੬. ਅਨ੍ਧਕਾਰਸੁਤ੍ਤਂ

੧੧੧੬. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕਨ੍ਤਰਿਕਾ ਅਘਾ ਅਸਂਵੁਤਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾ, ਯਤ੍ਥਮਿਮੇਸਂ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਏਵਂਮਹਿਦ੍ਧਿਕਾਨਂ ਏਵਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾਨਂ ਆਭਾਯ ਨਾਨੁਭੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਹਾ ਵਤ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ, ਸੁਮਹਾ ਵਤ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ! ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਮ੍ਹਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰਾ ਅਞ੍ਞੋ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਮਹਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਭਯਾਨਕਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਏਤਮ੍ਹਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰਾ ਅਞ੍ਞੋ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਮਹਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਭਯਾਨਕਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ.

‘‘ਕਤਮੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਮ੍ਹਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰਾ ਅਞ੍ਞੋ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਮਹਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਭਯਾਨਕਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ? ‘‘ਯੇ ਹਿ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਜਾਤਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਅਭਿਰਮਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਭਿਰਤਾ…ਪੇ… ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਨ੍ਧਕਾਰਮ੍ਪਿ ਪਪਤਨ੍ਤਿ, ਜਰਨ੍ਧਕਾਰਮ੍ਪਿ ਪਪਤਨ੍ਤਿ, ਮਰਣਨ੍ਧਕਾਰਮ੍ਪਿ ਪਪਤਨ੍ਤਿ, ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਨ੍ਧਕਾਰਮ੍ਪਿ ਪਪਤਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ. ‘ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ’’.

‘‘ਯੇ ਚ ਖੋ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਜਾਤਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਾਭਿਰਮਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਨਭਿਰਤਾ…ਪੇ… ਨਾਭਿਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਨਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਨ੍ਧਕਾਰਮ੍ਪਿ ਨਪ੍ਪਪਤਨ੍ਤਿ, ਜਰਨ੍ਧਕਾਰਮ੍ਪਿ ਨਪ੍ਪਪਤਨ੍ਤਿ, ਮਰਣਨ੍ਧਕਾਰਮ੍ਪਿ ਨਪ੍ਪਪਤਨ੍ਤਿ, ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਨ੍ਧਕਾਰਮ੍ਪਿ ਨਪ੍ਪਪਤਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ. ‘ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ’’.

‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ ਯੋਗੋ ਕਰਣੀਯੋ…ਪੇ… ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਯੋਗੋ ਕਰਣੀਯੋ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.