੪. ਅਨਮਤਗ੍ਗਸਂਯੁਤ੍ਤਂ

੧. ਪਠਮਵਗ੍ਗੋ

੧. ਤਿਣਕਟ੍ਠਸੁਤ੍ਤਂ

੧੨੪. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ [ਅਨਮਤਗ੍ਗਾਯਂ (ਪੀ. ਕ.)] ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਤਿਣਕਟ੍ਠਸਾਖਾਪਲਾਸਂ ਤਂ ਛੇਤ੍ਵਾ [ਤਚ੍ਛੇਤ੍ਵਾ (ਬਹੂਸੁ)] ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਂ ਘਟਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ – ‘ਅਯਂ ਮੇ ਮਾਤਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਮੇ ਮਾਤੁ ਅਯਂ ਮਾਤਾ’ਤਿ, ਅਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਾਵ [ਅਪਰਿਯਾਦਿਣ੍ਣਾਵ (ਸੀ.)] ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਮਾਤੁਮਾਤਰੋ ਅਸ੍ਸੁ, ਅਥ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਤਿਣਕਟ੍ਠਸਾਖਾਪਲਾਸਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ. ਏਵਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ ਤਿਬ੍ਬਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ, ਕਟਸੀ [ਕਟਸਿ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.) ਕਟਾ ਛਵਾ ਸਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਕਟਸੀ] ਵਡ੍ਢਿਤਾ. ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਲਮੇਵ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਅਲਂ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਠਮਂ.

੨. ਪਥਵੀਸੁਤ੍ਤਂ

੧੨੫. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਇਮਂ ਮਹਾਪਥਵਿਂ ਕੋਲਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਂ ਕੋਲਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਂ ਮਤ੍ਤਿਕਾਗੁਲ਼ਿਕਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ – ‘ਅਯਂ ਮੇ ਪਿਤਾ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਪਿਤੁ ਅਯਂ ਪਿਤਾ’ਤਿ, ਅਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਾਵ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਪਿਤੁਪਿਤਰੋ ਅਸ੍ਸੁ, ਅਥਾਯਂ ਮਹਾਪਥਵੀ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ. ਏਵਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ ਤਿਬ੍ਬਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ, ਕਟਸੀ ਵਡ੍ਢਿਤਾ. ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਲਮੇਵ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਅਸ੍ਸੁਸੁਤ੍ਤਂ

੧੨੬. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ ਬਹੁਤਰਂ, ਯਂ ਵਾ ਵੋ ਇਮਿਨਾ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ ਅਮਨਾਪਸਮ੍ਪਯੋਗਾ ਮਨਾਪਵਿਪ੍ਪਯੋਗਾ ਕਨ੍ਦਨ੍ਤਾਨਂ ਰੋਦਨ੍ਤਾਨਂ [ਰੁਦਨ੍ਤਾਨਂ (ਸੀ.)] ਅਸ੍ਸੁ ਪਸ੍ਸਨ੍ਨਂ [ਪਸ੍ਸਨ੍ਦਂ (ਕ. ਸੀ.), ਪਸਨ੍ਦਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਪਸਨ੍ਨਂ (ਪੀ. ਕ.)] ਪਗ੍ਘਰਿਤਂ, ਯਂ ਵਾ ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇਸੁ ਉਦਕ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਯਥਾ ਖੋ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮ, ਏਤਦੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬਹੁਤਰਂ ਯਂ ਨੋ ਇਮਿਨਾ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ ਅਮਨਾਪਸਮ੍ਪਯੋਗਾ ਮਨਾਪਵਿਪ੍ਪਯੋਗਾ ਕਨ੍ਦਨ੍ਤਾਨਂ ਰੋਦਨ੍ਤਾਨਂ ਅਸ੍ਸੁ ਪਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਪਗ੍ਘਰਿਤਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇਸੁ ਉਦਕ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਧੁ ਖੋ ਮੇ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਥ. ਏਤਦੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਹੁਤਰਂ ਯਂ ਵੋ ਇਮਿਨਾ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ ਅਮਨਾਪਸਮ੍ਪਯੋਗਾ ਮਨਾਪਵਿਪ੍ਪਯੋਗਾ ਕਨ੍ਦਨ੍ਤਾਨਂ ਰੋਦਨ੍ਤਾਨਂ ਅਸ੍ਸੁ ਪਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਪਗ੍ਘਰਿਤਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇਸੁ ਉਦਕਂ. ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤੁਮਰਣਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ; ਤੇਸਂ ਵਾ ਮਾਤੁਮਰਣਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਨ੍ਤਾਨਂ ਅਮਨਾਪਸਮ੍ਪਯੋਗਾ ਮਨਾਪਵਿਪ੍ਪਯੋਗਾ ਕਨ੍ਦਨ੍ਤਾਨਂ ਰੋਦਨ੍ਤਾਨਂ ਅਸ੍ਸੁ ਪਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਪਗ੍ਘਰਿਤਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇਸੁ ਉਦਕਂ. ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਿਤੁਮਰਣਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ …ਪੇ… ਭਾਤੁਮਰਣਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ… ਭਗਿਨਿਮਰਣਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ… ਪੁਤ੍ਤਮਰਣਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ… ਧੀਤੁਮਰਣਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ… ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ… ਭੋਗਬ੍ਯਸਨਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ. ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੋਗਬ੍ਯਸਨਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ, ਤੇਸਂ ਵੋ ਰੋਗਬ੍ਯਸਨਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਨ੍ਤਾਨਂ ਅਮਨਾਪਸਮ੍ਪਯੋਗਾ ਮਨਾਪਵਿਪ੍ਪਯੋਗਾ ਕਨ੍ਦਨ੍ਤਾਨਂ ਰੋਦਨ੍ਤਾਨਂ ਅਸ੍ਸੁ ਪਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਪਗ੍ਘਰਿਤਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇਸੁ ਉਦਕਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ …ਪੇ… ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਲਮੇਵ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.

੪. ਖੀਰਸੁਤ੍ਤਂ

੧੨੭. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ ਬਹੁਤਰਂ, ਯਂ ਵਾ ਵੋ ਇਮਿਨਾ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ ਮਾਤੁਥਞ੍ਞਂ ਪੀਤਂ, ਯਂ ਵਾ ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇਸੁ ਉਦਕ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਯਥਾ ਖੋ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮ, ਏਤਦੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬਹੁਤਰਂ ਯਂ ਨੋ ਇਮਿਨਾ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ ਮਾਤੁਥਞ੍ਞਂ ਪੀਤਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇਸੁ ਉਦਕ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਧੁ ਖੋ ਮੇ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਥ. ਏਤਦੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਹੁਤਰਂ ਯਂ ਵੋ ਇਮਿਨਾ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ ਮਾਤੁਥਞ੍ਞਂ ਪੀਤਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇਸੁ ਉਦਕਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਪਬ੍ਬਤਸੁਤ੍ਤਂ

੧੨੮. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਆਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕੀਵਦੀਘੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਦੀਘੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਨ ਸੁਕਰੋ ਸਙ੍ਖਾਤੁਂ ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ’’ਤਿ.

‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਪਮਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਕ੍ਕਾ, ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਮਹਾਸੇਲੋ ਪਬ੍ਬਤੋ ਯੋਜਨਂ ਆਯਾਮੇਨ ਯੋਜਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਯੋਜਨਂ ਉਬ੍ਬੇਧੇਨ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਅਸੁਸਿਰੋ ਏਕਗ੍ਘਨੋ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਵਸ੍ਸਸਤਸ੍ਸ ਵਸ੍ਸਸਤਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਕਾਸਿਕੇਨ ਵਤ੍ਥੇਨ ਸਕਿਂ ਸਕਿਂ ਪਰਿਮਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਖਿਪ੍ਪਤਰਂ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਮਹਾਸੇਲੋ ਪਬ੍ਬਤੋ ਇਮਿਨਾ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਕਪ੍ਪੋ. ਏਵਂ ਦੀਘੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕਪ੍ਪੋ. ਏਵਂ ਦੀਘਾਨਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਨੇਕੋ ਕਪ੍ਪੋ ਸਂਸਿਤੋ, ਨੇਕਂ ਕਪ੍ਪਸਤਂ ਸਂਸਿਤਂ, ਨੇਕਂ ਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਂ ਸਂਸਿਤਂ, ਨੇਕਂ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਸਂਸਿਤਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਂਸਾਰੋ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ…ਪੇ… ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਲਮੇਵ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਸਾਸਪਸੁਤ੍ਤਂ

੧੨੯. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯੇਨ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕੀਵਦੀਘੋ, ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਦੀਘੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਨ ਸੁਕਰੋ ਸਙ੍ਖਾਤੁਂ ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ…ਪੇ… ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ’’ਤਿ.

‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਪਮਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਕ੍ਕਾ, ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਆਯਸਂ ਨਗਰਂ ਯੋਜਨਂ ਆਯਾਮੇਨ ਯੋਜਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਯੋਜਨਂ ਉਬ੍ਬੇਧੇਨ, ਪੁਣ੍ਣਂ ਸਾਸਪਾਨਂ ਗੁਲ਼ਿਕਾਬਦ੍ਧਂ [ਚੂਲ਼ਿਕਾਬਦ੍ਧਂ (ਸੀ. ਪੀ.)]. ਤਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਵਸ੍ਸਸਤਸ੍ਸ ਵਸ੍ਸਸਤਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਏਕਮੇਕਂ ਸਾਸਪਂ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ. ਖਿਪ੍ਪਤਰਂ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਹਾਸਾਸਪਰਾਸਿ ਇਮਿਨਾ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਕਪ੍ਪੋ. ਏਵਂ ਦੀਘੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕਪ੍ਪੋ. ਏਵਂ ਦੀਘਾਨਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਨੇਕੋ ਕਪ੍ਪੋ ਸਂਸਿਤੋ, ਨੇਕਂ ਕਪ੍ਪਸਤਂ ਸਂਸਿਤਂ, ਨੇਕਂ ਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਂ ਸਂਸਿਤਂ, ਨੇਕਂ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਸਂਸਿਤਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਂਸਾਰੋ …ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਸਾਵਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੦. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਨ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਕੀਵਬਹੁਕਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਪ੍ਪਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਬਹੁਕਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਪ੍ਪਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ. ਤੇ ਨ ਸੁਕਰਾ ਸਙ੍ਖਾਤੁਂ – ‘ਏਤ੍ਤਕਾ ਕਪ੍ਪਾ ਇਤਿ ਵਾ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਕਪ੍ਪਸਤਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਪਮਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਕ੍ਕਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ‘‘ਇਧਸ੍ਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਾਵਕਾ ਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾ ਵਸ੍ਸਸਤਜੀਵਿਨੋ. ਤੇ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰੇਯ੍ਯੁਂ. ਅਨਨੁਸ੍ਸਰਿਤਾਵ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੇਹਿ ਕਪ੍ਪਾ ਅਸ੍ਸੁ, ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਾਵਕਾ ਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾ ਵਸ੍ਸਸਤਜੀਵਿਨੋ ਵਸ੍ਸਸਤਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਕਾਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ. ਏਵਂ ਬਹੁਕਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਪ੍ਪਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ. ਤੇ ਨ ਸੁਕਰਾ ਸਙ੍ਖਾਤੁਂ – ‘ਏਤ੍ਤਕਾ ਕਪ੍ਪਾ ਇਤਿ ਵਾ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਕਪ੍ਪਸਤਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਗਙ੍ਗਾਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੧. ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕੀਵਬਹੁਕਾ ਨੁ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਪ੍ਪਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਬਹੁਕਾ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਕਪ੍ਪਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ. ਤੇ ਨ ਸੁਕਰਾ ਸਙ੍ਖਾਤੁਂ – ‘ਏਤ੍ਤਕਾ ਕਪ੍ਪਾ ਇਤਿ ਵਾ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਕਪ੍ਪਸਤਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਉਪਮਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਕ੍ਕਾ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਯਤੋ ਚਾਯਂ ਗਙ੍ਗਾ ਨਦੀ ਪਭਵਤਿ ਯਤ੍ਥ ਚ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਅਪ੍ਪੇਤਿ, ਯਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਵਾਲਿਕਾ ਸਾ ਨ ਸੁਕਰਾ ਸਙ੍ਖਾਤੁਂ – ‘ਏਤ੍ਤਕਾ ਵਾਲਿਕਾ ਇਤਿ ਵਾ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਵਾਲਿਕਸਤਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਵਾਲਿਕਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਵਾਲਿਕਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ’ਤਿ. ਤਤੋ ਬਹੁਤਰਾ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਕਪ੍ਪਾ ਅਬ੍ਭਤੀਤਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ. ਤੇ ਨ ਸੁਕਰਾ ਸਙ੍ਖਾਤੁਂ – ‘ਏਤ੍ਤਕਾ ਕਪ੍ਪਾ ਇਤਿ ਵਾ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਕਪ੍ਪਸਤਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਇਤਿ ਵਾ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਸਂਸਾਰੋ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ. ਏਵਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ ਤਿਬ੍ਬਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ, ਕਟਸੀ ਵਡ੍ਢਿਤਾ. ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਲਮੇਵ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਦਣ੍ਡਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੨. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਣ੍ਡੋ ਉਪਰਿਵੇਹਾਸਂ ਖਿਤ੍ਤੋ ਸਕਿਮ੍ਪਿ ਮੂਲੇਨ ਨਿਪਤਤਿ, ਸਕਿਮ੍ਪਿ ਮਜ੍ਝੇਨ ਨਿਪਤਤਿ, ਸਕਿਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤੇਨ ਨਿਪਤਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾ ਸਤ੍ਤਾ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾ ਸਨ੍ਧਾਵਨ੍ਤਾ ਸਂਸਰਨ੍ਤਾ ਸਕਿਮ੍ਪਿ ਅਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ ਪਰਂ ਲੋਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਸਕਿਮ੍ਪਿ ਪਰਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਵਮਂ.

੧੦. ਪੁਗ੍ਗਲਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੩. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ…ਪੇ… ਏਕਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਪ੍ਪਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤੋ ਸਂਸਰਤੋ ਸਿਯਾ ਏਵਂ ਮਹਾ ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲੋ ਅਟ੍ਠਿਪੁਞ੍ਜੋ ਅਟ੍ਠਿਰਾਸਿ ਯਥਾਯਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲੋ ਪਬ੍ਬਤੋ, ਸਚੇ ਸਂਹਾਰਕੋ ਅਸ੍ਸ, ਸਮ੍ਭਤਞ੍ਚ ਨ ਵਿਨਸ੍ਸੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –

‘‘ਏਕਸ੍ਸੇਕੇਨ ਕਪ੍ਪੇਨ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਟ੍ਠਿਸਞ੍ਚਯੋ;

ਸਿਯਾ ਪਬ੍ਬਤਸਮੋ ਰਾਸਿ, ਇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਹੇਸਿਨਾ.

‘‘ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਅਕ੍ਖਾਤੋ, ਵੇਪੁਲ੍ਲੋ ਪਬ੍ਬਤੋ ਮਹਾ;

ਉਤ੍ਤਰੋ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਸ੍ਸ, ਮਗਧਾਨਂ ਗਿਰਿਬ੍ਬਜੇ.

‘‘ਯਤੋ ਚ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ, ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ;

ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਪ੍ਪਾਦਂ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਅਤਿਕ੍ਕਮਂ;

ਅਰਿਯਂ ਚਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ, ਦੁਕ੍ਖੂਪਸਮਗਾਮਿਨਂ.

‘‘ਸ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂਪਰਮਂ, ਸਨ੍ਧਾਵਿਤ੍ਵਾਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ;

ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਰੋ ਹੋਤਿ, ਸਬ੍ਬਸਂਯੋਜਨਕ੍ਖਯਾ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ;

ਪਠਮੋ ਵਗ੍ਗੋ.

ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –

ਤਿਣਕਟ੍ਠਞ੍ਚ ਪਥਵੀ, ਅਸ੍ਸੁ ਖੀਰਞ੍ਚ ਪਬ੍ਬਤਂ;

ਸਾਸਪਾ ਸਾਵਕਾ ਗਙ੍ਗਾ, ਦਣ੍ਡੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਚਾਤਿ.

੨. ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗੋ

੧. ਦੁਗ੍ਗਤਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੪. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ. ਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਥ ਦੁਗ੍ਗਤਂ ਦੁਰੂਪੇਤਂ ਨਿਟ੍ਠਮੇਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘ਅਮ੍ਹੇਹਿਪਿ ਏਵਰੂਪਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ ਇਮਿਨਾ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ…ਪੇ… ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਲਮੇਵ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਅਲਂ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਠਮਂ.

੨. ਸੁਖਿਤਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੫. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ…ਪੇ… ਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਥ ਸੁਖਿਤਂ ਸੁਸਜ੍ਜਿਤਂ, ਨਿਟ੍ਠਮੇਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘ਅਮ੍ਹੇਹਿਪਿ ਏਵਰੂਪਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ ਇਮਿਨਾ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੬. ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ. ਅਥ ਖੋ ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਾ ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾ [ਪਾਠੇਯ੍ਯਕਾ (ਕਤ੍ਥਚਿ) ਵਿਨਯਪਿਟਕੇ ਮਹਾਵਗ੍ਗੇ ਕਥਿਨਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇਪਿ] ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਬ੍ਬੇ ਆਰਞ੍ਞਿਕਾ ਸਬ੍ਬੇ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਾ ਸਬ੍ਬੇ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇਚੀਵਰਿਕਾ ਸਬ੍ਬੇ ਸਸਂਯੋਜਨਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਤੋ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਇਮੇ ਖੋ ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਾ ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਬ੍ਬੇ ਆਰਞ੍ਞਿਕਾ ਸਬ੍ਬੇ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਾ ਸਬ੍ਬੇ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇਚੀਵਰਿਕਾ ਸਬ੍ਬੇ ਸਸਂਯੋਜਨਾ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮੇਸਂ ਤਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਯ੍ਯਂ ਯਥਾ ਨੇਸਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਆਸਨੇ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਤਮਂ ਨੁ ਖੋ ਬਹੁਤਰਂ, ਯਂ ਵਾ ਵੋ ਇਮਿਨਾ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ ਸੀਸਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਂ ਲੋਹਿਤਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਪਗ੍ਘਰਿਤਂ, ਯਂ ਵਾ ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇਸੁ ਉਦਕ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਯਥਾ ਖੋ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮ, ਏਤਦੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬਹੁਤਰਂ, ਯਂ ਨੋ ਇਮਿਨਾ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ ਸੀਸਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਂ ਲੋਹਿਤਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਪਗ੍ਘਰਿਤਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇਸੁ ਉਦਕ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਧੁ ਖੋ ਮੇ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਥ. ਏਤਦੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਹੁਤਰਂ, ਯਂ ਵੋ ਇਮਿਨਾ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ ਸੀਸਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਂ ਲੋਹਿਤਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਪਗ੍ਘਰਿਤਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇਸੁ ਉਦਕਂ. ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗੁਨ੍ਨਂ ਸਤਂ ਗੋਭੂਤਾਨਂ ਸੀਸਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਂ ਲੋਹਿਤਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਪਗ੍ਘਰਿਤਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇਸੁ ਉਦਕਂ. ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਿਂਸਾਨਂ [ਮਹਿਸਾਨਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਸਤਂ ਮਹਿਂਸਭੂਤਾਨਂ ਸੀਸਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਂ ਲੋਹਿਤਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਪਗ੍ਘਰਿਤਂ …ਪੇ… ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਰਬ੍ਭਾਨਂ ਸਤਂ ਉਰਬ੍ਭਭੂਤਾਨਂ…ਪੇ… ਅਜਾਨਂ ਸਤਂ ਅਜਭੂਤਾਨਂ… ਮਿਗਾਨਂ ਸਤਂ ਮਿਗਭੂਤਾਨਂ… ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਨਂ ਸਤਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟਭੂਤਾਨਂ… ਸੂਕਰਾਨਂ ਸਤਂ ਸੂਕਰਭੂਤਾਨਂ… ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚੋਰਾ ਗਾਮਘਾਤਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੀਸਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਂ ਲੋਹਿਤਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਪਗ੍ਘਰਿਤਂ. ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚੋਰਾ ਪਾਰਿਪਨ੍ਥਿਕਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੀਸਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਂ ਲੋਹਿਤਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਪਗ੍ਘਰਿਤਂ. ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚੋਰਾ ਪਾਰਦਾਰਿਕਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੀਸਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਂ ਲੋਹਿਤਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਪਗ੍ਘਰਿਤਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇਸੁ ਉਦਕਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੁਨ੍ਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਸ੍ਮਿਂ ਭਞ੍ਞਮਾਨੇ ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਾਨਂ ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਂਸੂ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.

੪. ਮਾਤੁਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੭. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ…ਪੇ… ਨ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤੋ ਸੁਲਭਰੂਪੋ ਯੋ ਨਮਾਤਾਭੂਤਪੁਬ੍ਬੋ ਇਮਿਨਾ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਪਿਤੁਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੮. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ…ਪੇ… ਨ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤੋ ਸੁਲਭਰੂਪੋ ਯੋ ਨਪਿਤਾਭੂਤਪੁਬ੍ਬੋ …ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਭਾਤੁਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੯. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਨ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤੋ ਸੁਲਭਰੂਪੋ ਯੋ ਨਭਾਤਾਭੂਤਪੁਬ੍ਬੋ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਭਗਿਨਿਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੦. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਨ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤੋ ਸੁਲਭਰੂਪੋ ਯੋ ਨਭਗਿਨਿਭੂਤਪੁਬ੍ਬੋ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਪੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੧. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਨ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤੋ ਸੁਲਭਰੂਪੋ ਯੋ ਨਪੁਤ੍ਤਭੂਤਪੁਬ੍ਬੋ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਧੀਤੁਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੨. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ. ਨ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤੋ ਸੁਲਭਰੂਪੋ ਯੋ ਨ ਧੀਤਾਭੂਤਪੁਬ੍ਬੋ ਇਮਿਨਾ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ. ਏਵਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ ਤਿਬ੍ਬਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤਂ, ਕਟਸੀ ਵਡ੍ਢਿਤਾ. ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਲਮੇਵ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਵਮਂ.

੧੦. ਵੇਪੁਲ੍ਲਪਬ੍ਬਤਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੩. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤਂ. ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਸ੍ਸ ਵੇਪੁਲ੍ਲਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ‘ਪਾਚੀਨਵਂਸੋ’ਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ‘ਤਿਵਰਾ’ਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਤਿਵਰਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਤਿਵਰਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਾਚੀਨਵਂਸਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਚਤੂਹੇਨ ਆਰੋਹਨ੍ਤਿ, ਚਤੂਹੇਨ ਓਰੋਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇਨ ਕਕੁਸਨ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਕਕੁਸਨ੍ਧਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਿਧੁਰਸਞ੍ਜੀਵਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗਂ ਭਦ੍ਦਯੁਗਂ. ਪਸ੍ਸਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾ ਚੇਵਿਮਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾ, ਤੇ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ, ਸੋ ਚ ਭਗਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ. ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ; ਏਵਂ ਅਦ੍ਧੁਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ; ਏਵਂ ਅਨਸ੍ਸਾਸਿਕਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਲਮੇਵ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ.

‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਸ੍ਸ ਵੇਪੁਲ੍ਲਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ‘ਵਙ੍ਕਕੋ’ਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ‘ਰੋਹਿਤਸ੍ਸਾ’ਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਰੋਹਿਤਸ੍ਸਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਤਿਂਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਰੋਹਿਤਸ੍ਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਙ੍ਕਕਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਤੀਹੇਨ ਆਰੋਹਨ੍ਤਿ, ਤੀਹੇਨ ਓਰੋਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇਨ ਕੋਣਾਗਮਨੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਕੋਣਾਗਮਨਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਿਯ੍ਯੋਸੁਤ੍ਤਰਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗਂ ਭਦ੍ਦਯੁਗਂ. ਪਸ੍ਸਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾ ਚੇਵਿਮਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾ, ਤੇ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ, ਸੋ ਚ ਭਗਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ. ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ.

‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਸ੍ਸ ਵੇਪੁਲ੍ਲਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ‘ਸੁਪਸ੍ਸੋ’ਤ੍ਵੇਵ [ਸੁਫਸ੍ਸੋਤ੍ਵੇਵ (ਸੀ.)] ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ‘ਸੁਪ੍ਪਿਯਾ’ਤ੍ਵੇਵ [ਅਪ੍ਪਿਯਾਤ੍ਵੇਵ (ਸੀ.)] ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਸੁਪ੍ਪਿਯਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੁਪ੍ਪਿਯਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸੁਪਸ੍ਸਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਦ੍ਵੀਹੇਨ ਆਰੋਹਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵੀਹੇਨ ਓਰੋਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇਨ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਤਿਸ੍ਸਭਾਰਦ੍ਵਾਜਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਅਹੋਸਿ ਅਗ੍ਗਂ ਭਦ੍ਦਯੁਗਂ. ਪਸ੍ਸਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾ ਚੇਵਿਮਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾ, ਤੇ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤਾ, ਸੋ ਚ ਭਗਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ. ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ; ਏਵਂ ਅਦ੍ਧੁਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ…ਪੇ… ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ.

‘‘ਏਤਰਹਿ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਸ੍ਸ ਵੇਪੁਲ੍ਲਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ‘ਵੇਪੁਲ੍ਲੋ’ਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਏਤਰਹਿ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ‘ਮਾਗਧਕਾ’ਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਮਾਗਧਕਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪਕਂ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਲਹੁਕਂ [ਲਹੁਸਂ (ਸੀ.)]; ਯੋ ਚਿਰਂ ਜੀਵਤਿ ਸੋ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਮਾਗਧਕਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨ ਆਰੋਹਨ੍ਤਿ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨ ਓਰੋਹਨ੍ਤਿ. ਏਤਰਹਿ ਖੋ ਪਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਮਯ੍ਹਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਅਗ੍ਗਂ ਭਦ੍ਦਯੁਗਂ. ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਸਮਯੋ ਯਾ ਅਯਞ੍ਚੇਵਿਮਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਮੇ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕਾਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਹਞ੍ਚ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ; ਏਵਂ ਅਦ੍ਧੁਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ; ਏਵਂ ਅਨਸ੍ਸਾਸਿਕਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਲਮੇਵ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –

‘‘ਪਾਚੀਨਵਂਸੋ ਤਿਵਰਾਨਂ, ਰੋਹਿਤਸ੍ਸਾਨ ਵਙ੍ਕਕੋ;

ਸੁਪ੍ਪਿਯਾਨਂ ਸੁਪਸ੍ਸੋਤਿ, ਮਾਗਧਾਨਞ੍ਚ ਵੇਪੁਲ੍ਲੋ.

‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਵਤ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਧਮ੍ਮਿਨੋ;

ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵੂਪਸਮੋ ਸੁਖੋ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ;

ਦੁਤਿਯੋ ਵਗ੍ਗੋ.

ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –

ਦੁਗ੍ਗਤਂ ਸੁਖਿਤਞ੍ਚੇਵ, ਤਿਂਸ ਮਾਤਾਪਿਤੇਨ ਚ;

ਭਾਤਾ ਭਗਿਨੀ ਪੁਤ੍ਤੋ ਚ, ਧੀਤਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਪਬ੍ਬਤਂ.

ਅਨਮਤਗ੍ਗਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸਮਤ੍ਤਂ.