੯. ਅਰਿਯਸਾਵਕਸੁਤ੍ਤਂ
੪੯. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਕਿਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਸੁਪ੍ਪਾਦਾ ਕਿਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ? (ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ,) [( ) ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਪਾਠਾ ਕੇਸੁਚਿ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸੀ. ਪੀ. ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਤਥਾ ਸਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤਟੀਕਾਯ ਸਮੇਤਿ] ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਨਾਮਰੂਪਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਵੇਦਨਾ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਉਪਾਦਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਭਵੋ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਜਾਤਿ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਹੋਤੀ’’’ਤਿ?
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਞਾਣਮੇਵੇਤ੍ਥ ਹੋਤਿ – ‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਇਦਂ ਹੋਤਿ, ਇਮਸ੍ਸੁਪ੍ਪਾਦਾ ਇਦਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. (ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ; ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਸਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ;) [( ) ਏਤ੍ਥਕੇਸੁ ਪਾਠਾ ਕੇਸੁਚਿ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸੀ. ਪੀ. ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਤਥਾ ਸਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤਟੀਕਾਯ ਸਮੇਤਿ] ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਸਤਿ ਨਾਮਰੂਪਂ ਹੋਤਿ; ਨਾਮਰੂਪੇ ਸਤਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਹੋਤਿ; ਸਲ਼ਾਯਤਨੇ ਸਤਿ ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ; ਫਸ੍ਸੇ ਸਤਿ ਵੇਦਨਾ ਹੋਤਿ; ਵੇਦਨਾਯ ਸਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਹੋਤਿ; ਤਣ੍ਹਾਯ ਸਤਿ ਉਪਾਦਾਨਂ ਹੋਤਿ; ਉਪਾਦਾਨੇ ਸਤਿ ਭਵੋ ਹੋਤਿ; ਭਵੇ ਸਤਿ ਜਾਤਿ ਹੋਤਿ; ਜਾਤਿਯਾ ਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਹੋਤੀ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਏਵਮਯਂ ਲੋਕੋ ਸਮੁਦਯਤੀ’’’ਤਿ.
‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਕਿਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਕਿਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ? (ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨ ਹੋਤਿ,) [( ) ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਪਾਠਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਤਥੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਾ] ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਨਾਮਰੂਪਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਫਸ੍ਸੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਵੇਦਨਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਉਪਾਦਾਨਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਭਵੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਜਾਤਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਨ ਹੋਤੀ’’’ਤਿ?
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਞਾਣਮੇਵੇਤ੍ਥ ਹੋਤਿ – ‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਇਦਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਇਦਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. (ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਅਸਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ; ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਅਸਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨ ਹੋਤਿ;) [( ) ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਪਾਠਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਤਥੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਾ] ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਅਸਤਿ ਨਾਮਰੂਪਂ ਨ ਹੋਤਿ; ਨਾਮਰੂਪੇ ਅਸਤਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਨ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਭਵੋ ਨ ਹੋਤਿ… ਜਾਤਿ ਨ ਹੋਤਿ… ਜਾਤਿਯਾ ਅਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਨ ਹੋਤੀ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਏਵਮਯਂ ਲੋਕੋ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’’ਤਿ.
‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਏਵਂ ਲੋਕਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਞ੍ਚ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਇਤਿਪਿ…ਪੇ… ਅਮਤਦ੍ਵਾਰਂ ਆਹਚ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਇਤਿਪੀ’’ਤਿ. ਨਵਮਂ.