੪. ਚਤੁਤ੍ਥਵਗ੍ਗੋ

੧. ਭਿਨ੍ਦਿਸੁਤ੍ਤਂ

੧੮੦. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਦਾਰੁਣੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ. ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਣ੍ਣਚਿਤ੍ਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿ. ਏਵਂ ਦਾਰੁਣੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਠਮਂ.

੨. ਕੁਸਲਮੂਲਸੁਤ੍ਤਂ

੧੮੧. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਦਾਰੁਣੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ. ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਭਿਭੂਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਦਿਣ੍ਣਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕੁਸਲਮੂਲਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਮਗਮਾ. ਏਵਂ ਦਾਰੁਣੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਂ

੧੮੨. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਦਾਰੁਣੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ. ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਭਿਭੂਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਦਿਣ੍ਣਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਮਗਮਾ. ਏਵਂ ਦਾਰੁਣੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.

੪. ਸੁਕ੍ਕਧਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਂ

੧੮੩. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਦਾਰੁਣੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ. ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਭਿਭੂਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਦਿਣ੍ਣਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਕ੍ਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਮਗਮਾ. ਏਵਂ ਦਾਰੁਣੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ

੧੮੪. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਤ੍ਤਵਧਾਯ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਪਰਾਭਵਾਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ’’.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਦਲੀ ਅਤ੍ਤਵਧਾਯ ਫਲਂ ਦੇਤਿ, ਪਰਾਭਵਾਯ ਫਲਂ ਦੇਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਤਵਧਾਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਪਰਾਭਵਾਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੇਲ਼ੁ ਅਤ੍ਤਵਧਾਯ ਫਲਂ ਦੇਤਿ, ਪਰਾਭਵਾਯ ਫਲਂ ਦੇਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਤਵਧਾਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਪਰਾਭਵਾਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਲ਼ੋ ਅਤ੍ਤਵਧਾਯ ਫਲਂ ਦੇਤਿ, ਪਰਾਭਵਾਯ ਫਲਂ ਦੇਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਤਵਧਾਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਪਰਾਭਵਾਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸ੍ਸਤਰੀ ਅਤ੍ਤਵਧਾਯ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਪਰਾਭਵਾਯ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਤਵਧਾਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਪਰਾਭਵਾਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਉਦਪਾਦਿ. ਏਵਂ ਦਾਰੁਣੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –

‘‘ਫਲਂ ਵੇ ਕਦਲਿਂ ਹਨ੍ਤਿ, ਫਲਂ ਵੇਲ਼ੁਂ ਫਲਂ ਨਲ਼ਂ;

ਸਕ੍ਕਾਰੋ ਕਾਪੁਰਿਸਂ ਹਨ੍ਤਿ, ਗਬ੍ਭੋ ਅਸ੍ਸਤਰਿਂ ਯਥਾਤਿ’’. ਪਞ੍ਚਮਂ;

੬. ਪਞ੍ਚਰਥਸਤਸੁਤ੍ਤਂ

੧੮੫. ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਕੁਮਾਰੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਰਥਸਤੇਹਿ ਸਾਯਂ ਪਾਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਞ੍ਚ ਚ ਥਾਲਿਪਾਕਸਤਾਨਿ ਭਤ੍ਤਾਭਿਹਾਰੋ ਅਭਿਹਰੀਯਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਕੁਮਾਰੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਰਥਸਤੇਹਿ ਸਾਯਂ ਪਾਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਞ੍ਚ ਚ ਥਾਲਿਪਾਕਸਤਾਨਿ ਭਤ੍ਤਾਭਿਹਾਰੋ ਅਭਿਹਰੀਯਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਪਿਹਯਿਤ੍ਥ. ਯਾਵਕੀਵਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਕੁਮਾਰੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਰਥਸਤੇਹਿ ਸਾਯਂ ਪਾਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਞ੍ਚ ਚ ਥਾਲਿਪਾਕਸਤਾਨਿ ਭਤ੍ਤਾਭਿਹਾਰੋ ਆਹਰੀਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਹਾਨਿਯੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਨੋ ਵੁਦ੍ਧਿ’’.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਣ੍ਡਸ੍ਸ ਕੁਕ੍ਕੁਰਸ੍ਸ ਨਾਸਾਯ ਪਿਤ੍ਤਂ ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਕ੍ਕੁਰੋ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਚਣ੍ਡਤਰੋ ਅਸ੍ਸ; ਏਵਮੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਵਕੀਵਞ੍ਚ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਕੁਮਾਰੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਰਥਸਤੇਹਿ ਸਾਯਂ ਪਾਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਞ੍ਚ ਚ ਥਾਲਿਪਾਕਸਤਾਨਿ ਭਤ੍ਤਾਭਿਹਾਰੋ ਆਹਰੀਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਹਾਨਿਯੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਨੋ ਵੁਦ੍ਧਿ. ਏਵਂ ਦਾਰੁਣੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਮਾਤੁਸੁਤ੍ਤਂ

੧੮੬. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਦਾਰੁਣੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਕਟੁਕੋ ਫਰੁਸੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ. ਇਧਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਏਵਂ ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋ ਪਰਿਚ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮਿ – ‘ਨ ਚਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਮਾਤੁਪਿ ਹੇਤੁ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਭਾਸੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਭਿਭੂਤਂ ਪਰਿਯਾਦਿਣ੍ਣਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਭਾਸਨ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਦਾਰੁਣੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਕਟੁਕੋ ਫਰੁਸੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਪਜਹਿਸ੍ਸਾਮ. ਨ ਚ ਨੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਠਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮-੧੩. ਪਿਤੁਸੁਤ੍ਤਾਦਿਛਕ੍ਕਂ

੧੮੭. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਦਾਰੁਣੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਕਟੁਕੋ ਫਰੁਸੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ. ਇਧਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਏਵਂ ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋ ਪਰਿਚ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮਿ – ‘ਨ ਚਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਪਿਤੁਪਿ ਹੇਤੁ…ਪੇ… ਭਾਤੁਪਿ ਹੇਤੁ… ਭਗਿਨਿਯਾਪਿ ਹੇਤੁ… ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਹੇਤੁ… ਧੀਤੁਯਾਪਿ ਹੇਤੁ… ਪਜਾਪਤਿਯਾਪਿ ਹੇਤੁ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਭਾਸੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਭਿਭੂਤਂ ਪਰਿਯਾਦਿਣ੍ਣਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਭਾਸਨ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਦਾਰੁਣੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਕਟੁਕੋ ਫਰੁਸੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਪਜਹਿਸ੍ਸਾਮ, ਨ ਚ ਨੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਠਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਰਸਮਂ.

ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਵਗ੍ਗੋ.

ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –

ਭਿਨ੍ਦਿ ਮੂਲਂ ਦੁਵੇ ਧਮ੍ਮਾ, ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਰਥ ਮਾਤਰਿ;

ਪਿਤਾ ਭਾਤਾ ਚ ਭਗਿਨੀ, ਪੁਤ੍ਤੋ ਧੀਤਾ ਪਜਾਪਤੀਤਿ.

ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸਮਤ੍ਤਂ.