੧੪. ਦੁਕ੍ਖਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਂ

੩੨੭. ‘‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ, ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਇਮਾ, ਆਵੁਸੋ, ਦੁਕ੍ਖਤਾ. ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਤਾ, ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਤਾ, ਵਿਪਰਿਣਾਮਦੁਕ੍ਖਤਾ – ਇਮਾ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਦੁਕ੍ਖਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਵੁਸੋ ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਦੁਕ੍ਖਤਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਦੁਕ੍ਖਤਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਦੁਕ੍ਖਤਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਏਤਾਸਂ ਦੁਕ੍ਖਤਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਦੁਕ੍ਖਤਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਦੁਕ੍ਖਤਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਚੁਦ੍ਦਸਮਂ.