੮. ਵਙ੍ਗੀਸਸਂਯੁਤ੍ਤਂ
੧. ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ
੨੦੯. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਆਲ਼ਵਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਅਗ੍ਗਾਲ਼ਵੇ ਚੇਤਿਯੇ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧਕਪ੍ਪੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਨਵਕੋ ਹੋਤਿ ਅਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਓਹਿਯ੍ਯਕੋ ਵਿਹਾਰਪਾਲੋ. ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਸਮਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਅਗ੍ਗਾਲ਼ਵਕੋ ਆਰਾਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ ਵਿਹਾਰਪੇਕ੍ਖਿਕਾਯੋ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਙ੍ਗੀਸਸ੍ਸ ਤਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਨਭਿਰਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਰਾਗੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਙ੍ਗੀਸਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਲਾਭਾ ਵਤ ਮੇ, ਨ ਵਤ ਮੇ ਲਾਭਾ; ਦੁਲ੍ਲਦ੍ਧਂ ਵਤ ਮੇ, ਨ ਵਤ ਮੇ ਸੁਲਦ੍ਧਂ; ਯਸ੍ਸ ਮੇ ਅਨਭਿਰਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਰਾਗੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਤਿ, ਤਂ ਕੁਤੇਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਾ, ਯਂ ਮੇ ਪਰੋ ਅਨਭਿਰਤਿਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਰਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਭਿਰਤਿਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਰਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਭਿਰਤਿਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਰਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ –
‘‘ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਵਤ ਮਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਅਗਾਰਸ੍ਮਾਨਗਾਰਿਯਂ;
ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਉਪਧਾਵਨ੍ਤਿ, ਪਗਬ੍ਭਾ ਕਣ੍ਹਤੋ ਇਮੇ.
‘‘ਉਗ੍ਗਪੁਤ੍ਤਾ ਮਹਿਸ੍ਸਾਸਾ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਾ ਦਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮਿਨੋ;
ਸਮਨ੍ਤਾ ਪਰਿਕਿਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਅਪਲਾਯਿਨਂ.
‘‘ਸਚੇਪਿ ਏਤਤੋ [ਏਤ੍ਤਤੋ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.), ਏਤ੍ਤਕਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਭਿਯ੍ਯੋ, ਆਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਇਤ੍ਥਿਯੋ;
ਨੇਵ ਮਂ ਬ੍ਯਾਧਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ [ਬ੍ਯਾਥਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ (?)], ਧਮ੍ਮੇ ਸਮ੍ਹਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ.
‘‘ਸਕ੍ਖੀ ਹਿ ਮੇ ਸੁਤਂ ਏਤਂ, ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾਦਿਚ੍ਚਬਨ੍ਧੁਨੋ;
ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਮਨਂ ਮਗ੍ਗਂ, ਤਤ੍ਥ ਮੇ ਨਿਰਤੋ ਮਨੋ.
‘‘ਏਵਞ੍ਚੇ ਮਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ, ਪਾਪਿਮ ਉਪਗਚ੍ਛਸਿ;
ਤਥਾ ਮਚ੍ਚੁ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਮੇ ਮਗ੍ਗਮ੍ਪਿ ਦਕ੍ਖਸੀ’’ਤਿ.
੨. ਅਰਤਿਸੁਤ੍ਤਂ
੨੧੦. ਏਕਂ ਸਮਯਂ…ਪੇ… ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਆਲ਼ਵਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਅਗ੍ਗਾਲ਼ਵੇ ਚੇਤਿਯੇ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧਕਪ੍ਪੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧਕਪ੍ਪੋ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਤਿ, ਸਾਯਂ ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ ਅਪਰਜ੍ਜੁ ਵਾ ਕਾਲੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਙ੍ਗੀਸਸ੍ਸ ਅਨਭਿਰਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ, ਰਾਗੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਙ੍ਗੀਸਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਲਾਭਾ ਵਤ ਮੇ, ਨ ਵਤ ਮੇ ਲਾਭਾ; ਦੁਲ੍ਲਦ੍ਧਂ ਵਤ ਮੇ, ਨ ਵਤ ਮੇ ਸੁਲਦ੍ਧਂ; ਯਸ੍ਸ ਮੇ ਅਨਭਿਰਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਰਾਗੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਤਿ; ਤਂ ਕੁਤੇਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਾ, ਯਂ ਮੇ ਪਰੋ ਅਨਭਿਰਤਿਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਰਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਭਿਰਤਿਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਰਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਭਿਰਤਿਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਰਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ –
‘‘ਅਰਤਿਞ੍ਚ ਰਤਿਞ੍ਚ ਪਹਾਯ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਗੇਹਸਿਤਞ੍ਚ ਵਿਤਕ੍ਕਂ;
ਵਨਥਂ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ, ਨਿਬ੍ਬਨਥੋ ਅਰਤੋ ਸ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ [ਸ ਭਿਕ੍ਖੁ (ਕ.)].
‘‘ਯਮਿਧ ਪਥਵਿਞ੍ਚ ਵੇਹਾਸਂ, ਰੂਪਗਤਞ੍ਚ ਜਗਤੋਗਧਂ;
ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਰਿਜੀਯਤਿ ਸਬ੍ਬਮਨਿਚ੍ਚਂ, ਏਵਂ ਸਮੇਚ੍ਚ ਚਰਨ੍ਤਿ ਮੁਤਤ੍ਤਾ.
‘‘ਉਪਧੀਸੁ ਜਨਾ ਗਧਿਤਾਸੇ [ਗਥਿਤਾਸੇ (ਸੀ.)], ਦਿਟ੍ਠਸੁਤੇ ਪਟਿਘੇ ਚ ਮੁਤੇ ਚ;
ਏਤ੍ਥ ਵਿਨੋਦਯ ਛਨ੍ਦਮਨੇਜੋ, ਯੋ ਏਤ੍ਥ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ ਤਂ ਮੁਨਿਮਾਹੁ.
‘‘ਅਥ ਸਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਸਵਿਤਕ੍ਕਾ, ਪੁਥੂ ਜਨਤਾਯ ਅਧਮ੍ਮਾ ਨਿਵਿਟ੍ਠਾ;
ਨ ਚ ਵਗ੍ਗਗਤਸ੍ਸ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ, ਨੋ ਪਨ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਭਾਣੀ ਸ ਭਿਕ੍ਖੁ.
‘‘ਦਬ੍ਬੋ ਚਿਰਰਤ੍ਤਸਮਾਹਿਤੋ, ਅਕੁਹਕੋ ਨਿਪਕੋ ਅਪਿਹਾਲੁ;
ਸਨ੍ਤਂ ਪਦਂ ਅਜ੍ਝਗਮਾ ਮੁਨਿ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਕਙ੍ਖਤਿ ਕਾਲ’’ਨ੍ਤਿ.
੩. ਪੇਸਲਸੁਤ੍ਤਂ
੨੧੧. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਆਲ਼ਵਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਅਗ੍ਗਾਲ਼ਵੇ ਚੇਤਿਯੇ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧਕਪ੍ਪੇਨ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਭਾਨੇਨ ਅਞ੍ਞੇ ਪੇਸਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਤਿਮਞ੍ਞਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਙ੍ਗੀਸਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਲਾਭਾ ਵਤ ਮੇ, ਨ ਵਤ ਮੇ ਲਾਭਾ; ਦੁਲ੍ਲਦ੍ਧਂ ਵਤ ਮੇ, ਨ ਵਤ ਮੇ ਸੁਲਦ੍ਧਂ; ਯ੍ਵਾਹਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਭਾਨੇਨ ਅਞ੍ਞੇ ਪੇਸਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਤਿਮਞ੍ਞਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ –
‘‘ਮਾਨਂ ਪਜਹਸ੍ਸੁ ਗੋਤਮ, ਮਾਨਪਥਞ੍ਚ ਪਜਹਸ੍ਸੁ;
ਅਸੇਸਂ ਮਾਨਪਥਸ੍ਮਿਂ, ਸਮੁਚ੍ਛਿਤੋ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀਹੁਵਾ ਚਿਰਰਤ੍ਤਂ.
‘‘ਮਕ੍ਖੇਨ ਮਕ੍ਖਿਤਾ ਪਜਾ, ਮਾਨਹਤਾ ਨਿਰਯਂ ਪਪਤਨ੍ਤਿ;
ਸੋਚਨ੍ਤਿ ਜਨਾ ਚਿਰਰਤ੍ਤਂ, ਮਾਨਹਤਾ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਨ੍ਨਾ.
‘‘ਨ ਹਿ ਸੋਚਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਦਾਚਿ, ਮਗ੍ਗਜਿਨੋ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ;
ਕਿਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਸੁਖਞ੍ਚ ਅਨੁਭੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਦਸੋਤਿ ਤਮਾਹੁ ਪਹਿਤਤ੍ਤਂ.
‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਅਖਿਲੋਧ ਪਧਾਨਵਾ, ਨੀਵਰਣਾਨਿ ਪਹਾਯ ਵਿਸੁਦ੍ਧੋ;
ਮਾਨਞ੍ਚ ਪਹਾਯ ਅਸੇਸਂ, ਵਿਜ੍ਜਾਯਨ੍ਤਕਰੋ ਸਮਿਤਾਵੀ’’ਤਿ.
੪. ਆਨਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਂ
੨੧੨. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਵਙ੍ਗੀਸੇਨ ਪਚ੍ਛਾਸਮਣੇਨ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਙ੍ਗੀਸਸ੍ਸ ਅਨਭਿਰਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ, ਰਾਗੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –
‘‘ਕਾਮਰਾਗੇਨ ਡਯ੍ਹਾਮਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਮੇ ਪਰਿਡਯ੍ਹਤਿ;
ਸਾਧੁ ਨਿਬ੍ਬਾਪਨਂ ਬ੍ਰੂਹਿ, ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਗੋਤਮਾ’’ਤਿ.
‘‘ਸਞ੍ਞਾਯ ਵਿਪਰਿਯੇਸਾ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਤੇ ਪਰਿਡਯ੍ਹਤਿ;
ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਹਿ, ਸੁਭਂ ਰਾਗੂਪਸਂਹਿਤਂ.
‘‘ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਰਤੋ ਪਸ੍ਸ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮਾ ਚ ਅਤ੍ਤਤੋ;
ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਹਿ ਮਹਾਰਾਗਂ, ਮਾ ਡਯ੍ਹਿਤ੍ਥੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ.
‘‘ਅਸੁਭਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਹਿ, ਏਕਗ੍ਗਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਂ;
ਸਤਿ ਕਾਯਗਤਾ ਤ੍ਯਤ੍ਥੁ, ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਬਹੁਲੋ ਭਵ.
‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਭਾਵੇਹਿ, ਮਾਨਾਨੁਸਯਮੁਜ੍ਜਹ;
ਤਤੋ ਮਾਨਾਭਿਸਮਯਾ, ਉਪਸਨ੍ਤੋ ਚਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ.
੫. ਸੁਭਾਸਿਤਸੁਤ੍ਤਂ
੨੧੩. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਚਤੂਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਵਾਚਾ ਸੁਭਾਸਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਾ; ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਚ ਅਨਨੁਵਜ੍ਜਾ ਚ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ. ਕਤਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੁਭਾਸਿਤਂਯੇਵ ਭਾਸਤਿ ਨੋ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ, ਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਭਾਸਤਿ ਨੋ ਅਧਮ੍ਮਂ, ਪਿਯਂਯੇਵ ਭਾਸਤਿ ਨੋ ਅਪ੍ਪਿਯਂ, ਸਚ੍ਚਂਯੇਵ ਭਾਸਤਿ ਨੋ ਅਲਿਕਂ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੂਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਵਾਚਾ ਸੁਭਾਸਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਾ, ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਚ ਅਨਨੁਵਜ੍ਜਾ ਚ ਵਿਞ੍ਞੂਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ, ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –
‘‘ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਉਤ੍ਤਮਮਾਹੁ ਸਨ੍ਤੋ,
ਧਮ੍ਮਂ ਭਣੇ ਨਾਧਮ੍ਮਂ ਤਂ ਦੁਤਿਯਂ;
ਪਿਯਂ ਭਣੇ ਨਾਪ੍ਪਿਯਂ ਤਂ ਤਤਿਯਂ,
ਸਚ੍ਚਂ ਭਣੇ ਨਾਲਿਕਂ ਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ ਭਗਵਾ, ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ ਸੁਗਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਂ ਵਙ੍ਗੀਸਾ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸਾਰੁਪ੍ਪਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿ –
‘‘ਤਮੇਵ ਵਾਚਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਯਾਯਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਤਾਪਯੇ;
ਪਰੇ ਚ ਨ ਵਿਹਿਂਸੇਯ੍ਯ, ਸਾ ਵੇ ਵਾਚਾ ਸੁਭਾਸਿਤਾ.
‘‘ਪਿਯਵਾਚਂਵ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਯਾ ਵਾਚਾ ਪਟਿਨਨ੍ਦਿਤਾ;
ਯਂ ਅਨਾਦਾਯ ਪਾਪਾਨਿ, ਪਰੇਸਂ ਭਾਸਤੇ ਪਿਯਂ.
‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਵੇ ਅਮਤਾ ਵਾਚਾ, ਏਸ ਧਮ੍ਮੋ ਸਨਨ੍ਤਨੋ;
ਸਚ੍ਚੇ ਅਤ੍ਥੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਚ, ਆਹੁ ਸਨ੍ਤੋ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ.
‘‘ਯਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਾਸਤੇ ਵਾਚਂ, ਖੇਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਤ੍ਤਿਯਾ;
ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾਯ, ਸਾ ਵੇ ਵਾਚਾਨਮੁਤ੍ਤਮਾ’’ਤਿ.
੬. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ
੨੧੪. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤਿ ਪੋਰਿਯਾ ਵਾਚਾਯ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਯ ਅਨੇਲਗਲਾਯ [ਅਨੇਲ਼ਗਲਾਯ (ਸੀ. ਕ.), ਅਨੇਲਗਲ਼ਾਯ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਿਯਾ. ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਓਹਿਤਸੋਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਙ੍ਗੀਸਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤਿ ਪੋਰਿਯਾ ਵਾਚਾਯ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਯ ਅਨੇਲਗਲਾਯ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਿਯਾ. ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਓਹਿਤਸੋਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸਾਰੁਪ੍ਪਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਭਿਤ੍ਥਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਵਙ੍ਗੀਸਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸਾਰੁਪ੍ਪਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿ –
‘‘ਗਮ੍ਭੀਰਪਞ੍ਞੋ ਮੇਧਾਵੀ, ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਕੋਵਿਦੋ;
ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਂ.
‘‘ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨਪਿ ਦੇਸੇਤਿ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨਪਿ ਭਾਸਤਿ;
ਸਾਲ਼ਿਕਾਯਿਵ ਨਿਗ੍ਘੋਸੋ, ਪਟਿਭਾਨਂ ਉਦੀਰਯਿ [ਉਦੀਰਿਯਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.) ਉਦੀਰਿਯਤਿ (ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਸੁਤ੍ਤਟੀਕਾਨੁਰੂਪਂ)].
‘‘ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਦੇਸਯਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਸੁਣਨ੍ਤਿ ਮਧੁਰਂ ਗਿਰਂ;
ਸਰੇਨ ਰਜਨੀਯੇਨ, ਸਵਨੀਯੇਨ ਵਗ੍ਗੁਨਾ;
ਉਦਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਾ ਮੁਦਿਤਾ, ਸੋਤਂ ਓਧੇਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ.
੭. ਪਵਾਰਣਾਸੁਤ੍ਤਂ
੨੧੫. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮੇ ਮਿਗਾਰਮਾਤੁਪਾਸਾਦੇ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹੇਵ ਅਰਹਨ੍ਤੇਹਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਪਵਾਰਣਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਹਨ੍ਦ ਦਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਵਾਰੇਮਿ ਵੋ. ਨ ਚ ਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਰਹਥ ਕਾਯਿਕਂ ਵਾ ਵਾਚਸਿਕਂ ਵਾ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨ ਖੋ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਰਹਾਮ ਕਾਯਿਕਂ ਵਾ ਵਾਚਸਿਕਂ ਵਾ. ਭਗਵਾ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ, ਅਸਞ੍ਜਾਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਞ੍ਜਨੇਤਾ, ਅਨਕ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖਾਤਾ, ਮਗ੍ਗਞ੍ਞੂ ਮਗ੍ਗਵਿਦੂ ਮਗ੍ਗਕੋਵਿਦੋ. ਮਗ੍ਗਾਨੁਗਾ ਚ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਰਹਿ ਸਾਵਕਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਛਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ; ਅਹਞ੍ਚ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਵਾਰੇਮਿ. ਨ ਚ ਮੇ ਭਗਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਰਹਤਿ ਕਾਯਿਕਂ ਵਾ ਵਾਚਸਿਕਂ ਵਾ’’ਤਿ.
‘‘ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ ਤੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਰਹਾਮਿ ਕਾਯਿਕਂ ਵਾ ਵਾਚਸਿਕਂ ਵਾ. ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਤ੍ਵਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ ਤ੍ਵਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਪੁਥੁਪਞ੍ਞੋ ਤ੍ਵਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ ਤ੍ਵਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਜਵਨਪਞ੍ਞੋ ਤ੍ਵਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ ਤ੍ਵਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞੋ ਤ੍ਵਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਜੇਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋ ਪਿਤਰਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਚਕ੍ਕਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਨੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਮਯਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਨੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਸੀ’’ਤਿ.
‘‘ਨੋ ਚੇ ਕਿਰ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਰਹਤਿ ਕਾਯਿਕਂ ਵਾ ਵਾਚਸਿਕਂ ਵਾ. ਇਮੇਸਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਰਹਤਿ ਕਾਯਿਕਂ ਵਾ ਵਾਚਸਿਕਂ ਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਇਮੇਸਮ੍ਪਿ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਰਹਾਮਿ ਕਾਯਿਕਂ ਵਾ ਵਾਚਸਿਕਂ ਵਾ. ਇਮੇਸਞ੍ਹਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਂ ਸਟ੍ਠਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ, ਸਟ੍ਠਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾ, ਸਟ੍ਠਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਾ, ਅਥ ਇਤਰੇ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ ਭਗਵਾ, ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ ਸੁਗਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਂ, ਵਙ੍ਗੀਸਾ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸਾਰੁਪ੍ਪਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿ –
‘‘ਅਜ੍ਜ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਸਮਾਗਤਾ;
ਸਂਯੋਜਨਬਨ੍ਧਨਚ੍ਛਿਦਾ, ਅਨੀਘਾ ਖੀਣਪੁਨਬ੍ਭਵਾ ਇਸੀ.
‘‘ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਯਥਾ ਰਾਜਾ, ਅਮਚ੍ਚਪਰਿਵਾਰਿਤੋ;
ਸਮਨ੍ਤਾ ਅਨੁਪਰਿਯੇਤਿ, ਸਾਗਰਨ੍ਤਂ ਮਹਿਂ ਇਮਂ.
‘‘ਏਵਂ ਵਿਜਿਤਸਙ੍ਗਾਮਂ, ਸਤ੍ਥਵਾਹਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ;
ਸਾਵਕਾ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਮਚ੍ਚੁਹਾਯਿਨੋ.
‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਭਗਵਤੋ ਪੁਤ੍ਤਾ, ਪਲਾਪੇਤ੍ਥ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ;
ਤਣ੍ਹਾਸਲ੍ਲਸ੍ਸ ਹਨ੍ਤਾਰਂ, ਵਨ੍ਦੇ ਆਦਿਚ੍ਚਬਨ੍ਧੁਨ’’ਨ੍ਤਿ.
੮. ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਸੁਤ੍ਤਂ
੨੧੬. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਡ੍ਢਤੇਲਸੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤਿ. ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਓਹਿਤਸੋਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਙ੍ਗੀਸਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤਿ. ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਓਹਿਤਸੋਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸਾਰੁਪ੍ਪਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਭਿਤ੍ਥਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ ਭਗਵਾ, ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ ਸੁਗਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਂ, ਵਙ੍ਗੀਸਾ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸਾਰੁਪ੍ਪਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿ –
‘‘ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ, ਸੁਗਤਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤਿ;
ਦੇਸੇਨ੍ਤਂ ਵਿਰਜਂ ਧਮ੍ਮਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਕੁਤੋਭਯਂ.
‘‘ਸੁਣਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਮਲਂ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਦੇਸਿਤਂ;
ਸੋਭਤਿ ਵਤ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪੁਰਕ੍ਖਤੋ.
‘‘ਨਾਗਨਾਮੋਸਿ ਭਗਵਾ, ਇਸੀਨਂ ਇਸਿਸਤ੍ਤਮੋ;
ਮਹਾਮੇਘੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾਨ, ਸਾਵਕੇ ਅਭਿਵਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ, ਸਤ੍ਥੁਦਸ੍ਸਨਕਮ੍ਯਤਾ [ਸਤ੍ਥੁਦਸ੍ਸਨਕਾਮਤਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)];
ਸਾਵਕੋ ਤੇ ਮਹਾਵੀਰ, ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਤਿ ਵਙ੍ਗੀਸੋ’’ਤਿ.
‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਤੇ, ਵਙ੍ਗੀਸ, ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਿਤਾ, ਉਦਾਹੁ ਠਾਨਸੋਵ ਤਂ ਪਟਿਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘ਨ ਖੋ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਿਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਠਾਨਸੋਵ ਮਂ ਪਟਿਭਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ‘ਤੇਨ ਹਿ ਤਂ, ਵਙ੍ਗੀਸ, ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਿਤਾ ਗਾਥਾਯੋ ਪਟਿਭਨ੍ਤੂ’ਤਿ. ‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਭਗਵਤੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਿਤਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿ –
‘‘ਉਮ੍ਮਗ੍ਗਪਥਂ [ਉਮ੍ਮਗ੍ਗਸਤਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਮਾਰਸ੍ਸ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ, ਚਰਤਿ ਪਭਿਜ੍ਜ ਖਿਲਾਨਿ;
ਤਂ ਪਸ੍ਸਥ ਬਨ੍ਧਪਮੁਞ੍ਚਕਰਂ, ਅਸਿਤਂ ਭਾਗਸੋ ਪਵਿਭਜਂ.
‘‘ਓਘਸ੍ਸ ਨਿਤ੍ਥਰਣਤ੍ਥਂ, ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਅਕ੍ਖਾਸਿ;
ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚੇ ਅਮਤੇ ਅਕ੍ਖਾਤੇ, ਧਮ੍ਮਦ੍ਦਸਾ ਠਿਤਾ ਅਸਂਹੀਰਾ.
‘‘ਪਜ੍ਜੋਤਕਰੋ ਅਤਿਵਿਜ੍ਝ [ਅਤਿਵਿਜ੍ਝ ਧਮ੍ਮਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਿਤੀਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਮਦ੍ਦਸ;
ਞਤ੍ਵਾ ਚ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਚ, ਅਗ੍ਗਂ ਸੋ ਦੇਸਯਿ ਦਸਦ੍ਧਾਨਂ.
‘‘ਏਵਂ ਸੁਦੇਸਿਤੇ ਧਮ੍ਮੇ,
ਕੋ ਪਮਾਦੋ ਵਿਜਾਨਤਂ ਧਮ੍ਮਂ [ਕੋ ਪਮਾਦੋ ਵਿਜਾਨਤਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)];
ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨੇ;
ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਦਾ ਨਮਸ੍ਸਮਨੁਸਿਕ੍ਖੇ’’ਤਿ.
੯. ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਸੁਤ੍ਤਂ
੨੧੭. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ [ਅਞ੍ਞਾਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਸੁਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇਸੁ ਸਿਰਸਾ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦਾਨਿ ਮੁਖੇਨ ਚ ਪਰਿਚੁਮ੍ਬਤਿ, ਪਾਣੀਹਿ ਚ ਪਰਿਸਮ੍ਬਾਹਤਿ, ਨਾਮਞ੍ਚ ਸਾਵੇਤਿ – ‘‘ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋਹਂ, ਭਗਵਾ, ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋਹਂ, ਸੁਗਤਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਙ੍ਗੀਸਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ ਸੁਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇਸੁ ਸਿਰਸਾ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦਾਨਿ ਮੁਖੇਨ ਚ ਪਰਿਚੁਮ੍ਬਤਿ, ਪਾਣੀਹਿ ਚ ਪਰਿਸਮ੍ਬਾਹਤਿ, ਨਾਮਞ੍ਚ ਸਾਵੇਤਿ – ‘ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋਹਂ, ਭਗਵਾ, ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋਹਂ, ਸੁਗਤਾ’ਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਂ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸਾਰੁਪ੍ਪਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਭਿਤ੍ਥਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ, ਭਗਵਾ, ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ, ਸੁਗਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਂ, ਵਙ੍ਗੀਸਾ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਂ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸਾਰੁਪ੍ਪਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿ –
‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਬੁਦ੍ਧੋ ਸੋ ਥੇਰੋ, ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ ਤਿਬ੍ਬਨਿਕ੍ਕਮੋ;
ਲਾਭੀ ਸੁਖਵਿਹਾਰਾਨਂ, ਵਿਵੇਕਾਨਂ ਅਭਿਣ੍ਹਸੋ.
‘‘ਯਂ ਸਾਵਕੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਕਾਰਿਨਾ;
ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਤਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਂ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਤੋ.
‘‘ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਤੇਵਿਜ੍ਜੋ, ਚੇਤੋਪਰਿਯਾਯਕੋਵਿਦੋ;
ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ ਬੁਦ੍ਧਦਾਯਾਦੋ [ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕੋ (ਪੀ.)], ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਤਿ ਸਤ੍ਥੁਨੋ’’ਤਿ.
੧੦. ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸੁਤ੍ਤਂ
੨੧੮. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਇਸਿਗਿਲਿਪਸ੍ਸੇ ਕਾਲ਼ਸਿਲਾਯਂ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹੇਵ ਅਰਹਨ੍ਤੇਹਿ. ਤੇਸਂ ਸੁਦਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਚੇਤਸਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਨ੍ਨੇਸਤਿ [ਸਮਨ੍ਵੇਸਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਅਟ੍ਠ.)] ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਂ ਨਿਰੁਪਧਿਂ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਙ੍ਗੀਸਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਇਸਿਗਿਲਿਪਸ੍ਸੇ ਕਾਲ਼ਸਿਲਾਯਂ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹੇਵ ਅਰਹਨ੍ਤੇਹਿ. ਤੇਸਂ ਸੁਦਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਚੇਤਸਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਨ੍ਨੇਸਤਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਂ ਨਿਰੁਪਧਿਂ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਂ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸਾਰੁਪ੍ਪਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਭਿਤ੍ਥਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ, ਭਗਵਾ, ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ, ਸੁਗਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਂ, ਵਙ੍ਗੀਸਾ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਂ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸਾਰੁਪ੍ਪਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿ –
‘‘ਨਗਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸੇ ਆਸੀਨਂ, ਮੁਨਿਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਾਰਗੁਂ;
ਸਾਵਕਾ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ ਮਚ੍ਚੁਹਾਯਿਨੋ.
‘‘ਤੇ ਚੇਤਸਾ ਅਨੁਪਰਿਯੇਤਿ [ਅਨੁਪਰਿਯੇਸਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ;
ਚਿਤ੍ਤਂ ਨੇਸਂ ਸਮਨ੍ਨੇਸਂ [ਸਮਨ੍ਵੇਸਂ (ਸ੍ਯਾ. ਅਟ੍ਠ.)], ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਂ ਨਿਰੂਪਧਿਂ.
‘‘ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਮੁਨਿਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਾਰਗੁਂ;
ਅਨੇਕਾਕਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤਿ ਗੋਤਮ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੧. ਗਗ੍ਗਰਾਸੁਤ੍ਤਂ
੨੧੯. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਚਮ੍ਪਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਗਗ੍ਗਰਾਯ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾ ਤੀਰੇ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਚ ਉਪਾਸਕਸਤੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਚ ਉਪਾਸਿਕਾਸਤੇਹਿ ਅਨੇਕੇਹਿ ਚ ਦੇਵਤਾਸਹਸ੍ਸੇਹਿ. ਤ੍ਯਾਸ੍ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਅਤਿਰੋਚਤਿ [ਅਤਿਵਿਰੋਚਤਿ (ਕ.)] ਵਣ੍ਣੇਨ ਚੇਵ ਯਸਸਾ ਚ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਙ੍ਗੀਸਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਭਗਵਾ ਚਮ੍ਪਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਗਗ੍ਗਰਾਯ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾ ਤੀਰੇ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਚ ਉਪਾਸਕਸਤੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਚ ਉਪਾਸਿਕਾਸਤੇਹਿ ਅਨੇਕੇਹਿ ਚ ਦੇਵਤਾਸਹਸ੍ਸੇਹਿ. ਤ੍ਯਾਸ੍ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਅਤਿਰੋਚਤਿ ਵਣ੍ਣੇਨ ਚੇਵ ਯਸਸਾ ਚ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸਾਰੁਪ੍ਪਾਯ ਗਾਥਾਯ ਅਭਿਤ੍ਥਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ, ਭਗਵਾ, ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ, ਸੁਗਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਂ, ਵਙ੍ਗੀਸਾ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸਾਰੁਪ੍ਪਾਯ ਗਾਥਾਯ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿ –
‘‘ਚਨ੍ਦੋ ਯਥਾ ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੇ ਨਭੇ,
ਵਿਰੋਚਤਿ ਵਿਗਤਮਲੋਵ ਭਾਣੁਮਾ;
ਏਵਮ੍ਪਿ ਅਙ੍ਗੀਰਸ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਮੁਨਿ,
ਅਤਿਰੋਚਸਿ ਯਸਸਾ ਸਬ੍ਬਲੋਕ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੨. ਵਙ੍ਗੀਸਸੁਤ੍ਤਂ
੨੨੦. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਅਚਿਰਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ [ਹੋਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੁਖਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ [ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੁਖਪਟਿਸਂਵੇਦੀ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ –
‘‘ਕਾਵੇਯ੍ਯਮਤ੍ਤਾ ਵਿਚਰਿਮ੍ਹ ਪੁਬ੍ਬੇ, ਗਾਮਾ ਗਾਮਂ ਪੁਰਾ ਪੁਰਂ;
ਅਥਦ੍ਦਸਾਮ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਸਦ੍ਧਾ ਨੋ ਉਪਪਜ੍ਜਥ.
‘‘ਸੋ ਮੇ ਧਮ੍ਮਮਦੇਸੇਸਿ, ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਧਾਤੁਯੋ [ਖਨ੍ਧੇ ਆਯਤਨਾਨਿ ਧਾਤੁਯੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ. ਕ.)];
ਤਸ੍ਸਾਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾਨ, ਪਬ੍ਬਜਿਂ ਅਨਗਾਰਿਯਂ.
‘‘ਬਹੁਨ੍ਨਂ ਵਤ ਅਤ੍ਥਾਯ, ਬੋਧਿਂ ਅਜ੍ਝਗਮਾ ਮੁਨਿ;
ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਞ੍ਚ, ਯੇ ਨਿਯਾਮਗਤਦ੍ਦਸਾ.
‘‘ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਵਤ ਮੇ ਆਸਿ, ਮਮ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ;
ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ.
‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਂ ਵਿਸੋਧਿਤਂ;
ਤੇਵਿਜ੍ਜੋ ਇਦ੍ਧਿਪਤ੍ਤੋਮ੍ਹਿ, ਚੇਤੋਪਰਿਯਾਯਕੋਵਿਦੋ’’ਤਿ.
ਵਙ੍ਗੀਸਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸਮਤ੍ਤਂ.