੯. ਵਨਸਂਯੁਤ੍ਤਂ

੧. ਵਿਵੇਕਸੁਤ੍ਤਂ

੨੨੧. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਗਤੋ ਪਾਪਕੇ ਅਕੁਸਲੇ ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਿ ਗੇਹਨਿਸ੍ਸਿਤੇ. ਅਥ ਖੋ ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਕਾ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਂਵੇਜੇਤੁਕਾਮਾ ਯੇਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਾਥਾਹਿ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਵਿਵੇਕਕਾਮੋਸਿ ਵਨਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ,

ਅਥ ਤੇ ਮਨੋ ਨਿਚ੍ਛਰਤੀ ਬਹਿਦ੍ਧਾ;

ਜਨੋ ਜਨਸ੍ਮਿਂ ਵਿਨਯਸ੍ਸੁ ਛਨ੍ਦਂ,

ਤਤੋ ਸੁਖੀ ਹੋਹਿਸਿ ਵੀਤਰਾਗੋ.

‘‘ਅਰਤਿਂ ਪਜਹਾਸਿ ਸਤੋ, ਭਵਾਸਿ ਸਤਂ ਤਂ ਸਾਰਯਾਮਸੇ;

ਪਾਤਾਲਰਜੋ ਹਿ ਦੁਤ੍ਤਰੋ, ਮਾ ਤਂ ਕਾਮਰਜੋ ਅਵਾਹਰਿ.

‘‘ਸਕੁਣੋ ਯਥਾ ਪਂਸੁਕੁਨ੍ਥਿਤੋ [ਪਂਸੁਕੁਣ੍ਠਿਤੋ (ਕ.), ਪਂਸੁਕੁਣ੍ਡਿਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)], ਵਿਧੁਨਂ ਪਾਤਯਤਿ ਸਿਤਂ ਰਜਂ;

ਏਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਧਾਨਵਾ ਸਤਿਮਾ, ਵਿਧੁਨਂ ਪਾਤਯਤਿ ਸਿਤਂ ਰਜ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਸਂਵੇਜਿਤੋ ਸਂਵੇਗਮਾਪਾਦੀਤਿ.

੨. ਉਪਟ੍ਠਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

੨੨੨. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਗਤੋ ਸੁਪਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਕਾ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਂਵੇਜੇਤੁਕਾਮਾ ਯੇਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਾਥਾਹਿ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਉਟ੍ਠੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਿਂ ਸੇਸਿ, ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ ਸੁਪਿਤੇਨ [ਸੁਪਿਨੇਨ (ਸੀ.)] ਤੇ;

ਆਤੁਰਸ੍ਸ ਹਿ ਕਾ ਨਿਦ੍ਦਾ, ਸਲ੍ਲਵਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਰੁਪ੍ਪਤੋ.

‘‘ਯਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ [ਯਾਯ ਸਦ੍ਧਾਪਬ੍ਬਜਿਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਅਗਾਰਸ੍ਮਾਨਗਾਰਿਯਂ;

ਤਮੇਵ ਸਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰੂਹੇਹਿ, ਮਾ ਨਿਦ੍ਦਾਯ ਵਸਂ ਗਮੀ’’ਤਿ.

‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਅਦ੍ਧੁਵਾ ਕਾਮਾ, ਯੇਸੁ ਮਨ੍ਦੋਵ ਮੁਚ੍ਛਿਤੋ;

ਬਦ੍ਧੇਸੁ [ਖਨ੍ਧੇਸੁ (ਸੀ.)] ਮੁਤ੍ਤਂ ਅਸਿਤਂ, ਕਸ੍ਮਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ਤਪੇ.

‘‘ਛਨ੍ਦਰਾਗਸ੍ਸ ਵਿਨਯਾ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ;

ਤਂ ਞਾਣਂ ਪਰਮੋਦਾਨਂ [ਪਰਿਯੋਦਾਤਂ (ਸੀ. ਪੀ.), ਪਰਮੋਦਾਤਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਪਰਮਵੋਦਾਨਂ (ਸੀ. ਅਟ੍ਠ.)], ਕਸ੍ਮਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ਤਪੇ.

‘‘ਛੇਤ੍ਵਾ [ਭੇਤ੍ਵਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਵਿਜ੍ਜਾਯ, ਆਸਵਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ;

ਅਸੋਕਂ ਅਨੁਪਾਯਾਸਂ, ਕਸ੍ਮਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ਤਪੇ.

‘‘ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਂ ਪਹਿਤਤ੍ਤਂ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਦਲ਼੍ਹਪਰਕ੍ਕਮਂ;

ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਭਿਕਙ੍ਖਨ੍ਤਂ, ਕਸ੍ਮਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ਤਪੇ’’ਤਿ.

੩. ਕਸ੍ਸਪਗੋਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ

੨੨੩. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਕਸ੍ਸਪਗੋਤ੍ਤੋ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਕਸ੍ਸਪਗੋਤ੍ਤੋ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਗਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਛੇਤਂ ਓਵਦਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਕਸ੍ਸਪਗੋਤ੍ਤਂ ਸਂਵੇਜੇਤੁਕਾਮਾ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਕਸ੍ਸਪਗੋਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਕਸ੍ਸਪਗੋਤ੍ਤਂ ਗਾਥਾਹਿ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਗਿਰਿਦੁਗ੍ਗਚਰਂ ਛੇਤਂ, ਅਪ੍ਪਪਞ੍ਞਂ ਅਚੇਤਸਂ;

ਅਕਾਲੇ ਓਵਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਮਨ੍ਦੋਵ ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ.

‘‘ਸੁਣਾਤਿ ਨ ਵਿਜਾਨਾਤਿ, ਆਲੋਕੇਤਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ;

ਧਮ੍ਮਸ੍ਮਿਂ ਭਞ੍ਞਮਾਨਸ੍ਮਿਂ, ਅਤ੍ਥਂ ਬਾਲੋ ਨ ਬੁਜ੍ਝਤਿ.

‘‘ਸਚੇਪਿ ਦਸ ਪਜ੍ਜੋਤੇ, ਧਾਰਯਿਸ੍ਸਸਿ ਕਸ੍ਸਪ;

ਨੇਵ ਦਕ੍ਖਤਿ ਰੂਪਾਨਿ, ਚਕ੍ਖੁ ਹਿਸ੍ਸ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਕਸ੍ਸਪਗੋਤ੍ਤੋ ਤਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਸਂਵੇਜਿਤੋ ਸਂਵੇਗਮਾਪਾਦੀਤਿ.

੪. ਸਮ੍ਬਹੁਲਸੁਤ੍ਤਂ

੨੨੪. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠਾ [ਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਤੇਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀ ਪਰਿਦੇਵਮਾਨਾ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਅਰਤਿ ਵਿਯ ਮੇਜ੍ਜ ਖਾਯਤਿ,

ਬਹੁਕੇ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਵਿਵਿਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ;

ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਕਥਾ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ,

ਕੋਮੇ ਗੋਤਮਸਾਵਕਾ ਗਤਾ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਦੇਵਤਾ ਤਂ ਦੇਵਤਂ ਗਾਥਾਯ ਪਚ੍ਚਭਾਸਿ –

‘‘ਮਾਗਧਂ ਗਤਾ ਕੋਸਲਂ ਗਤਾ, ਏਕਚ੍ਚਿਯਾ ਪਨ ਵਜ੍ਜਿਭੂਮਿਯਾ;

ਮਗਾ ਵਿਯ ਅਸਙ੍ਗਚਾਰਿਨੋ, ਅਨਿਕੇਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ.

੫. ਆਨਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਂ

੨੨੫. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਅਤਿਵੇਲਂ ਗਿਹਿਸਞ੍ਞਤ੍ਤਿਬਹੁਲੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਕਾ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਸਂਵੇਜੇਤੁਕਾਮਾ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਗਹਨਂ ਪਸਕ੍ਕਿਯ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਹਦਯਸ੍ਮਿਂ ਓਪਿਯ;

ਝਾ ਗੋਤਮ ਮਾ ਪਮਾਦੋ [ਮਾ ਚ ਪਮਾਦੋ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਕਿਂ ਤੇ ਬਿਲ਼ਿਬਿਲ਼ਿਕਾ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਤਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਸਂਵੇਜਿਤੋ ਸਂਵੇਗਮਾਪਾਦੀਤਿ.

੬. ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਸੁਤ੍ਤਂ

੨੨੬. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਤਾਵਤਿਂਸਕਾਯਿਕਾ ਦੇਵਤਾ ਜਾਲਿਨੀ ਨਾਮ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਣਿਧੇਹਿ, ਯਤ੍ਥ ਤੇ ਵੁਸਿਤਂ ਪੁਰੇ;

ਤਾਵਤਿਂਸੇਸੁ ਦੇਵੇਸੁ, ਸਬ੍ਬਕਾਮਸਮਿਦ੍ਧਿਸੁ;

ਪੁਰਕ੍ਖਤੋ ਪਰਿਵੁਤੋ, ਦੇਵਕਞ੍ਞਾਹਿ ਸੋਭਸੀ’’ਤਿ.

‘‘ਦੁਗ੍ਗਤਾ ਦੇਵਕਞ੍ਞਾਯੋ, ਸਕ੍ਕਾਯਸ੍ਮਿਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ;

ਤੇ ਚਾਪਿ ਦੁਗ੍ਗਤਾ ਸਤ੍ਤਾ, ਦੇਵਕਞ੍ਞਾਹਿ ਪਤ੍ਥਿਤਾ’’ਤਿ.

‘‘ਨ ਤੇ ਸੁਖਂ ਪਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨਨ੍ਦਨਂ;

ਆਵਾਸਂ ਨਰਦੇਵਾਨਂ, ਤਿਦਸਾਨਂ ਯਸਸ੍ਸਿਨ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਨ ਤ੍ਵਂ ਬਾਲੇ ਵਿਜਾਨਾਸਿ, ਯਥਾ ਅਰਹਤਂ ਵਚੋ;

ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਧਮ੍ਮਿਨੋ;

ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵੂਪਸਮੋ ਸੁਖੋ.

‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਾਵਾਸੋ, ਦੇਵਕਾਯਸ੍ਮਿ ਜਾਲਿਨਿ;

ਵਿਕ੍ਖੀਣੋ ਜਾਤਿਸਂਸਾਰੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ’’ਤਿ.

੭. ਨਾਗਦਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ

੨੨੭. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਨਾਗਦਤ੍ਤੋ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਨਾਗਦਤ੍ਤੋ ਅਤਿਕਾਲੇਨ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਤਿ, ਅਤਿਦਿਵਾ ਪਟਿਕ੍ਕਮਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਨਾਗਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਕਾ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਨਾਗਦਤ੍ਤਂ ਸਂਵੇਜੇਤੁਕਾਮਾ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਨਾਗਦਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਨਾਗਦਤ੍ਤਂ ਗਾਥਾਹਿ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਕਾਲੇ ਪਵਿਸ ਨਾਗਦਤ੍ਤ, ਦਿਵਾ ਚ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤਿਵੇਲਚਾਰੀ;

ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਗਹਟ੍ਠੇਹਿ, ਸਮਾਨਸੁਖਦੁਕ੍ਖੋ.

‘‘ਭਾਯਾਮਿ ਨਾਗਦਤ੍ਤਂ ਸੁਪ੍ਪਗਬ੍ਭਂ, ਕੁਲੇਸੁ ਵਿਨਿਬਦ੍ਧਂ;

ਮਾ ਹੇਵ ਮਚ੍ਚੁਰਞ੍ਞੋ ਬਲਵਤੋ, ਅਨ੍ਤਕਸ੍ਸ ਵਸਂ ਉਪੇਸੀ’’ਤਿ [ਵਸਮੇਯ੍ਯਾਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.), ਵਸਮੇਸੀਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)].

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਨਾਗਦਤ੍ਤੋ ਤਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਸਂਵੇਜਿਤੋ ਸਂਵੇਗਮਾਪਾਦੀਤਿ.

੮. ਕੁਲਘਰਣੀਸੁਤ੍ਤਂ

੨੨੮. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲੇ ਅਤਿਵੇਲਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਲ਼੍ਹਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਕਾ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਂਵੇਜੇਤੁਕਾਮਾ ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲੇ ਕੁਲਘਰਣੀ, ਤਸ੍ਸਾ ਵਣ੍ਣਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਨਦੀਤੀਰੇਸੁ ਸਣ੍ਠਾਨੇ, ਸਭਾਸੁ ਰਥਿਯਾਸੁ ਚ;

ਜਨਾ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਮਞ੍ਚ ਤਞ੍ਚ [ਤ੍ਵਞ੍ਚ (ਕ.)] ਕਿਮਨ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਬਹੂਹਿ ਸਦ੍ਦਾ ਪਚ੍ਚੂਹਾ, ਖਮਿਤਬ੍ਬਾ ਤਪਸ੍ਸਿਨਾ;

ਨ ਤੇਨ ਮਙ੍ਕੁ ਹੋਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਯੋ ਚ ਸਦ੍ਦਪਰਿਤ੍ਤਾਸੀ, ਵਨੇ ਵਾਤਮਿਗੋ ਯਥਾ;

ਲਹੁਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਤਂ ਆਹੁ, ਨਾਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੇ ਵਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੯. ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ

੨੨੯. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕੋ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਚਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵੇਸਾਲਿਯਾ ਤੂਰਿਯ-ਤਾਲ਼ਿਤ-ਵਾਦਿਤ-ਨਿਗ੍ਘੋਸਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਦੇਵਮਾਨੋ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਏਕਕਾ ਮਯਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਰਾਮ,

ਅਪਵਿਦ੍ਧਂਵ [ਅਪਵਿਟ੍ਠਂਵ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਵਨਸ੍ਮਿਂ ਦਾਰੁਕਂ;

ਏਤਾਦਿਸਿਕਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ,

ਕੋ ਸੁ ਨਾਮਮ੍ਹੇਹਿ [ਨਾਮ ਅਮ੍ਹੇਹਿ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਾਪਿਯੋ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਕਾ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਂਵੇਜੇਤੁਕਾਮਾ ਯੇਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਏਕਕੋਵ ਤ੍ਵਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਰਸਿ, ਅਪਵਿਦ੍ਧਂਵ ਵਨਸ੍ਮਿਂ ਦਾਰੁਕਂ;

ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਬਹੁਕਾ ਪਿਹਯਨ੍ਤਿ, ਨੇਰਯਿਕਾ ਵਿਯ ਸਗ੍ਗਗਾਮਿਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਸਂਵੇਜਿਤੋ ਸਂਵੇਗਮਾਪਾਦੀਤਿ.

੧੦. ਸਜ੍ਝਾਯਸੁਤ੍ਤਂ

੨੩੦. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਂ ਸੁਦਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਤਿਵੇਲਂ ਸਜ੍ਝਾਯਬਹੁਲੋ ਵਿਹਰਤਿ ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਸਙ੍ਕਸਾਯਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਧਮ੍ਮਂ ਅਸੁਣਨ੍ਤੀ ਯੇਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਤੁਵਂ ਧਮ੍ਮਪਦਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਨਾਧੀਯਸਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਂਵਸਨ੍ਤੋ;

ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਧਮ੍ਮਂ ਲਭਤਿਪ੍ਪਸਾਦਂ, ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਲਭਤਿਪ੍ਪਸਂਸ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਹੁ ਪੁਰੇ ਧਮ੍ਮਪਦੇਸੁ ਛਨ੍ਦੋ, ਯਾਵ ਵਿਰਾਗੇਨ ਸਮਾਗਮਿਮ੍ਹ;

ਯਤੋ ਵਿਰਾਗੇਨ ਸਮਾਗਮਿਮ੍ਹ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦਿਟ੍ਠਂਵ ਸੁਤਂ ਮੁਤਂ ਵਾ;

ਅਞ੍ਞਾਯ ਨਿਕ੍ਖੇਪਨਮਾਹੁ ਸਨ੍ਤੋ’’ਤਿ.

੧੧. ਅਕੁਸਲਵਿਤਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤਂ

੨੩੧. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਗਤੋ ਪਾਪਕੇ ਅਕੁਸਲੇ ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਂ, ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕਂ, ਵਿਹਿਂਸਾਵਿਤਕ੍ਕਂ. ਅਥ ਖੋ ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਕਾ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਂਵੇਜੇਤੁਕਾਮਾ ਯੇਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਾਥਾਹਿ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ, ਸੋ ਵਿਤਕ੍ਕੇਹਿ ਖਜ੍ਜਸਿ;

ਅਯੋਨਿਸੋ [ਅਯੋਨਿਂ (ਪੀ. ਕ.)] ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜ, ਯੋਨਿਸੋ ਅਨੁਚਿਨ੍ਤਯ.

‘‘ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਧਮ੍ਮਮਾਰਬ੍ਭ, ਸਙ੍ਘਂ ਸੀਲਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ;

ਅਧਿਗਚ੍ਛਸਿ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ, ਪੀਤਿਸੁਖਮਸਂਸਯਂ;

ਤਤੋ ਪਾਮੋਜ੍ਜਬਹੁਲੋ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਸਂਵੇਜਿਤੋ ਸਂਵੇਗਮਾਪਾਦੀਤਿ.

੧੨. ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੨੩੨. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਅਥ ਖੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਯੇਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਠਿਤੇ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕੇ ਕਾਲੇ, ਸਨ੍ਨਿਸੀਵੇਸੁ [ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਸੁ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਪਕ੍ਖਿਸੁ;

ਸਣਤੇਵ ਬ੍ਰਹਾਰਞ੍ਞਂ, ਤਂ ਭਯਂ ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ.

‘‘ਠਿਤੇ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕੇ ਕਾਲੇ, ਸਨ੍ਨਿਸੀਵੇਸੁ ਪਕ੍ਖਿਸੁ;

ਸਣਤੇਵ ਬ੍ਰਹਾਰਞ੍ਞਂ, ਸਾ ਰਤਿ ਪਟਿਭਾਤਿ ਮ’’ਨ੍ਤਿ.

੧੩. ਪਾਕਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸੁਤ੍ਤਂ

੨੩੩. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਉਦ੍ਧਤਾ ਉਨ੍ਨਲ਼ਾ ਚਪਲਾ ਮੁਖਰਾ ਵਿਕਿਣ੍ਣਵਾਚਾ ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿਨੋ ਅਸਮ੍ਪਜਾਨਾ ਅਸਮਾਹਿਤਾ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਪਾਕਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ. ਅਥ ਖੋ ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਕਾ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਂਵੇਜੇਤੁਕਾਮਾ ਯੇਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਾਥਾਹਿ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਸੁਖਜੀਵਿਨੋ ਪੁਰੇ ਆਸੁਂ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਗੋਤਮਸਾਵਕਾ;

ਅਨਿਚ੍ਛਾ ਪਿਣ੍ਡਮੇਸਨਾ, ਅਨਿਚ੍ਛਾ ਸਯਨਾਸਨਂ;

ਲੋਕੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤਂ ਞਤ੍ਵਾ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਅਕਂਸੁ ਤੇ.

‘‘ਦੁਪ੍ਪੋਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ, ਗਾਮੇ ਗਾਮਣਿਕਾ ਵਿਯ;

ਭੁਤ੍ਵਾ ਭੁਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਪਰਾਗਾਰੇਸੁ ਮੁਚ੍ਛਿਤਾ.

‘‘ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਵਦਾਮਹਂ;

ਅਪਵਿਦ੍ਧਾ [ਅਪਵਿਟ੍ਠਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਅਨਾਥਾ ਤੇ, ਯਥਾ ਪੇਤਾ ਤਥੇਵ ਤੇ.

‘‘ਯੇ ਖੋ ਪਮਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਮੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਾਸਿਤਂ;

ਯੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਨਮੋ ਤੇਸਂ ਕਰੋਮਹ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਸਂਵੇਜਿਤਾ ਸਂਵੇਗਮਾਪਾਦੁਨ੍ਤਿ.

੧੪. ਗਨ੍ਧਤ੍ਥੇਨਸੁਤ੍ਤਂ

੨੩੪. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਓਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਪਦੁਮਂ ਉਪਸਿਙ੍ਘਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਕਾ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਂਵੇਜੇਤੁਕਾਮਾ ਯੇਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਯਮੇਤਂ ਵਾਰਿਜਂ ਪੁਪ੍ਫਂ, ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਉਪਸਿਙ੍ਘਸਿ;

ਏਕਙ੍ਗਮੇਤਂ ਥੇਯ੍ਯਾਨਂ, ਗਨ੍ਧਤ੍ਥੇਨੋਸਿ ਮਾਰਿਸਾ’’ਤਿ.

‘‘ਨ ਹਰਾਮਿ ਨ ਭਞ੍ਜਾਮਿ, ਆਰਾ ਸਿਙ੍ਘਾਮਿ ਵਾਰਿਜਂ;

ਅਥ ਕੇਨ ਨੁ ਵਣ੍ਣੇਨ, ਗਨ੍ਧਤ੍ਥੇਨੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

‘‘ਯ੍ਵਾਯਂ ਭਿਸਾਨਿ ਖਨਤਿ, ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਨਿ ਭਞ੍ਜਤਿ;

ਏਵਂ ਆਕਿਣ੍ਣਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਕਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਨ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਆਕਿਣ੍ਣਲੁਦ੍ਦੋ ਪੁਰਿਸੋ, ਧਾਤਿਚੇਲਂਵ ਮਕ੍ਖਿਤੋ;

ਤਸ੍ਮਿਂ ਮੇ ਵਚਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤ੍ਵਞ੍ਚਾਰਹਾਮਿ ਵਤ੍ਤਵੇ.

‘‘ਅਨਙ੍ਗਣਸ੍ਸ ਪੋਸਸ੍ਸ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਸੁਚਿਗਵੇਸਿਨੋ;

ਵਾਲਗ੍ਗਮਤ੍ਤਂ ਪਾਪਸ੍ਸ, ਅਬ੍ਭਾਮਤ੍ਤਂਵ ਖਾਯਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਮਂ ਯਕ੍ਖ ਜਾਨਾਸਿ, ਅਥੋ ਮੇ ਅਨੁਕਮ੍ਪਸਿ;

ਪੁਨਪਿ ਯਕ੍ਖ ਵਜ੍ਜਾਸਿ, ਯਦਾ ਪਸ੍ਸਸਿ ਏਦਿਸ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਨੇਵ ਤਂ ਉਪਜੀਵਾਮ, ਨਪਿ ਤੇ ਭਤਕਾਮ੍ਹਸੇ;

ਤ੍ਵਮੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਯੇਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸੁਗ੍ਗਤਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਸਂਵੇਜਿਤੋ ਸਂਵੇਗਮਾਪਾਦੀਤਿ.

ਵਨਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸਮਤ੍ਤਂ.