੩. ਘਟਸੁਤ੍ਤਂ
੨੩੭. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਚ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਚ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ ਏਕਵਿਹਾਰੇ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਂ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਿ ਖੋ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ; ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਮੁਖਵਣ੍ਣੋ ਪਰਿਯੋਦਾਤੋ ਸਨ੍ਤੇਨ ਨੂਨਾਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਅਜ੍ਜ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਾਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਓਲ਼ਾਰਿਕੇਨ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਜ੍ਜ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਾਸਿਂ. ਅਪਿ ਚ, ਮੇ ਅਹੋਸਿ ਧਮ੍ਮੀ ਕਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਨਾਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ ਧਮ੍ਮੀ ਕਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਭਗਵਤਾ ਖੋ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਹੋਸਿ ਧਮ੍ਮੀ ਕਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਦੂਰੇ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਏਤਰਹਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਯਸ੍ਮਾ, ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਦਾਹੁ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਂ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਂ; ਨਪਿ ਮਂ ਭਗਵਾ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਪਿ ਚ, ਮੇ ਯਾਵਤਾ ਭਗਵਾ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਵਿਸੁਜ੍ਝਿ ਦਿਬ੍ਬਾ ਚ ਸੋਤਧਾਤੁ. ਭਗਵਤੋਪਿ ਯਾਵਤਾਹਂ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਵਿਸੁਜ੍ਝਿ ਦਿਬ੍ਬਾ ਚ ਸੋਤਧਾਤੂ’’ਤਿ. ‘‘ਯਥਾਕਥਂ ਪਨਾਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਹੋਸਿ ਧਮ੍ਮੀ ਕਥਾ’’ਤਿ?
‘‘ਇਧਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਹੋਤੀ’ਤਿ? ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਮਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਇਧ, ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਵਿਹਰਤਿ – ਕਾਮਂ ਤਚੋ ਚ ਨ੍ਹਾਰੁ ਚ ਅਟ੍ਠੀ ਚ ਅਵਸਿਸ੍ਸਤੁ, ਸਰੀਰੇ ਉਪਸੁਸ੍ਸਤੁ ਮਂਸਲੋਹਿਤਂ, ਯਂ ਤਂ ਪੁਰਿਸਥਾਮੇਨ ਪੁਰਿਸਵੀਰਿਯੇਨ ਪੁਰਿਸਪਰਕ੍ਕਮੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨ ਤਂ ਅਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਸਣ੍ਠਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਹੋਤੀ’ਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਹੋਸਿ ਧਮ੍ਮੀ ਕਥਾ’’ਤਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਹਿਮਵਤੋ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਸ੍ਸ ਪਰਿਤ੍ਤਾ ਪਾਸਾਣਸਕ੍ਖਰਾ ਯਾਵਦੇਵ ਉਪਨਿਕ੍ਖੇਪਨਮਤ੍ਤਾਯ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸ ਯਾਵਦੇਵ ਉਪਨਿਕ੍ਖੇਪਨਮਤ੍ਤਾਯ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਹਿ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ ਕਪ੍ਪਂ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਮਹਤਿਯਾ ਲੋਣਘਟਾਯ ਪਰਿਤ੍ਤਾ ਲੋਣਸਕ੍ਖਰਾਯ ਯਾਵਦੇਵ ਉਪਨਿਕ੍ਖੇਪਨਮਤ੍ਤਾਯ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯਾਵਦੇਵ ਉਪਨਿਕ੍ਖੇਪਨਮਤ੍ਤਾਯ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਹਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਥੋਮਿਤੋ ਵਣ੍ਣਿਤੋ ਪਸਤ੍ਥੋ –
‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋਵ ਪਞ੍ਞਾਯ, ਸੀਲੇਨ ਉਪਸਮੇਨ ਚ;
ਯੋਪਿ ਪਾਰਙ੍ਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਏਤਾਵਪਰਮੋ ਸਿਯਾ’’ਤਿ.
ਇਤਿਹ ਤੇ ਉਭੋ ਮਹਾਨਾਗਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਸੁਲਪਿਤਂ ਸਮਨੁਮੋਦਿਂਸੂਤਿ. ਤਤਿਯਂ.