੮. ਗਾਮਣਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ

੧. ਚਣ੍ਡਸੁਤ੍ਤਂ

੩੫੩. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਚਣ੍ਡੋ ਗਾਮਣਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਚਣ੍ਡੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹੇਤੁ, ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯੇਨ ਮਿਧੇਕਚ੍ਚੋ ਚਣ੍ਡੋ ਚਣ੍ਡੋਤ੍ਵੇਵ [ਯੇਨ ਮਿਧੇਕਚ੍ਚੋ ਚਣ੍ਡੋਤੇਵ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਕੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹੇਤੁ, ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯੇਨ ਮਿਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸੋਰਤੋ ਸੋਰਤੋਤ੍ਵੇਵ [ਯੇਨ ਮਿਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸੁਰਤੋਤੇਵ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਇਧ, ਗਾਮਣਿ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਰਾਗੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ. ਰਾਗਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਪਰੇ ਕੋਪੇਨ੍ਤਿ, ਪਰੇਹਿ ਕੋਪਿਯਮਾਨੋ ਕੋਪਂ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ. ਸੋ ਚਣ੍ਡੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਦੋਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ. ਦੋਸਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਪਰੇ ਕੋਪੇਨ੍ਤਿ, ਪਰੇਹਿ ਕੋਪਿਯਮਾਨੋ ਕੋਪਂ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ. ਸੋ ਚਣ੍ਡੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਮੋਹੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ. ਮੋਹਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਪਰੇ ਕੋਪੇਨ੍ਤਿ, ਪਰੇਹਿ ਕੋਪਿਯਮਾਨੋ ਕੋਪਂ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ. ਸੋ ਚਣ੍ਡੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਹੇਤੁ, ਅਯਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯੇਨ ਮਿਧੇਕਚ੍ਚੋ ਚਣ੍ਡੋ ਚਣ੍ਡੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ’’.

‘‘ਇਧ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਰਾਗੋ ਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ. ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਪਰੇ ਨ ਕੋਪੇਨ੍ਤਿ, ਪਰੇਹਿ ਕੋਪਿਯਮਾਨੋ ਕੋਪਂ ਨ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ. ਸੋ ਸੋਰਤੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਦੋਸੋ ਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ. ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਪਰੇ ਨ ਕੋਪੇਨ੍ਤਿ, ਪਰੇਹਿ ਕੋਪਿਯਮਾਨੋ ਕੋਪਂ ਨ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ. ਸੋ ਸੋਰਤੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਮੋਹੋ ਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ. ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਪਰੇ ਨ ਕੋਪੇਨ੍ਤਿ, ਪਰੇਹਿ ਕੋਪਿਯਮਾਨੋ ਕੋਪਂ ਨ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ. ਸੋ ਸੋਰਤੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਹੇਤੁ ਅਯਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯੇਨ ਮਿਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸੋਰਤੋ ਸੋਰਤੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਚਣ੍ਡੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਾ ਵਿਵਰੇਯ੍ਯ, ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਵਾ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ – ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਰੂਪਾਨਿ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਭਗਵਤਾ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਾਸਿਤੋ. ਏਸਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ. ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਗਵਾ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਠਮਂ.

੨. ਤਾਲਪੁਟਸੁਤ੍ਤਂ

੩੫੪. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਅਥ ਖੋ ਤਾਲਪੁਟੋ [ਤਾਲਪੁਤ੍ਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਨਟਗਾਮਣਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਤਾਲਪੁਟੋ ਨਟਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬਕਾਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯਾਨਂ ਨਟਾਨਂ ਭਾਸਮਾਨਾਨਂ – ‘ਯੋ ਸੋ ਨਟੋ ਰਙ੍ਗਮਜ੍ਝੇ ਸਮਜ੍ਜਮਜ੍ਝੇ ਸਚ੍ਚਾਲਿਕੇਨ ਜਨਂ ਹਾਸੇਤਿ ਰਮੇਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਹਾਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ. ਇਧ ਭਗਵਾ ਕਿਮਾਹਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਲਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਿਟ੍ਠਤੇਤਂ. ਮਾ ਮਂ ਏਤਂ ਪੁਚ੍ਛੀ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਤਾਲਪੁਟੋ ਨਟਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬਕਾਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯਾਨਂ ਨਟਾਨਂ ਭਾਸਮਾਨਾਨਂ – ‘ਯੋ ਸੋ ਨਟੋ ਰਙ੍ਗਮਜ੍ਝੇ ਸਮਜ੍ਜਮਜ੍ਝੇ ਸਚ੍ਚਾਲਿਕੇਨ ਜਨਂ ਹਾਸੇਤਿ ਰਮੇਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਹਾਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ. ਇਧ ਭਗਵਾ ਕਿਮਾਹਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਲਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਿਟ੍ਠਤੇਤਂ. ਮਾ ਮਂ ਏਤਂ ਪੁਚ੍ਛੀ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਤਾਲਪੁਟੋ ਨਟਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬਕਾਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯਾਨਂ ਨਟਾਨਂ ਭਾਸਮਾਨਾਨਂ – ‘ਯੋ ਸੋ ਨਟੋ ਰਙ੍ਗਮਜ੍ਝੇ ਸਮਜ੍ਜਮਜ੍ਝੇ ਸਚ੍ਚਾਲਿਕੇਨ ਜਨਂ ਹਾਸੇਤਿ ਰਮੇਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਹਾਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ. ਇਧ ਭਗਵਾ ਕਿਮਾਹਾ’’ਤਿ?

‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ ਤ੍ਯਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਨ ਲਭਾਮਿ [ਨਾਲਤ੍ਥਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ. ਕ.)] – ‘ਅਲਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਿਟ੍ਠਤੇਤਂ, ਮਾ ਮਂ ਏਤਂ ਪੁਚ੍ਛੀ’ਤਿ. ਅਪਿ ਚ ਤ੍ਯਾਹਂ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਸਤ੍ਤਾ ਅਵੀਤਰਾਗਾ ਰਾਗਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧਾ. ਤੇਸਂ ਨਟੋ ਰਙ੍ਗਮਜ੍ਝੇ ਸਮਜ੍ਜਮਜ੍ਝੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਰਜਨੀਯਾ ਤੇ ਉਪਸਂਹਰਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਸਤ੍ਤਾ ਅਵੀਤਦੋਸਾ ਦੋਸਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧਾ. ਤੇਸਂ ਨਟੋ ਰਙ੍ਗਮਜ੍ਝੇ ਸਮਜ੍ਜਮਜ੍ਝੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਦੋਸਨੀਯਾ ਤੇ ਉਪਸਂਹਰਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਸਤ੍ਤਾ ਅਵੀਤਮੋਹਾ ਮੋਹਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧਾ. ਤੇਸਂ ਨਟੋ ਰਙ੍ਗਮਜ੍ਝੇ ਸਮਜ੍ਜਮਜ੍ਝੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਮੋਹਨੀਯਾ ਤੇ ਉਪਸਂਹਰਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਮਤ੍ਤੋ ਪਮਤ੍ਤੋ ਪਰੇ ਮਦੇਤ੍ਵਾ ਪਮਾਦੇਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਹਾਸੋ ਨਾਮ ਨਿਰਯੋ ਤਤ੍ਥ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਚੇ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ – ‘ਯੋ ਸੋ ਨਟੋ ਰਙ੍ਗਮਜ੍ਝੇ ਸਮਜ੍ਜਮਜ੍ਝੇ ਸਚ੍ਚਾਲਿਕੇਨ ਜਨਂ ਹਾਸੇਤਿ ਰਮੇਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਹਾਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ, ਸਾਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਗਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਗਤਿਂ ਵਦਾਮਿ – ਨਿਰਯਂ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਵਾ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਤਾਲਪੁਟੋ ਨਟਗਾਮਣਿ, ਪਰੋਦਿ, ਅਸ੍ਸੂਨਿ ਪਵਤ੍ਤੇਸਿ. ‘‘ਏਤਂ ਖੋ ਤ੍ਯਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਨਾਲਤ੍ਥਂ – ‘ਅਲਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਿਟ੍ਠਤੇਤਂ; ਮਾ ਮਂ ਏਤਂ ਪੁਚ੍ਛੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਂ ਰੋਦਾਮਿ ਯਂ ਮਂ ਭਗਵਾ ਏਵਮਾਹ; ਅਪਿ ਚਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬਕੇਹਿ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੇਹਿ ਨਟੇਹਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਨਿਕਤੋ ਵਞ੍ਚਿਤੋ ਪਲੁਦ੍ਧੋ – ‘ਯੋ ਸੋ ਨਟੋ ਰਙ੍ਗਮਜ੍ਝੇ ਸਮਜ੍ਜਮਜ੍ਝੇ ਸਚ੍ਚਾਲਿਕੇਨ ਜਨਂ ਹਾਸੇਤਿ ਰਮੇਤਿ ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਹਾਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਾ ਵਿਵਰੇਯ੍ਯ, ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਵਾ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ – ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਰੂਪਾਨਿ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਭਗਵਤਾ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਾਸਿਤੋ. ਏਸਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ. ਲਭੇਯ੍ਯਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ, ਲਭੇਯ੍ਯਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਲਤ੍ਥ ਖੋ ਤਾਲਪੁਟੋ ਨਟਗਾਮਣਿ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ, ਅਲਤ੍ਥ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ. ਅਚਿਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਪਨਾਯਸ੍ਮਾ ਤਾਲਪੁਟੋ…ਪੇ… ਅਰਹਤਂ ਅਹੋਸੀਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਯੋਧਾਜੀਵਸੁਤ੍ਤਂ

੩੫੫. ਅਥ ਖੋ ਯੋਧਾਜੀਵੋ ਗਾਮਣਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਯੋਧਾਜੀਵੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬਕਾਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯਾਨਂ ਯੋਧਾਜੀਵਾਨਂ ਭਾਸਮਾਨਾਨਂ – ‘ਯੋ ਸੋ ਯੋਧਾਜੀਵੋ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਉਸ੍ਸਹਤਿ ਵਾਯਮਤਿ, ਤਮੇਨਂ ਉਸ੍ਸਹਨ੍ਤਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤਂ ਪਰੇ ਹਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਰਜਿਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ. ਇਧ ਭਗਵਾ ਕਿਮਾਹਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਲਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਿਟ੍ਠਤੇਤਂ; ਮਾ ਮਂ ਏਤਂ ਪੁਚ੍ਛੀ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਯੋਧਾਜੀਵੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬਕਾਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯਾਨਂ ਯੋਧਾਜੀਵਾਨਂ ਭਾਸਮਾਨਾਨਂ – ‘ਯੋ ਸੋ ਯੋਧਾਜੀਵੋ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਉਸ੍ਸਹਤਿ ਵਾਯਮਤਿ, ਤਮੇਨਂ ਉਸ੍ਸਹਨ੍ਤਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤਂ ਪਰੇ ਹਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਰਜਿਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ. ਇਧ ਭਗਵਾ ਕਿਮਾਹਾ’’ਤਿ?

‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ ਤ੍ਯਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਨ ਲਭਾਮਿ – ‘ਅਲਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਿਟ੍ਠਤੇਤਂ; ਮਾ ਮਂ ਏਤਂ ਪੁਚ੍ਛੀ’ਤਿ. ਅਪਿ ਚ ਤ੍ਯਾਹਂ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਯੋ ਸੋ, ਗਾਮਣਿ, ਯੋਧਾਜੀਵੋ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਉਸ੍ਸਹਤਿ ਵਾਯਮਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਗਹਿਤਂ [ਹੀਨਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਦੁਪ੍ਪਣਿਹਿਤਂ – ‘ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਹਞ੍ਞਨ੍ਤੁ ਵਾ ਬਜ੍ਝਨ੍ਤੁ ਵਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤੁ ਵਾ ਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ ਅਹੇਸੁਂ ਇਤਿ ਵਾ’ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਉਸ੍ਸਹਨ੍ਤਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤਂ ਪਰੇ ਹਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਪਾਦੇਨ੍ਤਿ; ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਰਜਿਤੋ ਨਾਮ ਨਿਰਯੋ ਤਤ੍ਥ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਸਚੇ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ – ‘ਯੋ ਸੋ ਯੋਧਾਜੀਵੋ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਉਸ੍ਸਹਤਿ ਵਾਯਮਤਿ ਤਮੇਨਂ ਉਸ੍ਸਹਨ੍ਤਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤਂ ਪਰੇ ਹਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਰਜਿਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ, ਸਾਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਗਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਗਤਿਂ ਵਦਾਮਿ – ਨਿਰਯਂ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਵਾ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਯੋਧਾਜੀਵੋ ਗਾਮਣਿ ਪਰੋਦਿ, ਅਸ੍ਸੂਨਿ ਪਵਤ੍ਤੇਸਿ. ‘‘ਏਤਂ ਖੋ ਤ੍ਯਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਨਾਲਤ੍ਥਂ – ‘ਅਲਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਿਟ੍ਠਤੇਤਂ; ਮਾ ਮਂ ਏਤਂ ਪੁਚ੍ਛੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਂ ਰੋਦਾਮਿ ਯਂ ਮਂ ਭਗਵਾ ਏਵਮਾਹ; ਅਪਿਚਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬਕੇਹਿ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੇਹਿ ਯੋਧਾਜੀਵੇਹਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਨਿਕਤੋ ਵਞ੍ਚਿਤੋ ਪਲੁਦ੍ਧੋ – ‘ਯੋ ਸੋ ਯੋਧਾਜੀਵੋ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਉਸ੍ਸਹਤਿ ਵਾਯਮਤਿ, ਤਮੇਨਂ ਉਸ੍ਸਹਨ੍ਤਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤਂ ਪਰੇ ਹਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਰਜਿਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ…ਪੇ… ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.

੪. ਹਤ੍ਥਾਰੋਹਸੁਤ੍ਤਂ

੩੫੬. ਅਥ ਖੋ ਹਤ੍ਥਾਰੋਹੋ ਗਾਮਣਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਅਸ੍ਸਾਰੋਹਸੁਤ੍ਤਂ

੩੫੭. ਅਥ ਖੋ ਅਸ੍ਸਾਰੋਹੋ ਗਾਮਣਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਅਸ੍ਸਾਰੋਹੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬਕਾਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਰੋਹਾਨਂ ਭਾਸਮਾਨਾਨਂ – ‘ਯੋ ਸੋ ਅਸ੍ਸਾਰੋਹੋ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਉਸ੍ਸਹਤਿ ਵਾਯਮਤਿ, ਤਮੇਨਂ ਉਸ੍ਸਹਨ੍ਤਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤਂ ਪਰੇ ਹਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਰਜਿਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ. ਇਧ ਭਗਵਾ ਕਿਮਾਹਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਲਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਿਟ੍ਠਤੇਤਂ; ਮਾ ਮਂ ਏਤਂ ਪੁਚ੍ਛੀ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਸ੍ਸਾਰੋਹੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬਕਾਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਰੋਹਾਨਂ ਭਾਸਮਾਨਾਨਂ – ‘ਯੋ ਸੋ ਅਸ੍ਸਾਰੋਹੋ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਉਸ੍ਸਹਤਿ ਵਾਯਮਤਿ, ਤਮੇਨਂ ਉਸ੍ਸਹਨ੍ਤਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤਂ ਪਰੇ ਹਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਰਜਿਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ. ਇਧ ਭਗਵਾ ਕਿਮਾਹਾ’’ਤਿ?

‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ ਤ੍ਯਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਨ ਲਭਾਮਿ – ‘ਅਲਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਿਟ੍ਠਤੇਤਂ; ਮਾ ਮਂ ਏਤਂ ਪੁਚ੍ਛੀ’ਤਿ. ਅਪਿ ਚ ਖੋ ਤ੍ਯਾਹਂ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਯੋ ਸੋ, ਗਾਮਣਿ, ਅਸ੍ਸਾਰੋਹੋ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਉਸ੍ਸਹਤਿ ਵਾਯਮਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਗਹਿਤਂ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਦੁਪ੍ਪਣਿਹਿਤਂ – ‘ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਹਞ੍ਞਨ੍ਤੁ ਵਾ ਬਜ੍ਝਨ੍ਤੁ ਵਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤੁ ਵਾ ਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤੁ ਵਾ ਮਾ ਅਹੇਸੁਂ ਇਤਿ ਵਾ’ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਉਸ੍ਸਹਨ੍ਤਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤਂ ਪਰੇ ਹਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਰਜਿਤੋ ਨਾਮ ਨਿਰਯੋ ਤਤ੍ਥ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਚੇ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ – ‘ਯੋ ਸੋ ਅਸ੍ਸਾਰੋਹੋ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਉਸ੍ਸਹਤਿ ਵਾਯਮਤਿ, ਤਮੇਨਂ ਉਸ੍ਸਹਨ੍ਤਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤਂ ਪਰੇ ਹਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਰਜਿਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ, ਸਾਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਗਾਮਣਿ, ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਗਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਗਤਿਂ ਵਦਾਮਿ – ਨਿਰਯਂ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਵਾ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਸ੍ਸਾਰੋਹੋ ਗਾਮਣਿ ਪਰੋਦਿ, ਅਸ੍ਸੂਨਿ ਪਵਤ੍ਤੇਸਿ. ‘‘ਏਤਂ ਖੋ ਤ੍ਯਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਨਾਲਤ੍ਥਂ – ‘ਅਲਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਿਟ੍ਠਤੇਤਂ; ਮਾ ਮਂ ਏਤਂ ਪੁਚ੍ਛੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਂ ਰੋਦਾਮਿ ਯਂ ਮਂ ਭਗਵਾ ਏਵਮਾਹ. ਅਪਿਚਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬਕੇਹਿ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੇਹਿ ਅਸ੍ਸਾਰੋਹੇਹਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਨਿਕਤੋ ਵਞ੍ਚਿਤੋ ਪਲੁਦ੍ਧੋ – ‘ਯੋ ਸੋ ਅਸ੍ਸਾਰੋਹੋ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਉਸ੍ਸਹਤਿ ਵਾਯਮਤਿ, ਤਮੇਨਂ ਉਸ੍ਸਹਨ੍ਤਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤਂ ਪਰੇ ਹਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਰਜਿਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ…ਪੇ… ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਪੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ

੩੫੮. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਪਾਵਾਰਿਕਮ੍ਬਵਨੇ. ਅਥ ਖੋ ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਪੁਤ੍ਤੋ ਗਾਮਣਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਪੁਤ੍ਤੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਚ੍ਛਾ ਭੂਮਕਾ ਕਾਮਣ੍ਡਲੁਕਾ ਸੇਵਾਲਮਾਲਿਕਾ ਉਦਕੋਰੋਹਕਾ ਅਗ੍ਗਿਪਰਿਚਾਰਕਾ. ਤੇ ਮਤਂ ਕਾਲਙ੍ਕਤਂ ਉਯ੍ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ ਨਾਮ ਸਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ ਨਾਮ ਸਗ੍ਗਂ ਨਾਮ ਓਕ੍ਕਾਮੇਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਾ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਪਹੋਤਿ ਤਥਾ ਕਾਤੁਂ ਯਥਾ ਸਬ੍ਬੋ ਲੋਕੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਗਾਮਣਿ, ਤਞ੍ਞੇਵੇਤ੍ਥ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਯਥਾ ਤੇ ਖਮੇਯ੍ਯ ਤਥਾ ਨਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਇਧਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਯੀ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੀ ਮੁਸਾਵਾਦੀ ਪਿਸੁਣਵਾਚੋ ਫਰੁਸਵਾਚੋ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੀ ਅਭਿਜ੍ਝਾਲੁ ਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ. ਤਮੇਨਂ ਮਹਾ ਜਨਕਾਯੋ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਆਯਾਚੇਯ੍ਯ ਥੋਮੇਯ੍ਯ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਅਨੁਪਰਿਸਕ੍ਕੇਯ੍ਯ – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੂ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਮਹਤੋ ਜਨਕਾਯਸ੍ਸ ਆਯਾਚਨਹੇਤੁ ਵਾ ਥੋਮਨਹੇਤੁ ਵਾ ਪਞ੍ਜਲਿਕਾ ਅਨੁਪਰਿਸਕ੍ਕਨਹੇਤੁ ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਗਾਮਣਿ, ਪੁਰਿਸੋ ਮਹਤਿਂ ਪੁਥੁਸਿਲਂ ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਉਦਕਰਹਦੇ ਪਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ. ਤਮੇਨਂ ਮਹਾ ਜਨਕਾਯੋ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਆਯਾਚੇਯ੍ਯ ਥੋਮੇਯ੍ਯ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਅਨੁਪਰਿਸਕ੍ਕੇਯ੍ਯ – ‘ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜ, ਭੋ ਪੁਥੁਸਿਲੇ, ਉਪ੍ਲਵ, ਭੋ ਪੁਥੁਸਿਲੇ, ਥਲਮੁਪ੍ਲਵ, ਭੋ ਪੁਥੁਸਿਲੇ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਸਾ ਪੁਥੁਸਿਲਾ ਮਹਤੋ ਜਨਕਾਯਸ੍ਸ ਆਯਾਚਨਹੇਤੁ ਵਾ ਥੋਮਨਹੇਤੁ ਵਾ ਪਞ੍ਜਲਿਕਾ ਅਨੁਪਰਿਸਕ੍ਕਨਹੇਤੁ ਵਾ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਵਾ ਉਪ੍ਲਵੇਯ੍ਯ ਵਾ ਥਲਂ ਵਾ ਉਪ੍ਲਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਯੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਯੀ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੀ ਮੁਸਾਵਾਦੀ ਪਿਸੁਣਵਾਚੋ ਫਰੁਸਵਾਚੋ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੀ ਅਭਿਜ੍ਝਾਲੁ ਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤਂ ਮਹਾ ਜਨਕਾਯੋ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਆਯਾਚੇਯ੍ਯ ਥੋਮੇਯ੍ਯ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਅਨੁਪਰਿਸਕ੍ਕੇਯ੍ਯ – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੂ’’’ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਇਧਸ੍ਸ [ਇਧ (ਕ.), ਇਧ ਚਸ੍ਸ (?)] ਪੁਰਿਸੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਪਿਸੁਣਾਯ ਵਾਚਾਯ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਫਰੁਸਾਯ ਵਾਚਾਯ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਲੁ ਅਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ. ਤਮੇਨਂ ਮਹਾ ਜਨਕਾਯੋ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਆਯਾਚੇਯ੍ਯ ਥੋਮੇਯ੍ਯ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਅਨੁਪਰਿਸਕ੍ਕੇਯ੍ਯ – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੂ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਮਹਤੋ ਜਨਕਾਯਸ੍ਸ ਆਯਾਚਨਹੇਤੁ ਵਾ ਥੋਮਨਹੇਤੁ ਵਾ ਪਞ੍ਜਲਿਕਾ ਅਨੁਪਰਿਸਕ੍ਕਨਹੇਤੁ ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਗਾਮਣਿ, ਪੁਰਿਸੋ ਸਪ੍ਪਿਕੁਮ੍ਭਂ ਵਾ ਤੇਲਕੁਮ੍ਭਂ ਵਾ ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਉਦਕਰਹਦੇ ਓਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ. ਤਤ੍ਰ ਯਾਸ੍ਸ ਸਕ੍ਖਰਾ ਵਾ ਕਠਲਾ ਵਾ ਸਾ ਅਧੋਗਾਮੀ [ਅਧੋਗਾਮਿਨੀ (?)] ਅਸ੍ਸ; ਯਞ੍ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਤਤ੍ਰ ਸਪ੍ਪਿ ਵਾ ਤੇਲਂ ਵਾ ਤਂ ਉਦ੍ਧਂ ਗਾਮਿ ਅਸ੍ਸ. ਤਮੇਨਂ ਮਹਾ ਜਨਕਾਯੋ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਆਯਾਚੇਯ੍ਯ ਥੋਮੇਯ੍ਯ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਅਨੁਪਰਿਸਕ੍ਕੇਯ੍ਯ – ‘ਓਸੀਦ, ਭੋ ਸਪ੍ਪਿਤੇਲ, ਸਂਸੀਦ, ਭੋ ਸਪ੍ਪਿਤੇਲ, ਅਧੋ ਗਚ੍ਛ, ਭੋ ਸਪ੍ਪਿਤੇਲਾ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਤਂ ਸਪ੍ਪਿਤੇਲਂ ਮਹਤੋ ਜਨਕਾਯਸ੍ਸ ਆਯਾਚਨਹੇਤੁ ਵਾ ਥੋਮਨਹੇਤੁ ਵਾ ਪਞ੍ਜਲਿਕਾ ਅਨੁਪਰਿਸਕ੍ਕਨਹੇਤੁ ਵਾ ਓਸੀਦੇਯ੍ਯ ਵਾ ਸਂਸੀਦੇਯ੍ਯ ਵਾ ਅਧੋ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਯੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ, ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ, ਪਿਸੁਣਾਯ ਵਾਚਾਯ ਪਟਿਵਿਰਤੋ, ਫਰੁਸਾਯ ਵਾਚਾਯ ਪਟਿਵਿਰਤੋ, ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ, ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਲੁ, ਅਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤਂ ਮਹਾ ਜਨਕਾਯੋ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਆਯਾਚੇਯ੍ਯ ਥੋਮੇਯ੍ਯ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਅਨੁਪਰਿਸਕ੍ਕੇਯ੍ਯ – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੂ’ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਪੁਤ੍ਤੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ…ਪੇ… ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਖੇਤ੍ਤੂਪਮਸੁਤ੍ਤਂ

੩੫੯. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਪਾਵਾਰਿਕਮ੍ਬਵਨੇ. ਅਥ ਖੋ ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਪੁਤ੍ਤੋ ਗਾਮਣਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਪੁਤ੍ਤੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨਨੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਪਾਣਭੂਤਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਥਾਗਤੋ ਸਬ੍ਬਪਾਣਭੂਤਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਥ ਕਿਞ੍ਚਰਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਨੋ ਤਥਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਗਾਮਣਿ, ਤਞ੍ਞੇਵੇਤ੍ਥ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਯਥਾ ਤੇ ਖਮੇਯ੍ਯ ਤਥਾ ਨਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਇਧਸ੍ਸੁ [ਇਧ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਕਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਨੋ ਤੀਣਿ ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ – ਏਕਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਂ, ਏਕਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ, ਏਕਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਹੀਨਂ ਜਙ੍ਗਲਂ ਊਸਰਂ ਪਾਪਭੂਮਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਅਸੁ ਕਸ੍ਸਕੋ ਗਹਪਤਿ ਬੀਜਾਨਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਕਤ੍ਥ ਪਠਮਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਯਂ ਵਾ ਅਦੁਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਂ, ਯਂ ਵਾ ਅਦੁਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ, ਯਂ ਵਾ ਅਦੁਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਹੀਨਂ ਜਙ੍ਗਲਂ ਊਸਰਂ ਪਾਪਭੂਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਸੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਸ੍ਸਕੋ ਗਹਪਤਿ ਬੀਜਾਨਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਯਂ ਅਦੁਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਂ ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ. ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯਂ ਅਦੁਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ. ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯਂ ਅਦੁਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਹੀਨਂ ਜਙ੍ਗਲਂ ਊਸਰਂ ਪਾਪਭੂਮਿ ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯਪਿ, ਨੋਪਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗੋਭਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਗਾਮਣਿ, ਯਂ ਅਦੁਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਂ; ਏਵਮੇਵ ਮਯ੍ਹਂ ਭਿਕ੍ਖੁਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ. ਤੇਸਾਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ – ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਕਾਸੇਮਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਏਤੇ ਹਿ, ਗਾਮਣਿ, ਮਂਦੀਪਾ ਮਂਲੇਣਾ ਮਂਤਾਣਾ ਮਂਸਰਣਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਗਾਮਣਿ, ਯਂ ਅਦੁਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ; ਏਵਮੇਵ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਾਸਕਉਪਾਸਿਕਾਯੋ. ਤੇਸਂ ਪਾਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ – ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਕਾਸੇਮਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਏਤੇ ਹਿ, ਗਾਮਣਿ, ਮਂਦੀਪਾ ਮਂਲੇਣਾ ਮਂਤਾਣਾ ਮਂਸਰਣਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਗਾਮਣਿ, ਯਂ ਅਦੁਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਹੀਨਂ ਜਙ੍ਗਲਂ ਊਸਰਂ ਪਾਪਭੂਮਿ; ਏਵਮੇਵ ਮਯ੍ਹਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ. ਤੇਸਂ ਪਾਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ – ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ, ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਕਾਸੇਮਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਏਕਂ ਪਦਮ੍ਪਿ ਆਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ ਤਂ ਨੇਸਂ ਅਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾ’’ਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਗਾਮਣਿ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਤਯੋ ਉਦਕਮਣਿਕਾ – ਏਕੋ ਉਦਕਮਣਿਕੋ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦੋ ਅਹਾਰੀ ਅਪਰਿਹਾਰੀ, ਏਕੋ ਉਦਕਮਣਿਕੋ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦੋ ਹਾਰੀ ਪਰਿਹਾਰੀ, ਏਕੋ ਉਦਕਮਣਿਕੋ ਛਿਦ੍ਦੋ ਹਾਰੀ ਪਰਿਹਾਰੀ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਅਸੁ ਪੁਰਿਸੋ ਉਦਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਕਾਮੋ ਕਤ੍ਥ ਪਠਮਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ, ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਉਦਕਮਣਿਕੋ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦੋ ਅਹਾਰੀ ਅਪਰਿਹਾਰੀ, ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਉਦਕਮਣਿਕੋ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦੋ ਹਾਰੀ ਪਰਿਹਾਰੀ, ਯੋ ਵਾ ਸੋ ਉਦਕਮਣਿਕੋ ਛਿਦ੍ਦੋ ਹਾਰੀ ਪਰਿਹਾਰੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਸੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਉਦਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਕਾਮੋ, ਯੋ ਸੋ ਉਦਕਮਣਿਕੋ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦੋ ਅਹਾਰੀ ਅਪਰਿਹਾਰੀ ਤਤ੍ਥ ਨਿਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ, ਤਤ੍ਥ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ, ਯੋ ਸੋ ਉਦਕਮਣਿਕੋ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦੋ ਹਾਰੀ ਪਰਿਹਾਰੀ ਤਤ੍ਥ ਨਿਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ, ਤਤ੍ਥ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ, ਯੋ ਸੋ ਉਦਕਮਣਿਕੋ ਛਿਦ੍ਦੋ ਹਾਰੀ ਪਰਿਹਾਰੀ ਤਤ੍ਥ ਨਿਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯਪਿ, ਨੋਪਿ ਨਿਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਭਣ੍ਡਧੋਵਨਮ੍ਪਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਗਾਮਣਿ, ਯੋ ਸੋ ਉਦਕਮਣਿਕੋ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦੋ ਅਹਾਰੀ ਅਪਰਿਹਾਰੀ; ਏਵਮੇਵ ਮਯ੍ਹਂ ਭਿਕ੍ਖੁਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ. ਤੇਸਾਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ – ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ, ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਕਾਸੇਮਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਏਤੇ ਹਿ, ਗਾਮਣਿ, ਮਂਦੀਪਾ ਮਂਲੇਣਾ ਮਂਤਾਣਾ ਮਂਸਰਣਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਗਾਮਣਿ, ਯੋ ਸੋ ਉਦਕਮਣਿਕੋ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦੋ ਹਾਰੀ ਪਰਿਹਾਰੀ; ਏਵਮੇਵ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਾਸਕਉਪਾਸਿਕਾਯੋ. ਤੇਸਾਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ – ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ, ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਕਾਸੇਮਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਏਤੇ ਹਿ, ਗਾਮਣਿ, ਮਂਦੀਪਾ ਮਂਲੇਣਾ ਮਂਤਾਣਾ ਮਂਸਰਣਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਗਾਮਣਿ, ਯੋ ਸੋ ਉਦਕਮਣਿਕੋ ਛਿਦ੍ਦੋ ਹਾਰੀ ਪਰਿਹਾਰੀ; ਏਵਮੇਵ ਮਯ੍ਹਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ. ਤੇਸਾਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ – ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਕਾਸੇਮਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਏਕਂ ਪਦਮ੍ਪਿ ਆਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਂ ਨੇਸਂ ਅਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਪੁਤ੍ਤੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ…ਪੇ… ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਸਙ੍ਖਧਮਸੁਤ੍ਤਂ

੩੬੦. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਪਾਵਾਰਿਕਮ੍ਬਵਨੇ. ਅਥ ਖੋ ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਪੁਤ੍ਤੋ ਗਾਮਣਿ ਨਿਗਣ੍ਠਸਾਵਕੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਪੁਤ੍ਤਂ ਗਾਮਣਿਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ – ‘ਯੋ ਕੋਚਿ ਪਾਣਂ ਅਤਿਪਾਤੇਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ, ਯੋ ਕੋਚਿ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ, ਯੋ ਕੋਚਿ ਕਾਮੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾ ਚਰਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ, ਯੋ ਕੋਚਿ ਮੁਸਾ ਭਣਤਿ ਸਬ੍ਬੋ, ਸੋ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ. ਯਂਬਹੁਲਂ ਯਂਬਹੁਲਂ ਵਿਹਰਤਿ, ਤੇਨ ਤੇਨ ਨੀਯਤੀ’ਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘‘ਯਂਬਹੁਲਂ ਯਂਬਹੁਲਞ੍ਚ, ਗਾਮਣਿ, ਵਿਹਰਤਿ, ਤੇਨ ਤੇਨ ਨੀਯਤਿ’, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਨ ਕੋਚਿ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਥਾ ਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ’’.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਯੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਵਾ ਸਮਯਾਸਮਯਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਕਤਮੋ ਬਹੁਤਰੋ ਸਮਯੋ, ਯਂ ਵਾ ਸੋ ਪਾਣਮਤਿਪਾਤੇਤਿ, ਯਂ ਵਾ ਸੋ ਪਾਣਂ ਨਾਤਿਪਾਤੇਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਵਾ ਸਮਯਾਸਮਯਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਅਪ੍ਪਤਰੋ ਸੋ ਸਮਯੋ ਯਂ ਸੋ ਪਾਣਮਤਿਪਾਤੇਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਸ੍ਵੇਵ ਬਹੁਤਰੋ ਸਮਯੋ ਯਂ ਸੋ ਪਾਣਂ ਨਾਤਿਪਾਤੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘‘ਯਂਬਹੁਲਂ ਯਂਬਹੁਲਞ੍ਚ, ਗਾਮਣਿ, ਵਿਹਰਤਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਨੀਯਤੀ’ਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਨ ਕੋਚਿ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਥਾ ਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ’’.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਯੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਯੀ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਵਾ ਸਮਯਾਸਮਯਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਕਤਮੋ ਬਹੁਤਰੋ ਸਮਯੋ, ਯਂ ਵਾ ਸੋ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤਿ, ਯਂ ਵਾ ਸੋ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਨਾਦਿਯਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਯੀ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਵਾ ਸਮਯਾਸਮਯਂ ਉਪਾਦਾਯ ਅਪ੍ਪਤਰੋ ਸੋ ਸਮਯੋ, ਯਂ ਸੋ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਸ੍ਵੇਵ ਬਹੁਤਰੋ ਸਮਯੋ, ਯਂ ਸੋ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਨਾਦਿਯਤੀ’’ਤਿ. ‘‘‘ਯਂਬਹੁਲਂ ਯਂਬਹੁਲਞ੍ਚ, ਗਾਮਣਿ, ਵਿਹਰਤਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਨੀਯਤੀ’ਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਨ ਕੋਚਿ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਥਾ ਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ’’.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਯੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੀ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਵਾ ਸਮਯਾਸਮਯਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਕਤਮੋ ਬਹੁਤਰੋ ਸਮਯੋ, ਯਂ ਵਾ ਸੋ ਕਾਮੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾ ਚਰਤਿ, ਯਂ ਵਾ ਸੋ ਕਾਮੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾ ਨ ਚਰਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੀ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਵਾ ਸਮਯਾਸਮਯਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਅਪ੍ਪਤਰੋ ਸੋ ਸਮਯੋ ਯਂ ਸੋ ਕਾਮੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾ ਚਰਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਸ੍ਵੇਵ ਬਹੁਤਰੋ ਸਮਯੋ, ਯਂ ਸੋ ਕਾਮੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾ ਨ ਚਰਤੀ’’ਤਿ. ‘‘‘ਯਂਬਹੁਲਂ ਯਂਬਹੁਲਞ੍ਚ, ਗਾਮਣਿ, ਵਿਹਰਤਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਨੀਯਤੀ’ਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਨ ਕੋਚਿ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਥਾ ਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ’’.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਯੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਮੁਸਾਵਾਦੀ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਵਾ ਸਮਯਾਸਮਯਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਕਤਮੋ ਬਹੁਤਰੋ ਸਮਯੋ, ਯਂ ਵਾ ਸੋ ਮੁਸਾ ਭਣਤਿ, ਯਂ ਵਾ ਸੋ ਮੁਸਾ ਨ ਭਣਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਮੁਸਾਵਾਦੀ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਵਾ ਸਮਯਾਸਮਯਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਅਪ੍ਪਤਰੋ ਸੋ ਸਮਯੋ, ਯਂ ਸੋ ਮੁਸਾ ਭਣਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਸ੍ਵੇਵ ਬਹੁਤਰੋ ਸਮਯੋ, ਯਂ ਸੋ ਮੁਸਾ ਨ ਭਣਤੀ’’ਤਿ. ‘‘‘ਯਂਬਹੁਲਂ ਯਂਬਹੁਲਞ੍ਚ, ਗਾਮਣਿ, ਵਿਹਰਤਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਨੀਯਤੀ’ਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਨ ਕੋਚਿ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਥਾ ਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ’’.

‘‘ਇਧ, ਗਾਮਣਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਵਾਦੀ ਹੋਤਿ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ [ਏਵਂਦਿਟ੍ਠੀ (ਕ.)] – ‘ਯੋ ਕੋਚਿ ਪਾਣਮਤਿਪਾਤੇਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ, ਯੋ ਕੋਚਿ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ, ਯੋ ਕੋਚਿ ਕਾਮੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾ ਚਰਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ, ਯੋ ਕੋਚਿ ਮੁਸਾ ਭਣਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਾਵਕੋ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਮਯ੍ਹਂ ਖੋ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਵਾਦੀ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ਯੋ ਕੋਚਿ ਪਾਣਮਤਿਪਾਤੇਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ ਪਨ ਮਯਾ ਪਾਣੋ ਅਤਿਪਾਤਿਤੋ, ਅਹਮ੍ਪਮ੍ਹਿ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਲਭਤਿ. ਤਂ, ਗਾਮਣਿ, ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਭਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਨਿਰਯੇ. ਮਯ੍ਹਂ ਖੋ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਵਾਦੀ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ਯੋ ਕੋਚਿ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ ਪਨ ਮਯਾ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਨ੍ਨਂ ਅਹਮ੍ਪਮ੍ਹਿ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਲਭਤਿ. ਤਂ, ਗਾਮਣਿ, ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਭਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਨਿਰਯੇ. ਮਯ੍ਹਂ ਖੋ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਵਾਦੀ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ਯੋ ਕੋਚਿ ਕਾਮੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾ ਚਰਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ’ਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ ਪਨ ਮਯਾ ਕਾਮੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾ ਚਿਣ੍ਣਂ. ‘ਅਹਮ੍ਪਮ੍ਹਿ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਲਭਤਿ. ਤਂ, ਗਾਮਣਿ, ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਭਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਨਿਰਯੇ. ਮਯ੍ਹਂ ਖੋ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਵਾਦੀ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ਯੋ ਕੋਚਿ ਮੁਸਾ ਭਣਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ ਪਨ ਮਯਾ ਮੁਸਾ ਭਣਿਤਂ. ‘ਅਹਮ੍ਪਮ੍ਹਿ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਟਿਲਭਤਿ. ਤਂ, ਗਾਮਣਿ, ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਭਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਨਿਰਯੇ.

‘‘ਇਧ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਤਥਾਗਤੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ. ਸੋ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਗਰਹਤਿ ਵਿਗਰਹਤਿ, ‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵਿਰਮਥਾ’ਤਿ ਚਾਹ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਗਰਹਤਿ ਵਿਗਰਹਤਿ, ‘ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਵਿਰਮਥਾ’ਤਿ ਚਾਹ. ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਂ ਗਰਹਤਿ, ਵਿਗਰਹਤਿ ‘ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਵਿਰਮਥਾ’ਤਿ ਚਾਹ. ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਗਰਹਤਿ ਵਿਗਰਹਤਿ ‘ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਵਿਰਮਥਾ’ਤਿ ਚਾਹ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਾਵਕੋ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਭਗਵਾ ਖੋ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਗਰਹਤਿ ਵਿਗਰਹਤਿ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵਿਰਮਥਾਤਿ ਚਾਹ. ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ ਪਨ ਮਯਾ ਪਾਣੋ ਅਤਿਪਾਤਿਤੋ ਯਾਵਤਕੋ ਵਾ ਤਾਵਤਕੋ ਵਾ. ਯੋ ਖੋ ਪਨ ਮਯਾ ਪਾਣੋ ਅਤਿਪਾਤਿਤੋ ਯਾਵਤਕੋ ਵਾ ਤਾਵਤਕੋ ਵਾ, ਤਂ ਨ ਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਨ ਸਾਧੁ. ਅਹਞ੍ਚੇਵ [ਅਹਞ੍ਚੇ (?)] ਖੋ ਪਨ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਅਸ੍ਸਂ. ਨ ਮੇਤਂ ਪਾਪਂ ਕਮ੍ਮਂ [ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ. ਕ.)] ਅਕਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਸੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਯ ਤਞ੍ਚੇਵ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਪਜਹਤਿ. ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਹੋਤਿ.

‘‘‘ਭਗਵਾ ਖੋ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਗਰਹਤਿ ਵਿਗਰਹਤਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਵਿਰਮਥਾਤਿ ਚਾਹ. ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ ਪਨ ਮਯਾ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਨ੍ਨਂ ਯਾਵਤਕਂ ਵਾ ਤਾਵਤਕਂ ਵਾ. ਯਂ ਖੋ ਪਨ ਮਯਾ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਨ੍ਨਂ ਯਾਵਤਕਂ ਵਾ ਤਾਵਤਕਂ ਵਾ ਤਂ ਨ ਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਨ ਸਾਧੁ. ਅਹਞ੍ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਅਸ੍ਸਂ, ਨ ਮੇਤਂ ਪਾਪਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਕਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਸੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਯ ਤਞ੍ਚੇਵ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਪਜਹਤਿ. ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਹੋਤਿ.

‘‘‘ਭਗਵਾ ਖੋ ਪਨ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਂ ਗਰਹਤਿ ਵਿਗਰਹਤਿ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਵਿਰਮਥਾਤਿ ਚਾਹ. ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ ਪਨ ਮਯਾ ਕਾਮੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾ ਚਿਣ੍ਣਂ ਯਾਵਤਕਂ ਵਾ ਤਾਵਤਕਂ ਵਾ. ਯਂ ਖੋ ਪਨ ਮਯਾ ਕਾਮੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾ ਚਿਣ੍ਣਂ ਯਾਵਤਕਂ ਵਾ ਤਾਵਤਕਂ ਵਾ ਤਂ ਨ ਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਨ ਸਾਧੁ. ਅਹਞ੍ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਅਸ੍ਸਂ, ਨ ਮੇਤਂ ਪਾਪਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਕਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਸੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਯ ਤਞ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਂ ਪਜਹਤਿ, ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਹੋਤਿ.

‘‘‘ਭਗਵਾ ਖੋ ਪਨ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਗਰਹਤਿ ਵਿਗਰਹਤਿ, ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਵਿਰਮਥਾਤਿ ਚਾਹ. ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ ਪਨ ਮਯਾ ਮੁਸਾ ਭਣਿਤਂ ਯਾਵਤਕਂ ਵਾ ਤਾਵਤਕਂ ਵਾ. ਯਂ ਖੋ ਪਨ ਮਯਾ ਮੁਸਾ ਭਣਿਤਂ ਯਾਵਤਕਂ ਵਾ ਤਾਵਤਕਂ ਵਾ ਤਂ ਨ ਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਂ ਨ ਸਾਧੁ. ਅਹਞ੍ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਅਸ੍ਸਂ, ਨ ਮੇਤਂ ਪਾਪਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਕਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਸੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਯ ਤਞ੍ਚੇਵ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਪਜਹਤਿ, ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਸੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਪਹਾਯ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਪਹਾਯ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਂ ਪਹਾਯ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਪਹਾਯ ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਪਿਸੁਣਂ ਵਾਚਂ ਪਹਾਯ ਪਿਸੁਣਾਯ ਵਾਚਾਯ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਫਰੁਸਂ ਵਾਚਂ ਪਹਾਯ ਫਰੁਸਾਯ ਵਾਚਾਯ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਂ ਪਹਾਯ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਭਿਜ੍ਝਂ ਪਹਾਯ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਲੁ ਹੋਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਪ੍ਪਦੋਸਂ ਪਹਾਯ ਅਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਹਾਯ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਗਾਮਣਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਏਵਂ ਵਿਗਤਾਭਿਜ੍ਝੋ ਵਿਗਤਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸਤੋ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ. ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਗਾਮਣਿ, ਬਲਵਾ ਸਙ੍ਖਧਮੋ ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਯ੍ਯ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਏਵਂ ਭਾਵਿਤਾਯ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਏਵਂ ਬਹੁਲੀਕਤਾਯ ਯਂ ਪਮਾਣਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਨ ਤਂ ਤਤ੍ਰਾਵਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਤਂ ਤਤ੍ਰਾਵਤਿਟ੍ਠਤਿ.

‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਗਾਮਣਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਏਵਂ ਵਿਗਤਾਭਿਜ੍ਝੋ ਵਿਗਤਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸਤੋ ਕਰੁਣਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ…ਪੇ… ਮੁਦਿਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ…ਪੇ…. ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ. ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਗਾਮਣਿ, ਬਲਵਾ ਸਙ੍ਖਧਮੋ ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਯ੍ਯ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਏਵਂ ਭਾਵਿਤਾਯ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਏਵਂ ਬਹੁਲੀਕਤਾਯ ਯਂ ਪਮਾਣਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਤਂ ਤਤ੍ਰਾਵਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਤਂ ਤਤ੍ਰਾਵਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਪੁਤ੍ਤੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਗਵਾ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਕੁਲਸੁਤ੍ਤਂ

੩੬੧. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਸਲੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੇਨ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾ ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਪਾਵਾਰਿਕਮ੍ਬਵਨੇ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਾ ਹੋਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿਤਿਕਾ ਸੇਤਟ੍ਠਿਕਾ ਸਲਾਕਾਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾਯਂ ਪਟਿਵਸਤਿ ਮਹਤਿਯਾ ਨਿਗਣ੍ਠਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਅਥ ਖੋ ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਪੁਤ੍ਤੋ ਗਾਮਣਿ ਨਿਗਣ੍ਠਸਾਵਕੋ ਯੇਨ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਪੁਤ੍ਤਂ ਗਾਮਣਿਂ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਗਾਮਣਿ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਹਿ. ਏਵਂ ਤੇ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ – ‘ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਪੁਤ੍ਤੇਨ ਗਾਮਣਿਨਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਏਵਂਮਹਿਦ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਏਵਂਮਹਾਨੁਭਾਵਸ੍ਸ ਵਾਦੋ ਆਰੋਪਿਤੋ’’’ਤਿ.

‘‘ਕਥਂ ਪਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਏਵਂਮਹਿਦ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਏਵਂਮਹਾਨੁਭਾਵਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਗਾਮਣਿ, ਯੇਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਏਵਂ ਵਦੇਹਿ – ‘ਨਨੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਕੁਲਾਨਂ ਅਨੁਦ੍ਦਯਂ [ਅਨੁਦਯਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ. ਕ.)] ਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਅਨੁਰਕ੍ਖਂ ਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਵਣ੍ਣੇਤੀ’ਤਿ? ਸਚੇ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਏਵਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ – ‘ਏਵਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਥਾਗਤੋ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਕੁਲਾਨਂ ਅਨੁਦ੍ਦਯਂ ਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਅਨੁਰਕ੍ਖਂ ਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਵਣ੍ਣੇਤੀ’ਤਿ, ਤਮੇਨਂ ਤ੍ਵਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯਾਸਿ – ‘ਅਥ ਕਿਞ੍ਚਰਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖੇ ਦ੍ਵੀਹਿਤਿਕੇ ਸੇਤਟ੍ਠਿਕੇ ਸਲਾਕਾਵੁਤ੍ਤੇ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਤਿ? ਉਚ੍ਛੇਦਾਯ ਭਗਵਾ ਕੁਲਾਨਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਅਨਯਾਯ ਭਗਵਾ ਕੁਲਾਨਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਉਪਘਾਤਾਯ ਭਗਵਾ ਕੁਲਾਨਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ! ਇਮਂ ਖੋ ਤੇ, ਗਾਮਣਿ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਭਤੋਕੋਟਿਕਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਨੇਵ ਸਕ੍ਖਤਿ [ਸਕ੍ਖਿਤਿ (ਸੀ.) ਮ. ਨਿ. ੨.੮੩] ਉਗ੍ਗਿਲਿਤੁਂ, ਨੇਵ ਸਕ੍ਖਤਿ ਓਗਿਲਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਪੁਤ੍ਤੋ ਗਾਮਣਿ ਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਪੁਤ੍ਤੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਨਨੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਕੁਲਾਨਂ ਅਨੁਦ੍ਦਯਂ ਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਅਨੁਰਕ੍ਖਂ ਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਵਣ੍ਣੇਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਥਾਗਤੋ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਕੁਲਾਨਂ ਅਨੁਦ੍ਦਯਂ ਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਅਨੁਰਕ੍ਖਂ ਵਣ੍ਣੇਤਿ, ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਵਣ੍ਣੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਥ ਕਿਞ੍ਚਰਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖੇ ਦ੍ਵੀਹਿਤਿਕੇ ਸੇਤਟ੍ਠਿਕੇ ਸਲਾਕਾਵੁਤ੍ਤੇ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਤਿ? ਉਚ੍ਛੇਦਾਯ ਭਗਵਾ ਕੁਲਾਨਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਅਨਯਾਯ ਭਗਵਾ ਕੁਲਾਨਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਉਪਘਾਤਾਯ ਭਗਵਾ ਕੁਲਾਨਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ‘‘ਇਤੋ ਸੋ, ਗਾਮਣਿ, ਏਕਨਵੁਤਿਕਪ੍ਪੇ [ਏਕਨਵੁਤੋ ਕਪ੍ਪੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਏਕਨਵੁਤਿਕਪ੍ਪੋ (ਪੀ.)] ਯਮਹਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਾਮਿ, ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕੁਲਂ ਪਕ੍ਕਭਿਕ੍ਖਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਮਤ੍ਤੇਨ ਉਪਹਤਪੁਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਖੋ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਕੁਲਾਨਿ ਅਡ੍ਢਾਨਿ ਮਹਦ੍ਧਨਾਨਿ ਮਹਾਭੋਗਾਨਿ ਪਹੂਤਜਾਤਰੂਪਰਜਤਾਨਿ ਪਹੂਤਵਿਤ੍ਤੂਪਕਰਣਾਨਿ ਪਹੂਤਧਨਧਞ੍ਞਾਨਿ, ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਤਾਨਿ ਦਾਨਸਮ੍ਭੂਤਾਨਿ ਚੇਵ ਸਚ੍ਚਸਮ੍ਭੂਤਾਨਿ ਚ ਸਾਮਞ੍ਞਸਮ੍ਭੂਤਾਨਿ ਚ. ਅਟ੍ਠ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਹੇਤੂ, ਅਟ੍ਠ ਪਚ੍ਚਯਾ ਕੁਲਾਨਂ ਉਪਘਾਤਾਯ. ਰਾਜਤੋ ਵਾ ਕੁਲਾਨਿ ਉਪਘਾਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਚੋਰਤੋ ਵਾ ਕੁਲਾਨਿ ਉਪਘਾਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਗ੍ਗਿਤੋ ਵਾ ਕੁਲਾਨਿ ਉਪਘਾਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਉਦਕਤੋ ਵਾ ਕੁਲਾਨਿ ਉਪਘਾਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨਿਹਿਤਂ ਵਾ ਠਾਨਾ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ [ਨਿਹਿਤਂ ਵਾ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਦੁਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਵਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕੁਲੇ ਵਾ ਕੁਲਙ੍ਗਾਰੋਤਿ [ਕੁਲਾਨਂ ਵਾ ਕੁਲਙ੍ਗਾਰੋ (ਸੀ.)] ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯੋ ਤੇ ਭੋਗੇ ਵਿਕਿਰਤਿ ਵਿਧਮਤਿ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤਿ, ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਯੇ ਅਟ੍ਠਮੀਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਅਟ੍ਠ ਹੇਤੂ, ਅਟ੍ਠ ਪਚ੍ਚਯਾ ਕੁਲਾਨਂ ਉਪਘਾਤਾਯ. ਇਮੇਸੁ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਅਟ੍ਠਸੁ ਹੇਤੂਸੁ, ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਯੋ ਮਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਉਚ੍ਛੇਦਾਯ ਭਗਵਾ ਕੁਲਾਨਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਅਨਯਾਯ ਭਗਵਾ ਕੁਲਾਨਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਉਪਘਾਤਾਯ ਭਗਵਾ ਕੁਲਾਨਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ, ਤਂ, ਗਾਮਣਿ, ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਭਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਨਿਰਯੇ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਸਿਬਨ੍ਧਕਪੁਤ੍ਤੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਗਵਾ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਵਮਂ.

੧੦. ਮਣਿਚੂਲ਼ਕਸੁਤ੍ਤਂ

੩੬੨. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰੇ ਰਾਜਪਰਿਸਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਅਯਮਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ ਸਮਣਾਨਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ, ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ, ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤ’’ਨ੍ਤਿ!

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਮਣਿਚੂਲ਼ਕੋ ਗਾਮਣਿ ਤਸ੍ਸਂ ਪਰਿਸਾਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਣਿਚੂਲ਼ਕੋ ਗਾਮਣਿ ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਾ ਅਯ੍ਯੋ [ਅਯ੍ਯਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਏਵਂ ਅਵਚੁਤ੍ਥ. ਨ ਕਪ੍ਪਤਿ ਸਮਣਾਨਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ, ਨ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ, ਨਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ, ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਣਿਸੁਵਣ੍ਣਾ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪੇਤਜਾਤਰੂਪਰਜਤਾ’’ਤਿ. ਅਸਕ੍ਖਿ ਖੋ ਮਣਿਚੂਲ਼ਕੋ ਗਾਮਣਿ ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਮਣਿਚੂਲ਼ਕੋ ਗਾਮਣਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਮਣਿਚੂਲ਼ਕੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰੇ ਰਾਜਪਰਿਸਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਅਯਮਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ – ‘ਕਪ੍ਪਤਿ ਸਮਣਾਨਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ, ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ, ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਮਾ ਅਯ੍ਯੋ ਏਵਂ ਅਵਚੁਤ੍ਥ. ਨ ਕਪ੍ਪਤਿ ਸਮਣਾਨਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ, ਨ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ, ਨਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ, ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਣਿਸੁਵਣ੍ਣਾ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪੇਤਜਾਤਰੂਪਰਜਤਾ’ਤਿ. ਅਸਕ੍ਖਿਂ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ. ਕਚ੍ਚਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ ਵੁਤ੍ਤਵਾਦੀ ਚੇਵ ਭਗਵਤੋ ਹੋਮਿ, ਨ ਚ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭੂਤੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਾਮਿ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਮਿ, ਨ ਚ ਕੋਚਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੋ ਵਾਦਾਨੁਵਾਦੋ ਗਾਰਯ੍ਹਂ ਠਾਨਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ?

‘‘ਤਗ੍ਘ ਤ੍ਵਂ, ਗਾਮਣਿ, ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ ਵੁਤ੍ਤਵਾਦੀ ਚੇਵ ਮੇ ਹੋਸਿ, ਨ ਚ ਮਂ ਅਭੂਤੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਸਿ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਸਿ, ਨ ਚ ਕੋਚਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੋ ਵਾਦਾਨੁਵਾਦੋ ਗਾਰਯ੍ਹਂ ਠਾਨਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਨ ਹਿ, ਗਾਮਣਿ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਸਮਣਾਨਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ, ਨ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ, ਨਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ, ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਣਿਸੁਵਣ੍ਣਾ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪੇਤਜਾਤਰੂਪਰਜਤਾ. ਯਸ੍ਸ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ ਕਪ੍ਪਤਿ, ਪਞ੍ਚਪਿ ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਗੁਣਾ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ( ) [(ਤਸ੍ਸਪਿ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ ਕਪ੍ਪਤਿ,) (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਏਕਂਸੇਨੇਤਂ, ਗਾਮਣਿ, ਧਾਰੇਯ੍ਯਾਸਿ ਅਸ੍ਸਮਣਧਮ੍ਮੋ ਅਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਧਮ੍ਮੋਤਿ. ਅਪਿ ਚਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ਤਿਣਂ ਤਿਣਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਦਾਰੁ ਦਾਰੁਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਸਕਟਂ ਸਕਟਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਪੁਰਿਸੋ ਪੁਰਿਸਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬੋ [ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ (?)]. ਨਤ੍ਵੇਵਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ‘ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ ਸਾਦਿਤਬ੍ਬਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ.

੧੧. ਭਦ੍ਰਕਸੁਤ੍ਤਂ

੩੬੩. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਮਲ੍ਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਉਰੁਵੇਲਕਪ੍ਪਂ ਨਾਮ ਮਲ੍ਲਾਨਂ ਨਿਗਮੋ. ਅਥ ਖੋ ਭਦ੍ਰਕੋ ਗਾਮਣਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਭਦ੍ਰਕੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਾਧੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਞ੍ਚ ਦੇਸੇਤੂ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹਞ੍ਚੇ [ਅਹਞ੍ਚ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਤੇ, ਗਾਮਣਿ, ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਞ੍ਚ ਦੇਸੇਯ੍ਯਂ – ‘ਏਵਂ ਅਹੋਸਿ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨ’ਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਸਿਯਾ ਕਙ੍ਖਾ, ਸਿਯਾ ਵਿਮਤਿ. ਅਹਂ ਚੇ [ਅਹਞ੍ਚ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਤੇ, ਗਾਮਣਿ, ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਞ੍ਚ ਦੇਸੇਯ੍ਯਂ – ‘ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨ’ਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤੇ ਸਿਯਾ ਕਙ੍ਖਾ, ਸਿਯਾ ਵਿਮਤਿ. ਅਪਿ ਚਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਇਧੇਵ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਏਤ੍ਥੇਵ ਤੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਞ੍ਚ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਂ ਸੁਣਾਹਿ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹਿ; ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਭਦ੍ਰਕੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਤੇ ਉਰੁਵੇਲਕਪ੍ਪੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਯੇਸਂ ਤੇ ਵਧੇਨ ਵਾ ਬਨ੍ਧੇਨ ਵਾ ਜਾਨਿਯਾ ਵਾ ਗਰਹਾਯ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਰੁਵੇਲਕਪ੍ਪੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਯੇਸਂ ਮੇ ਵਧੇਨ ਵਾ ਬਨ੍ਧੇਨ ਵਾ ਜਾਨਿਯਾ ਵਾ ਗਰਹਾਯ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨ ਤੇ, ਗਾਮਣਿ, ਉਰੁਵੇਲਕਪ੍ਪੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਯੇਸਂ ਤੇ ਵਧੇਨ ਵਾ ਬਨ੍ਧੇਨ ਵਾ ਜਾਨਿਯਾ ਵਾ ਗਰਹਾਯ ਵਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਰੁਵੇਲਕਪ੍ਪੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਯੇਸਂ ਮੇ ਵਧੇਨ ਵਾ ਬਨ੍ਧੇਨ ਵਾ ਜਾਨਿਯਾ ਵਾ ਗਰਹਾਯ ਵਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਹੇਤੁ, ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯੇਨ ਤੇ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਉਰੁਵੇਲਕਪ੍ਪਿਯਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਧੇਨ ਵਾ ਬਨ੍ਧੇਨ ਵਾ ਜਾਨਿਯਾ ਵਾ ਗਰਹਾਯ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਯੇਸਂ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਰੁਵੇਲਕਪ੍ਪਿਯਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਧੇਨ ਵਾ ਬਨ੍ਧੇਨ ਵਾ ਜਾਨਿਯਾ ਵਾ ਗਰਹਾਯ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਤੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ. ਯੇਸਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਰੁਵੇਲਕਪ੍ਪਿਯਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਧੇਨ ਵਾ ਬਨ੍ਧੇਨ ਵਾ ਜਾਨਿਯਾ ਵਾ ਗਰਹਾਯ ਵਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਤੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ’’ਤਿ. ‘‘ਇਮਿਨਾ ਤ੍ਵਂ, ਗਾਮਣਿ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਵਿਦਿਤੇਨ ਅਕਾਲਿਕੇਨ ਪਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਯੋਗਾਲ਼੍ਹੇਨ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇ ਨਯਂ ਨੇਹਿ – ‘ਯਂ ਖੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ [ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ (ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ)] ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਛਨ੍ਦਮੂਲਕਂ ਛਨ੍ਦਨਿਦਾਨਂ. ਛਨ੍ਦੋ ਹਿ ਮੂਲਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ. ਯਮ੍ਪਿ ਹਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਛਨ੍ਦਮੂਲਕਂ ਛਨ੍ਦਨਿਦਾਨਂ. ਛਨ੍ਦੋ ਹਿ ਮੂਲਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’’ਤਿ. ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਯਾਵ ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਚਿਦਂ [ਸੁਭਾਸਿਤਮਿਦਂ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ [ਯਙ੍ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਂ ਛਨ੍ਦਮੂਲਕਂ ਛਨ੍ਦਨਿਦਾਨਂ, ਛਨ੍ਦੋ ਹਿ ਮੂਲਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ, ਯਙ੍ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਂ ਛਨ੍ਦਮੂਲਕਂ ਛਨ੍ਦਨਿਦਾਨਂ, ਛਨ੍ਦੋ ਹਿ ਮੂਲਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] – ‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਛਨ੍ਦਮੂਲਕਂ ਛਨ੍ਦਨਿਦਾਨਂ. ਛਨ੍ਦੋ ਹਿ ਮੂਲਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’ਤਿ. [‘‘ਯਙ੍ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਂ ਛਨ੍ਦਮੂਲਕਂ ਛਨ੍ਦਨਿਦਾਨਂ, ਛਨ੍ਦੋ ਹਿ ਮੂਲਂ ਦੂਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ, ਯਙ੍ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਂ ਛਨ੍ਦਮੂਲਕਂ ਛਨ੍ਦਨਿਦਾਨਂ, ਛਨ੍ਦੋ ਹਿ ਮੂਲਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ)] ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਚਿਰਵਾਸੀ ਨਾਮ ਕੁਮਾਰੋ ਬਹਿ ਆਵਸਥੇ [ਆਵੇਸਨੇ (?)] ਪਟਿਵਸਤਿ. ਸੋ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਪੁਰਿਸਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਮਿ [ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿਂ (ਕ.)] – ‘ਗਚ੍ਛ, ਭਣੇ, ਚਿਰਵਾਸਿਂ ਕੁਮਾਰਂ ਜਾਨਾਹੀ’ਤਿ. ਯਾਵਕੀਵਞ੍ਚ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਨਾਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਹੋਤੇਵ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ – ‘ਮਾ ਹੇਵ ਚਿਰਵਾਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਬਾਧਯਿਤ੍ਥਾ’’’ਤਿ [ਆਬਾਧਯੇਥਾਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ. ਕ.)].

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਚਿਰਵਾਸਿਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਵਧੇਨ ਵਾ ਬਨ੍ਧੇਨ ਵਾ ਜਾਨਿਯਾ ਵਾ ਗਰਹਾਯ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਚਿਰਵਾਸਿਸ੍ਸ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਵਧੇਨ ਵਾ ਬਨ੍ਧੇਨ ਵਾ ਜਾਨਿਯਾ ਵਾ ਗਰਹਾਯ ਵਾ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸਪਿ ਸਿਯਾ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ, ਕਿਂ ਪਨ ਮੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਇਮਿਨਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਗਾਮਣਿ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਛਨ੍ਦਮੂਲਕਂ ਛਨ੍ਦਨਿਦਾਨਂ. ਛਨ੍ਦੋ ਹਿ ਮੂਲਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਯਦਾ ਤੇ ਚਿਰਵਾਸਿਮਾਤਾ [ਚਿਰਵਾਸਿਸ੍ਸ ਮਾਤਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਅਦਿਟ੍ਠਾ ਅਹੋਸਿ, ਅਸ੍ਸੁਤਾ ਅਹੋਸਿ, ਤੇ ਚਿਰਵਾਸਿਮਾਤੁਯਾ ਛਨ੍ਦੋ ਵਾ ਰਾਗੋ ਵਾ ਪੇਮਂ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਦਸ੍ਸਨਂ ਵਾ ਤੇ, ਗਾਮਣਿ, ਆਗਮ੍ਮ ਸਵਨਂ ਵਾ ਏਵਂ ਤੇ ਅਹੋਸਿ – ‘ਚਿਰਵਾਸਿਮਾਤੁਯਾ ਛਨ੍ਦੋ ਵਾ ਰਾਗੋ ਵਾ ਪੇਮਂ ਵਾ’’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਚਿਰਵਾਸਿਮਾਤੁਯਾ ਤੇ ਵਧੇਨ ਵਾ ਬਨ੍ਧੇਨ ਵਾ ਜਾਨਿਯਾ ਵਾ ਗਰਹਾਯ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਚਿਰਵਾਸਿਮਾਤੁਯਾ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਧੇਨ ਵਾ ਬਨ੍ਧੇਨ ਵਾ ਜਾਨਿਯਾ ਵਾ ਗਰਹਾਯ ਵਾ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸਪਿ ਸਿਯਾ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ, ਕਿਂ ਪਨ ਮੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ! ‘‘ਇਮਿਨਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਗਾਮਣਿ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਛਨ੍ਦਮੂਲਕਂ ਛਨ੍ਦਨਿਦਾਨਂ. ਛਨ੍ਦੋ ਹਿ ਮੂਲਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’’ਤਿ. ਏਕਾਦਸਮਂ.

੧੨. ਰਾਸਿਯਸੁਤ੍ਤਂ

੩੬੪. ਅਥ ਖੋ ਰਾਸਿਯੋ ਗਾਮਣਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਰਾਸਿਯੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਬ੍ਬਂ ਤਪਂ ਗਰਹਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਪਸ੍ਸਿਂ ਲੂਖਜੀਵਿਂ ਏਕਂਸੇਨ ਉਪਵਦਤਿ ਉਪਕ੍ਕੋਸਤੀ’ਤਿ [ਉਪਕ੍ਕੋਸਤਿ ਉਪਵਦਤੀਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੩੮੧)]. ਯੇ ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਬ੍ਬਂ ਤਪਂ ਗਰਹਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਪਸ੍ਸਿਂ ਲੂਖਜੀਵਿਂ ਏਕਂਸੇਨ ਉਪਵਦਤਿ ਉਪਕ੍ਕੋਸਤੀ’ਤਿ, ਕਚ੍ਚਿ ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਵਾਦਿਨੋ, ਨ ਚ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭੂਤੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਕੋਚਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੋ ਵਾਦਾਨੁਵਾਦੋ ਗਾਰਯ੍ਹਂ ਠਾਨਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯੇ ਤੇ, ਗਾਮਣਿ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਬ੍ਬਂ ਤਪਂ ਗਰਹਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਪਸ੍ਸਿਂ ਲੂਖਜੀਵਿਂ ਏਕਂਸੇਨ ਉਪਵਦਤਿ ਉਪਕ੍ਕੋਸਤੀ’ਤਿ, ਨ ਮੇ ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਵਾਦਿਨੋ, ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਚ ਪਨ ਮਂ ਤੇ ਅਸਤਾ ਤੁਚ੍ਛਾ ਅਭੂਤੇਨ’’.

‘‘ਦ੍ਵੇਮੇ, ਗਾਮਣਿ, ਅਨ੍ਤਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ – ਯੋ ਚਾਯਂ ਕਾਮੇਸੁ ਕਾਮਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗੋ ਹੀਨੋ ਗਮ੍ਮੋ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕੋ ਅਨਰਿਯੋ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੋ, ਯੋ ਚਾਯਂ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗੋ ਦੁਕ੍ਖੋ ਅਨਰਿਯੋ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੋ. ਏਤੇ ਤੇ, ਗਾਮਣਿ, ਉਭੋ ਅਨ੍ਤੇ ਅਨੁਪਗਮ੍ਮ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਤਥਾਗਤੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ – ਚਕ੍ਖੁਕਰਣੀ ਞਾਣਕਰਣੀ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਤਮਾ ਚ ਸਾ, ਗਾਮਣਿ, ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਤਥਾਗਤੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ – ਚਕ੍ਖੁਕਰਣੀ ਞਾਣਕਰਣੀ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ? ਅਯਮੇਵ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ ਸਾ, ਗਾਮਣਿ, ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਤਥਾਗਤੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ – ਚਕ੍ਖੁਕਰਣੀ ਞਾਣਕਰਣੀ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ.

‘‘ਤਯੋ ਖੋ ਮੇ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗਿਨੋ ਸਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ. ਕਤਮੇ ਤਯੋ? ਇਧ, ਗਾਮਣਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਕਾਮਭੋਗੀ ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਸਾਹਸੇਨ ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਸਾਹਸੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਨ ਪੀਣੇਤਿ ਨ ਸਂਵਿਭਜਤਿ ਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਇਧ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਕਾਮਭੋਗੀ ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਸਾਹਸੇਨ. ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਸਾਹਸੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਸਂਵਿਭਜਤਿ ਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਇਧ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਕਾਮਭੋਗੀ ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਸਾਹਸੇਨ. ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਸਾਹਸੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ ਸਂਵਿਭਜਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ.

‘‘ਇਧ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਕਾਮਭੋਗੀ ਧਮ੍ਮਾਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਸਾਹਸੇਨਪਿ ਅਸਾਹਸੇਨਪਿ. ਧਮ੍ਮਾਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਸਾਹਸੇਨਪਿ ਅਸਾਹਸੇਨਪਿ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ, ਨ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਸਂਵਿਭਜਤਿ, ਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਇਧ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਕਾਮਭੋਗੀ ਧਮ੍ਮਾਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਸਾਹਸੇਨਪਿ ਅਸਾਹਸੇਨਪਿ. ਧਮ੍ਮਾਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਸਾਹਸੇਨਪਿ ਅਸਾਹਸੇਨਪਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਸਂਵਿਭਜਤਿ, ਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਇਧ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਕਾਮਭੋਗੀ ਧਮ੍ਮਾਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਸਾਹਸੇਨਪਿ ਅਸਾਹਸੇਨਪਿ. ਧਮ੍ਮਾਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਸਾਹਸੇਨਪਿ ਅਸਾਹਸੇਨਪਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ ਸਂਵਿਭਜਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ.

‘‘ਇਧ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਕਾਮਭੋਗੀ ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਅਸਾਹਸੇਨ. ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਅਸਾਹਸੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ, ਨ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਸਂਵਿਭਜਤਿ, ਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਇਧ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਕਾਮਭੋਗੀ ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਅਸਾਹਸੇਨ. ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਅਸਾਹਸੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਸਂਵਿਭਜਤਿ, ਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਇਧ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਕਾਮਭੋਗੀ ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਅਸਾਹਸੇਨ. ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਅਸਾਹਸੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ ਸਂਵਿਭਜਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਤੇ ਚ ਭੋਗੇ ਗਧਿਤੋ [ਗਥਿਤੋ (ਸੀ.)] ਮੁਚ੍ਛਿਤੋ ਅਜ੍ਝੋਪਨ੍ਨੋ ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਇਧ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਕਾਮਭੋਗੀ ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਅਸਾਹਸੇਨ. ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਅਸਾਹਸੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ ਸਂਵਿਭਜਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਤੇ ਚ ਭੋਗੇ ਅਗਧਿਤੋ ਅਮੁਚ੍ਛਿਤੋ ਅਨਜ੍ਝੋਪਨ੍ਨੋ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵੀ ਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ.

‘‘ਤਤ੍ਰ, ਗਾਮਣਿ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਕਾਮਭੋਗੀ ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਸਾਹਸੇਨ, ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਸਾਹਸੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ, ਨ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਸਂਵਿਭਜਤਿ, ਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ? ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਸਾਹਸੇਨਾਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਨ ਪੀਣੇਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਨ ਸਂਵਿਭਜਤਿ, ਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਤਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ.

‘‘ਤਤ੍ਰ, ਗਾਮਣਿ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਕਾਮਭੋਗੀ ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਸਾਹਸੇਨ, ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਸਾਹਸੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਸਂਵਿਭਜਤਿ, ਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ, ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ? ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਸਾਹਸੇਨਾਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਨ ਸਂਵਿਭਜਤਿ, ਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਕਤਮੇਨ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ? ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ, ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ.

‘‘ਤਤ੍ਰ, ਗਾਮਣਿ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਕਾਮਭੋਗੀ ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਸਾਹਸੇਨ, ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਸਾਹਸੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ ਸਂਵਿਭਜਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ. ਕਤਮੇਨ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ? ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਸਾਹਸੇਨਾਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ? ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਸਂਵਿਭਜਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ, ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ, ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ.

‘‘ਤਤ੍ਰ, ਗਾਮਣਿ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਕਾਮਭੋਗੀ ਧਮ੍ਮਾਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਸਾਹਸੇਨਪਿ ਅਸਾਹਸੇਨਪਿ, ਧਮ੍ਮਾਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਸਾਹਸੇਨਪਿ ਅਸਾਹਸੇਨਪਿ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ, ਨ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਸਂਵਿਭਜਤਿ, ਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ, ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਕਤਮੇਨ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ? ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਅਸਾਹਸੇਨਾਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ? ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਸਾਹਸੇਨਾਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ, ਨ ਪੀਣੇਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਨ ਸਂਵਿਭਜਤਿ, ਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਤਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ, ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ.

‘‘ਤਤ੍ਰ, ਗਾਮਣਿ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਕਾਮਭੋਗੀ ਧਮ੍ਮਾਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਸਾਹਸੇਨਪਿ ਅਸਾਹਸੇਨਪਿ, ਧਮ੍ਮਾਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਸਾਹਸੇਨਪਿ ਅਸਾਹਸੇਨਪਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਸਂਵਿਭਜਤਿ, ਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ? ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਅਸਾਹਸੇਨਾਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ? ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਸਾਹਸੇਨਾਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਨ ਸਂਵਿਭਜਤਿ, ਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ, ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ.

‘‘ਤਤ੍ਰ, ਗਾਮਣਿ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਕਾਮਭੋਗੀ ਧਮ੍ਮਾਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਸਾਹਸੇਨਪਿ ਅਸਾਹਸੇਨਪਿ, ਧਮ੍ਮਾਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਸਾਹਸੇਨਪਿ ਅਸਾਹਸੇਨਪਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ ਸਂਵਿਭਜਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ, ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ? ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਅਸਾਹਸੇਨਾਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਸਂਵਿਭਜਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਤਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਕਤਮੇਨ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ? ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਸਾਹਸੇਨਾਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ, ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ.

‘‘ਤਤ੍ਰ, ਗਾਮਣਿ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਕਾਮਭੋਗੀ ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਅਸਾਹਸੇਨ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਅਸਾਹਸੇਨ, ਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ, ਨ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਸਂਵਿਭਜਤਿ, ਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਕਤਮੇਨ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ? ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਅਸਾਹਸੇਨਾਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ? ਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ, ਨ ਪੀਣੇਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਨ ਸਂਵਿਭਜਤਿ, ਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ, ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ.

‘‘ਤਤ੍ਰ, ਗਾਮਣਿ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਕਾਮਭੋਗੀ ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਅਸਾਹਸੇਨ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਅਸਾਹਸੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਸਂਵਿਭਜਤਿ, ਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ, ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ? ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਅਸਾਹਸੇਨਾਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਕਤਮੇਨ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ? ਨ ਸਂਵਿਭਜਤਿ, ਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ, ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ.

‘‘ਤਤ੍ਰ, ਗਾਮਣਿ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਕਾਮਭੋਗੀ ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਅਸਾਹਸੇਨ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਅਸਾਹਸੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ ਸਂਵਿਭਜਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ, ਤੇ ਚ ਭੋਗੇ ਗਧਿਤੋ ਮੁਚ੍ਛਿਤੋ ਅਜ੍ਝੋਪਨ੍ਨੋ ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ, ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ? ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਅਸਾਹਸੇਨਾਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਸਂਵਿਭਜਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਤਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਕਤਮੇਨ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ? ਤੇ ਚ ਭੋਗੇ ਗਧਿਤੋ ਮੁਚ੍ਛਿਤੋ ਅਜ੍ਝੋਪਨ੍ਨੋ ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ, ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ.

‘‘ਤਤ੍ਰ, ਗਾਮਣਿ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਕਾਮਭੋਗੀ ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਅਸਾਹਸੇਨ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਅਸਾਹਸੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ ਸਂਵਿਭਜਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਤੇ ਚ ਭੋਗੇ ਅਗਧਿਤੋ ਅਮੁਚ੍ਛਿਤੋ ਅਨਜ੍ਝੋਪਨ੍ਨੋ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵੀ ਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਚਤੂਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ? ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਅਸਾਹਸੇਨਾਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਸਂਵਿਭਜਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਤਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਤੇ ਚ ਭੋਗੇ ਅਗਧਿਤੋ ਅਮੁਚ੍ਛਿਤੋ ਅਨਜ੍ਝੋਪਨ੍ਨੋ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵੀ ਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ.

‘‘ਤਯੋਮੇ, ਗਾਮਣਿ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਲੂਖਜੀਵਿਨੋ ਸਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ. ਕਤਮੇ ਤਯੋ? ਇਧ, ਗਾਮਣਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਤਪਸ੍ਸੀ ਲੂਖਜੀਵੀ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਹੋਤਿ – ‘ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਤਾਪੇਤਿ ਪਰਿਤਾਪੇਤਿ, ਕੁਸਲਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਉਤ੍ਤਰਿ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸਂ ਨ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ.

‘‘ਇਧ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਤਪਸ੍ਸੀ ਲੂਖਜੀਵੀ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਹੋਤਿ – ‘ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਤਾਪੇਤਿ ਪਰਿਤਾਪੇਤਿ, ਕੁਸਲਞ੍ਹਿ ਖੋ ਧਮ੍ਮਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸਂ ਨ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ.

‘‘ਇਧ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਤਪਸ੍ਸੀ ਲੂਖਜੀਵੀ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਹੋਤਿ – ‘ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਤਾਪੇਤਿ ਪਰਿਤਾਪੇਤਿ, ਕੁਸਲਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਉਤ੍ਤਰਿ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ.

‘‘ਤਤ੍ਰ, ਗਾਮਣਿ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਤਪਸ੍ਸੀ ਲੂਖਜੀਵੀ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਤਾਪੇਤਿ ਪਰਿਤਾਪੇਤਿ, ਕੁਸਲਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਉਤ੍ਤਰਿ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸਂ ਨ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਲੂਖਜੀਵੀ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ? ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਤਾਪੇਤਿ ਪਰਿਤਾਪੇਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਕੁਸਲਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਉਤ੍ਤਰਿ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸਂ ਨ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਤਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਲੂਖਜੀਵੀ, ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ.

‘‘ਤਤ੍ਰ, ਗਾਮਣਿ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਤਪਸ੍ਸੀ ਲੂਖਜੀਵੀ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਤਾਪੇਤਿ ਪਰਿਤਾਪੇਤਿ, ਕੁਸਲਞ੍ਹਿ ਖੋ ਧਮ੍ਮਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਉਤ੍ਤਰਿ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸਂ ਨ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਲੂਖਜੀਵੀ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ, ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ? ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਤਾਪੇਤਿ ਪਰਿਤਾਪੇਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਉਤ੍ਤਰਿ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸਂ ਨ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਕਤਮੇਨ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ? ਕੁਸਲਞ੍ਹਿ ਖੋ ਧਮ੍ਮਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਲੂਖਜੀਵੀ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ, ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ.

‘‘ਤਤ੍ਰ, ਗਾਮਣਿ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਤਪਸ੍ਸੀ ਲੂਖਜੀਵੀ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਤਾਪੇਤਿ ਪਰਿਤਾਪੇਤਿ, ਕੁਸਲਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਉਤ੍ਤਰਿ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਲੂਖਜੀਵੀ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ. ਕਤਮੇਨ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ? ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਤਾਪੇਤਿ ਪਰਿਤਾਪੇਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਕਤਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ? ਕੁਸਲਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਉਤ੍ਤਰਿ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਾਸਂਸੋ. ਅਯਂ, ਗਾਮਣਿ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਲੂਖਜੀਵੀ ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਗਾਰਯ੍ਹੋ, ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸੋ.

‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਇਮਾ, ਗਾਮਣਿ, ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਨਿਜ੍ਜਰਾ ਅਕਾਲਿਕਾ ਏਹਿਪਸ੍ਸਿਕਾ ਓਪਨੇਯ੍ਯਿਕਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ. ਕਤਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ? ਯਂ ਰਤ੍ਤੋ ਰਾਗਾਧਿਕਰਣਂ ਅਤ੍ਤਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਪਰਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਉਭਯਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ. ਰਾਗੇ ਪਹੀਨੇ ਨੇਵਤ੍ਤਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯ ਚੇਤੇਤਿ, ਨ ਪਰਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯ ਚੇਤੇਤਿ, ਨ ਉਭਯਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯ ਚੇਤੇਤਿ. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਨਿਜ੍ਜਰਾ ਅਕਾਲਿਕਾ ਏਹਿਪਸ੍ਸਿਕਾ ਓਪਨੇਯ੍ਯਿਕਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ. ਯਂ ਦੁਟ੍ਠੋ ਦੋਸਾਧਿਕਰਣਂ ਅਤ੍ਤਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਪਰਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਉਭਯਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ. ਦੋਸੇ ਪਹੀਨੇ ਨੇਵਤ੍ਤਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯ ਚੇਤੇਤਿ, ਨ ਪਰਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯ ਚੇਤੇਤਿ, ਨ ਉਭਯਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯ ਚੇਤੇਤਿ. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਨਿਜ੍ਜਰਾ ਅਕਾਲਿਕਾ ਏਹਿਪਸ੍ਸਿਕਾ ਓਪਨੇਯ੍ਯਿਕਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ. ਯਂ ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਮੋਹਾਧਿਕਰਣਂ ਅਤ੍ਤਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਪਰਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ, ਉਭਯਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯਪਿ ਚੇਤੇਤਿ. ਮੋਹੇ ਪਹੀਨੇ ਨੇਵਤ੍ਤਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯ ਚੇਤੇਤਿ, ਨ ਪਰਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯ ਚੇਤੇਤਿ, ਨ ਉਭਯਬ੍ਯਾਬਾਧਾਯ ਚੇਤੇਤਿ. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਨਿਜ੍ਜਰਾ ਅਕਾਲਿਕਾ ਏਹਿਪਸ੍ਸਿਕਾ ਓਪਨੇਯ੍ਯਿਕਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ. ਇਮਾ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਨਿਜ੍ਜਰਾ ਅਕਾਲਿਕਾ ਏਹਿਪਸ੍ਸਿਕਾ ਓਪਨੇਯ੍ਯਿਕਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਵਿਞ੍ਞੂਹੀ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਰਾਸਿਯੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਗਵਾ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵਾਦਸਮਂ.

੧੩. ਪਾਟਲਿਯਸੁਤ੍ਤਂ

੩੬੫. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਲਿਯੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਉਤ੍ਤਰਂ ਨਾਮ [ਉਤ੍ਤਰਕਂ ਨਾਮ (ਸੀ.)] ਕੋਲਿਯਾਨਂ ਨਿਗਮੋ. ਅਥ ਖੋ ਪਾਟਲਿਯੋ ਗਾਮਣਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਪਾਟਲਿਯੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ – ‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਮਾਯਂ ਜਾਨਾਤੀ’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਮਾਯਂ ਜਾਨਾਤੀ’ਤਿ, ਕਚ੍ਚਿ ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਵਾਦਿਨੋ, ਨ ਚ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭੂਤੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਕੋਚਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੋ ਵਾਦਾਨੁਵਾਦੋ ਗਾਰਯ੍ਹਂ ਠਾਨਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ? ਅਨਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਿਤੁਕਾਮਾ ਹਿ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਯੇ ਤੇ, ਗਾਮਣਿ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਮਾਯਂ ਜਾਨਾਤੀ’ਤਿ, ਵੁਤ੍ਤਵਾਦਿਨੋ ਚੇਵ ਮੇ, ਤੇ ਨ ਚ ਮਂ ਅਭੂਤੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਕੋਚਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੋ ਵਾਦਾਨੁਵਾਦੋ ਗਾਰਯ੍ਹਂ ਠਾਨਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿ, ਸਚ੍ਚਂਯੇਵ ਕਿਰ, ਭੋ, ਮਯਂ ਤੇਸਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਨ ਸਦ੍ਦਹਾਮ – ‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਮਾਯਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ, ਸਮਣੋ ਖਲੁ ਭੋ ਗੋਤਮੋ ਮਾਯਾਵੀ’ਤਿ. ਯੋ ਨੁ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ – ‘ਅਹਂ ਮਾਯਂ ਜਾਨਾਮੀ’ਤਿ, ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ – ‘ਅਹਂ ਮਾਯਾਵੀ’ਤਿ. ਤਥੇਵ ਤਂ ਭਗਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਥੇਵ ਤਂ ਸੁਗਤ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ, ਗਾਮਣਿ, ਤਞ੍ਞੇਵੇਤ੍ਥ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ; ਯਥਾ ਤੇ ਖਮੇਯ੍ਯ, ਤਥਾ ਤਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਾਸਿ –

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਜਾਨਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਕੋਲਿਯਾਨਂ ਲਮ੍ਬਚੂਲ਼ਕੇ ਭਟੇ’’ਤਿ? ‘‘ਜਾਨਾਮਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੋਲਿਯਾਨਂ ਲਮ੍ਬਚੂਲ਼ਕੇ ਭਟੇ’’ਤਿ. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਕਿਮਤ੍ਥਿਯਾ ਕੋਲਿਯਾਨਂ ਲਮ੍ਬਚੂਲ਼ਕਾ ਭਟਾ’’ਤਿ? ‘‘ਯੇ ਚ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੋਲਿਯਾਨਂ ਚੋਰਾ ਤੇ ਚ ਪਟਿਸੇਧੇਤੁਂ, ਯਾਨਿ ਚ ਕੋਲਿਯਾਨਂ ਦੂਤੇਯ੍ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਚ ਵਹਾਤੁਂ [ਤਾਨਿ ਚ ਪਹਾਤੁਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਤਾਨਿ ਚ ਯਾਤੁਂ (ਕਤ੍ਥਚਿ), ਤਾਨਿ ਚਾਵਹਾਤੁਂ (?)], ਏਤਦਤ੍ਥਿਯਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੋਲਿਯਾਨਂ ਲਮ੍ਬਚੂਲ਼ਕਾ ਭਟਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਜਾਨਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਕੋਲਿਯਾਨਂ ਲਮ੍ਬਚੂਲ਼ਕੇ ਭਟੇ ਸੀਲਵਨ੍ਤੇ ਵਾ ਤੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲੇ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਜਾਨਾਮਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੋਲਿਯਾਨਂ ਲਮ੍ਬਚੂਲ਼ਕੇ ਭਟੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲੇ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇ; ਯੇ ਚ ਲੋਕੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ ਕੋਲਿਯਾਨਂ ਲਮ੍ਬਚੂਲ਼ਕਾ ਭਟਾ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ’’ਤਿ. ‘‘ਯੋ ਨੁ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਪਾਟਲਿਯੋ ਗਾਮਣਿ ਜਾਨਾਤਿ ਕੋਲਿਯਾਨਂ ਲਮ੍ਬਚੂਲ਼ਕੇ ਭਟੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲੇ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇ, ਪਾਟਲਿਯੋਪਿ ਗਾਮਣਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਪਾਪਧਮ੍ਮੋ’ਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਨੁ ਖੋ ਸੋ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਅਞ੍ਞੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੋਲਿਯਾਨਂ ਲਮ੍ਬਚੂਲ਼ਕਾ ਭਟਾ, ਅਞ੍ਞੋਹਮਸ੍ਮਿ. ਅਞ੍ਞਥਾਧਮ੍ਮਾ ਕੋਲਿਯਾਨਂ ਲਮ੍ਬਚੂਲ਼ਕਾ ਭਟਾ, ਅਞ੍ਞਥਾਧਮ੍ਮੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤ੍ਵਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਗਾਮਣਿ, ਲਚ੍ਛਸਿ – ‘ਪਾਟਲਿਯੋ ਗਾਮਣਿ ਜਾਨਾਤਿ ਕੋਲਿਯਾਨਂ ਲਮ੍ਬਚੂਲ਼ਕੇ ਭਟੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲੇ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇ, ਨ ਚ ਪਾਟਲਿਯੋ ਗਾਮਣਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਪਾਪਧਮ੍ਮੋ’ਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਤਥਾਗਤੋ ਨ ਲਚ੍ਛਤਿ – ‘ਤਥਾਗਤੋ ਮਾਯਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਨ ਚ ਤਥਾਗਤੋ ਮਾਯਾਵੀ’ਤਿ? ਮਾਯਂ ਚਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਪਜਾਨਾਮਿ, ਮਾਯਾਯ ਚ ਵਿਪਾਕਂ, ਯਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਚ ਮਾਯਾਵੀ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮਿ’’.

‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਚਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਪਜਾਨਾਮਿ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਸ੍ਸ ਚ ਵਿਪਾਕਂ, ਯਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਚ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮਿ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਚਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਪਜਾਨਾਮਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਸ੍ਸ ਚ ਵਿਪਾਕਂ, ਯਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਚ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਯੀ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮਿ. ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਂ ਚਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਪਜਾਨਾਮਿ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਸ੍ਸ ਚ ਵਿਪਾਕਂ, ਯਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਚ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੀ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮਿ. ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਚਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਪਜਾਨਾਮਿ, ਮੁਸਾਵਾਦਸ੍ਸ ਚ ਵਿਪਾਕਂ, ਯਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਚ ਮੁਸਾਵਾਦੀ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮਿ. ਪਿਸੁਣਵਾਚਂ ਚਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਪਜਾਨਾਮਿ, ਪਿਸੁਣਵਾਚਾਯ ਚ ਵਿਪਾਕਂ, ਯਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਚ ਪਿਸੁਣਵਾਚੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮਿ. ਫਰੁਸਵਾਚਂ ਚਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਪਜਾਨਾਮਿ, ਫਰੁਸਵਾਚਾਯ ਚ ਵਿਪਾਕਂ, ਯਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਚ ਫਰੁਸਵਾਚੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮਿ. ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਂ ਚਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਪਜਾਨਾਮਿ, ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਸ੍ਸ ਚ ਵਿਪਾਕਂ, ਯਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਚ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੀ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮਿ. ਅਭਿਜ੍ਝਂ ਚਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਪਜਾਨਾਮਿ, ਅਭਿਜ੍ਝਾਯ ਚ ਵਿਪਾਕਂ, ਯਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਚ ਅਭਿਜ੍ਝਾਲੁ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮਿ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਦੋਸਂ ਚਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਪਜਾਨਾਮਿ, ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਦੋਸਸ੍ਸ ਚ ਵਿਪਾਕਂ, ਯਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਚ ਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਚਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਪਜਾਨਾਮਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਚ ਵਿਪਾਕਂ, ਯਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਚ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮਿ.

‘‘ਸਨ੍ਤਿ ਹਿ, ਗਾਮਣਿ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋ – ‘ਯੋ ਕੋਚਿ ਪਾਣਮਤਿਪਾਤੇਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦਯਤਿ. ਯੋ ਕੋਚਿ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦਯਤਿ. ਯੋ ਕੋਚਿ ਕਾਮੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾ ਚਰਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦਯਤਿ. ਯੋ ਕੋਚਿ ਮੁਸਾ ਭਣਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦਯਤੀ’’’ਤਿ.

‘‘ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਖੋ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਮਾਲੀ ਕੁਣ੍ਡਲੀ ਸੁਨ੍ਹਾਤੋ [ਸੁਨਹਾਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਸੁਵਿਲਿਤ੍ਤੋ ਕਪ੍ਪਿਤਕੇਸਮਸ੍ਸੁ ਇਤ੍ਥਿਕਾਮੇਹਿ ਰਾਜਾ ਮਞ੍ਞੇ ਪਰਿਚਾਰੇਨ੍ਤੋ. ਤਮੇਨਂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਮ੍ਭੋ! ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਂ ਅਕਾਸਿ ਮਾਲੀ ਕੁਣ੍ਡਲੀ ਸੁਨ੍ਹਾਤੋ ਸੁਵਿਲਿਤ੍ਤੋ ਕਪ੍ਪਿਤਕੇਸਮਸ੍ਸੁ ਇਤ੍ਥਿਕਾਮੇਹਿ ਰਾਜਾ ਮਞ੍ਞੇ ਪਰਿਚਾਰੇਤੀ’ਤਿ? ਤਮੇਨਂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਮ੍ਭੋ! ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਂ ਪਸਯ੍ਹ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਭਿਹਾਰਮਦਾਸਿ. ਤੇਨਾਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਮਾਲੀ ਕੁਣ੍ਡਲੀ ਸੁਨ੍ਹਾਤੋ ਸੁਵਿਲਿਤ੍ਤੋ ਕਪ੍ਪਿਤਕੇਸਮਸ੍ਸੁ, ਇਤ੍ਥਿਕਾਮੇਹਿ ਰਾਜਾ ਮਞ੍ਞੇ ਪਰਿਚਾਰੇਤੀ’’’ਤਿ.

‘‘ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਪਚ੍ਛਾਬਾਹਂ ਗਾਲ਼੍ਹਬਨ੍ਧਨਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਖੁਰਮੁਣ੍ਡਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਖਰਸ੍ਸਰੇਨ ਪਣਵੇਨ ਰਥਿਯਾਯ ਰਥਿਯਂ [ਰਥਿਕਾਯ ਰਥਿਕਂ (ਸੀ.)] ਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਨ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਪਰਿਨੇਤ੍ਵਾ, ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਤ੍ਵਾ, ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਨਗਰਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਛਿਜ੍ਜਮਾਨੋ. ਤਮੇਨਂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਮ੍ਭੋ! ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਂ ਅਕਾਸਿ, ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਪਚ੍ਛਾਬਾਹਂ ਗਾਲ਼੍ਹਬਨ੍ਧਨਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਖੁਰਮੁਣ੍ਡਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਖਰਸ੍ਸਰੇਨ ਪਣਵੇਨ ਰਥਿਯਾਯ ਰਥਿਯਂ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਨ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਪਰਿਨੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਨਗਰਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਤੀ’ਤਿ [ਛਿਜ੍ਜਤੀਤਿ (ਕਤ੍ਥਚਿ)]? ਤਮੇਨਂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਮ੍ਭੋ! ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਰਾਜਵੇਰੀ ਇਤ੍ਥਿਂ ਵਾ ਪੁਰਿਸਂ ਵਾ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸਿ, ਤੇਨ ਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਰੂਪਂ ਕਮ੍ਮਕਾਰਣਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੀ’’’ਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਤੇ ਏਵਰੂਪਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਦਿਟ੍ਠਞ੍ਚ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਤਞ੍ਚ ਸੁਯ੍ਯਿਸ੍ਸਤਿ ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਗਾਮਣਿ, ਯੇ ਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋ – ‘ਯੋ ਕੋਚਿ ਪਾਣਮਤਿਪਾਤੇਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦਯਤੀ’ਤਿ, ਸਚ੍ਚਂ ਵਾ ਤੇ ਆਹਂਸੁ ਮੁਸਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਮੁਸਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਯੇ ਪਨ ਤੇ ਤੁਚ੍ਛਂ ਮੁਸਾ ਵਿਲਪਨ੍ਤਿ, ਸੀਲਵਨ੍ਤੋ ਵਾ ਤੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਯੇ ਪਨ ਤੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਤੇ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਯੇ ਪਨ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਵਾ ਤੇ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਯੇ ਪਨ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਕਲ੍ਲਂ ਨੁ ਤੇਸੁ ਪਸੀਦਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.

‘‘ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਖੋ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਮਾਲੀ ਕੁਣ੍ਡਲੀ…ਪੇ… ਇਤ੍ਥਿਕਾਮੇਹਿ ਰਾਜਾ ਮਞ੍ਞੇ ਪਰਿਚਾਰੇਨ੍ਤੋ. ਤਮੇਨਂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਮ੍ਭੋ! ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਂ ਅਕਾਸਿ ਮਾਲੀ ਕੁਣ੍ਡਲੀ…ਪੇ… ਇਤ੍ਥਿਕਾਮੇਹਿ ਰਾਜਾ ਮਞ੍ਞੇ ਪਰਿਚਾਰੇਤੀ’ਤਿ? ਤਮੇਨਂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਮ੍ਭੋ! ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਸ੍ਸ ਪਸਯ੍ਹ ਰਤਨਂ ਅਹਾਸਿ [ਪਸਯ੍ਹ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਰਤਨਂ ਆਦਿਯਿ (ਕ.)]. ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਭਿਹਾਰਮਦਾਸਿ. ਤੇਨਾਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਮਾਲੀ ਕੁਣ੍ਡਲੀ…ਪੇ… ਇਤ੍ਥਿਕਾਮੇਹਿ ਰਾਜਾ ਮਞ੍ਞੇ ਪਰਿਚਾਰੇਤੀ’’’ਤਿ.

‘‘ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ…ਪੇ… ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਨਗਰਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਛਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਤਮੇਨਂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਮ੍ਭੋ! ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਂ ਅਕਾਸਿ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ…ਪੇ… ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਨਗਰਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਤੀ’ਤਿ? ਤਮੇਨਂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਮ੍ਭੋ! ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਗਾਮਾ ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਾ ਵਾ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਿ. ਤੇਨ ਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਰੂਪਂ ਕਮ੍ਮਕਾਰਣਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਤੇ ਏਵਰੂਪਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਦਿਟ੍ਠਞ੍ਚ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਤਞ੍ਚ ਸੁਯ੍ਯਿਸ੍ਸਤਿ ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਗਾਮਣਿ, ਯੇ ਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋ – ‘ਯੋ ਕੋਚਿ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦਯਤੀ’ਤਿ, ਸਚ੍ਚਂ ਵਾ ਤੇ ਆਹਂਸੁ ਮੁਸਾ ਵਾਤਿ…ਪੇ… ਕਲ੍ਲਂ ਨੁ ਤੇਸੁ ਪਸੀਦਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.

‘‘ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਖੋ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਮਾਲੀ ਕੁਣ੍ਡਲੀ…ਪੇ… ਇਤ੍ਥਿਕਾਮੇਹਿ ਰਾਜਾ ਮਞ੍ਞੇ ਪਰਿਚਾਰੇਨ੍ਤੋ. ਤਮੇਨਂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਮ੍ਭੋ! ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਂ ਅਕਾਸਿ ਮਾਲੀ ਕੁਣ੍ਡਲੀ…ਪੇ… ਇਤ੍ਥਿਕਾਮੇਹਿ ਰਾਜਾ ਮਞ੍ਞੇ ਪਰਿਚਾਰੇਤੀ’ਤਿ? ਤਮੇਨਂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਮ੍ਭੋ! ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਸ੍ਸ ਦਾਰੇਸੁ ਚਾਰਿਤ੍ਤਂ ਆਪਜ੍ਜਿ. ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਭਿਹਾਰਮਦਾਸਿ. ਤੇਨਾਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਮਾਲੀ ਕੁਣ੍ਡਲੀ…ਪੇ… ਇਤ੍ਥਿਕਾਮੇਹਿ ਰਾਜਾ ਮਞ੍ਞੇ ਪਰਿਚਾਰੇਤੀ’’’ਤਿ.

‘‘ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ…ਪੇ… ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਨਗਰਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਛਿਜ੍ਜਮਾਨੋ. ਤਮੇਨਂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਮ੍ਭੋ! ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਂ ਅਕਾਸਿ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ…ਪੇ… ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਨਗਰਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਤੀ’ਤਿ? ਤਮੇਨਂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਮ੍ਭੋ! ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕੁਲਿਤ੍ਥੀਸੁ ਕੁਲਕੁਮਾਰੀਸੁ ਚਾਰਿਤ੍ਤਂ ਆਪਜ੍ਜਿ, ਤੇਨ ਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਰੂਪਂ ਕਮ੍ਮਕਾਰਣਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਤੇ ਏਵਰੂਪਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਦਿਟ੍ਠਞ੍ਚ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਤਞ੍ਚ ਸੁਯ੍ਯਿਸ੍ਸਤਿ ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਗਾਮਣਿ, ਯੇ ਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋ – ‘ਯੋ ਕੋਚਿ ਕਾਮੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾ ਚਰਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦਯਤੀ’ਤਿ, ਸਚ੍ਚਂ ਵਾ ਤੇ ਆਹਂਸੁ ਮੁਸਾ ਵਾਤਿ…ਪੇ… ਕਲ੍ਲਂ ਨੁ ਤੇਸੁ ਪਸੀਦਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.

‘‘ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਖੋ ਪਨ, ਗਾਮਣਿ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਮਾਲੀ ਕੁਣ੍ਡਲੀ ਸੁਨ੍ਹਾਤੋ ਸੁਵਿਲਿਤ੍ਤੋ ਕਪ੍ਪਿਤਕੇਸਮਸ੍ਸੁ ਇਤ੍ਥਿਕਾਮੇਹਿ ਰਾਜਾ ਮਞ੍ਞੇ ਪਰਿਚਾਰੇਨ੍ਤੋ. ਤਮੇਨਂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਮ੍ਭੋ! ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਂ ਅਕਾਸਿ ਮਾਲੀ ਕੁਣ੍ਡਲੀ ਸੁਨ੍ਹਾਤੋ ਸੁਵਿਲਿਤ੍ਤੋ ਕਪ੍ਪਿਤਕੇਸਮਸ੍ਸੁ ਇਤ੍ਥਿਕਾਮੇਹਿ ਰਾਜਾ ਮਞ੍ਞੇ ਪਰਿਚਾਰੇਤੀ’ਤਿ? ਤਮੇਨਂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਮ੍ਭੋ! ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਰਾਜਾਨਂ ਮੁਸਾਵਾਦੇਨ ਹਾਸੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਅਭਿਹਾਰਮਦਾਸਿ. ਤੇਨਾਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਮਾਲੀ ਕੁਣ੍ਡਲੀ ਸੁਨ੍ਹਾਤੋ ਸੁਵਿਲਿਤ੍ਤੋ ਕਪ੍ਪਿਤਕੇਸਮਸ੍ਸੁ ਇਤ੍ਥਿਕਾਮੇਹਿ ਰਾਜਾ ਮਞ੍ਞੇ ਪਰਿਚਾਰੇਤੀ’’’ਤਿ.

‘‘ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਪਚ੍ਛਾਬਾਹਂ ਗਾਲ਼੍ਹਬਨ੍ਧਨਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਖੁਰਮੁਣ੍ਡਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਖਰਸ੍ਸਰੇਨ ਪਣਵੇਨ ਰਥਿਯਾਯ ਰਥਿਯਂ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਨ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਪਰਿਨੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਨਗਰਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਛਿਜ੍ਜਮਾਨੋ. ਤਮੇਨਂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਮ੍ਭੋ! ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਂ ਅਕਾਸਿ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਪਚ੍ਛਾਬਾਹਂ ਗਾਲ਼੍ਹਬਨ੍ਧਨਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਖੁਰਮੁਣ੍ਡਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਖਰਸ੍ਸਰੇਨ ਪਣਵੇਨ ਰਥਿਯਾਯ ਰਥਿਯਂ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਨ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਪਰਿਨੇਤ੍ਵਾ, ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਤ੍ਵਾ, ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਨਗਰਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਤੀ’ਤਿ? ਤਮੇਨਂ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਮ੍ਭੋ! ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਮੁਸਾਵਾਦੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਭਞ੍ਜਿ, ਤੇਨ ਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਰੂਪਂ ਕਮ੍ਮਕਾਰਣਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਗਾਮਣਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਤੇ ਏਵਰੂਪਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਦਿਟ੍ਠਞ੍ਚ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਤਞ੍ਚ ਸੁਯ੍ਯਿਸ੍ਸਤਿ ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਗਾਮਣਿ, ਯੇ ਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋ – ‘ਯੋ ਕੋਚਿ ਮੁਸਾ ਭਣਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦਯਤੀ’ਤਿ, ਸਚ੍ਚਂ ਵਾ ਤੇ ਆਹਂਸੁ ਮੁਸਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਮੁਸਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਯੇ ਪਨ ਤੇ ਤੁਚ੍ਛਂ ਮੁਸਾ ਵਿਲਪਨ੍ਤਿ ਸੀਲਵਨ੍ਤੋ ਵਾ ਤੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਯੇ ਪਨ ਤੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਤੇ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਯੇ ਪਨ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਵਾ ਤੇ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਯੇ ਪਨ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਕਲ੍ਲਂ ਨੁ ਤੇਸੁ ਪਸੀਦਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.

‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਵਸਥਾਗਾਰਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਿ ਮਞ੍ਚਕਾਨਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਆਸਨਾਨਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਉਦਕਮਣਿਕੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪੋ. ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਸਮਣੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਵਾਸਂ ਉਪੇਤਿ, ਤੇਨਾਹਂ ਯਥਾਸਤ੍ਤਿ ਯਥਾਬਲਂ ਸਂਵਿਭਜਾਮਿ. ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤ੍ਥਾਰੋ ਨਾਨਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਨਾਨਾਖਨ੍ਤਿਕਾ ਨਾਨਾਰੁਚਿਕਾ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਵਸਥਾਗਾਰੇ ਵਾਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛੁਂ’’.

‘‘ਏਕੋ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਵਾਦੀ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਯਿਟ੍ਠਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਹੁਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋ. ਨਤ੍ਥਿ ਅਯਂ ਲੋਕੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਰੋ ਲੋਕੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਮਾਤਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਿਤਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਲੋਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਮ੍ਮਗ੍ਗਤਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਯੇ ਇਮਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਪਰਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੀ’’’ਤਿ.

‘‘ਏਕੋ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਵਾਦੀ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ‘ਅਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਯਿਟ੍ਠਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਹੁਤਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਅਯਂ ਲੋਕੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਪਰੋ ਲੋਕੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਮਾਤਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਪਿਤਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਲੋਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਮ੍ਮਗ੍ਗਤਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਯੇ ਇਮਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਪਰਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੀ’’’ਤਿ.

‘‘ਏਕੋ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਵਾਦੀ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ‘ਕਰੋਤੋ ਕਾਰਯਤੋ, ਛਿਨ੍ਦਤੋ ਛੇਦਾਪਯਤੋ, ਪਚਤੋ ਪਾਚਾਪਯਤੋ, ਸੋਚਯਤੋ ਸੋਚਾਪਯਤੋ, ਕਿਲਮਤੋ ਕਿਲਮਾਪਯਤੋ, ਫਨ੍ਦਤੋ ਫਨ੍ਦਾਪਯਤੋ, ਪਾਣਮਤਿਪਾਤਯਤੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤੋ, ਸਨ੍ਧਿਂ ਛਿਨ੍ਦਤੋ, ਨਿਲ੍ਲੋਪਂ ਹਰਤੋ, ਏਕਾਗਾਰਿਕਂ ਕਰੋਤੋ, ਪਰਿਪਨ੍ਥੇ ਤਿਟ੍ਠਤੋ, ਪਰਦਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤੋ, ਮੁਸਾ ਭਣਤੋ, ਕਰੋਤੋ ਨ ਕਰੀਯਤਿ ਪਾਪਂ. ਖੁਰਪਰਿਯਨ੍ਤੇਨ ਚੇਪਿ ਚਕ੍ਕੇਨ ਯੋ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਥਵਿਯਾ ਪਾਣੇ ਏਕਂ ਮਂਸਖਲਂ ਏਕਂ ਮਂਸਪੁਞ੍ਜਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਆਗਮੋ. ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਚੇਪਿ ਗਙ੍ਗਾਯ ਤੀਰਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਹਨਨ੍ਤੋ ਘਾਤੇਨ੍ਤੋ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਛੇਦਾਪੇਨ੍ਤੋ ਪਚਨ੍ਤੋ ਪਾਚਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਆਗਮੋ. ਉਤ੍ਤਰਂ ਚੇਪਿ ਗਙ੍ਗਾਯ ਤੀਰਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਦਦਨ੍ਤੋ ਦਾਪੇਨ੍ਤੋ ਯਜਨ੍ਤੋ ਯਜਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਗਮੋ. ਦਾਨੇਨ ਦਮੇਨ ਸਂਯਮੇਨ ਸਚ੍ਚਵਜ੍ਜੇਨ ਨਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਗਮੋ’’’ਤਿ.

‘‘ਏਕੋ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਵਾਦੀ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ‘ਕਰੋਤੋ ਕਾਰਯਤੋ, ਛਿਨ੍ਦਤੋ ਛੇਦਾਪਯਤੋ, ਪਚਤੋ ਪਾਚਾਪਯਤੋ, ਸੋਚਯਤੋ ਸੋਚਾਪਯਤੋ, ਕਿਲਮਤੋ ਕਿਲਮਾਪਯਤੋ, ਫਨ੍ਦਤੋ ਫਨ੍ਦਾਪਯਤੋ, ਪਾਣਮਤਿਪਾਤਯਤੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤੋ, ਸਨ੍ਧਿਂ ਛਿਨ੍ਦਤੋ, ਨਿਲ੍ਲੋਪਂ ਹਰਤੋ, ਏਕਾਗਾਰਿਕਂ ਕਰੋਤੋ, ਪਰਿਪਨ੍ਥੇ ਤਿਟ੍ਠਤੋ, ਪਰਦਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤੋ, ਮੁਸਾ ਭਣਤੋ, ਕਰੋਤੋ ਕਰੀਯਤਿ ਪਾਪਂ. ਖੁਰਪਰਿਯਨ੍ਤੇਨ ਚੇਪਿ ਚਕ੍ਕੇਨ ਯੋ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਥਵਿਯਾ ਪਾਣੇ ਏਕਂ ਮਂਸਖਲਂ ਏਕਂ ਮਂਸਪੁਞ੍ਜਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਆਗਮੋ. ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਚੇਪਿ ਗਙ੍ਗਾਯ ਤੀਰਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਹਨਨ੍ਤੋ ਘਾਤੇਨ੍ਤੋ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਛੇਦਾਪੇਨ੍ਤੋ ਪਚਨ੍ਤੋ ਪਾਚਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਆਗਮੋ. ਉਤ੍ਤਰਂ ਚੇਪਿ ਗਙ੍ਗਾਯ ਤੀਰਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਦਦਨ੍ਤੋ ਦਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਯਜਨ੍ਤੋ ਯਜਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਗਮੋ. ਦਾਨੇਨ ਦਮੇਨ ਸਂਯਮੇਨ ਸਚ੍ਚਵਜ੍ਜੇਨ ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਗਮੋ’’’ਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹੁਦੇਵ ਕਙ੍ਖਾ, ਅਹੁ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ – ‘ਕੋਸੁ ਨਾਮ ਇਮੇਸਂ ਭਵਤਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਸਚ੍ਚਂ ਆਹ, ਕੋ ਮੁਸਾ’’’ਤਿ?

‘‘ਅਲਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਗਾਮਣਿ, ਕਙ੍ਖਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਿਤੁਂ. ਕਙ੍ਖਨੀਯੇ ਚ ਪਨ ਤੇ ਠਾਨੇ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਪਸਨ੍ਨੋਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਿ. ਪਹੋਤਿ ਮੇ ਭਗਵਾ ਤਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਯਥਾਹਂ ਇਮਂ ਕਙ੍ਖਾਧਮ੍ਮਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਗਾਮਣਿ, ਧਮ੍ਮਸਮਾਧਿ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤ੍ਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਿਂ ਪਟਿਲਭੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਏਵਂ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਕਙ੍ਖਾਧਮ੍ਮਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਕਤਮੋ ਚ, ਗਾਮਣਿ, ਧਮ੍ਮਸਮਾਧਿ? ਇਧ, ਗਾਮਣਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਪਹਾਯ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਪਹਾਯ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਂ ਪਹਾਯ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਪਹਾਯ ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਪਿਸੁਣਂ ਵਾਚਂ ਪਹਾਯ ਪਿਸੁਣਾਯ ਵਾਚਾਯ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਫਰੁਸਂ ਵਾਚਂ ਪਹਾਯ ਫਰੁਸਾਯ ਵਾਚਾਯ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਂ ਪਹਾਯ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਭਿਜ੍ਝਂ ਪਹਾਯ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਲੁ ਹੋਤਿ, ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਦੋਸਂ ਪਹਾਯ ਅਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਹਾਯ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਗਾਮਣਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਏਵਂ ਵਿਗਤਾਭਿਜ੍ਝੋ ਵਿਗਤਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸਤੋ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ, ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਯ੍ਵਾਯਂ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਵਾਦੀ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਯਿਟ੍ਠਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਹੁਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਅਯਂ ਲੋਕੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਰੋ ਲੋਕੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਮਾਤਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਿਤਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਲੋਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਸਮ੍ਮਗ੍ਗਤਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਯੇ ਇਮਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਪਰਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ‘ਸਚੇ ਤਸ੍ਸ ਭੋਤੋ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਸਚ੍ਚਂ ਵਚਨਂ, ਅਪਣ੍ਣਕਤਾਯ ਮਯ੍ਹਂ, ਯ੍ਵਾਹਂ [ਯੋਹਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ [ਕਞ੍ਚਿ (?)] ਬ੍ਯਾਬਾਧੇਮਿ ਤਸਂ ਵਾ ਥਾਵਰਂ ਵਾ? ਉਭਯਮੇਤ੍ਥ [ਉਭਯਤ੍ਥ ਮੇ (?) ਮ. ਨਿ. ੨.੯੫ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਂਸਨ੍ਦੇਤਬ੍ਬਂ] ਕਟਗ੍ਗਾਹੋ, ਯਂ ਚਮ੍ਹਿ ਕਾਯੇਨ ਸਂਵੁਤੋ ਵਾਚਾਯ ਸਂਵੁਤੋ ਮਨਸਾ ਸਂਵੁਤੋ, ਯਞ੍ਚ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ [ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ (?)]. ਤਸ੍ਸ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਜਾਯਤਿ. ਪਮੁਦਿਤਸ੍ਸ ਪੀਤਿ ਜਾਯਤਿ. ਪੀਤਿਮਨਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯੋ ਸੁਖਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਸੁਖਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਯਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਧਮ੍ਮਸਮਾਧਿ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤ੍ਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਿਂ ਪਟਿਲਭੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਏਵਂ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਕਙ੍ਖਾਧਮ੍ਮਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਸਿ.

‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਗਾਮਣਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਏਵਂ ਵਿਗਤਾਭਿਜ੍ਝੋ ਵਿਗਤਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸਤੋ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ, ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਯ੍ਵਾਯਂ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਵਾਦੀ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ਅਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਯਿਟ੍ਠਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਹੁਤਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਅਯਂ ਲੋਕੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਪਰੋ ਲੋਕੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਮਾਤਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਪਿਤਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਲੋਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਸਮ੍ਮਗ੍ਗਤਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਯੇ ਇਮਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਪਰਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ‘ਸਚੇ ਤਸ੍ਸ ਭੋਤੋ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਸਚ੍ਚਂ ਵਚਨਂ, ਅਪਣ੍ਣਕਤਾਯ ਮਯ੍ਹਂ, ਯ੍ਵਾਹਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਬ੍ਯਾਬਾਧੇਮਿ ਤਸਂ ਵਾ ਥਾਵਰਂ ਵਾ? ਉਭਯਮੇਤ੍ਥ ਕਟਗ੍ਗਾਹੋ, ਯਂ ਚਮ੍ਹਿ ਕਾਯੇਨ ਸਂਵੁਤੋ ਵਾਚਾਯ ਸਂਵੁਤੋ ਮਨਸਾ ਸਂਵੁਤੋ, ਯਞ੍ਚ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਜਾਯਤਿ. ਪਮੁਦਿਤਸ੍ਸ ਪੀਤਿ ਜਾਯਤਿ. ਪੀਤਿਮਨਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯੋ ਸੁਖਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਸੁਖਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਯਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਧਮ੍ਮਸਮਾਧਿ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤ੍ਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਿਂ ਪਟਿਲਭੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਏਵਂ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਕਙ੍ਖਾਧਮ੍ਮਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਸਿ.

‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਗਾਮਣਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਏਵਂ ਵਿਗਤਾਭਿਜ੍ਝੋ ਵਿਗਤਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸਤੋ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ, ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਯ੍ਵਾਯਂ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਵਾਦੀ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ਕਰੋਤੋ ਕਾਰਯਤੋ, ਛਿਨ੍ਦਤੋ ਛੇਦਾਪਯਤੋ, ਪਚਤੋ ਪਾਚਾਪਯਤੋ, ਸੋਚਯਤੋ ਸੋਚਾਪਯਤੋ, ਕਿਲਮਤੋ ਕਿਲਮਾਪਯਤੋ, ਫਨ੍ਦਤੋ ਫਨ੍ਦਾਪਯਤੋ, ਪਾਣਮਤਿਪਾਤਯਤੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤੋ, ਸਨ੍ਧਿਂ ਛਿਨ੍ਦਤੋ, ਨਿਲ੍ਲੋਪਂ ਹਰਤੋ, ਏਕਾਗਾਰਿਕਂ ਕਰੋਤੋ, ਪਰਿਪਨ੍ਥੇ ਤਿਟ੍ਠਤੋ, ਪਰਦਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤੋ, ਮੁਸਾ ਭਣਤੋ, ਕਰੋਤੋ ਨ ਕਰੀਯਤਿ ਪਾਪਂ. ਖੁਰਪਰਿਯਨ੍ਤੇਨ ਚੇਪਿ ਚਕ੍ਕੇਨ ਯੋ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਥਵਿਯਾ ਪਾਣੇ ਏਕਂ ਮਂਸਖਲਂ ਏਕਂ ਮਂਸਪੁਞ੍ਜਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਆਗਮੋ. ਦਕ੍ਖਿਣਞ੍ਚੇਪਿ ਗਙ੍ਗਾਯ ਤੀਰਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਹਨਨ੍ਤੋ ਘਾਤੇਨ੍ਤੋ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਛੇਦਾਪੇਨ੍ਤੋ ਪਚਨ੍ਤੋ ਪਾਚਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਆਗਮੋ. ਉਤ੍ਤਰਞ੍ਚੇਪਿ ਗਙ੍ਗਾਯ ਤੀਰਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਦਦਨ੍ਤੋ ਦਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਯਜਨ੍ਤੋ ਯਜਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਗਮੋ. ਦਾਨੇਨ ਦਮੇਨ ਸਂਯਮੇਨ ਸਚ੍ਚਵਜ੍ਜੇਨ ਨਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਗਮੋ’ਤਿ. ‘ਸਚੇ ਤਸ੍ਸ ਭੋਤੋ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਸਚ੍ਚਂ ਵਚਨਂ, ਅਪਣ੍ਣਕਤਾਯ ਮਯ੍ਹਂ, ਯ੍ਵਾਹਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਬ੍ਯਾਬਾਧੇਮਿ ਤਸਂ ਵਾ ਥਾਵਰਂ ਵਾ? ਉਭਯਮੇਤ੍ਥ ਕਟਗ੍ਗਾਹੋ, ਯਂ ਚਮ੍ਹਿ ਕਾਯੇਨ ਸਂਵੁਤੋ ਵਾਚਾਯ ਸਂਵੁਤੋ ਮਨਸਾ ਸਂਵੁਤੋ, ਯਞ੍ਚ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ [ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ (?)]. ਤਸ੍ਸ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਜਾਯਤਿ. ਪਮੁਦਿਤਸ੍ਸ ਪੀਤਿ ਜਾਯਤਿ. ਪੀਤਿਮਨਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯੋ ਸੁਖਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਸੁਖਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਯਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਧਮ੍ਮਸਮਾਧਿ ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤ੍ਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਿਂ ਪਟਿਲਭੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਏਵਂ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਕਙ੍ਖਾਧਮ੍ਮਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਸਿ.

‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਗਾਮਣਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਏਵਂ ਵਿਗਤਾਭਿਜ੍ਝੋ ਵਿਗਤਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸਤੋ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ, ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਯ੍ਵਾਯਂ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਵਾਦੀ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ਕਰੋਤੋ ਕਾਰਯਤੋ, ਛਿਨ੍ਦਤੋ ਛੇਦਾਪਯਤੋ, ਪਚਤੋ ਪਾਚਾਪਯਤੋ, ਸੋਚਯਤੋ ਸੋਚਾਪਯਤੋ, ਕਿਲਮਤੋ ਕਿਲਮਾਪਯਤੋ, ਫਨ੍ਦਤੋ ਫਨ੍ਦਾਪਯਤੋ, ਪਾਣਮਤਿਪਾਤਯਤੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤੋ, ਸਨ੍ਧਿਂ ਛਿਨ੍ਦਤੋ, ਨਿਲ੍ਲੋਪਂ ਹਰਤੋ, ਏਕਾਗਾਰਿਕਂ ਕਰੋਤੋ, ਪਰਿਪਨ੍ਥੇ ਤਿਟ੍ਠਤੋ, ਪਰਦਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤੋ, ਮੁਸਾ ਭਣਤੋ, ਕਰੋਤੋ ਕਰੀਯਤਿ ਪਾਪਂ. ਖੁਰਪਰਿਯਨ੍ਤੇਨ ਚੇਪਿ ਚਕ੍ਕੇਨ ਯੋ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਥਵਿਯਾ ਪਾਣੇ ਏਕਂ ਮਂਸਖਲਂ ਏਕਂ ਮਂਸਪੁਞ੍ਜਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਆਗਮੋ. ਦਕ੍ਖਿਣਞ੍ਚੇਪਿ ਗਙ੍ਗਾਯ ਤੀਰਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਹਨਨ੍ਤੋ ਘਾਤੇਨ੍ਤੋ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਛੇਦਾਪੇਨ੍ਤੋ ਪਚਨ੍ਤੋ ਪਾਚਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਆਗਮੋ. ਉਤ੍ਤਰਞ੍ਚੇਪਿ ਗਙ੍ਗਾਯ ਤੀਰਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਦਦਨ੍ਤੋ ਦਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਯਜਨ੍ਤੋ ਯਜਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਗਮੋ. ਦਾਨੇਨ ਦਮੇਨ ਸਂਯਮੇਨ ਸਚ੍ਚਵਜ੍ਜੇਨ ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਗਮੋਤਿ. ਸਚੇ ਤਸ੍ਸ ਭੋਤੋ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਸਚ੍ਚਂ ਵਚਨਂ, ਅਪਣ੍ਣਕਤਾਯ ਮਯ੍ਹਂ, ਯ੍ਵਾਹਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਬ੍ਯਾਬਾਧੇਮਿ ਤਸਂ ਵਾ ਥਾਵਰਂ ਵਾ? ਉਭਯਮੇਤ੍ਥ ਕਟਗ੍ਗਾਹੋ, ਯਂ ਚਮ੍ਹਿ ਕਾਯੇਨ ਸਂਵੁਤੋ ਵਾਚਾਯ ਸਂਵੁਤੋ ਮਨਸਾ ਸਂਵੁਤੋ, ਯਞ੍ਚ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਜਾਯਤਿ. ਪਮੁਦਿਤਸ੍ਸ ਪੀਤਿ ਜਾਯਤਿ. ਪੀਤਿਮਨਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯੋ ਸੁਖਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਸੁਖਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਯਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਧਮ੍ਮਸਮਾਧਿ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤ੍ਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਿਂ ਪਟਿਲਭੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਏਵਂ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਕਙ੍ਖਾਧਮ੍ਮਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਸਿ.

‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਗਾਮਣਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਏਵਂ ਵਿਗਤਾਭਿਜ੍ਝੋ ਵਿਗਤਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸਤੋ ਕਰੁਣਾਸਹਗਤੇ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਮੁਦਿਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ….

‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਗਾਮਣਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਏਵਂ ਵਿਗਤਾਭਿਜ੍ਝੋ ਵਿਗਤਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸਤੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ, ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਯ੍ਵਾਯਂ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਵਾਦੀ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਯਿਟ੍ਠਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਹੁਤਂ ਨਤ੍ਥਿ ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਨਤ੍ਥਿ ਪਰੋ ਲੋਕੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਮਾਤਾ ਨਤ੍ਥਿ ਪਿਤਾ ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਲੋਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਮ੍ਮਗ੍ਗਤਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਯੇ ਇਮਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਪਰਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੀਤਿ. ਸਚੇ ਤਸ੍ਸ ਭੋਤੋ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਸਚ੍ਚਂ ਵਚਨਂ, ਅਪਣ੍ਣਕਤਾਯ ਮਯ੍ਹਂ, ਯ੍ਵਾਹਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਬ੍ਯਾਬਾਧੇਮਿ ਤਸਂ ਵਾ ਥਾਵਰਂ ਵਾ? ਉਭਯਮੇਤ੍ਥ ਕਟਗ੍ਗਾਹੋ, ਯਂ ਚਮ੍ਹਿ ਕਾਯੇਨ ਸਂਵੁਤੋ ਵਾਚਾਯ ਸਂਵੁਤੋ ਮਨਸਾ ਸਂਵੁਤੋ, ਯਞ੍ਚ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਜਾਯਤਿ. ਪਮੁਦਿਤਸ੍ਸ ਪੀਤਿ ਜਾਯਤਿ. ਪੀਤਿਮਨਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯੋ ਸੁਖਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਸੁਖਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਯਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਧਮ੍ਮਸਮਾਧਿ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤ੍ਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਿਂ ਪਟਿਲਭੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਏਵਂ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਕਙ੍ਖਾਧਮ੍ਮਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਸਿ.

‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਗਾਮਣਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਏਵਂ ਵਿਗਤਾਭਿਜ੍ਝੋ ਵਿਗਤਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸਤੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ, ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਯ੍ਵਾਯਂ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਵਾਦੀ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ਅਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਯਿਟ੍ਠਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਹੁਤਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਰੋ ਲੋਕੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਮਾਤਾ ਅਤ੍ਥਿ ਪਿਤਾ ਅਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਲੋਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਮ੍ਮਗ੍ਗਤਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਯੇ ਇਮਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਪਰਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੀਤਿ. ਸਚੇ ਤਸ੍ਸ ਭੋਤੋ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਸਚ੍ਚਂ ਵਚਨਂ, ਅਪਣ੍ਣਕਤਾਯ ਮਯ੍ਹਂ, ਯ੍ਵਾਹਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਬ੍ਯਾਬਾਧੇਮਿ ਤਸਂ ਵਾ ਥਾਵਰਂ ਵਾ? ਉਭਯਮੇਤ੍ਥ ਕਟਗ੍ਗਾਹੋ, ਯਂ ਚਮ੍ਹਿ ਕਾਯੇਨ ਸਂਵੁਤੋ ਵਾਚਾਯ ਸਂਵੁਤੋ ਮਨਸਾ ਸਂਵੁਤੋ, ਯਞ੍ਚ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਜਾਯਤਿ. ਪਮੁਦਿਤਸ੍ਸ ਪੀਤਿ ਜਾਯਤਿ. ਪੀਤਿਮਨਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯੋ ਸੁਖਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਸੁਖਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਯਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਧਮ੍ਮਸਮਾਧਿ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤ੍ਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਿਂ ਪਟਿਲਭੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਏਵਂ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਕਙ੍ਖਾਧਮ੍ਮਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਸਿ.

‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਗਾਮਣਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਏਵਂ ਵਿਗਤਾਭਿਜ੍ਝੋ ਵਿਗਤਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸਤੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ, ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਯ੍ਵਾਯਂ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਵਾਦੀ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ਕਰੋਤੋ ਕਾਰਯਤੋ, ਛੇਦਤੋ ਛੇਦਾਪਯਤੋ, ਪਚਤੋ ਪਾਚਾਪਯਤੋ, ਸੋਚਯਤੋ ਸੋਚਾਪਯਤੋ, ਕਿਲਮਤੋ ਕਿਲਮਾਪਯਤੋ, ਫਨ੍ਦਤੋ ਫਨ੍ਦਾਪਯਤੋ, ਪਾਣਮਤਿਪਾਤਯਤੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤੋ, ਸਨ੍ਧਿਂ ਛਿਨ੍ਦਤੋ, ਨਿਲ੍ਲੋਪਂ ਹਰਤੋ, ਏਕਾਗਾਰਿਕਂ ਕਰੋਤੋ, ਪਰਿਪਨ੍ਥੇ ਤਿਟ੍ਠਤੋ, ਪਰਦਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤੋ, ਮੁਸਾ ਭਣਤੋ, ਕਰੋਤੋ ਨ ਕਰੀਯਤਿ ਪਾਪਂ. ਖੁਰਪਰਿਯਨ੍ਤੇਨ ਚੇਪਿ ਚਕ੍ਕੇਨ ਯੋ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਥਵਿਯਾ ਪਾਣੇ ਏਕਂ ਮਂਸਖਲਂ ਏਕਂ ਮਂਸਪੁਞ੍ਜਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਆਗਮੋ. ਦਕ੍ਖਿਣਞ੍ਚੇਪਿ ਗਙ੍ਗਾਯ ਤੀਰਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਹਨਨ੍ਤੋ ਘਾਤੇਨ੍ਤੋ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਛੇਦਾਪੇਨ੍ਤੋ ਪਚਨ੍ਤੋ ਪਾਚਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਆਗਮੋ. ਉਤ੍ਤਰਞ੍ਚੇਪਿ ਗਙ੍ਗਾਯ ਤੀਰਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਦਦਨ੍ਤੋ ਦਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਯਜਨ੍ਤੋ ਯਜਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਗਮੋ. ਦਾਨੇਨ ਦਮੇਨ ਸਂਯਮੇਨ ਸਚ੍ਚਵਜ੍ਜੇਨ ਨਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਗਮੋ’ਤਿ. ‘ਸਚੇ ਤਸ੍ਸ ਭੋਤੋ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਸਚ੍ਚਂ ਵਚਨਂ, ਅਪਣ੍ਣਕਤਾਯ ਮਯ੍ਹਂ, ਯ੍ਵਾਹਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਬ੍ਯਾਬਾਧੇਮਿ ਤਸਂ ਵਾ ਥਾਵਰਂ ਵਾ? ਉਭਯਮੇਤ੍ਥ ਕਟਗ੍ਗਾਹੋ, ਯਂ ਚਮ੍ਹਿ ਕਾਯੇਨ ਸਂਵੁਤੋ ਵਾਚਾਯ ਸਂਵੁਤੋ ਮਨਸਾ ਸਂਵੁਤੋ, ਯਞ੍ਚ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਜਾਯਤਿ. ਪਮੁਦਿਤਸ੍ਸ ਪੀਤਿ ਜਾਯਤਿ. ਪੀਤਿਮਨਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯੋ ਸੁਖਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਸੁਖਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਯਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਧਮ੍ਮਸਮਾਧਿ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤ੍ਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਿਂ ਪਟਿਲਭੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਏਵਂ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਕਙ੍ਖਾਧਮ੍ਮਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਸਿ.

‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਗਾਮਣਿ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਏਵਂ ਵਿਗਤਾਭਿਜ੍ਝੋ ਵਿਗਤਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸਤੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ, ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਯ੍ਵਾਯਂ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਂਵਾਦੀ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿ – ਕਰੋਤੋ ਕਾਰਯਤੋ, ਛਿਨ੍ਦਤੋ ਛੇਦਾਪਯਤੋ, ਪਚਤੋ ਪਾਚਾਪਯਤੋ, ਸੋਚਯਤੋ ਸੋਚਾਪਯਤੋ, ਕਿਲਮਤੋ ਕਿਲਮਾਪਯਤੋ, ਫਨ੍ਦਤੋ ਫਨ੍ਦਾਪਯਤੋ, ਪਾਣਮਤਿਪਾਤਯਤੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤੋ, ਸਨ੍ਧਿਂ ਛਿਨ੍ਦਤੋ, ਨਿਲ੍ਲੋਪਂ ਹਰਤੋ, ਏਕਾਗਾਰਿਕਂ ਕਰੋਤੋ, ਪਰਿਪਨ੍ਥੇ ਤਿਟ੍ਠਤੋ, ਪਰਦਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤੋ, ਮੁਸਾ ਭਣਤੋ, ਕਰੋਤੋ ਕਰੀਯਤਿ ਪਾਪਂ. ਖੁਰਪਰਿਯਨ੍ਤੇਨ ਚੇਪਿ ਚਕ੍ਕੇਨ ਯੋ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਥਵਿਯਾ ਪਾਣੇ ਏਕਂ ਮਂਸਖਲਂ ਏਕਂ ਮਂਸਪੁਞ੍ਜਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਆਗਮੋ. ਦਕ੍ਖਿਣਞ੍ਚੇਪਿ ਗਙ੍ਗਾਯ ਤੀਰਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਹਨਨ੍ਤੋ ਘਾਤੇਨ੍ਤੋ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਛੇਦਾਪੇਨ੍ਤੋ ਪਚਨ੍ਤੋ ਪਾਚਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਆਗਮੋ. ਉਤ੍ਤਰਞ੍ਚੇਪਿ ਗਙ੍ਗਾਯ ਤੀਰਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਦਦਨ੍ਤੋ ਦਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਯਜਨ੍ਤੋ ਯਜਾਪੇਨ੍ਤੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਗਮੋ. ਦਾਨੇਨ ਦਮੇਨ ਸਂਯਮੇਨ ਸਚ੍ਚਵਜ੍ਜੇਨ ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਗਮੋ’ਤਿ. ‘ਸਚੇ ਤਸ੍ਸ ਭੋਤੋ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਸਚ੍ਚਂ ਵਚਨਂ, ਅਪਣ੍ਣਕਤਾਯ ਮਯ੍ਹਂ, ਯ੍ਵਾਹਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਬ੍ਯਾਬਾਧੇਮਿ ਤਸਂ ਵਾ ਥਾਵਰਂ ਵਾ? ਉਭਯਮੇਤ੍ਥ ਕਟਗ੍ਗਾਹੋ, ਯਂ ਚਮ੍ਹਿ ਕਾਯੇਨ ਸਂਵੁਤੋ ਵਾਚਾਯ ਸਂਵੁਤੋ ਮਨਸਾ ਸਂਵੁਤੋ, ਯਞ੍ਚ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਜਾਯਤਿ. ਪਮੁਦਿਤਸ੍ਸ ਪੀਤਿ ਜਾਯਤਿ. ਪੀਤਿਮਨਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯੋ ਸੁਖਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਸੁਖਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਯਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਧਮ੍ਮਸਮਾਧਿ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤ੍ਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਿਂ ਪਟਿਲਭੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਏਵਂ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਕਙ੍ਖਾਧਮ੍ਮਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਪਾਟਲਿਯੋ ਗਾਮਣਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ…ਪੇ… ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਰਸਮਂ.

ਗਾਮਣਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸਮਤ੍ਤਂ.