੨. ਤਾਲਪੁਟਸੁਤ੍ਤਂ

੩੫੪. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਅਥ ਖੋ ਤਾਲਪੁਟੋ [ਤਾਲਪੁਤ੍ਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਨਟਗਾਮਣਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਤਾਲਪੁਟੋ ਨਟਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬਕਾਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯਾਨਂ ਨਟਾਨਂ ਭਾਸਮਾਨਾਨਂ – ‘ਯੋ ਸੋ ਨਟੋ ਰਙ੍ਗਮਜ੍ਝੇ ਸਮਜ੍ਜਮਜ੍ਝੇ ਸਚ੍ਚਾਲਿਕੇਨ ਜਨਂ ਹਾਸੇਤਿ ਰਮੇਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਹਾਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ. ਇਧ ਭਗਵਾ ਕਿਮਾਹਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਲਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਿਟ੍ਠਤੇਤਂ. ਮਾ ਮਂ ਏਤਂ ਪੁਚ੍ਛੀ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਤਾਲਪੁਟੋ ਨਟਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬਕਾਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯਾਨਂ ਨਟਾਨਂ ਭਾਸਮਾਨਾਨਂ – ‘ਯੋ ਸੋ ਨਟੋ ਰਙ੍ਗਮਜ੍ਝੇ ਸਮਜ੍ਜਮਜ੍ਝੇ ਸਚ੍ਚਾਲਿਕੇਨ ਜਨਂ ਹਾਸੇਤਿ ਰਮੇਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਹਾਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ. ਇਧ ਭਗਵਾ ਕਿਮਾਹਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਲਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਿਟ੍ਠਤੇਤਂ. ਮਾ ਮਂ ਏਤਂ ਪੁਚ੍ਛੀ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਤਾਲਪੁਟੋ ਨਟਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬਕਾਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯਾਨਂ ਨਟਾਨਂ ਭਾਸਮਾਨਾਨਂ – ‘ਯੋ ਸੋ ਨਟੋ ਰਙ੍ਗਮਜ੍ਝੇ ਸਮਜ੍ਜਮਜ੍ਝੇ ਸਚ੍ਚਾਲਿਕੇਨ ਜਨਂ ਹਾਸੇਤਿ ਰਮੇਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਹਾਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ. ਇਧ ਭਗਵਾ ਕਿਮਾਹਾ’’ਤਿ?

‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ ਤ੍ਯਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਨ ਲਭਾਮਿ [ਨਾਲਤ੍ਥਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ. ਕ.)] – ‘ਅਲਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਿਟ੍ਠਤੇਤਂ, ਮਾ ਮਂ ਏਤਂ ਪੁਚ੍ਛੀ’ਤਿ. ਅਪਿ ਚ ਤ੍ਯਾਹਂ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਸਤ੍ਤਾ ਅਵੀਤਰਾਗਾ ਰਾਗਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧਾ. ਤੇਸਂ ਨਟੋ ਰਙ੍ਗਮਜ੍ਝੇ ਸਮਜ੍ਜਮਜ੍ਝੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਰਜਨੀਯਾ ਤੇ ਉਪਸਂਹਰਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਸਤ੍ਤਾ ਅਵੀਤਦੋਸਾ ਦੋਸਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧਾ. ਤੇਸਂ ਨਟੋ ਰਙ੍ਗਮਜ੍ਝੇ ਸਮਜ੍ਜਮਜ੍ਝੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਦੋਸਨੀਯਾ ਤੇ ਉਪਸਂਹਰਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਸਤ੍ਤਾ ਅਵੀਤਮੋਹਾ ਮੋਹਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧਾ. ਤੇਸਂ ਨਟੋ ਰਙ੍ਗਮਜ੍ਝੇ ਸਮਜ੍ਜਮਜ੍ਝੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਮੋਹਨੀਯਾ ਤੇ ਉਪਸਂਹਰਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਮਤ੍ਤੋ ਪਮਤ੍ਤੋ ਪਰੇ ਮਦੇਤ੍ਵਾ ਪਮਾਦੇਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਹਾਸੋ ਨਾਮ ਨਿਰਯੋ ਤਤ੍ਥ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਚੇ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ – ‘ਯੋ ਸੋ ਨਟੋ ਰਙ੍ਗਮਜ੍ਝੇ ਸਮਜ੍ਜਮਜ੍ਝੇ ਸਚ੍ਚਾਲਿਕੇਨ ਜਨਂ ਹਾਸੇਤਿ ਰਮੇਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਹਾਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ, ਸਾਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਗਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਗਤਿਂ ਵਦਾਮਿ – ਨਿਰਯਂ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਵਾ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਤਾਲਪੁਟੋ ਨਟਗਾਮਣਿ, ਪਰੋਦਿ, ਅਸ੍ਸੂਨਿ ਪਵਤ੍ਤੇਸਿ. ‘‘ਏਤਂ ਖੋ ਤ੍ਯਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਨਾਲਤ੍ਥਂ – ‘ਅਲਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਿਟ੍ਠਤੇਤਂ; ਮਾ ਮਂ ਏਤਂ ਪੁਚ੍ਛੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਂ ਰੋਦਾਮਿ ਯਂ ਮਂ ਭਗਵਾ ਏਵਮਾਹ; ਅਪਿ ਚਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬਕੇਹਿ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੇਹਿ ਨਟੇਹਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਨਿਕਤੋ ਵਞ੍ਚਿਤੋ ਪਲੁਦ੍ਧੋ – ‘ਯੋ ਸੋ ਨਟੋ ਰਙ੍ਗਮਜ੍ਝੇ ਸਮਜ੍ਜਮਜ੍ਝੇ ਸਚ੍ਚਾਲਿਕੇਨ ਜਨਂ ਹਾਸੇਤਿ ਰਮੇਤਿ ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਹਾਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਾ ਵਿਵਰੇਯ੍ਯ, ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਵਾ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ – ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਰੂਪਾਨਿ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਭਗਵਤਾ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਾਸਿਤੋ. ਏਸਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ. ਲਭੇਯ੍ਯਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ, ਲਭੇਯ੍ਯਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਲਤ੍ਥ ਖੋ ਤਾਲਪੁਟੋ ਨਟਗਾਮਣਿ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ, ਅਲਤ੍ਥ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ. ਅਚਿਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਪਨਾਯਸ੍ਮਾ ਤਾਲਪੁਟੋ…ਪੇ… ਅਰਹਤਂ ਅਹੋਸੀਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.