੧੦. ਵੇਪੁਲ੍ਲਪਬ੍ਬਤਸੁਤ੍ਤਂ
੧੪੩. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ. ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਸ੍ਸ ਵੇਪੁਲ੍ਲਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ‘ਪਾਚੀਨਵਂਸੋ’ਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ‘ਤਿਵਰਾ’ਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਤਿਵਰਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਤਿਵਰਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਾਚੀਨਵਂਸਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਚਤੂਹੇਨ ਆਰੋਹਨ੍ਤਿ, ਚਤੂਹੇਨ ਓਰੋਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇਨ ਕਕੁਸਨ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਕਕੁਸਨ੍ਧਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਿਧੁਰਸਞ੍ਜੀਵਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗਂ ਭਦ੍ਦਯੁਗਂ. ਪਸ੍ਸਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾ ਚੇਵਿਮਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾ, ਤੇ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ, ਸੋ ਚ ਭਗਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ. ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ; ਏਵਂ ਅਦ੍ਧੁਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ; ਏਵਂ ਅਨਸ੍ਸਾਸਿਕਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਲਮੇਵ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ.
‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਸ੍ਸ ਵੇਪੁਲ੍ਲਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ‘ਵਙ੍ਕਕੋ’ਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ‘ਰੋਹਿਤਸ੍ਸਾ’ਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਰੋਹਿਤਸ੍ਸਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਤਿਂਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਰੋਹਿਤਸ੍ਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਙ੍ਕਕਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਤੀਹੇਨ ਆਰੋਹਨ੍ਤਿ, ਤੀਹੇਨ ਓਰੋਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇਨ ਕੋਣਾਗਮਨੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਕੋਣਾਗਮਨਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਿਯ੍ਯੋਸੁਤ੍ਤਰਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗਂ ਭਦ੍ਦਯੁਗਂ. ਪਸ੍ਸਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾ ਚੇਵਿਮਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾ, ਤੇ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ, ਸੋ ਚ ਭਗਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ. ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ.
‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਸ੍ਸ ਵੇਪੁਲ੍ਲਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ‘ਸੁਪਸ੍ਸੋ’ਤ੍ਵੇਵ [ਸੁਫਸ੍ਸੋਤ੍ਵੇਵ (ਸੀ.)] ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ‘ਸੁਪ੍ਪਿਯਾ’ਤ੍ਵੇਵ [ਅਪ੍ਪਿਯਾਤ੍ਵੇਵ (ਸੀ.)] ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਸੁਪ੍ਪਿਯਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੁਪ੍ਪਿਯਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸੁਪਸ੍ਸਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਦ੍ਵੀਹੇਨ ਆਰੋਹਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵੀਹੇਨ ਓਰੋਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇਨ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਤਿਸ੍ਸਭਾਰਦ੍ਵਾਜਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗਂ ਭਦ੍ਦਯੁਗਂ. ਪਸ੍ਸਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾ ਚੇਵਿਮਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾ, ਤੇ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ, ਸੋ ਚ ਭਗਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ. ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ; ਏਵਂ ਅਦ੍ਧੁਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ.
‘‘ਏਤਰਹਿ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਸ੍ਸ ਵੇਪੁਲ੍ਲਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ‘ਵੇਪੁਲ੍ਲੋ’ਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਏਤਰਹਿ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ‘ਮਾਗਧਕਾ’ਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਮਾਗਧਕਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪਕਂ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਲਹੁਕਂ [ਲਹੁਸਂ (ਸੀ.)]; ਯੋ ਚਿਰਂ ਜੀਵਤਿ ਸੋ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਮਾਗਧਕਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨ ਆਰੋਹਨ੍ਤਿ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨ ਓਰੋਹਨ੍ਤਿ. ਏਤਰਹਿ ਖੋ ਪਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਮਯ੍ਹਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਅਗ੍ਗਂ ਭਦ੍ਦਯੁਗਂ. ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਸਮਯੋ ਯਾ ਅਯਞ੍ਚੇਵਿਮਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਮੇ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕਾਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਹਞ੍ਚ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ; ਏਵਂ ਅਦ੍ਧੁਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ; ਏਵਂ ਅਨਸ੍ਸਾਸਿਕਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਲਮੇਵ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –
‘‘ਪਾਚੀਨਵਂਸੋ ਤਿਵਰਾਨਂ, ਰੋਹਿਤਸ੍ਸਾਨ ਵਙ੍ਕਕੋ;
ਸੁਪ੍ਪਿਯਾਨਂ ਸੁਪਸ੍ਸੋਤਿ, ਮਾਗਧਾਨਞ੍ਚ ਵੇਪੁਲ੍ਲੋ.
‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਵਤ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਧਮ੍ਮਿਨੋ;
ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵੂਪਸਮੋ ਸੁਖੋ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ;
ਦੁਤਿਯੋ ਵਗ੍ਗੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਦੁਗ੍ਗਤਂ ਸੁਖਿਤਞ੍ਚੇਵ, ਤਿਂਸ ਮਾਤਾਪਿਤੇਨ ਚ;
ਭਾਤਾ ਭਗਿਨੀ ਪੁਤ੍ਤੋ ਚ, ਧੀਤਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਪਬ੍ਬਤਂ.
ਅਨਮਤਗ੍ਗਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸਮਤ੍ਤਂ.