੧੦. ਭਿਕ੍ਖੁਸਂਯੁਤ੍ਤਂ
੧. ਕੋਲਿਤਸੁਤ੍ਤਂ
੨੩੫. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਆਵੁਸੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ. ‘‘ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ.
ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਧ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘ਅਰਿਯੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋ, ਅਰਿਯੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਤਮੋ ਨੁ ਖੋ ਅਰਿਯੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋ’ਤਿ? ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ ਆਵੁਸੋ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨਂ ਚੇਤਸੋ ਏਕੋਦਿਭਾਵਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਅਵਿਚਾਰਂ ਸਮਾਧਿਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਰਿਯੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋ’ਤਿ. ਸੋ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨਂ ਚੇਤਸੋ ਏਕੋਦਿਭਾਵਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਅਵਿਚਾਰਂ ਸਮਾਧਿਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮਿਨਾ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ’’.
‘‘ਅਥ ਖੋ ਮਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਮਾ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਰਿਯਂ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵਂ ਪਮਾਦੋ, ਅਰਿਯੇ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਣ੍ਠਪੇਹਿ, ਅਰਿਯੇ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕੋਦਿਭਾਵਂ ਕਰੋਹਿ, ਅਰਿਯੇ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਹਾ’ਤਿ. ਸੋ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨਂ ਚੇਤਸੋ ਏਕੋਦਿਭਾਵਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਅਵਿਚਾਰਂ ਸਮਾਧਿਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਾਮਿ. ਯਞ੍ਹਿ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤੋ ਸਾਵਕੋ ਮਹਾਭਿਞ੍ਞਤਂ ਪਤ੍ਤੋ’ਤਿ, ਮਮਂ ਤਂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤੋ ਸਾਵਕੋ ਮਹਾਭਿਞ੍ਞਤਂ ਪਤ੍ਤੋ’’’ਤਿ. ਪਠਮਂ.
੨. ਉਪਤਿਸ੍ਸਸੁਤ੍ਤਂ
੨੩੬. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਆਵੁਸੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ. ‘‘ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਇਧ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਸ ਮੇ ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਾਭਾਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’ਤਿ? ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਨਤ੍ਥਿ ਖੋ ਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਸ ਮੇ ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਾਭਾਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਤ੍ਥੁਪਿ ਖੋ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਾਭਾਵਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਤ੍ਥੁਪਿ ਖੋ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਾਭਾਵਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ, ਅਪਿ ਚ ਮੇ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਮਹੇਸਕ੍ਖੋ ਵਤ, ਭੋ, ਸਤ੍ਥਾ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ. ਸਚੇ ਹਿ ਭਗਵਾ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਤਦਸ੍ਸ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ ਲੋਕਾਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’ਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਪਨਾਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਙ੍ਕਾਰਮਮਙ੍ਕਾਰਮਾਨਾਨੁਸਯਾ ਸੁਸਮੂਹਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਪਿ ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਾਭਾਵਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.
੩. ਘਟਸੁਤ੍ਤਂ
੨੩੭. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਚ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਚ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ ਏਕਵਿਹਾਰੇ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਂ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਿ ਖੋ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ; ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਮੁਖਵਣ੍ਣੋ ਪਰਿਯੋਦਾਤੋ ਸਨ੍ਤੇਨ ਨੂਨਾਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਅਜ੍ਜ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਾਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਓਲ਼ਾਰਿਕੇਨ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਜ੍ਜ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਾਸਿਂ. ਅਪਿ ਚ, ਮੇ ਅਹੋਸਿ ਧਮ੍ਮੀ ਕਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਨਾਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ ਧਮ੍ਮੀ ਕਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਭਗਵਤਾ ਖੋ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਹੋਸਿ ਧਮ੍ਮੀ ਕਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਦੂਰੇ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਏਤਰਹਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਯਸ੍ਮਾ, ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਦਾਹੁ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਂ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਂ; ਨਪਿ ਮਂ ਭਗਵਾ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਪਿ ਚ, ਮੇ ਯਾਵਤਾ ਭਗਵਾ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਵਿਸੁਜ੍ਝਿ ਦਿਬ੍ਬਾ ਚ ਸੋਤਧਾਤੁ. ਭਗਵਤੋਪਿ ਯਾਵਤਾਹਂ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਵਿਸੁਜ੍ਝਿ ਦਿਬ੍ਬਾ ਚ ਸੋਤਧਾਤੂ’’ਤਿ. ‘‘ਯਥਾਕਥਂ ਪਨਾਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਹੋਸਿ ਧਮ੍ਮੀ ਕਥਾ’’ਤਿ?
‘‘ਇਧਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਹੋਤੀ’ਤਿ? ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਮਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਇਧ, ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਵਿਹਰਤਿ – ਕਾਮਂ ਤਚੋ ਚ ਨ੍ਹਾਰੁ ਚ ਅਟ੍ਠੀ ਚ ਅਵਸਿਸ੍ਸਤੁ, ਸਰੀਰੇ ਉਪਸੁਸ੍ਸਤੁ ਮਂਸਲੋਹਿਤਂ, ਯਂ ਤਂ ਪੁਰਿਸਥਾਮੇਨ ਪੁਰਿਸਵੀਰਿਯੇਨ ਪੁਰਿਸਪਰਕ੍ਕਮੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨ ਤਂ ਅਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਸਣ੍ਠਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਹੋਤੀ’ਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਹੋਸਿ ਧਮ੍ਮੀ ਕਥਾ’’ਤਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਹਿਮਵਤੋ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਸ੍ਸ ਪਰਿਤ੍ਤਾ ਪਾਸਾਣਸਕ੍ਖਰਾ ਯਾਵਦੇਵ ਉਪਨਿਕ੍ਖੇਪਨਮਤ੍ਤਾਯ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸ ਯਾਵਦੇਵ ਉਪਨਿਕ੍ਖੇਪਨਮਤ੍ਤਾਯ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਹਿ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ ਕਪ੍ਪਂ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਮਹਤਿਯਾ ਲੋਣਘਟਾਯ ਪਰਿਤ੍ਤਾ ਲੋਣਸਕ੍ਖਰਾਯ ਯਾਵਦੇਵ ਉਪਨਿਕ੍ਖੇਪਨਮਤ੍ਤਾਯ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯਾਵਦੇਵ ਉਪਨਿਕ੍ਖੇਪਨਮਤ੍ਤਾਯ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਹਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਥੋਮਿਤੋ ਵਣ੍ਣਿਤੋ ਪਸਤ੍ਥੋ –
‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋਵ ਪਞ੍ਞਾਯ, ਸੀਲੇਨ ਉਪਸਮੇਨ ਚ;
ਯੋਪਿ ਪਾਰਙ੍ਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਏਤਾਵਪਰਮੋ ਸਿਯਾ’’ਤਿ.
ਇਤਿਹ ਤੇ ਉਭੋ ਮਹਾਨਾਗਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਸੁਲਪਿਤਂ ਸਮਨੁਮੋਦਿਂਸੂਤਿ. ਤਤਿਯਂ.
੪. ਨਵਸੁਤ੍ਤਂ
੨੩੮. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਨਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਸਙ੍ਕਸਾਯਤਿ, ਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ ਚੀਵਰਕਾਰਸਮਯੇ. ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਨਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਸਙ੍ਕਸਾਯਤਿ, ਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ ਚੀਵਰਕਾਰਸਮਯੇ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਮਮ ਵਚਨੇਨ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਮਨ੍ਤੇਹਿ ‘ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਆਮਨ੍ਤੇਤੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਤੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਆਮਨ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਸਙ੍ਕਸਾਯਸਿ, ਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ ਕਰੋਸਿ ਚੀਵਰਕਾਰਸਮਯੇ’’ਤਿ? ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਕਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਮੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਞ੍ਞਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਾ ਖੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਉਜ੍ਝਾਯਿਤ੍ਥ. ਏਸੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਝਾਨਾਨਂ ਆਭਿਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾਨਂ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭੀ ਅਕਸਿਰਲਾਭੀ, ਯਸ੍ਸ ਚਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ, ਤਦਨੁਤ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –
‘‘ਨਯਿਦਂ ਸਿਥਿਲਮਾਰਬ੍ਭ, ਨਯਿਦਂ ਅਪ੍ਪੇਨ ਥਾਮਸਾ;
ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਮੋਚਨਂ.
‘‘ਅਯਞ੍ਚ ਦਹਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਯਮੁਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੋ;
ਧਾਰੇਤਿ ਅਨ੍ਤਿਮਂ ਦੇਹਂ, ਜੇਤ੍ਵਾ ਮਾਰਂ ਸਵਾਹਿਨਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ;
੫. ਸੁਜਾਤਸੁਤ੍ਤਂ
੨੩੯. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸੁਜਾਤੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸੁਜਾਤਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਉਭਯੇਨੇਵਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸੋਭਤਿ – ਯਞ੍ਚ ਅਭਿਰੂਪੋ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਪਰਮਾਯ ਵਣ੍ਣਪੋਕ੍ਖਰਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਯਸ੍ਸ ਚਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਤਦਨੁਤ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ –
‘‘ਸੋਭਤਿ ਵਤਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਉਜੁਭੂਤੇਨ ਚੇਤਸਾ;
ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ, ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ;
ਧਾਰੇਤਿ ਅਨ੍ਤਿਮਂ ਦੇਹਂ, ਜੇਤ੍ਵਾ ਮਾਰਂ ਸਵਾਹਿਨਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ;
੬. ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯਸੁਤ੍ਤਂ
੨੪੦. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਂ ਦੁਦ੍ਦਸਿਕਂ ਓਕੋਟਿਮਕਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਰਿਭੂਤਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਏਸੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ, ਨ ਚ ਸਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਸੁਲਭਰੂਪਾ ਯਾ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਸਮਾਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਾ. ਯਸ੍ਸ ਚਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ, ਤਦਨੁਤ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ –
‘‘ਹਂਸਾ ਕੋਞ੍ਚਾ ਮਯੂਰਾ ਚ, ਹਤ੍ਥਯੋ ਪਸਦਾ ਮਿਗਾ;
ਸਬ੍ਬੇ ਸੀਹਸ੍ਸ ਭਾਯਨ੍ਤਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਕਾਯਸ੍ਮਿਂ ਤੁਲ੍ਯਤਾ.
‘‘ਏਵਮੇਵ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਦਹਰੋ ਚੇਪਿ ਪਞ੍ਞਵਾ;
ਸੋ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਮਹਾ ਹੋਤਿ, ਨੇਵ ਬਾਲੋ ਸਰੀਰਵਾ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ;
੭. ਵਿਸਾਖਸੁਤ੍ਤਂ
੨੪੧. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਮਹਾਵਨੇ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਾਯਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਿਸਾਖੋ ਪਞ੍ਚਾਲਪੁਤ੍ਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤਿ, ਪੋਰਿਯਾ ਵਾਚਾਯ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਯ ਅਨੇਲਗਲਾਯ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਿਯਾ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਯ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤਾਯ.
ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਯੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਨਿਸਜ੍ਜ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤਿ ਪੋਰਿਯਾ ਵਾਚਾਯ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਯ ਅਨੇਲਗਲਾਯ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਿਯਾ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਯ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਆਯਸ੍ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਿਸਾਖੋ ਪਞ੍ਚਾਲਪੁਤ੍ਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤਿ, ਪੋਰਿਯਾ ਵਾਚਾਯ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਯ ਅਨੇਲਗਲਾਯ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਿਯਾ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਯ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤਾਯਾ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਵਿਸਾਖਂ ਪਞ੍ਚਾਲਪੁਤ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਵਿਸਾਖ, ਸਾਧੁ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਵਿਸਾਖ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਸਿ…ਪੇ… ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਿਯਾ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਯ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤਾਯਾ’’ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –
‘‘ਨਾਭਾਸਮਾਨਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਮਿਸ੍ਸਂ ਬਾਲੇਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤਂ;
ਭਾਸਮਾਨਞ੍ਚ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਦੇਸੇਨ੍ਤਂ ਅਮਤਂ ਪਦਂ.
‘‘ਭਾਸਯੇ ਜੋਤਯੇ ਧਮ੍ਮਂ, ਪਗ੍ਗਣ੍ਹੇ ਇਸਿਨਂ ਧਜਂ;
ਸੁਭਾਸਿਤਧਜਾ ਇਸਯੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਹਿ ਇਸਿਨਂ ਧਜੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ;
੮. ਨਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਂ
੨੪੨. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਤੋ ਮਾਤੁਚ੍ਛਾਪੁਤ੍ਤੋ ਆਕੋਟਿਤਪਚ੍ਚਾਕੋਟਿਤਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਅਞ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਂ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਨਨ੍ਦਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨ ਖੋ ਤੇ ਤਂ, ਨਨ੍ਦ, ਪਤਿਰੂਪਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਆਕੋਟਿਤਪਚ੍ਚਾਕੋਟਿਤਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਪਾਰੁਪੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਚ ਅਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਅਚ੍ਛਞ੍ਚ ਪਤ੍ਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਏਤਂ ਖੋ ਤੇ, ਨਨ੍ਦ, ਪਤਿਰੂਪਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਚ ਅਸ੍ਸਸਿ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋ ਚ ਪਂਸੁਕੁਲਿਕੋ ਚ ਕਾਮੇਸੁ ਚ ਅਨਪੇਕ੍ਖੋ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ –
‘‘ਕਦਾਹਂ ਨਨ੍ਦਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਂ, ਆਰਞ੍ਞਂ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਂ;
ਅਞ੍ਞਾਤੁਞ੍ਛੇਨ ਯਾਪੇਨ੍ਤਂ, ਕਾਮੇਸੁ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਨਨ੍ਦੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਚ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋ ਚ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕੋ ਚ ਕਾਮੇਸੁ ਚ ਅਨਪੇਕ੍ਖੋ ਵਿਹਾਸੀਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.
੯. ਤਿਸ੍ਸਸੁਤ੍ਤਂ
੨੪੩. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਭਗਵਤੋ ਪਿਤੁਚ੍ਛਾਪੁਤ੍ਤੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਅਸ੍ਸੂਨਿ ਪਵਤ੍ਤਯਮਾਨੋ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਤਿਸ੍ਸਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਤਿਸ੍ਸ, ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਅਸ੍ਸੂਨਿ ਪਵਤ੍ਤਯਮਾਨੋ’’ਤਿ? ‘‘ਤਥਾ ਹਿ ਪਨ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮਨ੍ਤਾ ਵਾਚਾਸਨ੍ਨਿਤੋਦਕੇਨ [ਵਾਚਾਯ ਸਨ੍ਨਿਤੋਦਕੇਨ (ਕ.)] ਸਞ੍ਜਮ੍ਭਰਿਮਕਂਸੂ’’ਤਿ [ਸਞ੍ਜਬ੍ਭਰਿਮਕਂਸੂਤਿ (?)]. ‘‘ਤਥਾਹਿ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਤਿਸ੍ਸ, ਵਤ੍ਤਾ ਨੋ ਚ ਵਚਨਕ੍ਖਮੋ; ਨ ਖੋ ਤੇ ਤਂ, ਤਿਸ੍ਸ, ਪਤਿਰੂਪਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਵਤ੍ਤਾ ਨੋ ਚ ਵਚਨਕ੍ਖਮੋ. ਏਤਂ ਖੋ ਤੇ, ਤਿਸ੍ਸ, ਪਤਿਰੂਪਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ – ‘ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਵਤ੍ਤਾ ਚ ਅਸ੍ਸ ਵਚਨਕ੍ਖਮੋ ਚਾ’’’ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –
‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਕੁਜ੍ਝਸਿ ਮਾ ਕੁਜ੍ਝਿ, ਅਕ੍ਕੋਧੋ ਤਿਸ੍ਸ ਤੇ ਵਰਂ;
ਕੋਧਮਾਨਮਕ੍ਖਵਿਨਯਤ੍ਥਞ੍ਹਿ, ਤਿਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਨਵਮਂ;
੧੦. ਥੇਰਨਾਮਕਸੁਤ੍ਤਂ
੨੪੪. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਥੇਰਨਾਮਕੋ ਏਕਵਿਹਾਰੀ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਏਕਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਚ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ. ਸੋ ਏਕੋ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਤਿ ਏਕੋ ਪਟਿਕ੍ਕਮਤਿ ਏਕੋ ਰਹੋ ਨਿਸੀਦਤਿ ਏਕੋ ਚਙ੍ਕਮਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਥੇਰਨਾਮਕੋ ਏਕਵਿਹਾਰੀ ਏਕਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਚ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਮਮ ਵਚਨੇਨ ਥੇਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਮਨ੍ਤੇਹਿ – ‘ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਥੇਰ, ਆਮਨ੍ਤੇਤੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਤੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਥੇਰੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਥੇਰਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਥੇਰ, ਆਮਨ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਥੇਰੋ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਥੇਰਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਥੇਰ, ਏਕਵਿਹਾਰੀ ਏਕਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਚ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਯਥਾ ਕਥਂ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਥੇਰ, ਏਕਵਿਹਾਰੀ ਏਕਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਚ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ’’ਤਿ? ‘‘ਇਧਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕੋ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਾਮਿ ਏਕੋ ਪਟਿਕ੍ਕਮਾਮਿ ਏਕੋ ਰਹੋ ਨਿਸੀਦਾਮਿ ਏਕੋ ਚਙ੍ਕਮਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮਿ. ਏਵਂ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕਵਿਹਾਰੀ ਏਕਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਚ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ’’ਤਿ.
‘‘ਅਤ੍ਥੇਸੋ, ਥੇਰ, ਏਕਵਿਹਾਰੋ ਨੇਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਅਪਿ ਚ, ਥੇਰ, ਯਥਾ ਏਕਵਿਹਾਰੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਹੋਤਿ ਤਂ ਸੁਣਾਹਿ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹਿ; ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ…ਪੇ…. ‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਥੇਰ, ਏਕਵਿਹਾਰੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਹੋਤਿ. ਇਧ, ਥੇਰ, ਯਂ ਅਤੀਤਂ ਤਂ ਪਹੀਨਂ, ਯਂ ਅਨਾਗਤਂ ਤਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਚ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਟਿਲਾਭੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਨੀਤੋ. ਏਵਂ ਖੋ, ਥੇਰ, ਏਕਵਿਹਾਰੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –
‘‘ਸਬ੍ਬਾਭਿਭੁਂ ਸਬ੍ਬਵਿਦੁਂ ਸੁਮੇਧਂ,
ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਨੂਪਲਿਤ੍ਤਂ;
ਸਬ੍ਬਞ੍ਜਹਂ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ,
ਤਮਹਂ ਨਰਂ ਏਕਵਿਹਾਰੀਤਿ ਬ੍ਰੂਮੀ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ;
੧੧. ਮਹਾਕਪ੍ਪਿਨਸੁਤ੍ਤਂ
੨੪੫. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਪ੍ਪਿਨੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਕਪ੍ਪਿਨਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਓਦਾਤਕਂ ਤਨੁਕਂ ਤੁਙ੍ਗਨਾਸਿਕ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਏਸੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ. ਨ ਚ ਸਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਸੁਲਭਰੂਪਾ ਯਾ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਸਮਾਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਾ. ਯਸ੍ਸ ਚਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ ਤਦਨੁਤ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –
‘‘ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਜਨੇਤਸ੍ਮਿਂ, ਯੇ ਗੋਤ੍ਤਪਟਿਸਾਰਿਨੋ;
ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਦੇਵਮਾਨੁਸੇ.
‘‘ਦਿਵਾ ਤਪਤਿ ਆਦਿਚ੍ਚੋ, ਰਤ੍ਤਿਮਾਭਾਤਿ ਚਨ੍ਦਿਮਾ;
ਸਨ੍ਨਦ੍ਧੋ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਤਪਤਿ, ਝਾਯੀ ਤਪਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ;
ਅਥ ਸਬ੍ਬਮਹੋਰਤ੍ਤਿਂ [ਅਥ ਸਬ੍ਬਮਹੋਰਤ੍ਤਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਬੁਦ੍ਧੋ ਤਪਤਿ ਤੇਜਸਾ’’ਤਿ. ਏਕਾਦਸਮਂ;
੧੨. ਸਹਾਯਕਸੁਤ੍ਤਂ
੨੪੬. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਦ੍ਵੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਹਾਯਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਕਪ੍ਪਿਨਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਨੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਹਾਯਕੇ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਕਪ੍ਪਿਨਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਨੋ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਏਤੇ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਾ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾ. ਨ ਚ ਸਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਸੁਲਭਰੂਪਾ, ਯਾ ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਅਸਮਾਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਾ. ਯਸ੍ਸ ਚਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ ਤਦਨੁਤ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –
‘‘ਸਹਾਯਾ ਵਤਿਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਚਿਰਰਤ੍ਤਂ ਸਮੇਤਿਕਾ;
ਸਮੇਤਿ ਨੇਸਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ, ਧਮ੍ਮੇ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ.
‘‘ਸੁਵਿਨੀਤਾ ਕਪ੍ਪਿਨੇਨ, ਧਮ੍ਮੇ ਅਰਿਯਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ;
ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਿਮਂ ਦੇਹਂ, ਜੇਤ੍ਵਾ ਮਾਰਂ ਸਵਾਹਿਨਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵਾਦਸਮਂ;
ਭਿਕ੍ਖੁਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸਮਤ੍ਤਂ.