੪. ਜਮ੍ਬੁਖਾਦਕਸਂਯੁਤ੍ਤਂ
੧. ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਂ
੩੧੪. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਗਧੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਨਾਲਕਗਾਮਕੇ. ਅਥ ਖੋ ਜਮ੍ਬੁਖਾਦਕੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਜਮ੍ਬੁਖਾਦਕੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਯੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਗਕ੍ਖਯੋ ਦੋਸਕ੍ਖਯੋ ਮੋਹਕ੍ਖਯੋ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਏਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਪਠਮਂ.
੨. ਅਰਹਤ੍ਤਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਂ
੩੧੫. ‘‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਂ, ਅਰਹਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਹਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਯੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਗਕ੍ਖਯੋ ਦੋਸਕ੍ਖਯੋ ਮੋਹਕ੍ਖਯੋ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ, ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.
੩. ਧਮ੍ਮਵਾਦੀਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਂ
੩੧੬. ‘‘ਕੇ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਲੋਕੇ ਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ, ਕੇ ਲੋਕੇ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਕੇ ਲੋਕੇ ਸੁਗਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਯੇ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਦੋਸਪ੍ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਮੋਹਪ੍ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਲੋਕੇ ਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ. ਯੇ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਦੋਸਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਲੋਕੇ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ. ਯੇਸਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਗੋ ਪਹੀਨੋ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤੋ ਅਨਭਾਵਙ੍ਕਤੋ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੋ, ਦੋਸੋ ਪਹੀਨੋ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤੋ ਅਨਭਾਵਙ੍ਕਤੋ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੋ, ਮੋਹੋ ਪਹੀਨੋ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤੋ ਅਨਭਾਵਙ੍ਕਤੋ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੋ, ਤੇ ਲੋਕੇ ਸੁਗਤਾ’’ਤਿ.
‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ, ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਏਤਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸ ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.
੪. ਕਿਮਤ੍ਥਿਯਸੁਤ੍ਤਂ
੩੧੭. ‘‘ਕਿਮਤ੍ਥਿਯਂ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਮਣੇ ਗੋਤਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਞ੍ਞਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਕਤਮੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ?
‘‘ਅਯਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਏਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.
੫. ਅਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ
੩੧੮. ‘‘‘ਅਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਅਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਛਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਨਂ ਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਞ੍ਚ ਅਸ੍ਸਾਦਞ੍ਚ ਆਦੀਨਵਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਸਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਸਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਸਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਸਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਸਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਸਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.
੬. ਪਰਮਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ
੩੧੯. ‘‘‘ਪਰਮਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਪਰਮਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਮਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਛਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਨਂ ਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਞ੍ਚ ਅਸ੍ਸਾਦਞ੍ਚ ਆਦੀਨਵਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ ਯਥਾਭੂਤਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਾਦਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਮਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਪਰਮਸ੍ਸਾਸਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਪਰਮਸ੍ਸਾਸਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ ਪਨ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਪਰਮਸ੍ਸਾਸਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਏਤਸ੍ਸ ਪਰਮਸ੍ਸਾਸਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਪਰਮਸ੍ਸਾਸਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਪਰਮਸ੍ਸਾਸਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.
੭. ਵੇਦਨਾਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਂ
੩੨੦. ‘‘‘ਵੇਦਨਾ, ਵੇਦਨਾ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਤਮਾ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ? ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਇਮਾਵੁਸੋ, ਵੇਦਨਾ. ਕਤਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ? ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ, ਦੁਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ – ਇਮਾ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਏਤਾਸਂ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.
੮. ਆਸਵਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਂ
੩੨੧. ‘‘‘ਆਸਵੋ, ਆਸਵੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਤਮੋ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਆਸਵੋ’’ਤਿ? ‘‘ਤਯੋ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਆਸਵਾ. ਕਾਮਾਸਵੋ, ਭਵਾਸਵੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੋ – ਇਮੇ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਤਯੋ ਆਸਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤੇਸਂ ਆਸਵਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤੇਸਂ ਆਸਵਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਏਤੇਸਂ ਆਸਵਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਏਤੇਸਂ ਆਸਵਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤੇਸਂ ਆਸਵਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤੇਸਂ ਆਸਵਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.
੯. ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਂ
੩੨੨. ‘‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾ, ਅਵਿਜ੍ਜਾ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਤਮਾ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦੁਕ੍ਖੇ ਅਞ੍ਞਾਣਂ, ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੇ ਅਞ੍ਞਾਣਂ, ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੇ ਅਞ੍ਞਾਣਂ, ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਯਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਅਞ੍ਞਾਣਂ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਾਵੁਸੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਹਾਨਾਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਹਾਨਾਯ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਨਵਮਂ.
੧੦. ਤਣ੍ਹਾਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਂ
੩੨੩. ‘‘‘ਤਣ੍ਹਾ, ਤਣ੍ਹਾ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਤਮਾ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿ? ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਇਮਾ, ਆਵੁਸੋ, ਤਣ੍ਹਾ. ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ, ਭਵਤਣ੍ਹਾ, ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾ – ਇਮਾ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਤਣ੍ਹਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਤਣ੍ਹਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਤਣ੍ਹਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਏਤਾਸਂ ਤਣ੍ਹਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਤਣ੍ਹਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਤਣ੍ਹਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ.
੧੧. ਓਘਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਂ
੩੨੪. ‘‘‘ਓਘੋ, ਓਘੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਤਮੋ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਓਘੋ’’ਤਿ? ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਓਘਾ. ਕਾਮੋਘੋ, ਭਵੋਘੋ, ਦਿਟ੍ਠੋਘੋ, ਅਵਿਜ੍ਜੋਘੋ – ਇਮੇ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਓਘਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤੇਸਂ ਓਘਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤੇਸਂ ਓਘਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤੇਸਂ ਓਘਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਏਤੇਸਂ ਓਘਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤੇਸਂ ਓਘਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤੇਸਂ ਓਘਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਏਕਾਦਸਮਂ.
੧੨. ਉਪਾਦਾਨਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਂ
੩੨੫. ‘‘‘ਉਪਾਦਾਨਂ, ਉਪਾਦਾਨ’ਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਉਪਾਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ, ਆਵੁਸੋ, ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ. ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਂ, ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਂ ਸੀਲਬ੍ਬਤੁਪਾਦਾਨਂ, ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਉਪਾਦਾਨਾਨੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤੇਸਂ ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤੇਸਂ ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤੇਸਂ ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਏਤੇਸਂ ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤੇਸਂ ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤੇਸਂ ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਦ੍ਵਾਦਸਮਂ.
੧੩. ਭਵਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਂ
੩੨੬. ‘‘‘ਭਵੋ, ਭਵੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਤਮੋ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਵੋ’’ਤਿ? ‘‘ਤਯੋ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਵਾ. ਕਾਮਭਵੋ, ਰੂਪਭਵੋ, ਅਰੂਪਭਵੋ – ਇਮੇ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਤਯੋ ਭਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤੇਸਂ ਭਵਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤੇਸਂ ਭਵਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ, ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤੇਸਂ ਭਵਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਏਤੇਸਂ ਭਵਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤੇਸਂ ਭਵਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤੇਸਂ ਭਵਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਤੇਰਸਮਂ.
੧੪. ਦੁਕ੍ਖਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਂ
੩੨੭. ‘‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ, ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਇਮਾ, ਆਵੁਸੋ, ਦੁਕ੍ਖਤਾ. ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਤਾ, ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਤਾ, ਵਿਪਰਿਣਾਮਦੁਕ੍ਖਤਾ – ਇਮਾ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਦੁਕ੍ਖਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਵੁਸੋ ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਦੁਕ੍ਖਤਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਦੁਕ੍ਖਤਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਦੁਕ੍ਖਤਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਏਤਾਸਂ ਦੁਕ੍ਖਤਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਦੁਕ੍ਖਤਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਾਸਂ ਦੁਕ੍ਖਤਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਚੁਦ੍ਦਸਮਂ.
੧੫. ਸਕ੍ਕਾਯਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਂ
੩੨੮. ‘‘‘ਸਕ੍ਕਾਯੋ, ਸਕ੍ਕਾਯੋ’ਤਿ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਤਮੋ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਕ੍ਕਾਯੋ’’ਤਿ? ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਸਕ੍ਕਾਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰੂਪੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਵੇਦਨੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਇਮੇ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਸਕ੍ਕਾਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਏਤਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਭਦ੍ਦਿਕਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਤਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਪਨ੍ਨਰਸਮਂ.
੧੬. ਦੁਕ੍ਕਰਪਞ੍ਹਾਸੁਤ੍ਤਂ
੩੨੯. ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਦੁਕ੍ਕਰ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਦੁਕ੍ਕਰਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਕਿਂ ਦੁਕ੍ਕਰ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਭਿਰਤਿ ਦੁਕ੍ਕਰਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਭਿਰਤੇਨ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਕਿਂ ਦੁਕ੍ਕਰ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਅਭਿਰਤੇਨ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਰਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੀਵਚਿਰਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਂ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨਚਿਰਂ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ਸੋਲ਼ਸਮਂ.
ਜਮ੍ਬੁਖਾਦਕਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸਮਤ੍ਤਂ.