍ਜੇਯ੍ਯ; ਏਵਮੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋ ਭਗਵਤੋ ਪੁਰਤੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਹਮ੍ਪਤਿ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਭਗਵਾ, ਏਵਮੇਤਂ ਸੁਗਤ! ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਾਵਿਤਾਨਿ ਬਹੁਲੀਕਤਾਨਿ ਅਮਤੋਗਧਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਾਨਿ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ? ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਅਮਤੋਗਧਂ ਹੋਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਂ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨਂ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਅਮਤੋਗਧਂ ਹੋਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਂ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਾਵਿਤਾਨਿ ਬਹੁਲੀਕਤਾਨਿ ਅਮਤੋਗਧਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਾਨਿ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨਿ’’.

‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਸ੍ਸਪੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਅਚਰਿਂ. ਤਤ੍ਰਪਿ ਮਂ ਏਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ – ‘ਸਹਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਹਕੋ ਭਿਕ੍ਖੂ’ਤਿ. ਸੋ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮੇਸਂਯੇਵ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਕਾਮੇਸੁ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਵਿਰਾਜੇਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋ. ਤਤ੍ਰਪਿ ਮਂ ਏਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ – ‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਹਮ੍ਪਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਹਮ੍ਪਤੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਭਗਵਾ, ਏਵਮੇਤਂ ਸੁਗਤ! ਅਹਮੇਤਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਅਹਮੇਤਂ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯਥਾ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਾਵਿਤਾਨਿ ਬਹੁਲੀਕਤਾਨਿ ਅਮਤੋਗਧਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਮਤਪਰਾਯਣਾਨਿ ਅਮਤਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਸੂਕਰਖਤਸੁਤ੍ਤਂ

੫੨੮. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਸੂਕਰਖਤਾਯਂ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਤ੍ਥਵਸਂ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਥਾਗਤੇ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਸਨੇ ਵਾ ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ [ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ (ਸੀ.)]? ‘‘ਅਨੁਤ੍ਤਰਞ੍ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਂ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਥਾਗਤੇ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਸਨੇ ਵਾ ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ! ਅਨੁਤ੍ਤਰਞ੍ਹਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਂ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਥਾਗਤੇ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਸਨੇ ਵਾ ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਕਤਮੋ ਚ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮੋ ਯਂ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਥਾਗਤੇ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਸਨੇ ਵਾ ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵੇਤਿ ਉਪਸਮਗਾਮਿਂ ਸਮ੍ਬੋਧਗਾਮਿਂ, ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵੇਤਿ…ਪੇ… ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵੇਤਿ…ਪੇ… ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵੇਤਿ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵੇਤਿ ਉਪਸਮਗਾਮਿਂ ਸਮ੍ਬੋਧਗਾਮਿਂ. ਅਯਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮੋ ਯਂ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਥਾਗਤੇ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਸਨੇ ਵਾ ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ! ਏਸੋ ਹਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮੋ ਯਂ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਥਾਗਤੇ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਸਨੇ ਵਾ ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਕਤਮੋ ਚ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰੋ ਯਂ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਥਾਗਤੇ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਸਨੇ ਵਾ ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ [ਸਪ੍ਪਟਿਸ੍ਸੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)], ਧਮ੍ਮੇ ਸਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਸਙ੍ਘੇ ਸਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਸਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਸਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ. ਅਯਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰੋ ਯਂ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਥਾਗਤੇ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਸਨੇ ਵਾ ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ! ਏਸੋ ਹਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰੋ ਯਂ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਥਾਗਤੇ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਸਨੇ ਵਾ ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਪਠਮਉਪ੍ਪਾਦਸੁਤ੍ਤਂ

੫੨੯. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਾਵਿਤਾਨਿ ਬਹੁਲੀਕਤਾਨਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨਾਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ. ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ? ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ – ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਾਵਿਤਾਨਿ ਬਹੁਲੀਕਤਾਨਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨਾਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਨਵਮਂ.

੧੦. ਦੁਤਿਯਉਪ੍ਪਾਦਸੁਤ੍ਤਂ

੫੩੦. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਾਵਿਤਾਨਿ ਬਹੁਲੀਕਤਾਨਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨਾਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸੁਗਤਵਿਨਯਾ. ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ? ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ – ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਾਵਿਤਾਨਿ ਬਹੁਲੀਕਤਾਨਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨਾਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸੁਗਤਵਿਨਯਾ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ.

ਸੂਕਰਖਤਵਗ੍ਗੋ ਛਟ੍ਠੋ.

ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –

ਸਾਲਂ ਮਲ੍ਲਿਕਂ ਸੇਖੋ ਚ, ਪਦਂ ਸਾਰਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ;

ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਕਰਖਤਾਯੋ, ਉਪ੍ਪਾਦਾ ਅਪਰੇ ਦੁਵੇਤਿ.