੩. ਸਬ੍ਬਵਗ੍ਗੋ

੧. ਸਬ੍ਬਸੁਤ੍ਤਂ

੨੩. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਂ ਸੁਣਾਥ. ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਂ? ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚੇਵ ਰੂਪਾ ਚ, ਸੋਤਞ੍ਚ [ਸੋਤਞ੍ਚੇਵ (?) ਏਵਮਿਤਰਯੁਗਲੇਸੁਪਿ] ਸਦ੍ਦਾ ਚ, ਘਾਨਞ੍ਚ ਗਨ੍ਧਾ ਚ, ਜਿਵ੍ਹਾ ਚ ਰਸਾ ਚ, ਕਾਯੋ ਚ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਚ, ਮਨੋ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਚ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਂ. ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹਮੇਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਅਞ੍ਞਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਾਚਾਵਤ੍ਥੁਕਮੇਵਸ੍ਸ [ਵਾਚਾਵਤ੍ਥੁਰੇਵਸ੍ਸ (ਸੀ. ਪੀ.), ਵਾਚਾਵਤ੍ਥੁਦੇਵਸ੍ਸ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)]; ਪੁਟ੍ਠੋ ਚ ਨ ਸਮ੍ਪਾਯੇਯ੍ਯ, ਉਤ੍ਤਰਿਞ੍ਚ ਵਿਘਾਤਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਯਥਾ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਵਿਸਯਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਠਮਂ.

੨. ਪਹਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

੨੪. ‘‘ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਹਾਨਾਯ [ਸਬ੍ਬਂ ਪਹਾਨਾਯ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਂ ਸੁਣਾਥ. ਕਤਮੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮੋ? ਚਕ੍ਖੁਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ, ਰੂਪਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ… ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਘਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ. ਜਿਵ੍ਹਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਰਸਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ, ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ. ਕਾਯੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ… ਮਨੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ, ਧਮ੍ਮਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ, ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਰਿਞ੍ਞਾਪਹਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

੨੫. ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਨਾਯ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਂ ਸੁਣਾਥ. ਕਤਮੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮੋ? ਚਕ੍ਖੁਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ, ਰੂਪਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਰਸਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ, ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ. ਕਾਯੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ… ਮਨੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ, ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ, ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.

੪. ਪਠਮਅਪਰਿਜਾਨਨਸੁਤ੍ਤਂ

੨੬. ‘‘ਸਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਭਿਜਾਨਂ ਅਪਰਿਜਾਨਂ ਅਵਿਰਾਜਯਂ ਅਪ੍ਪਜਹਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਭਿਜਾਨਂ ਅਪਰਿਜਾਨਂ ਅਵਿਰਾਜਯਂ ਅਪ੍ਪਜਹਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ? ਚਕ੍ਖੁਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਭਿਜਾਨਂ ਅਪਰਿਜਾਨਂ ਅਵਿਰਾਜਯਂ ਅਪ੍ਪਜਹਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਰੂਪੇ ਅਨਭਿਜਾਨਂ ਅਪਰਿਜਾਨਂ ਅਵਿਰਾਜਯਂ ਅਪ੍ਪਜਹਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨਭਿਜਾਨਂ ਅਪਰਿਜਾਨਂ ਅਵਿਰਾਜਯਂ ਅਪ੍ਪਜਹਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਅਨਭਿਜਾਨਂ ਅਪਰਿਜਾਨਂ ਅਵਿਰਾਜਯਂ ਅਪ੍ਪਜਹਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਨਭਿਜਾਨਂ ਅਪਰਿਜਾਨਂ ਅਵਿਰਾਜਯਂ ਅਪ੍ਪਜਹਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਂ ਅਨਭਿਜਾਨਂ ਅਪਰਿਜਾਨਂ ਅਵਿਰਾਜਯਂ ਅਪ੍ਪਜਹਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਰਸੇ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ…ਪੇ… ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਨਭਿਜਾਨਂ ਅਪਰਿਜਾਨਂ ਅਵਿਰਾਜਯਂ ਅਪ੍ਪਜਹਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਕਾਯਂ…ਪੇ… ਮਨਂ ਅਨਭਿਜਾਨਂ ਅਪਰਿਜਾਨਂ ਅਵਿਰਾਜਯਂ ਅਪ੍ਪਜਹਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ… ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ…ਪੇ… ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ…ਪੇ… ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਨਭਿਜਾਨਂ ਅਪਰਿਜਾਨਂ ਅਵਿਰਾਜਯਂ ਅਪ੍ਪਜਹਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਇਦਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਨਭਿਜਾਨਂ ਅਪਰਿਜਾਨਂ ਅਵਿਰਾਜਯਂ ਅਪ੍ਪਜਹਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ.

‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਿਜਾਨਂ ਪਰਿਜਾਨਂ ਵਿਰਾਜਯਂ ਪਜਹਂ ਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਿਜਾਨਂ ਪਰਿਜਾਨਂ ਵਿਰਾਜਯਂ ਪਜਹਂ ਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ? ਚਕ੍ਖੁਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਿਜਾਨਂ ਪਰਿਜਾਨਂ ਵਿਰਾਜਯਂ ਪਜਹਂ ਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਰੂਪੇ ਅਭਿਜਾਨਂ ਪਰਿਜਾਨਂ ਵਿਰਾਜਯਂ ਪਜਹਂ ਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਭਿਜਾਨਂ ਪਰਿਜਾਨਂ ਵਿਰਾਜਯਂ ਪਜਹਂ ਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਅਭਿਜਾਨਂ ਪਰਿਜਾਨਂ ਵਿਰਾਜਯਂ ਪਜਹਂ ਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਭਿਜਾਨਂ ਪਰਿਜਾਨਂ ਵਿਰਾਜਯਂ ਪਜਹਂ ਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਂ ਅਭਿਜਾਨਂ ਪਰਿਜਾਨਂ ਵਿਰਾਜਯਂ ਪਜਹਂ ਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਰਸੇ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ…ਪੇ… ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਭਿਜਾਨਂ ਪਰਿਜਾਨਂ ਵਿਰਾਜਯਂ ਪਜਹਂ ਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਕਾਯਂ…ਪੇ… ਮਨਂ ਅਭਿਜਾਨਂ ਪਰਿਜਾਨਂ ਵਿਰਾਜਯਂ ਪਜਹਂ ਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ… ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ…ਪੇ… ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ…ਪੇ… ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਭਿਜਾਨਂ ਪਰਿਜਾਨਂ ਵਿਰਾਜਯਂ ਪਜਹਂ ਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਇਦਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਿਜਾਨਂ ਪਰਿਜਾਨਂ ਵਿਰਾਜਯਂ ਪਜਹਂ ਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯਾ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਦੁਤਿਯਅਪਰਿਜਾਨਨਸੁਤ੍ਤਂ

੨੭. ‘‘ਸਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਭਿਜਾਨਂ ਅਪਰਿਜਾਨਂ ਅਵਿਰਾਜਯਂ ਅਪ੍ਪਜਹਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਨਭਿਜਾਨਂ ਅਪਰਿਜਾਨਂ ਅਵਿਰਾਜਯਂ ਅਪ੍ਪਜਹਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ? ਯਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਖੁ, ਯੇ ਚ ਰੂਪਾ, ਯਞ੍ਚ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਯੇ ਚ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾ ਧਮ੍ਮਾ…ਪੇ… ਯਾ ਚ ਜਿਵ੍ਹਾ, ਯੇ ਚ ਰਸਾ, ਯਞ੍ਚ ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਯੇ ਚ ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾ ਧਮ੍ਮਾ; ਯੋ ਚ ਕਾਯੋ, ਯੇ ਚ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ, ਯਞ੍ਚ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਯੇ ਚ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾ ਧਮ੍ਮਾ; ਯੋ ਚ ਮਨੋ, ਯੇ ਚ ਧਮ੍ਮਾ, ਯਞ੍ਚ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਯੇ ਚ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾ ਧਮ੍ਮਾ – ਇਦਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਨਭਿਜਾਨਂ ਅਪਰਿਜਾਨਂ ਅਵਿਰਾਜਯਂ ਅਪ੍ਪਜਹਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ.

‘‘ਸਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਿਜਾਨਂ ਪਰਿਜਾਨਂ ਵਿਰਾਜਯਂ ਪਜਹਂ ਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਿਜਾਨਂ ਪਰਿਜਾਨਂ ਵਿਰਾਜਯਂ ਪਜਹਂ ਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ? ਯਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਖੁ, ਯੇ ਚ ਰੂਪਾ, ਯਞ੍ਚ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਯੇ ਚ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾ ਧਮ੍ਮਾ…ਪੇ… ਯਾ ਚ ਜਿਵ੍ਹਾ, ਯੇ ਚ ਰਸਾ, ਯਞ੍ਚ ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਯੇ ਚ ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾ ਧਮ੍ਮਾ; ਯੋ ਚ ਕਾਯੋ, ਯੇ ਚ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ, ਯਞ੍ਚ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਯੇ ਚ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾ ਧਮ੍ਮਾ; ਯੋ ਚ ਮਨੋ, ਯੇ ਚ ਧਮ੍ਮਾ, ਯਞ੍ਚ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਯੇ ਚ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾ ਧਮ੍ਮਾ – ਇਦਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਿਜਾਨਂ ਪਰਿਜਾਨਂ ਵਿਰਾਜਯਂ ਪਜਹਂ ਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯਾ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਆਦਿਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ

੨੮. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਗਯਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਗਯਾਸੀਸੇ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸੇਨ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਦਿਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਂ ਆਦਿਤ੍ਤਂ? ਚਕ੍ਖੁ [ਚਕ੍ਖੁਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਦਿਤ੍ਤਂ, ਰੂਪਾ ਆਦਿਤ੍ਤਾ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਆਦਿਤ੍ਤਂ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਆਦਿਤ੍ਤੋ. ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਆਦਿਤ੍ਤਂ. ਕੇਨ ਆਦਿਤ੍ਤਂ? ‘ਰਾਗਗ੍ਗਿਨਾ, ਦੋਸਗ੍ਗਿਨਾ, ਮੋਹਗ੍ਗਿਨਾ ਆਦਿਤ੍ਤਂ, ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ ਆਦਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਾ ਆਦਿਤ੍ਤਾ, ਰਸਾ ਆਦਿਤ੍ਤਾ, ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਆਦਿਤ੍ਤਂ, ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਆਦਿਤ੍ਤੋ. ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਆਦਿਤ੍ਤਂ. ਕੇਨ ਆਦਿਤ੍ਤਂ? ‘ਰਾਗਗ੍ਗਿਨਾ, ਦੋਸਗ੍ਗਿਨਾ, ਮੋਹਗ੍ਗਿਨਾ ਆਦਿਤ੍ਤਂ, ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ ਆਦਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ…ਪੇ… ਮਨੋ ਆਦਿਤ੍ਤੋ, ਧਮ੍ਮਾ ਆਦਿਤ੍ਤਾ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਆਦਿਤ੍ਤਂ, ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਆਦਿਤ੍ਤੋ. ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਆਦਿਤ੍ਤਂ. ਕੇਨ ਆਦਿਤ੍ਤਂ? ‘ਰਾਗਗ੍ਗਿਨਾ, ਦੋਸਗ੍ਗਿਨਾ, ਮੋਹਗ੍ਗਿਨਾ ਆਦਿਤ੍ਤਂ, ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ ਆਦਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਰੂਪੇਸੁਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ …ਪੇ… ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਂ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ; ਵਿਰਾਗਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ; ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਮਿਤਿ ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ. ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੁਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਸ੍ਮਿਂ ਭਞ੍ਞਮਾਨੇ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਸ੍ਸ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਂਸੂਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਅਦ੍ਧਭੂਤਸੁਤ੍ਤਂ

੨੯. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਦ੍ਧਭੂਤਂ [ਅਨ੍ਧਭੂਤਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)]. ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਦ੍ਧਭੂਤਂ? ਚਕ੍ਖੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਦ੍ਧਭੂਤਂ, ਰੂਪਾ ਅਦ੍ਧਭੂਤਾ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਦ੍ਧਭੂਤਂ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਅਦ੍ਧਭੂਤੋ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਭੂਤਂ. ਕੇਨ ਅਦ੍ਧਭੂਤਂ? ‘ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ ਅਦ੍ਧਭੂਤ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਾ ਅਦ੍ਧਭੂਤਾ, ਰਸਾ ਅਦ੍ਧਭੂਤਾ, ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਦ੍ਧਭੂਤਂ, ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਅਦ੍ਧਭੂਤੋ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਭੂਤਂ. ਕੇਨ ਅਦ੍ਧਭੂਤਂ? ‘ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ ਅਦ੍ਧਭੂਤ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਕਾਯੋ ਅਦ੍ਧਭੂਤੋ…ਪੇ… ਮਨੋ ਅਦ੍ਧਭੂਤੋ, ਧਮ੍ਮਾ ਅਦ੍ਧਭੂਤਾ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਦ੍ਧਭੂਤਂ, ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਅਦ੍ਧਭੂਤੋ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਭੂਤਂ. ਕੇਨ ਅਦ੍ਧਭੂਤਂ? ‘ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ ਅਦ੍ਧਭੂਤ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਰੂਪੇਸੁਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ…ਪੇ… ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਂ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਵਿਰਾਗਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ‘ਵਿਮੁਤ੍ਤ’ਮਿਤਿ ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ, ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਾਰੁਪ੍ਪਸੁਤ੍ਤਂ

੩੦. ‘‘ਸਬ੍ਬਮਞ੍ਞਿਤਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਾਰੁਪ੍ਪਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਟਿਪਦਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਂ ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ; ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਕਤਮਾ ਚ ਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਮਞ੍ਞਿਤਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਾਰੁਪ੍ਪਾ ਪਟਿਪਦਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਕ੍ਖੁਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਰੂਪੇ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਰੂਪੇਸੁ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਰੂਪਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਰੂਪਾ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਤੋਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਜਿਵ੍ਹਾਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਜਿਵ੍ਹਾ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਰਸੇ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਰਸੇਸੁ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਰਸਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਰਸਾ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਤੋਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ…ਪੇ… ਮਨਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮਨਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮਨਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮਨੋ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਧਮ੍ਮੇ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਧਮ੍ਮਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਧਮ੍ਮਾ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਤੋਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸਬ੍ਬਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਅਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਨ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ ਉਪਾਦਿਯਤਿ. ਅਨੁਪਾਦਿਯਂ ਨ ਪਰਿਤਸ੍ਸਤਿ. ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ. ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ ਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਮਞ੍ਞਿਤਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਾਰੁਪ੍ਪਾ ਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਪਠਮਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਪ੍ਪਾਯਸੁਤ੍ਤਂ

੩੧. ‘‘ਸਬ੍ਬਮਞ੍ਞਿਤਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਪ੍ਪਾਯਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਟਿਪਦਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਂ ਸੁਣਾਥ. ਕਤਮਾ ਚ ਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਮਞ੍ਞਿਤਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਪ੍ਪਾਯਾ ਪਟਿਪਦਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਕ੍ਖੁਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਰੂਪੇ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ…ਪੇ… ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਤੋਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਯਞ੍ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਞ੍ਞਤਿ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਯਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਯਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਤੋ ਤਂ ਹੋਤਿ ਅਞ੍ਞਥਾ. ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵੀ ਭਵਸਤ੍ਤੋ ਲੋਕੋ ਭਵਮੇਵਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਜਿਵ੍ਹਾਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਜਿਵ੍ਹਾ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਰਸੇ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਤੋਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਯਞ੍ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਞ੍ਞਤਿ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਯਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਯਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਤੋ ਤਂ ਹੋਤਿ ਅਞ੍ਞਥਾ. ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵੀ ਭਵਸਤ੍ਤੋ ਲੋਕੋ ਭਵਮੇਵਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ…ਪੇ… ਮਨਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮਨਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮਨਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮਨੋ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਧਮ੍ਮੇ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ…ਪੇ… ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਤੋਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਯਞ੍ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਞ੍ਞਤਿ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਯਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਯਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਤੋ ਤਂ ਹੋਤਿ ਅਞ੍ਞਥਾ. ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵੀ ਭਵਸਤ੍ਤੋ ਲੋਕੋ ਭਵਮੇਵਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਯਾਵਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਂ ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਤੋਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਅਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਨ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ ਉਪਾਦਿਯਤਿ. ਅਨੁਪਾਦਿਯਂ ਨ ਪਰਿਤਸ੍ਸਤਿ. ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ. ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ ਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਮਞ੍ਞਿਤਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਪ੍ਪਾਯਾ ਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ. ਨਵਮਂ.

੧੦. ਦੁਤਿਯਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਪ੍ਪਾਯਸੁਤ੍ਤਂ

੩੨. ‘‘ਸਬ੍ਬਮਞ੍ਞਿਤਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਪ੍ਪਾਯਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਟਿਪਦਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਂ ਸੁਣਾਥ. ਕਤਮਾ ਚ ਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਮਞ੍ਞਿਤਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਪ੍ਪਾਯਾ ਪਟਿਪਦਾ?

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਖੁਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ’’ਤਿ?

‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.

‘‘ਯਂ ਪਨਾਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ’’ਤਿ?

‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.

‘‘ਯਂ ਪਨਾਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ, ਕਲ੍ਲਂ ਨੁ ਤਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਿਤੁਂ – ‘ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’’ਤਿ?

‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ ਭਨ੍ਤੇ’’.

‘‘ਰੂਪਾ…ਪੇ… ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਨਿਚ੍ਚੋ ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚੋ ਵਾ’’ਤਿ?

‘‘ਅਨਿਚ੍ਚੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’…ਪੇ….

‘‘ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ’’ਤਿ?

‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.

‘‘ਯਂ ਪਨਾਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ’’ਤਿ?

‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.

‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’…ਪੇ….

‘‘ਜਿਵ੍ਹਾ ਨਿਚ੍ਚਾ ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਵਾ’’ਤਿ?

‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਭਨ੍ਤੇ’’…ਪੇ….

‘‘ਰਸਾ… ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ…ਪੇ… ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ’’ਤਿ?

‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਾ… ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਨਿਚ੍ਚੋ ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚੋ ਵਾਤਿ?

‘‘ਅਨਿਚ੍ਚੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’.

‘‘ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ’’ਤਿ?

‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.

‘‘ਯਂ ਪਨਾਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ’’ਤਿ?

‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਭਨ੍ਤੇ’’.

‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.

‘‘ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਰੂਪੇਸੁਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਾਯਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਰਸੇਸੁਪਿ…ਪੇ… ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ. ਮਨਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਧਮ੍ਮੇਸੁਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਂ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ; ਵਿਰਾਗਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ; ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਮਿਤਿ ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ. ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ ਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਮਞ੍ਞਿਤਸਮੁਗ੍ਘਾਤਸਪ੍ਪਾਯਾ ਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ.

ਸਬ੍ਬਵਗ੍ਗੋ ਤਤਿਯੋ.

ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –

ਸਬ੍ਬਞ੍ਚ ਦ੍ਵੇਪਿ ਪਹਾਨਾ, ਪਰਿਜਾਨਾਪਰੇ ਦੁਵੇ;

ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਅਦ੍ਧਭੂਤਞ੍ਚ, ਸਾਰੁਪ੍ਪਾ ਦ੍ਵੇ ਚ ਸਪ੍ਪਾਯਾ;

ਵਗ੍ਗੋ ਤੇਨ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ.