੬. ਸਲ੍ਲਸੁਤ੍ਤਂ

੨੫੪. ‘‘ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਸੁਖਮ੍ਪਿ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ [ਵੇਦਿਯਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਦੁਕ੍ਖਮ੍ਪਿ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਮ੍ਪਿ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਸੁਤਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸੁਖਮ੍ਪਿ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਮ੍ਪਿ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਮ੍ਪਿ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੋ ਵਿਸੇਸੋ ਕੋ ਅਧਿਪ੍ਪਯਾਸੋ [ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ (ਸੀ. ਕ.), ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਸੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋਸੋ (ਪੀ.)] ਕਿਂ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਸੁਤਵਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸੁਤਵਤਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇਨਾ’’ਤਿ? ਭਗਵਂਮੂਲਕਾ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਾ…ਪੇ… ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ. ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਸੋਚਤਿ ਕਿਲਮਤਿ ਪਰਿਦੇਵਤਿ ਉਰਤ੍ਤਾਲ਼ਿਂ ਕਨ੍ਦਤਿ ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੋ ਦ੍ਵੇ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਯਤਿ – ਕਾਯਿਕਞ੍ਚ, ਚੇਤਸਿਕਞ੍ਚ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਂ ਸਲ੍ਲੇਨ ਵਿਜ੍ਝੇਯ੍ਯ [ਸਲ੍ਲੇਨ ਅਨੁਵਿਜ੍ਝੇਯ੍ਯੁਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)]. ਤਮੇਨਂ ਦੁਤਿਯੇਨ ਸਲ੍ਲੇਨ ਅਨੁਵੇਧਂ ਵਿਜ੍ਝੇਯ੍ਯ [ਸਲ੍ਲੇਨ ਅਨੁਵਿਜ੍ਝੇਯ੍ਯੁਂ (ਸੀ.), ਸਲ੍ਲੇਨ ਅਨੁਵੇਧਂ ਵਿਜ੍ਝੇਯ੍ਯੁਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਸਲ੍ਲੇਨ ਵਿਜ੍ਝੇਯ੍ਯੁਂ (ਪੀ.)]. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਦ੍ਵਿਸਲ੍ਲੇਨ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਸੋਚਤਿ ਕਿਲਮਤਿ ਪਰਿਦੇਵਤਿ ਉਰਤ੍ਤਾਲ਼ਿਂ ਕਨ੍ਦਤਿ ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੋ ਦ੍ਵੇ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਯਤਿ – ਕਾਯਿਕਞ੍ਚ, ਚੇਤਸਿਕਞ੍ਚ. ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਖੋ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਪਟਿਘਵਾ ਹੋਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਪਟਿਘਵਨ੍ਤਂ, ਯੋ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ, ਸੋ ਅਨੁਸੇਤਿ. ਸੋ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਕਾਮਸੁਖਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਨ ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਜਾਨਾਤਿ ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਕਾਮਸੁਖਾ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ, ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਸੁਖਞ੍ਚ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤੋ, ਯੋ ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਰਾਗਾਨੁਸਯੋ, ਸੋ ਅਨੁਸੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਸਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਞ੍ਚ ਅਸ੍ਸਾਦਞ੍ਚ ਆਦੀਨਵਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਾਸਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਞ੍ਚ ਅਸ੍ਸਾਦਞ੍ਚ ਆਦੀਨਵਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਪ੍ਪਜਾਨਤੋ, ਯੋ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯੋ, ਸੋ ਅਨੁਸੇਤਿ. ਸੋ ਸੁਖਞ੍ਚੇ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ, ਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ ਨਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚੇ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ, ਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ ਨਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਞ੍ਚੇ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ, ਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ ਨਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.

‘‘ਸੁਤਵਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਨ ਸੋਚਤਿ, ਨ ਕਿਲਮਤਿ, ਨ ਪਰਿਦੇਵਤਿ, ਨ ਉਰਤ੍ਤਾਲ਼ਿਂ ਕਨ੍ਦਤਿ, ਨ ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੋ ਏਕਂ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ – ਕਾਯਿਕਂ, ਨ ਚੇਤਸਿਕਂ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸਂ ਸਲ੍ਲੇਨ ਵਿਜ੍ਝੇਯ੍ਯ. ਤਮੇਨਂ ਦੁਤਿਯੇਨ ਸਲ੍ਲੇਨ ਅਨੁਵੇਧਂ ਨ ਵਿਜ੍ਝੇਯ੍ਯ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਏਕਸਲ੍ਲੇਨ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਨ ਸੋਚਤਿ, ਨ ਕਿਲਮਤਿ, ਨ ਪਰਿਦੇਵਤਿ, ਨ ਉਰਤ੍ਤਾਲ਼ਿਂ ਕਨ੍ਦਤਿ, ਨ ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੋ ਏਕਂ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ – ਕਾਯਿਕਂ, ਨ ਚੇਤਸਿਕਂ. ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਖੋ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਪਟਿਘਵਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਅਪ੍ਪਟਿਘਵਨ੍ਤਂ, ਯੋ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ, ਸੋ ਨਾਨੁਸੇਤਿ. ਸੋ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਕਾਮਸੁਖਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਪਜਾਨਾਤਿ ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਕਾਮਸੁਖਾ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ. ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਸੁਖਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤੋ ਯੋ ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਰਾਗਾਨੁਸਯੋ, ਸੋ ਨਾਨੁਸੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਸਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਞ੍ਚ ਅਸ੍ਸਾਦਞ੍ਚ ਆਦੀਨਵਂ ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਾਸਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਞ੍ਚ ਅਸ੍ਸਾਦਞ੍ਚ ਆਦੀਨਵਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਤੋ, ਯੋ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯੋ, ਸੋ ਨਾਨੁਸੇਤਿ. ਸੋ ਸੁਖਞ੍ਚੇ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ, ਵਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ ਨਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚੇ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ, ਵਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ ਨਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਞ੍ਚੇ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ, ਵਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ ਨਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਵਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਵਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਸੇਸੋ, ਅਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਯਾਸੋ, ਇਦਂ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਸੁਤਵਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸੁਤਵਤਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇਨਾ’’ਤਿ.

‘‘ਨ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ ਸਪਞ੍ਞੋ,

ਸੁਖਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਮ੍ਪਿ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋਪਿ;

ਅਯਞ੍ਚ ਧੀਰਸ੍ਸ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇਨ,

ਮਹਾ [ਅਯਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਵਿਸੇਸੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਹੋਤਿ.

‘‘ਸਙ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ,

ਵਿਪਸ੍ਸਤੋ [ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਤੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਲੋਕਮਿਮਂ ਪਰਞ੍ਚ;

ਇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਮਥੇਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ,

ਅਨਿਟ੍ਠਤੋ ਨੋ ਪਟਿਘਾਤਮੇਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸਾਨੁਰੋਧਾ ਅਥਵਾ ਵਿਰੋਧਾ,

ਵਿਧੂਪਿਤਾ ਅਤ੍ਥਗਤਾ ਨ ਸਨ੍ਤਿ;

ਪਦਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾ ਵਿਰਜਂ ਅਸੋਕਂ,

ਸਮ੍ਮਾ ਪਜਾਨਾਤਿ ਭਵਸ੍ਸ ਪਾਰਗੂ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ;