੧੦. ਯਕ੍ਖਸਂਯੁਤ੍ਤਂ

੧. ਇਨ੍ਦਕਸੁਤ੍ਤਂ

੨੩੫. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਇਨ੍ਦਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ, ਇਨ੍ਦਕਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਵਨੇ. ਅਥ ਖੋ ਇਨ੍ਦਕੋ ਯਕ੍ਖੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਰੂਪਂ ਨ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾ, ਕਥਂ ਨ੍ਵਯਂ ਵਿਨ੍ਦਤਿਮਂ ਸਰੀਰਂ;

ਕੁਤਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠੀਯਕਪਿਣ੍ਡਮੇਤਿ, ਕਥਂ ਨ੍ਵਯਂ ਸਜ੍ਜਤਿ ਗਬ੍ਭਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪਠਮਂ ਕਲਲਂ ਹੋਤਿ, ਕਲਲਾ ਹੋਤਿ ਅਬ੍ਬੁਦਂ;

ਅਬ੍ਬੁਦਾ ਜਾਯਤੇ ਪੇਸਿ, ਪੇਸਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀ ਘਨੋ;

ਘਨਾ ਪਸਾਖਾ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਕੇਸਾ ਲੋਮਾ ਨਖਾਪਿ ਚ.

‘‘ਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ਭੁਞ੍ਜਤੀ ਮਾਤਾ, ਅਨ੍ਨਂ ਪਾਨਞ੍ਚ ਭੋਜਨਂ;

ਤੇਨ ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਯਾਪੇਤਿ, ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਗਤੋ ਨਰੋ’’ਤਿ.

੨. ਸਕ੍ਕਨਾਮਸੁਤ੍ਤਂ

੨੩੬. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ. ਅਥ ਖੋ ਸਕ੍ਕਨਾਮਕੋ ਯਕ੍ਖੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਸਬ੍ਬਗਨ੍ਥਪ੍ਪਹੀਨਸ੍ਸ, ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਸਤੋ;

ਸਮਣਸ੍ਸ ਨ ਤਂ ਸਾਧੁ, ਯਦਞ੍ਞਮਨੁਸਾਸਸੀ’’ਤਿ [ਯਦਞ੍ਞਮਨੁਸਾਸਤੀਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)].

‘‘ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਵਣ੍ਣੇਨ, ਸਂਵਾਸੋ ਸਕ੍ਕ ਜਾਯਤਿ;

ਨ ਤਂ ਅਰਹਤਿ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ, ਮਨਸਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਤੁਂ.

‘‘ਮਨਸਾ ਚੇ ਪਸਨ੍ਨੇਨ, ਯਦਞ੍ਞਮਨੁਸਾਸਤਿ;

ਨ ਤੇਨ ਹੋਤਿ ਸਂਯੁਤ੍ਤੋ, ਯਾਨੁਕਮ੍ਪਾ [ਸਾਨੁਕਮ੍ਪਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਅਨੁਦ੍ਦਯਾ’’ਤਿ.

੩. ਸੂਚਿਲੋਮਸੁਤ੍ਤਂ

੨੩੭. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਗਯਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਟਙ੍ਕਿਤਮਞ੍ਚੇ ਸੂਚਿਲੋਮਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਵਨੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਖਰੋ ਚ ਯਕ੍ਖੋ ਸੂਚਿਲੋਮੋ ਚ ਯਕ੍ਖੋ ਭਗਵਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਖਰੋ ਯਕ੍ਖੋ ਸੂਚਿਲੋਮਂ ਯਕ੍ਖਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਸੋ ਸਮਣੋ’’ਤਿ! ‘‘ਨੇਸੋ ਸਮਣੋ, ਸਮਣਕੋ ਏਸੋ’’. ‘‘ਯਾਵ ਜਾਨਾਮਿ ਯਦਿ ਵਾ ਸੋ ਸਮਣੋ ਯਦਿ ਵਾ ਪਨ ਸੋ ਸਮਣਕੋ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਸੂਚਿਲੋਮੋ ਯਕ੍ਖੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਕਾਯਂ ਉਪਨਾਮੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਕਾਯਂ ਅਪਨਾਮੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੂਚਿਲੋਮੋ ਯਕ੍ਖੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਭਾਯਸਿ ਮਂ ਸਮਣਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਾਯਾਮਿ; ਅਪਿ ਚ ਤੇ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਪਾਪਕੋ’’ਤਿ. ‘‘ਪਞ੍ਹਂ ਤਂ, ਸਮਣ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਸਚੇ ਮੇ ਨ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਸਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਤੇ ਖਿਪਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਹਦਯਂ ਵਾ ਤੇ ਫਾਲੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਾਦੇਸੁ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਰਗਙ੍ਗਾਯ [ਪਾਰਂ ਗਙ੍ਗਾਯ (ਕ.)] ਖਿਪਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਸਮਾਰਕੇ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੇ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪਜਾਯ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਯ, ਯੋ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਖਿਪੇਯ੍ਯ ਹਦਯਂ ਵਾ ਫਾਲੇਯ੍ਯ ਪਾਦੇਸੁ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਰਗਙ੍ਗਾਯ ਖਿਪੇਯ੍ਯ; ਅਪਿ ਚ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪੁਚ੍ਛ ਯਦਾ ਕਙ੍ਖਸੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੂਚਿਲੋਮੋ ਯਕ੍ਖੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ – ( ) [(ਅਥ ਖੋ ਸੂਚਿਲੋਮੋ ਯਕ੍ਖੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ.) (ਸੀ.)]

‘‘ਰਾਗੋ ਚ ਦੋਸੋ ਚ ਕੁਤੋਨਿਦਾਨਾ,

ਅਰਤੀ ਰਤੀ ਲੋਮਹਂਸੋ ਕੁਤੋਜਾ;

ਕੁਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਯ ਮਨੋਵਿਤਕ੍ਕਾ,

ਕੁਮਾਰਕਾ ਧਙ੍ਕਮਿਵੋਸ੍ਸਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਰਾਗੋ ਚ ਦੋਸੋ ਚ ਇਤੋਨਿਦਾਨਾ,

ਅਰਤੀ ਰਤੀ ਲੋਮਹਂਸੋ ਇਤੋਜਾ;

ਇਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਯ ਮਨੋਵਿਤਕ੍ਕਾ,

ਕੁਮਾਰਕਾ ਧਙ੍ਕਮਿਵੋਸ੍ਸਜਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸ੍ਨੇਹਜਾ ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਭੂਤਾ, ਨਿਗ੍ਰੋਧਸ੍ਸੇਵ ਖਨ੍ਧਜਾ;

ਪੁਥੂ ਵਿਸਤ੍ਤਾ ਕਾਮੇਸੁ, ਮਾਲੁਵਾਵ ਵਿਤਤਾ [ਵਿਤ੍ਥਤਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਵਨੇ.

‘‘ਯੇ ਨਂ ਪਜਾਨਨ੍ਤਿ ਯਤੋਨਿਦਾਨਂ,

ਤੇ ਨਂ ਵਿਨੋਦੇਨ੍ਤਿ ਸੁਣੋਹਿ ਯਕ੍ਖ;

ਤੇ ਦੁਤ੍ਤਰਂ ਓਘਮਿਮਂ ਤਰਨ੍ਤਿ,

ਅਤਿਣ੍ਣਪੁਬ੍ਬਂ ਅਪੁਨਬ੍ਭਵਾਯਾ’’ਤਿ.

੪. ਮਣਿਭਦ੍ਦਸੁਤ੍ਤਂ

੨੩੮. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਮਗਧੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਮਣਿਮਾਲਿਕੇ ਚੇਤਿਯੇ ਮਣਿਭਦ੍ਦਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਵਨੇ. ਅਥ ਖੋ ਮਣਿਭਦ੍ਦੋ ਯਕ੍ਖੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਸਤੀਮਤੋ ਸਦਾ ਭਦ੍ਦਂ, ਸਤਿਮਾ ਸੁਖਮੇਧਤਿ;

ਸਤੀਮਤੋ ਸੁਵੇ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਵੇਰਾ ਚ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਸਤੀਮਤੋ ਸਦਾ ਭਦ੍ਦਂ, ਸਤਿਮਾ ਸੁਖਮੇਧਤਿ;

ਸਤੀਮਤੋ ਸੁਵੇ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਵੇਰਾ ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਤਿ.

‘‘ਯਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਮਹੋਰਤ੍ਤਂ [ਰਤ੍ਤਿਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)], ਅਹਿਂਸਾਯ ਰਤੋ ਮਨੋ;

ਮੇਤ੍ਤਂ ਸੋ ਸਬ੍ਬਭੂਤੇਸੁ, ਵੇਰਂ ਤਸ੍ਸ ਨ ਕੇਨਚੀ’’ਤਿ.

੫. ਸਾਨੁਸੁਤ੍ਤਂ

੨੩੯. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਿਸ੍ਸਾ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਸਾਨੁ ਨਾਮ ਪੁਤ੍ਤੋ ਯਕ੍ਖੇਨ ਗਹਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਉਪਾਸਿਕਾ ਪਰਿਦੇਵਮਾਨਾ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਂ ਪਞ੍ਚਦਸਿਂ, ਯਾ ਚ ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਮੀ;

ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਪਕ੍ਖਞ੍ਚ, ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸੁਸਮਾਗਤਂ.

‘‘ਉਪੋਸਥਂ ਉਪਵਸਨ੍ਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਨ੍ਤਿ ਯੇ;

ਨ ਤੇਹਿ ਯਕ੍ਖਾ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ, ਇਤਿ ਮੇ ਅਰਹਤਂ ਸੁਤਂ;

ਸਾ ਦਾਨਿ ਅਜ੍ਜ ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਕ੍ਖਾ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ ਸਾਨੁਨਾ’’ਤਿ.

‘‘ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਂ ਪਞ੍ਚਦਸਿਂ, ਯਾ ਚ ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਮੀ;

ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਪਕ੍ਖਞ੍ਚ, ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸੁਸਮਾਗਤਂ;

ਉਪੋਸਥਂ ਉਪਵਸਨ੍ਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਨ੍ਤਿ ਯੇ.

‘‘ਨ ਤੇਹਿ ਯਕ੍ਖਾ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ, ਸਾਹੁ ਤੇ ਅਰਹਤਂ ਸੁਤਂ;

ਸਾਨੁਂ ਪਬੁਦ੍ਧਂ ਵਜ੍ਜਾਸਿ, ਯਕ੍ਖਾਨਂ ਵਚਨਂ ਇਦਂ;

ਮਾਕਾਸਿ ਪਾਪਕਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਆਵਿ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਰਹੋ.

‘‘ਸਚੇ ਚ [ਸਚੇਵ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ. ਕ.), ਯਞ੍ਚੇਵ (ਸੀ.)] ਪਾਪਕਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਕਰਿਸ੍ਸਸਿ ਕਰੋਸਿ ਵਾ;

ਨ ਤੇ ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਮੁਤ੍ਯਤ੍ਥਿ, ਉਪ੍ਪਚ੍ਚਾਪਿ ਪਲਾਯਤੋ’’ਤਿ.

‘‘ਮਤਂ ਵਾ ਅਮ੍ਮ ਰੋਦਨ੍ਤਿ, ਯੋ ਵਾ ਜੀਵਂ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ;

ਜੀਵਨ੍ਤਂ ਅਮ੍ਮ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀ, ਕਸ੍ਮਾ ਮਂ ਅਮ੍ਮ ਰੋਦਸੀ’’ਤਿ.

‘‘ਮਤਂ ਵਾ ਪੁਤ੍ਤ ਰੋਦਨ੍ਤਿ, ਯੋ ਵਾ ਜੀਵਂ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ;

ਯੋ ਚ ਕਾਮੇ ਚਜਿਤ੍ਵਾਨ, ਪੁਨਰਾਗਚ੍ਛਤੇ ਇਧ;

ਤਂ ਵਾਪਿ ਪੁਤ੍ਤ ਰੋਦਨ੍ਤਿ, ਪੁਨ ਜੀਵਂ ਮਤੋ ਹਿ ਸੋ.

‘‘ਕੁਕ੍ਕੁਲ਼ਾ ਉਬ੍ਭਤੋ ਤਾਤ, ਕੁਕ੍ਕੁਲ਼ਂ [ਕੁਕ੍ਕੁਲ਼ੇ (ਸੀ.)] ਪਤਿਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ;

ਨਰਕਾ ਉਬ੍ਭਤੋ ਤਾਤ, ਨਰਕਂ ਪਤਿਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ.

‘‘ਅਭਿਧਾਵਥ ਭਦ੍ਦਨ੍ਤੇ, ਕਸ੍ਸ ਉਜ੍ਝਾਪਯਾਮਸੇ;

ਆਦਿਤ੍ਤਾ ਨੀਹਤਂ [ਨਿਬ੍ਭਤਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.), ਨਿਭਤਂ (ਪੀ. ਕ.)] ਭਣ੍ਡਂ, ਪੁਨ ਡਯ੍ਹਿਤੁਮਿਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ.

੬. ਪਿਯਙ੍ਕਰਸੁਤ੍ਤਂ

੨੪੦. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਧਮ੍ਮਪਦਾਨਿ ਭਾਸਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਪਿਯਙ੍ਕਰਮਾਤਾ ਯਕ੍ਖਿਨੀ ਪੁਤ੍ਤਕਂ ਏਵਂ ਤੋਸੇਸਿ –

‘‘ਮਾ ਸਦ੍ਦਂ ਕਰਿ ਪਿਯਙ੍ਕਰ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਪਦਾਨਿ ਭਾਸਤਿ;

ਅਪਿ [ਅਪਿ (ਸੀ.)] ਚ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਵਿਜਾਨਿਯ, ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਮ ਹਿਤਾਯ ਨੋ ਸਿਯਾ.

‘‘ਪਾਣੇਸੁ ਚ ਸਂਯਮਾਮਸੇ, ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਨ ਭਣਾਮਸੇ;

ਸਿਕ੍ਖੇਮ ਸੁਸੀਲ੍ਯਮਤ੍ਤਨੋ [ਸੁਸੀਲਮਤ੍ਤਨੋ (ਸੀ. ਕ.)], ਅਪਿ ਮੁਚ੍ਚੇਮ ਪਿਸਾਚਯੋਨਿਯਾ’’ਤਿ.

੭. ਪੁਨਬ੍ਬਸੁਸੁਤ੍ਤਂ

੨੪੧. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤਿ. ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਓਹਿਤਸੋਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਪੁਨਬ੍ਬਸੁਮਾਤਾ ਯਕ੍ਖਿਨੀ ਪੁਤ੍ਤਕੇ ਏਵਂ ਤੋਸੇਸਿ –

‘‘ਤੁਣ੍ਹੀ ਉਤ੍ਤਰਿਕੇ ਹੋਹਿ, ਤੁਣ੍ਹੀ ਹੋਹਿ ਪੁਨਬ੍ਬਸੁ;

ਯਾਵਾਹਂ ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਸ੍ਸਾਮਿ ਸਤ੍ਥੁਨੋ.

‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਭਗਵਾ ਆਹ, ਸਬ੍ਬਗਨ੍ਥਪ੍ਪਮੋਚਨਂ;

ਅਤਿਵੇਲਾ ਚ ਮੇ ਹੋਤਿ, ਅਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਪਿਯਾਯਨਾ.

‘‘ਪਿਯੋ ਲੋਕੇ ਸਕੋ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਪਿਯੋ ਲੋਕੇ ਸਕੋ ਪਤਿ;

ਤਤੋ ਪਿਯਤਰਾ ਮਯ੍ਹਂ, ਅਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਨਾ.

‘‘ਨ ਹਿ ਪੁਤ੍ਤੋ ਪਤਿ ਵਾਪਿ, ਪਿਯੋ ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਮੋਚਯੇ;

ਯਥਾ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ, ਦੁਕ੍ਖਾ ਮੋਚੇਤਿ ਪਾਣਿਨਂ.

‘‘ਲੋਕੇ ਦੁਕ੍ਖਪਰੇਤਸ੍ਮਿਂ, ਜਰਾਮਰਣਸਂਯੁਤੇ;

ਜਰਾਮਰਣਮੋਕ੍ਖਾਯ, ਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਧਂ;

ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ, ਤੁਣ੍ਹੀ ਹੋਹਿ ਪੁਨਬ੍ਬਸੂ’’ਤਿ.

‘‘ਅਮ੍ਮਾ ਨ ਬ੍ਯਾਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਾਯਮੁਤ੍ਤਰਾ;

ਧਮ੍ਮਮੇਵ ਨਿਸਾਮੇਹਿ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਸੁਖਂ;

ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਞ੍ਞਾਯ, ਅਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਚਰਾਮਸੇ.

‘‘ਏਸ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ, ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਾਨਂ ਪਭਙ੍ਕਰੋ;

ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਨ੍ਤਿਮਸਾਰੀਰੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ਚਕ੍ਖੁਮਾ’’ਤਿ.

‘‘ਸਾਧੁ ਖੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਨਾਮ, ਪੁਤ੍ਤੋ ਜਾਤੋ ਉਰੇਸਯੋ;

ਪੁਤ੍ਤੋ ਮੇ ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਦ੍ਧਂ ਪਿਯਾਯਤਿ.

‘‘ਪੁਨਬ੍ਬਸੁ ਸੁਖੀ ਹੋਹਿ, ਅਜ੍ਜਾਹਮ੍ਹਿ ਸਮੁਗ੍ਗਤਾ;

ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ, ਉਤ੍ਤਰਾਪਿ ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ’’ਤਿ.

੮. ਸੁਦਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ

੨੪੨. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਸੀਤਵਨੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਰਾਜਗਹਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ. ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਕਿਰ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਤਾਵਦੇਵ ਚ ਪਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਕਾਲੋ ਖੋ ਅਜ੍ਜ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ. ਸ੍ਵੇ ਦਾਨਾਹਂ ਕਾਲੇਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਗਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਦਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵੁਟ੍ਠਾਸਿ ਪਭਾਤਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਸਿਵਥਿਕਦ੍ਵਾਰਂ [ਸੀਵਥਿਕਦ੍ਵਾਰਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਨਗਰਮ੍ਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਲੋਕੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ, ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਤਤੋਵ ਪੁਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਿਵਕੋ [ਸੀਵਕੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਯਕ੍ਖੋ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋ ਸਦ੍ਦਮਨੁਸ੍ਸਾਵੇਸਿ –

‘‘ਸਤਂ ਹਤ੍ਥੀ ਸਤਂ ਅਸ੍ਸਾ, ਸਤਂ ਅਸ੍ਸਤਰੀਰਥਾ;

ਸਤਂ ਕਞ੍ਞਾਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਆਮੁਕ੍ਕਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲਾ;

ਏਕਸ੍ਸ ਪਦਵੀਤਿਹਾਰਸ੍ਸ, ਕਲਂ ਨਾਗ੍ਘਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਿਂ.

‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਮ ਗਹਪਤਿ, ਅਭਿਕ੍ਕਮ ਗਹਪਤਿ;

ਅਭਿਕ੍ਕਮਨਂ ਤੇ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਨੋ ਪਟਿਕ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ, ਆਲੋਕੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ, ਯਂ ਅਹੋਸਿ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸੋ, ਸੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਆਲੋਕੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ, ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਤਤੋਵ ਪੁਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਸਿਵਕੋ ਯਕ੍ਖੋ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋ ਸਦ੍ਦਮਨੁਸ੍ਸਾਵੇਸਿ –

‘‘ਸਤਂ ਹਤ੍ਥੀ ਸਤਂ ਅਸ੍ਸਾ…ਪੇ…

ਕਲਂ ਨਾਗ੍ਘਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਿਂ.

‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਮ ਗਹਪਤਿ, ਅਭਿਕ੍ਕਮ ਗਹਪਤਿ;

ਅਭਿਕ੍ਕਮਨਂ ਤੇ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਨੋ ਪਟਿਕ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ, ਆਲੋਕੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ, ਯਂ ਅਹੋਸਿ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸੋ, ਸੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਿ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਆਲੋਕੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ, ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਤਤੋਵ ਪੁਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਸਿਵਕੋ ਯਕ੍ਖੋ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋ ਸਦ੍ਦਮਨੁਸ੍ਸਾਵੇਸਿ –

‘‘ਸਤਂ ਹਤ੍ਥੀ ਸਤਂ ਅਸ੍ਸਾ…ਪੇ…

ਕਲਂ ਨਾਗ੍ਘਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਿਂ.

‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਮ ਗਹਪਤਿ, ਅਭਿਕ੍ਕਮ ਗਹਪਤਿ;

ਅਭਿਕ੍ਕਮਨਂ ਤੇ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਨੋ ਪਟਿਕ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ, ਆਲੋਕੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ, ਯਂ ਅਹੋਸਿ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸੋ, ਸੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਸੀਤਵਨਂ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਤਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਚਙ੍ਕਮਾ ਓਰੋਹਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਨਿਸਜ੍ਜ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਹਿ ਸੁਦਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ, ਨਾਮੇਨ ਮਂ ਭਗਵਾ ਆਲਪਤੀਤਿ, ਹਟ੍ਠੋ ਉਦਗ੍ਗੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇਸੁ ਸਿਰਸਾ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਚ੍ਚਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਸੁਖਮਸਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ?

‘‘ਸਬ੍ਬਦਾ ਵੇ ਸੁਖਂ ਸੇਤਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ;

ਯੋ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ ਕਾਮੇਸੁ, ਸੀਤਿਭੂਤੋ ਨਿਰੂਪਧਿ.

‘‘ਸਬ੍ਬਾ ਆਸਤ੍ਤਿਯੋ ਛੇਤ੍ਵਾ, ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਹਦਯੇ ਦਰਂ;

ਉਪਸਨ੍ਤੋ ਸੁਖਂ ਸੇਤਿ, ਸਨ੍ਤਿਂ ਪਪ੍ਪੁਯ੍ਯ ਚੇਤਸਾ’’ਤਿ [ਚੇਤਸੋਤਿ (ਸੀ.)].

੯. ਪਠਮਸੁਕ੍ਕਾਸੁਤ੍ਤਂ

੨੪੩. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸੁਕ੍ਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਸਾਯ ਪਰਿਵੁਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਕ੍ਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਯਕ੍ਖੋ ਰਾਜਗਹੇ ਰਥਿਕਾਯ ਰਥਿਕਂ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਨ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਕਿਂ ਮੇ ਕਤਾ ਰਾਜਗਹੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ, ਮਧੁਪੀਤਾਵ ਸੇਯਰੇ;

ਯੇ ਸੁਕ੍ਕਂ ਨ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤਿ, ਦੇਸੇਨ੍ਤਿਂ ਅਮਤਂ ਪਦਂ.

‘‘ਤਞ੍ਚ ਪਨ ਅਪ੍ਪਟਿਵਾਨੀਯਂ, ਅਸੇਚਨਕਮੋਜਵਂ;

ਪਿਵਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞੇ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞਾ, ਵਲਾਹਕਮਿਵ ਪਨ੍ਥਗੂ’’ਤਿ [ਵਲਾਹਕਮਿਵਦ੍ਧਗੂਤਿ (ਸੀ.)].

੧੦. ਦੁਤਿਯਸੁਕ੍ਕਾਸੁਤ੍ਤਂ

੨੪੪. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਉਪਾਸਕੋ ਸੁਕ੍ਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਭੋਜਨਂ ਅਦਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਕ੍ਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਯਕ੍ਖੋ ਰਾਜਗਹੇ ਰਥਿਕਾਯ ਰਥਿਕਂ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਨ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਤ ਪਸਵਿ ਬਹੁਂ, ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਵਤਾਯਂ ਉਪਾਸਕੋ;

ਯੋ ਸੁਕ੍ਕਾਯ ਅਦਾਸਿ ਭੋਜਨਂ, ਸਬ੍ਬਗਨ੍ਥੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ [ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਾਯਾਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)].

੧੧. ਚੀਰਾਸੁਤ੍ਤਂ

੨੪੫. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਉਪਾਸਕੋ ਚੀਰਾਯ [ਚਿਰਾਯ (ਕ.)] ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਚੀਵਰਂ ਅਦਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਚੀਰਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ ਯਕ੍ਖੋ ਰਾਜਗਹੇ ਰਥਿਕਾਯ ਰਥਿਕਂ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਨ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਤ ਪਸਵਿ ਬਹੁਂ, ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਵਤਾਯਂ ਉਪਾਸਕੋ;

ਯੋ ਚੀਰਾਯ ਅਦਾਸਿ ਚੀਵਰਂ, ਸਬ੍ਬਯੋਗੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ [ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਾਯਾਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)].

੧੨. ਆਲ਼ਵਕਸੁਤ੍ਤਂ

੨੪੬. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਆਲ਼ਵਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਆਲ਼ਵਕਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਵਨੇ. ਅਥ ਖੋ ਆਲ਼ਵਕੋ ਯਕ੍ਖੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨਿਕ੍ਖਮ, ਸਮਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ‘‘ਪਵਿਸ, ਸਮਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਪਾਵਿਸਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਆਲ਼ਵਕੋ ਯਕ੍ਖੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨਿਕ੍ਖਮ, ਸਮਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ‘‘ਪਵਿਸ, ਸਮਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਪਾਵਿਸਿ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਆਲ਼ਵਕੋ ਯਕ੍ਖੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨਿਕ੍ਖਮ, ਸਮਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ‘‘ਪਵਿਸ, ਸਮਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਪਾਵਿਸਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਖੋ ਆਲ਼ਵਕੋ ਯਕ੍ਖੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨਿਕ੍ਖਮ, ਸਮਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਯਂ ਤੇ ਕਰਣੀਯਂ ਤਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਪਞ੍ਹਂ ਤਂ, ਸਮਣ, ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਸਚੇ ਮੇ ਨ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਸਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਤੇ ਖਿਪਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਹਦਯਂ ਵਾ ਤੇ ਫਾਲੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਾਦੇਸੁ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਰਗਙ੍ਗਾਯ ਖਿਪਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਸਮਾਰਕੇ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੇ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪਜਾਯ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਯ, ਯੇ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਖਿਪੇਯ੍ਯ ਹਦਯਂ ਵਾ ਫਾਲੇਯ੍ਯ, ਪਾਦੇਸੁ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਰਗਙ੍ਗਾਯ ਖਿਪੇਯ੍ਯ. ਅਪਿ ਚ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪੁਚ੍ਛ ਯਦਾ ਕਙ੍ਖਸੀ’’ਤਿ [(ਅਥ ਖੋ ਆਲ਼ਵਕੋ ਯਕ੍ਖੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ.) (ਸੀ.)].

‘‘ਕਿਂਸੂਧ ਵਿਤ੍ਤਂ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਂ, ਕਿਂਸੁ ਸੁਚਿਣ੍ਣਂ ਸੁਖਮਾਵਹਾਤਿ;

ਕਿਂਸੁ ਹਵੇ ਸਾਦੁਤਰਂ ਰਸਾਨਂ, ਕਥਂਜੀਵਿਂ ਜੀਵਿਤਮਾਹੁ ਸੇਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸਦ੍ਧੀਧ ਵਿਤ੍ਤਂ ਪੁਰਿਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਂ, ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਚਿਣ੍ਣੋ ਸੁਖਮਾਵਹਾਤਿ;

ਸਚ੍ਚਂ ਹਵੇ ਸਾਦੁਤਰਂ ਰਸਾਨਂ, ਪਞ੍ਞਾਜੀਵਿਂ ਜੀਵਿਤਮਾਹੁ ਸੇਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਕਥਂਸੁ ਤਰਤਿ ਓਘਂ, ਕਥਂਸੁ ਤਰਤਿ ਅਣ੍ਣਵਂ;

ਕਥਂਸੁ ਦੁਕ੍ਖਮਚ੍ਚੇਤਿ, ਕਥਂਸੁ ਪਰਿਸੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਸਦ੍ਧਾਯ ਤਰਤਿ ਓਘਂ, ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਅਣ੍ਣਵਂ;

ਵੀਰਿਯੇਨ ਦੁਕ੍ਖਮਚ੍ਚੇਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਸੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਕਥਂਸੁ ਲਭਤੇ ਪਞ੍ਞਂ, ਕਥਂਸੁ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਧਨਂ;

ਕਥਂਸੁ ਕਿਤ੍ਤਿਂ ਪਪ੍ਪੋਤਿ, ਕਥਂ ਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਗਨ੍ਥਤਿ;

ਅਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ ਪਰਂ ਲੋਕਂ, ਕਥਂ ਪੇਚ੍ਚ ਨ ਸੋਚਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਸਦ੍ਦਹਾਨੋ ਅਰਹਤਂ, ਧਮ੍ਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਤ੍ਤਿਯਾ;

ਸੁਸ੍ਸੂਸਂ [ਸੁਸ੍ਸੂਸਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਲਭਤੇ ਪਞ੍ਞਂ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋ.

‘‘ਪਤਿਰੂਪਕਾਰੀ ਧੁਰਵਾ, ਉਟ੍ਠਾਤਾ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਧਨਂ;

ਸਚ੍ਚੇਨ ਕਿਤ੍ਤਿਂ ਪਪ੍ਪੋਤਿ, ਦਦਂ ਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਗਨ੍ਥਤਿ;

ਅਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ ਪਰਂ ਲੋਕਂ, ਏਵਂ ਪੇਚ੍ਚ ਨ ਸੋਚਤਿ.