੧੧. ਨਿਰਾਮਿਸਸੁਤ੍ਤਂ
੨੭੯. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਮਿਸਾ ਪੀਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਪੀਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਨਿਰਾਮਿਸਤਰਾ ਪੀਤਿ; ਅਤ੍ਥਿ ਸਾਮਿਸਂ ਸੁਖਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਨਿਰਾਮਿਸਂ ਸੁਖਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਨਿਰਾਮਿਸਤਰਂ ਸੁਖਂ; ਅਤ੍ਥਿ ਸਾਮਿਸਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਨਿਰਾਮਿਸਤਰਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ; ਅਤ੍ਥਿ ਸਾਮਿਸੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਨਿਰਾਮਿਸੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਨਿਰਾਮਿਸਤਰੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਮਿਸਾ ਪੀਤਿ? ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਮਗੁਣਾ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰੂਪਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ…ਪੇ… ਕਾਯਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ. ਯਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਪੀਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਮਿਸਾ ਪੀਤਿ.
‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਪੀਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰਂ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨਂ ਚੇਤਸੋ ਏਕੋਦਿਭਾਵਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਅਵਿਚਾਰਂ ਸਮਾਧਿਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਪੀਤਿ.
‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਨਿਰਾਮਿਸਤਰਾ ਪੀਤਿ? ਯਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਰਾਗਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ, ਦੋਸਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ, ਮੋਹਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਪੀਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਨਿਰਾਮਿਸਤਰਾ ਪੀਤਿ.
‘‘ਕਤਮਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਮਿਸਂ ਸੁਖਂ? ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਮਗੁਣਾ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰੂਪਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ…ਪੇ… ਕਾਯਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ. ਯਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਮਿਸਂ ਸੁਖਂ.
‘‘ਕਤਮਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਰਾਮਿਸਂ ਸੁਖਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰਂ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨਂ ਚੇਤਸੋ ਏਕੋਦਿਭਾਵਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਅਵਿਚਾਰਂ ਸਮਾਧਿਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰਾਗਾ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਚ ਵਿਹਰਤਿ ਸਤੋ ਚ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਸੁਖਞ੍ਚ ਕਾਯੇਨ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ, ਯਂ ਤਂ ਅਰਿਯਾ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ – ‘ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਸਤਿਮਾ ਸੁਖਵਿਹਾਰੀ’ਤਿ ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਰਾਮਿਸਂ ਸੁਖਂ.
‘‘ਕਤਮਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਨਿਰਾਮਿਸਤਰਂ ਸੁਖਂ? ਯਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਰਾਗਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ, ਦੋਸਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ, ਮੋਹਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਨਿਰਾਮਿਸਤਰਂ ਸੁਖਂ.
‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਮਿਸਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ? ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਮਗੁਣਾ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰੂਪਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ…ਪੇ… ਕਾਯਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ. ਯਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਮਿਸਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ.
‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ, ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਤਿਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ.
‘‘ਕਤਮਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਨਿਰਾਮਿਸਤਰਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ? ਯਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਰਾਗਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ, ਦੋਸਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ, ਮੋਹਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਨਿਰਾਮਿਸਤਰਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ.
‘‘ਕਤਮੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਮਿਸੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ? ਰੂਪਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਸਾਮਿਸੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ.
‘‘ਕਤਮੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਰਾਮਿਸੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ? ਅਰੂਪਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਨਿਰਾਮਿਸੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ.
‘‘ਕਤਮੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਨਿਰਾਮਿਸਤਰੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ? ਯੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਰਾਗਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ, ਦੋਸਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ, ਮੋਹਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਨਿਰਾਮਿਸਤਰੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ’’ਤਿ. ਏਕਾਦਸਮਂ.
ਅਟ੍ਠਸਤਪਰਿਯਾਯਵਗ੍ਗੋ ਤਤਿਯੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਸੀਵਕਅਟ੍ਠਸਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਞਾਣਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ;
ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਤੀਣਿ, ਸੁਦ੍ਧਿਕਞ੍ਚ ਨਿਰਾਮਿਸਨ੍ਤਿ.
ਵੇਦਨਾਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸਮਤ੍ਤਂ.