੧੦. ਦੁਤਿਯਅਰਿਯਸਾਵਕਸੁਤ੍ਤਂ
੫੦. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਕਿਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਸੁਪ੍ਪਾਦਾ ਕਿਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ? ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਨਾਮਰੂਪਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਵੇਦਨਾ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਉਪਾਦਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਭਵੋ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਜਾਤਿ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਹੋਤੀ’’’ਤਿ?
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਞਾਣਮੇਵੇਤ੍ਥ ਹੋਤਿ – ‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਇਦਂ ਹੋਤਿ, ਇਮਸ੍ਸੁਪ੍ਪਾਦਾ ਇਦਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ; ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਸਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ; ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਸਤਿ ਨਾਮਰੂਪਂ ਹੋਤਿ; ਨਾਮਰੂਪੇ ਸਤਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਹੋਤਿ; ਸਲ਼ਾਯਤਨੇ ਸਤਿ ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ; ਫਸ੍ਸੇ ਸਤਿ ਵੇਦਨਾ ਹੋਤਿ; ਵੇਦਨਾਯ ਸਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਹੋਤਿ; ਤਣ੍ਹਾਯ ਸਤਿ ਉਪਾਦਾਨਂ ਹੋਤਿ; ਉਪਾਦਾਨੇ ਸਤਿ ਭਵੋ ਹੋਤਿ; ਭਵੇ ਸਤਿ ਜਾਤਿ ਹੋਤਿ; ਜਾਤਿਯਾ ਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਹੋਤੀ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਏਵਮਯਂ ਲੋਕੋ ਸਮੁਦਯਤੀ’’’ਤਿ.
‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਕਿਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਕਿਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ? ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਨਾਮਰੂਪਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਫਸ੍ਸੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਵੇਦਨਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਨ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਉਪਾਦਾਨਂ… ਭਵੋ… ਜਾਤਿ… ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਨ ਹੋਤੀ’’’ਤਿ?
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਞਾਣਮੇਵੇਤ੍ਥ ਹੋਤਿ – ‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਇਦਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਾ ਇਦਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਅਸਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ; ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਅਸਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨ ਹੋਤਿ; ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਅਸਤਿ ਨਾਮਰੂਪਂ ਨ ਹੋਤਿ; ਨਾਮਰੂਪੇ ਅਸਤਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਨ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਜਾਤਿਯਾ ਅਸਤਿ ਜਰਾਮਰਣਂ ਨ ਹੋਤੀ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਏਵਮਯਂ ਲੋਕੋ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’’ਤਿ.
‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਏਵਂ ਲੋਕਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਞ੍ਚ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਇਤਿਪਿ, ਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਇਤਿਪਿ, ਆਗਤੋ ਇਮਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਇਤਿਪਿ, ਪਸ੍ਸਤਿ ਇਮਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਇਤਿਪਿ, ਸੇਕ੍ਖੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਇਤਿਪਿ, ਸੇਕ੍ਖਾਯ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਇਤਿਪਿ, ਧਮ੍ਮਸੋਤਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਇਤਿਪਿ, ਅਰਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞੋ ਇਤਿਪਿ, ਅਮਤਦ੍ਵਾਰਂ ਆਹਚ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਇਤਿਪੀ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ.
ਗਹਪਤਿਵਗ੍ਗੋ ਪਞ੍ਚਮੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਦ੍ਵੇ ਪਞ੍ਚਵੇਰਭਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਲੋਕੋ ਚ ਞਾਤਿਕਂ;
ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਜਾਣੁਸ੍ਸੋਣਿ ਚ, ਲੋਕਾਯਤਿਕੇਨ ਅਟ੍ਠਮਂ;
ਦ੍ਵੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਵਗ੍ਗੋ ਤੇਨ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ.