੬. ਸਮ੍ਮਸਸੁਤ੍ਤਂ

੬੬. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੁਰੂਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਕਮ੍ਮਾਸਧਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਕੁਰੂਨਂ ਨਿਗਮੋ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਮ੍ਮਸਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਸ’’ਨ੍ਤਿ [ਅਨ੍ਤਰਾ ਸਮ੍ਮਸਨਨ੍ਤਿ (ਸੀ.)]. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਹਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮ੍ਮਸਾਮਿ ਅਨ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਸ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਯਥਾ ਕਥਂ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਮ੍ਮਸਸਿ ਅਨ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਸ’’ਨ੍ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਯਥਾ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ ਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧੇਸਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਤਸ੍ਸ, ਭਗਵਾ, ਕਾਲੋ; ਏਤਸ੍ਸ, ਸੁਗਤ, ਕਾਲੋ; ਯਂ ਭਗਵਾ ਅਨ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਸਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯ. ਭਗਵਤੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨਹਾਨਨ੍ਦ, ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ; ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮ੍ਮਸਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਸਤਿ ਅਨ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਸਂ [ਸਮ੍ਮਸਨਂ (ਸੀ.)] – ‘ਯਂ ਖੋ ਇਦਂ ਅਨੇਕਵਿਧਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ. ਇਦਂ ਖੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਕਿਂਨਿਦਾਨਂ ਕਿਂਸਮੁਦਯਂ ਕਿਂਜਾਤਿਕਂ ਕਿਂਪਭਵਂ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਨ ਹੋਤੀ’ਤਿ? ਸੋ ਸਮ੍ਮਸਮਾਨੋ ਏਵਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਯਂ ਖੋ ਇਦਂ ਅਨੇਕਵਿਧਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ. ਇਦਂ ਖੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪਧਿਨਿਦਾਨਂ ਉਪਧਿਸਮੁਦਯਂ ਉਪਧਿਜਾਤਿਕਂ ਉਪਧਿਪਭਵਂ, ਉਪਧਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਉਪਧਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਨ ਹੋਤੀ’ਤਿ. ਸੋ ਜਰਾਮਰਣਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ ਜਰਾਮਰਣਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ ਜਰਾਮਰਣਨਿਰੋਧਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ ਯਾ ਚ ਜਰਾਮਰਣਨਿਰੋਧਸਾਰੁਪ੍ਪਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਅਨੁਧਮ੍ਮਚਾਰੀ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਜਰਾਮਰਣਨਿਰੋਧਾਯ.

‘‘ਅਥਾਪਰਂ ਸਮ੍ਮਸਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਸਤਿ ਅਨ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਸਂ – ‘ਉਪਧਿ ਪਨਾਯਂ ਕਿਂਨਿਦਾਨੋ ਕਿਂਸਮੁਦਯੋ ਕਿਂਜਾਤਿਕੋ ਕਿਂਪਭਵੋ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਉਪਧਿ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਉਪਧਿ ਨ ਹੋਤੀ’ਤਿ? ਸੋ ਸਮ੍ਮਸਮਾਨੋ ਏਵਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਉਪਧਿ ਤਣ੍ਹਾਨਿਦਾਨੋ ਤਣ੍ਹਾਸਮੁਦਯੋ ਤਣ੍ਹਾਜਾਤਿਕੋ ਤਣ੍ਹਾਪਭਵੋ, ਤਣ੍ਹਾਯ ਸਤਿ ਉਪਧਿ ਹੋਤਿ, ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਸਤਿ ਉਪਧਿ ਨ ਹੋਤੀ’ਤਿ. ਸੋ ਉਪਧਿਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ ਉਪਧਿਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ ਉਪਧਿਨਿਰੋਧਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ ਯਾ ਚ ਉਪਧਿਨਿਰੋਧਸਾਰੁਪ੍ਪਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤਥਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਅਨੁਧਮ੍ਮਚਾਰੀ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਉਪਧਿਨਿਰੋਧਾਯ.

‘‘ਅਥਾਪਰਂ ਸਮ੍ਮਸਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਸਤਿ ਅਨ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਸਂ – ‘ਤਣ੍ਹਾ ਪਨਾਯਂ ਕਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਕਤ੍ਥ ਨਿਵਿਸਮਾਨਾ ਨਿਵਿਸਤੀ’ਤਿ? ਸੋ ਸਮ੍ਮਸਮਾਨੋ ਏਵਂ ਜਾਨਾਤਿ – ਯਂ ਖੋ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ ਏਤ੍ਥੇਸਾ ਤਣ੍ਹਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਨਿਵਿਸਮਾਨਾ ਨਿਵਿਸਤਿ. ਕਿਞ੍ਚ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ? ਚਕ੍ਖੁਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ, ਸਾਤਰੂਪਂ. ਏਤ੍ਥੇਸਾ ਤਣ੍ਹਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਨਿਵਿਸਮਾਨਾ ਨਿਵਿਸਤਿ. ਸੋਤਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ…ਪੇ… ਘਾਨਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ… ਜਿਵ੍ਹਾ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ… ਕਾਯੋ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ… ਮਨੋ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ ਏਤ੍ਥੇਸਾ ਤਣ੍ਹਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਿਵਿਸਮਾਨਾ ਨਿਵਿਸਤਿ.

‘‘ਯੇ ਹਿ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਯਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ ਤਂ ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖੁਂ ਸੁਖਤੋ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖੁਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖੁਂ ਆਰੋਗ੍ਯਤੋ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖੁਂ ਖੇਮਤੋ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖੁਂ. ਤੇ ਤਣ੍ਹਂ ਵਡ੍ਢੇਸੁਂ. ਯੇ ਤਣ੍ਹਂ ਵਡ੍ਢੇਸੁਂ ਤੇ ਉਪਧਿਂ ਵਡ੍ਢੇਸੁਂ. ਯੇ ਉਪਧਿਂ ਵਡ੍ਢੇਸੁਂ ਤੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਡ੍ਢੇਸੁਂ. ਯੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਡ੍ਢੇਸੁਂ ਤੇ ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਿਂਸੁ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਿਂਸੁ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਾਤਿ ਵਦਾਮਿ.

‘‘ਯੇਪਿ ਹਿ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਯਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ ਤਂ ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ [ਦਕ੍ਖਿਨ੍ਤਿ (ਸੀ.)] ਸੁਖਤੋ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਤੋ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਆਰੋਗ੍ਯਤੋ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਖੇਮਤੋ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਣ੍ਹਂ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਤਣ੍ਹਂ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤੇ ਉਪਧਿਂ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਉਪਧਿਂ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤੇ ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਾਤਿ ਵਦਾਮਿ.

‘‘ਯੇਪਿ ਹਿ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਯਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ ਤਂ ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸੁਖਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਆਰੋਗ੍ਯਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਖੇਮਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਣ੍ਹਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਤਣ੍ਹਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ ਤੇ ਉਪਧਿਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਉਪਧਿਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ ਤੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ ਤੇ ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਾਤਿ ਵਦਾਮਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਪਾਨੀਯਕਂਸੋ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਰਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਸੋ ਚ ਖੋ ਵਿਸੇਨ ਸਂਸਟ੍ਠੋ. ਅਥ ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਘਮ੍ਮਾਭਿਤਤ੍ਤੋ ਘਮ੍ਮਪਰੇਤੋ ਕਿਲਨ੍ਤੋ ਤਸਿਤੋ ਪਿਪਾਸਿਤੋ. ਤਮੇਨਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਅਯਂ ਤੇ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਆਪਾਨੀਯਕਂਸੋ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਰਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ; ਸੋ ਚ ਖੋ ਵਿਸੇਨ ਸਂਸਟ੍ਠੋ. ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਸਿ ਪਿਵ. ਪਿਵਤੋ ਹਿ ਖੋ ਤਂ ਛਾਦੇਸ੍ਸਤਿ ਵਣ੍ਣੇਨਪਿ ਗਨ੍ਧੇਨਪਿ ਰਸੇਨਪਿ, ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਮਰਣਂ ਵਾ ਨਿਗਚ੍ਛਸਿ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਆਪਾਨੀਯਕਂਸਂ ਸਹਸਾ ਅਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਪਿਵੇਯ੍ਯ, ਨਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਸੋ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਮਰਣਂ ਵਾ ਨਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਹਿ ਕੇਚਿ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਯਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ…ਪੇ… ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ…ਪੇ… ਏਤਰਹਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਯਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ ਤਂ ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸੁਖਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਆਰੋਗ੍ਯਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਖੇਮਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਤਣ੍ਹਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਤਣ੍ਹਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ ਤੇ ਉਪਧਿਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਉਪਧਿਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ ਤੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ ਤੇ ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਾਤਿ ਵਦਾਮਿ.

‘‘ਯੇ ਚ ਖੋ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਯਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ ਤਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖੁਂ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖੁਂ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖੁਂ ਰੋਗਤੋ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖੁਂ ਭਯਤੋ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖੁਂ, ਤੇ ਤਣ੍ਹਂ ਪਜਹਿਂਸੁ. ਯੇ ਤਣ੍ਹਂ ਪਜਹਿਂਸੁ ਤੇ ਉਪਧਿਂ ਪਜਹਿਂਸੁ. ਯੇ ਉਪਧਿਂ ਪਜਹਿਂਸੁ ਤੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਜਹਿਂਸੁ. ਯੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਜਹਿਂਸੁ ਤੇ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਿਂਸੁ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਿਂਸੁ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਾਤਿ ਵਦਾਮਿ.

‘‘ਯੇਪਿ ਹਿ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਯਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ ਤਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਰੋਗਤੋ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਭਯਤੋ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਤਣ੍ਹਂ ਪਜਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਤਣ੍ਹਂ ਪਜਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਾਤਿ ਵਦਾਮਿ.

‘‘ਯੇਪਿ ਹਿ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਯਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ ਤਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਰੋਗਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਭਯਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਤਣ੍ਹਂ ਪਜਹਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਤਣ੍ਹਂ ਪਜਹਨ੍ਤਿ ਤੇ ਉਪਧਿਂ ਪਜਹਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਉਪਧਿਂ ਪਜਹਨ੍ਤਿ ਤੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਜਹਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਜਹਨ੍ਤਿ ਤੇ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਾਤਿ ਵਦਾਮਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਪਾਨੀਯਕਂਸੋ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਰਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਸੋ ਚ ਖੋ ਵਿਸੇਨ ਸਂਸਟ੍ਠੋ. ਅਥ ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਘਮ੍ਮਾਭਿਤਤ੍ਤੋ ਘਮ੍ਮਪਰੇਤੋ ਕਿਲਨ੍ਤੋ ਤਸਿਤੋ ਪਿਪਾਸਿਤੋ. ਤਮੇਨਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਅਯਂ ਤੇ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਆਪਾਨੀਯਕਂਸੋ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਰਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੋ ਚ ਖੋ ਵਿਸੇਨ ਸਂਸਟ੍ਠੋ. ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਸਿ ਪਿਵ. ਪਿਵਤੋ ਹਿ ਖੋ ਤਂ ਛਾਦੇਸ੍ਸਤਿ ਵਣ੍ਣੇਨਪਿ ਗਨ੍ਧੇਨਪਿ ਰਸੇਨਪਿ; ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਮਰਣਂ ਵਾ ਨਿਗਚ੍ਛਸਿ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਸਕ੍ਕਾ ਖੋ ਮੇ ਅਯਂ ਸੁਰਾਪਿਪਾਸਿਤਾ [ਸੁਰਾਪਿਪਾਸਾ (?)] ਪਾਨੀਯੇਨ ਵਾ ਵਿਨੇਤੁਂ ਦਧਿਮਣ੍ਡਕੇਨ ਵਾ ਵਿਨੇਤੁਂ ਭਟ੍ਠਲੋਣਿਕਾਯ [ਮਟ੍ਠਲੋਣਿਕਾਯ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਵਾ ਵਿਨੇਤੁਂ ਲੋਣਸੋਵੀਰਕੇਨ ਵਾ ਵਿਨੇਤੁਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵਾਹਂ ਤਂ ਪਿਵੇਯ੍ਯਂ, ਯਂ ਮਮ ਅਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾ’ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਆਪਾਨੀਯਕਂਸਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਨ ਪਿਵੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਸੋ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਨ ਮਰਣਂ ਵਾ ਨਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਹਿ ਕੇਚਿ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਯਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ ਤਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖੁਂ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖੁਂ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖੁਂ ਰੋਗਤੋ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖੁਂ ਭਯਤੋ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖੁਂ, ਤੇ ਤਣ੍ਹਂ ਪਜਹਿਂਸੁ. ਯੇ ਤਣ੍ਹਂ ਪਜਹਿਂਸੁ ਤੇ ਉਪਧਿਂ ਪਜਹਿਂਸੁ. ਯੇ ਉਪਧਿਂ ਪਜਹਿਂਸੁ ਤੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਜਹਿਂਸੁ. ਯੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਜਹਿਂਸੁ ਤੇ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਿਂਸੁ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਿਂਸੁ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਾਤਿ ਵਦਾਮਿ.

‘‘ਯੇਪਿ ਹਿ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ…ਪੇ… ਏਤਰਹਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਯਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ ਤਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਰੋਗਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਭਯਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਤਣ੍ਹਂ ਪਜਹਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਤਣ੍ਹਂ ਪਜਹਨ੍ਤਿ ਤੇ ਉਪਧਿਂ ਪਜਹਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਉਪਧਿਂ ਪਜਹਨ੍ਤਿ ਤੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਜਹਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਜਹਨ੍ਤਿ ਤੇ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਾਤਿ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.