੨. ਉਪਾਸਕਵਗ੍ਗੋ

੧. ਕਸਿਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸੁਤ੍ਤਂ

੧੯੭. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਮਗਧੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਾਗਿਰਿਸ੍ਮਿਂ ਏਕਨਾਲ਼ਾਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਕਸਿਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਸ [ਕਸਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਸ (ਕ.)] ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤਾਨਿ ਨਙ੍ਗਲਸਤਾਨਿ ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਪ੍ਪਕਾਲੇ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਯੇਨ ਕਸਿਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਕਸਿਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਰਿਵੇਸਨਾ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਯੇਨ ਪਰਿਵੇਸਨਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਕਸਿਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਠਿਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਹਂ ਖੋ, ਸਮਣ, ਕਸਾਮਿ ਚ ਵਪਾਮਿ ਚ, ਕਸਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵਪਿਤ੍ਵਾ ਚ ਭੁਞ੍ਜਾਮਿ. ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ, ਸਮਣ, ਕਸਸ੍ਸੁ ਚ ਵਪਸ੍ਸੁ ਚ, ਕਸਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵਪਿਤ੍ਵਾ ਚ ਭੁਞ੍ਜਸ੍ਸੂ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਕਸਾਮਿ ਚ ਵਪਾਮਿ ਚ, ਕਸਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵਪਿਤ੍ਵਾ ਚ ਭੁਞ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ. ਨ ਖੋ ਮਯਂ ਪਸ੍ਸਾਮ ਭੋਤੋ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਯੁਗਂ ਵਾ ਨਙ੍ਗਲਂ ਵਾ ਫਾਲਂ ਵਾ ਪਾਚਨਂ ਵਾ ਬਲੀਬਦ੍ਦੇ ਵਾ, ਅਥ ਚ ਪਨ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਕਸਾਮਿ ਚ ਵਪਾਮਿ ਚ, ਕਸਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵਪਿਤ੍ਵਾ ਚ ਭੁਞ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਕਸਿਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਕਸ੍ਸਕੋ ਪਟਿਜਾਨਾਸਿ, ਨ ਚ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਤੇ ਕਸਿਂ;

ਕਸ੍ਸਕੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ਬ੍ਰੂਹਿ, ਕਥਂ ਜਾਨੇਮੁ ਤਂ ਕਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸਦ੍ਧਾ ਬੀਜਂ ਤਪੋ ਵੁਟ੍ਠਿ, ਪਞ੍ਞਾ ਮੇ ਯੁਗਨਙ੍ਗਲਂ;

ਹਿਰੀ ਈਸਾ ਮਨੋ ਯੋਤ੍ਤਂ, ਸਤਿ ਮੇ ਫਾਲਪਾਚਨਂ.

‘‘ਕਾਯਗੁਤ੍ਤੋ ਵਚੀਗੁਤ੍ਤੋ, ਆਹਾਰੇ ਉਦਰੇ ਯਤੋ;

ਸਚ੍ਚਂ ਕਰੋਮਿ ਨਿਦ੍ਦਾਨਂ, ਸੋਰਚ੍ਚਂ ਮੇ ਪਮੋਚਨਂ.

‘‘ਵੀਰਿਯਂ ਮੇ ਧੁਰਧੋਰਯ੍ਹਂ, ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਾਧਿਵਾਹਨਂ;

ਗਚ੍ਛਤਿ ਅਨਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਂ, ਯਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਸੋਚਤਿ.

‘‘ਏਵਮੇਸਾ ਕਸੀ ਕਟ੍ਠਾ, ਸਾ ਹੋਤਿ ਅਮਤਪ੍ਫਲਾ;

ਏਤਂ ਕਸਿਂ ਕਸਿਤ੍ਵਾਨ, ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਾ ਪਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਭੁਞ੍ਜਤੁ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ. ਕਸ੍ਸਕੋ ਭਵਂ. ਯਞ੍ਹਿ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਅਮਤਪ੍ਫਲਮ੍ਪਿ ਕਸਿਂ ਕਸਤੀ’’ਤਿ [ਭਾਸਤੀਤਿ (ਕ.)].

‘‘ਗਾਥਾਭਿਗੀਤਂ ਮੇ ਅਭੋਜਨੇਯ੍ਯਂ,

ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਨੇਸ ਧਮ੍ਮੋ;

ਗਾਥਾਭਿਗੀਤਂ ਪਨੁਦਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾ,

ਧਮ੍ਮੇ ਸਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਵੁਤ੍ਤਿਰੇਸਾ.

‘‘ਅਞ੍ਞੇਨ ਚ ਕੇਵਲਿਨਂ ਮਹੇਸਿਂ,

ਖੀਣਾਸਵਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਵੂਪਸਨ੍ਤਂ;

ਅਨ੍ਨੇਨ ਪਾਨੇਨ ਉਪਟ੍ਠਹਸ੍ਸੁ,

ਖੇਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਂ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਕਸਿਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੨. ਉਦਯਸੁਤ੍ਤਂ

੧੯੮. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਯੇਨ ਉਦਯਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਥ ਖੋ ਉਦਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਤੋ ਪਤ੍ਤਂ ਓਦਨੇਨ ਪੂਰੇਸਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਯੇਨ ਉਦਯਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਉਦਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਤੋ ਪਤ੍ਤਂ ਓਦਨੇਨ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪਕਟ੍ਠਕੋਯਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਞ੍ਚੇਵ ਵਪਨ੍ਤਿ ਬੀਜਂ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵਸ੍ਸਤਿ ਦੇਵਰਾਜਾ;

ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਕਸਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਸਕਾ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਧਞ੍ਞਮੁਪੇਤਿ ਰਟ੍ਠਂ.

‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਯਾਚਕਾ ਯਾਚਯਨ੍ਤਿ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਦਾਨਪਤੀ ਦਦਨ੍ਤਿ;

ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਦਾਨਪਤੀ ਦਦਿਤ੍ਵਾ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਗ੍ਗਮੁਪੇਨ੍ਤਿ ਠਾਨਂ.

‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਖੀਰਨਿਕਾ ਦੁਹਨ੍ਤਿ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵਚ੍ਛੋ ਉਪੇਤਿ ਮਾਤਰਂ;

ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਿਲਮਤਿ ਫਨ੍ਦਤਿ ਚ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਗਬ੍ਭਮੁਪੇਤਿ ਮਨ੍ਦੋ.

‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਜਾਯਤਿ ਮੀਯਤਿ ਚ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਿਵਥਿਕਂ [ਸੀਵਥਿਕਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਹਰਨ੍ਤਿ;

ਮਗ੍ਗਞ੍ਚ ਲਦ੍ਧਾ ਅਪੁਨਬ੍ਭਵਾਯ, ਨ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਜਾਯਤਿ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞੋ’’ਤਿ [ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਜਾਯਤਿ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞੋਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)].

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਉਦਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੩. ਦੇਵਹਿਤਸੁਤ੍ਤਂ

੧੯੯. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਵਾਤੇਹਾਬਾਧਿਕੋ ਹੋਤਿ; ਆਯਸ੍ਮਾ ਚ ਉਪਵਾਣੋ ਭਗਵਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਪਵਾਣਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਙ੍ਘ ਮੇ ਤ੍ਵਂ, ਉਪਵਾਣ, ਉਣ੍ਹੋਦਕਂ ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਪਵਾਣੋ ਭਗਵਤੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਯੇਨ ਦੇਵਹਿਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਦੇਵਹਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਪਵਾਣਂ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਂ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਪਵਾਣਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਭਵਂ ਤਿਟ੍ਠਂ, ਮੁਣ੍ਡੋ ਸਙ੍ਘਾਟਿਪਾਰੁਤੋ;

ਕਿਂ ਪਤ੍ਥਯਾਨੋ ਕਿਂ ਏਸਂ, ਕਿਂ ਨੁ ਯਾਚਿਤੁਮਾਗਤੋ’’ਤਿ.

‘‘ਅਰਹਂ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕੇ, ਵਾਤੇਹਾਬਾਧਿਕੋ ਮੁਨਿ;

ਸਚੇ ਉਣ੍ਹੋਦਕਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਮੁਨਿਨੋ ਦੇਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ.

‘‘ਪੂਜਿਤੋ ਪੂਜਨੇਯ੍ਯਾਨਂ, ਸਕ੍ਕਰੇਯ੍ਯਾਨ ਸਕ੍ਕਤੋ;

ਅਪਚਿਤੋ ਅਪਚੇਯ੍ਯਾਨਂ [ਅਪਚਿਨੇਯ੍ਯਾਨਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.) ਟੀਕਾ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਾ], ਤਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਹਾਤਵੇ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਦੇਵਹਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਣ੍ਹੋਦਕਸ੍ਸ ਕਾਜਂ ਪੁਰਿਸੇਨ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਫਾਣਿਤਸ੍ਸ ਚ ਪੁਟਂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਪਵਾਣਸ੍ਸ ਪਾਦਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਪਵਾਣੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਣ੍ਹੋਦਕੇਨ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ [ਨਹਾਪੇਤ੍ਵਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਉਣ੍ਹੋਦਕੇਨ ਫਾਣਿਤਂ ਆਲੋਲੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਤੋ ਆਬਾਧੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਿ.

ਅਥ ਖੋ ਦੇਵਹਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਦੇਵਹਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਕਤ੍ਥ ਦਜ੍ਜਾ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ, ਕਤ੍ਥ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ;

ਕਥਞ੍ਹਿ ਯਜਮਾਨਸ੍ਸ, ਕਥਂ ਇਜ੍ਝਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਾ’’ਤਿ.

‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਯੋ ਵੇਦੀ, ਸਗ੍ਗਾਪਾਯਞ੍ਚ ਪਸ੍ਸਤਿ;

ਅਥੋ ਜਾਤਿਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਵੋਸਿਤੋ ਮੁਨਿ.

‘‘ਏਤ੍ਥ ਦਜ੍ਜਾ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ, ਏਤ੍ਥ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ;

ਏਵਞ੍ਹਿ ਯਜਮਾਨਸ੍ਸ, ਏਵਂ ਇਜ੍ਝਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਾ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਦੇਵਹਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੪. ਮਹਾਸਾਲਸੁਤ੍ਤਂ

੨੦੦. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲੋ ਲੂਖੋ ਲੂਖਪਾਵੁਰਣੋ [ਲੂਖਪਾਪੁਰਣੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਨ੍ਨੁ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਲੂਖੋ ਲੂਖਪਾਵੁਰਣੋ’’ਤਿ? ‘‘ਇਧ ਮੇ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਤ੍ਤਾ. ਤੇ ਮਂ ਦਾਰੇਹਿ ਸਂਪੁਚ੍ਛ ਘਰਾ ਨਿਕ੍ਖਾਮੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਸਭਾਯਂ ਮਹਾਜਨਕਾਯੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਪੁਤ੍ਤੇਸੁ ਚ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਸੁ ਭਾਸਸ੍ਸੁ –

‘‘ਯੇਹਿ ਜਾਤੇਹਿ ਨਨ੍ਦਿਸ੍ਸਂ, ਯੇਸਞ੍ਚ ਭਵਮਿਚ੍ਛਿਸਂ;

ਤੇ ਮਂ ਦਾਰੇਹਿ ਸਂਪੁਚ੍ਛ, ਸਾਵ ਵਾਰੇਨ੍ਤਿ ਸੂਕਰਂ.

‘‘ਅਸਨ੍ਤਾ ਕਿਰ ਮਂ ਜਮ੍ਮਾ, ਤਾਤ ਤਾਤਾਤਿ ਭਾਸਰੇ;

ਰਕ੍ਖਸਾ ਪੁਤ੍ਤਰੂਪੇਨ, ਤੇ ਜਹਨ੍ਤਿ ਵਯੋਗਤਂ.

‘‘ਅਸ੍ਸੋਵ ਜਿਣ੍ਣੋ ਨਿਬ੍ਭੋਗੋ, ਖਾਦਨਾ ਅਪਨੀਯਤਿ;

ਬਾਲਕਾਨਂ ਪਿਤਾ ਥੇਰੋ, ਪਰਾਗਾਰੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖਤਿ.

‘‘ਦਣ੍ਡੋਵ ਕਿਰ ਮੇ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਯਞ੍ਚੇ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਨਸ੍ਸਵਾ;

ਚਣ੍ਡਮ੍ਪਿ ਗੋਣਂ ਵਾਰੇਤਿ, ਅਥੋ ਚਣ੍ਡਮ੍ਪਿ ਕੁਕ੍ਕੁਰਂ.

‘‘ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਪੁਰੇ ਹੋਤਿ, ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਗਾਧਮੇਧਤਿ;

ਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵੇਨ, ਖਲਿਤ੍ਵਾ ਪਤਿਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲੋ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਸਭਾਯਂ ਮਹਾਜਨਕਾਯੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਪੁਤ੍ਤੇਸੁ ਚ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਸੁ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਯੇਹਿ ਜਾਤੇਹਿ ਨਨ੍ਦਿਸ੍ਸਂ, ਯੇਸਞ੍ਚ ਭਵਮਿਚ੍ਛਿਸਂ;

ਤੇ ਮਂ ਦਾਰੇਹਿ ਸਂਪੁਚ੍ਛ, ਸਾਵ ਵਾਰੇਨ੍ਤਿ ਸੂਕਰਂ.

‘‘ਅਸਨ੍ਤਾ ਕਿਰ ਮਂ ਜਮ੍ਮਾ, ਤਾਤ ਤਾਤਾਤਿ ਭਾਸਰੇ;

ਰਕ੍ਖਸਾ ਪੁਤ੍ਤਰੂਪੇਨ, ਤੇ ਜਹਨ੍ਤਿ ਵਯੋਗਤਂ.

‘‘ਅਸ੍ਸੋਵ ਜਿਣ੍ਣੋ ਨਿਬ੍ਭੋਗੋ, ਖਾਦਨਾ ਅਪਨੀਯਤਿ;

ਬਾਲਕਾਨਂ ਪਿਤਾ ਥੇਰੋ, ਪਰਾਗਾਰੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖਤਿ.

‘‘ਦਣ੍ਡੋਵ ਕਿਰ ਮੇ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਯਞ੍ਚੇ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਨਸ੍ਸਵਾ;

ਚਣ੍ਡਮ੍ਪਿ ਗੋਣਂ ਵਾਰੇਤਿ, ਅਥੋ ਚਣ੍ਡਮ੍ਪਿ ਕੁਕ੍ਕੁਰਂ.

‘‘ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਪੁਰੇ ਹੋਤਿ, ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਗਾਧਮੇਧਤਿ;

ਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵੇਨ, ਖਲਿਤ੍ਵਾ ਪਤਿਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਂ ਪੁਤ੍ਤਾ ਘਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਦੁਸ੍ਸਯੁਗੇਨ ਅਚ੍ਛਾਦੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲੋ ਏਕਂ ਦੁਸ੍ਸਯੁਗਂ ਆਦਾਯ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਯਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨਾਮ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਆਚਰਿਯਧਨਂ ਪਰਿਯੇਸਾਮ. ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਤੁ ਮੇ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਆਚਰਿਯਧਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸਿ ਭਗਵਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੫. ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧਸੁਤ੍ਤਂ

੨੦੧. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਟਿਵਸਤਿ. ਸੋ ਨੇਵ ਮਾਤਰਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤਿ, ਨ ਪਿਤਰਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤਿ, ਨ ਆਚਰਿਯਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤਿ, ਨ ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਰਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਸਾਯ ਪਰਿਵੁਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਸਾਯ ਪਰਿਵੁਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਯੇਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯਂ. ਸਚੇ ਮਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਆਲਪਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਤਂ ਆਲਪਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਨੋ ਚੇ ਮਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਆਲਪਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਨਾਲਪਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤਂ ਨਾਲਪਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ – ‘ਨਾਯਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਜਾਨਾਤੀ’ਤਿ ਤਤੋਵ ਪੁਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਞ੍ਞਾਯ ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਨ ਮਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਸਾਧੁ, ਅਤ੍ਥਿਕਸ੍ਸੀਧ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ;

ਯੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਆਗਚ੍ਛਿ, ਤਮੇਵਮਨੁਬ੍ਰੂਹਯੇ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ – ‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਮੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇਸੁ ਸਿਰਸਾ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦਾਨਿ ਮੁਖੇਨ ਚ ਪਰਿਚੁਮ੍ਬਤਿ ਪਾਣੀਹਿ ਚ ਪਰਿਸਮ੍ਬਾਹਤਿ, ਨਾਮਞ੍ਚ ਸਾਵੇਤਿ – ‘‘ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧਾਹਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧਾਹਂ, ਭੋ ਗੋਤਮਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਪਰਿਸਾ ਅਬ੍ਭੁਤਚਿਤ੍ਤਜਾਤਾ [ਅਬ੍ਭੁਤਚਿਤ੍ਤਜਾਤਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.), ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਚਿਤ੍ਤਜਾਤਾ (ਕ.)] ਅਹੋਸਿ – ‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਵਤ ਭੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਵਤ ਭੋ! ਅਯਞ੍ਹਿ ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨੇਵ ਮਾਤਰਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤਿ, ਨ ਪਿਤਰਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤਿ, ਨ ਆਚਰਿਯਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤਿ, ਨ ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਰਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤਿ; ਅਥ ਚ ਪਨ ਸਮਣੇ ਗੋਤਮੇ ਏਵਰੂਪਂ ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਕਰੋਤੀ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਲਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਉਟ੍ਠੇਹਿ, ਸਕੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦ. ਯਤੋ ਤੇ ਮਯਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਕੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਕੇਸੁ ਨ ਮਾਨਂ ਕਯਿਰਾਥ, ਕੇਸੁ ਚਸ੍ਸ ਸਗਾਰਵੋ;

ਕ੍ਯਸ੍ਸ ਅਪਚਿਤਾ ਅਸ੍ਸੁ, ਕ੍ਯਸ੍ਸੁ ਸਾਧੁ ਸੁਪੂਜਿਤਾ’’ਤਿ.

‘‘ਮਾਤਰਿ ਪਿਤਰਿ ਚਾਪਿ, ਅਥੋ ਜੇਟ੍ਠਮ੍ਹਿ ਭਾਤਰਿ;

ਆਚਰਿਯੇ ਚਤੁਤ੍ਥਮ੍ਹਿ,

ਤੇਸੁ ਨ ਮਾਨਂ ਕਯਿਰਾਥ;

ਤੇਸੁ ਅਸ੍ਸ ਸਗਾਰਵੋ,

ਤ੍ਯਸ੍ਸ ਅਪਚਿਤਾ ਅਸ੍ਸੁ;

ਤ੍ਯਸ੍ਸੁ ਸਾਧੁ ਸੁਪੂਜਿਤਾ.

‘‘ਅਰਹਨ੍ਤੇ ਸੀਤੀਭੂਤੇ, ਕਤਕਿਚ੍ਚੇ ਅਨਾਸਵੇ;

ਨਿਹਚ੍ਚ ਮਾਨਂ ਅਥਦ੍ਧੋ, ਤੇ ਨਮਸ੍ਸੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੬. ਪਚ੍ਚਨੀਕਸੁਤ੍ਤਂ

੨੦੨. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਪਚ੍ਚਨੀਕਸਾਤੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਟਿਵਸਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਪਚ੍ਚਨੀਕਸਾਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਯੇਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯਂ. ਯਂ ਯਦੇਵ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਭਾਸਿਸ੍ਸਤਿ ਤਂ ਤਦੇਵਸ੍ਸਾਹਂ [ਤਦੇਵ ਸਾਹਂ (ਕ.)] ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ [ਪਚ੍ਚਨੀਕਸ੍ਸਨ੍ਤਿ (ਪੀ.), ਪਚ੍ਚਨੀਕਸਾਤਨ੍ਤਿ (ਕ.)]. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਪਚ੍ਚਨੀਕਸਾਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਭਣ ਸਮਣਧਮ੍ਮ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਨ ਪਚ੍ਚਨੀਕਸਾਤੇਨ, ਸੁਵਿਜਾਨਂ ਸੁਭਾਸਿਤਂ;

ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਸਾਰਮ੍ਭਬਹੁਲੇਨ ਚ.

‘‘ਯੋ ਚ ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਸਾਰਮ੍ਭਂ, ਅਪ੍ਪਸਾਦਞ੍ਚ ਚੇਤਸੋ;

ਆਘਾਤਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜ, ਸ ਵੇ [ਸਚੇ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਜਞ੍ਞਾ ਸੁਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਪਚ੍ਚਨੀਕਸਾਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੭. ਨਵਕਮ੍ਮਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੨੦੩. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਨਵਕਮ੍ਮਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਂ ਕਾਰਾਪੇਤਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਨਵਕਮ੍ਮਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਸਾਲਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਦਿਸ੍ਵਾਨਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਖੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਂ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤੋ ਰਮਾਮਿ. ਅਯਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਕਿਂ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤੋ ਰਮਤੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਨਵਕਮ੍ਮਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਕੇ ਨੁ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਕਰੀਯਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਲਵਨੇ ਤਵ;

ਯਦੇਕਕੋ ਅਰਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ, ਰਤਿਂ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਗੋਤਮੋ’’ਤਿ.

‘‘ਨ ਮੇ ਵਨਸ੍ਮਿਂ ਕਰਣੀਯਮਤ੍ਥਿ,

ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਂ ਮੇ ਵਨਂ ਵਿਸੂਕਂ;

ਸ੍ਵਾਹਂ ਵਨੇ ਨਿਬ੍ਬਨਥੋ ਵਿਸਲ੍ਲੋ,

ਏਕੋ ਰਮੇ ਅਰਤਿਂ ਵਿਪ੍ਪਹਾਯਾ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਨਵਕਮ੍ਮਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੮. ਕਟ੍ਠਹਾਰਸੁਤ੍ਤਂ

੨੦੪. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਕਟ੍ਠਹਾਰਕਾ ਮਾਣਵਕਾ ਯੇਨ ਵਨਸਣ੍ਡੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਦ੍ਦਸਂਸੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਯੇਨ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਗੋਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਗੋਤ੍ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਯਗ੍ਘੇ, ਭਵਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ! ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਸਮਣੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’. ਅਥ ਖੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਗੋਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤੇਹਿ ਮਾਣਵਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੇਨ ਸੋ ਵਨਸਣ੍ਡੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਗਮ੍ਭੀਰਰੂਪੇ ਬਹੁਭੇਰਵੇ ਵਨੇ,

ਸੁਞ੍ਞਂ ਅਰਞ੍ਞਂ ਵਿਜਨਂ ਵਿਗਾਹਿਯ;

ਅਨਿਞ੍ਜਮਾਨੇਨ ਠਿਤੇਨ ਵਗ੍ਗੁਨਾ,

ਸੁਚਾਰੁਰੂਪਂ ਵਤ ਭਿਕ੍ਖੁ ਝਾਯਸਿ.

‘‘ਨ ਯਤ੍ਥ ਗੀਤਂ ਨਪਿ ਯਤ੍ਥ ਵਾਦਿਤਂ,

ਏਕੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਨਵਸ੍ਸਿਤੋ ਮੁਨਿ;

ਅਚ੍ਛੇਰਰੂਪਂ ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ ਇਦਂ,

ਯਦੇਕਕੋ ਪੀਤਿਮਨੋ ਵਨੇ ਵਸੇ.

‘‘ਮਞ੍ਞਾਮਹਂ ਲੋਕਾਧਿਪਤਿਸਹਬ੍ਯਤਂ,

ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ ਤਿਦਿਵਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ;

ਕਸ੍ਮਾ ਭਵਂ ਵਿਜਨਮਰਞ੍ਞਮਸ੍ਸਿਤੋ,

ਤਪੋ ਇਧ ਕੁਬ੍ਬਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ.

‘‘ਯਾ ਕਾਚਿ ਕਙ੍ਖਾ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਾ ਵਾ,

ਅਨੇਕਧਾਤੂਸੁ ਪੁਥੂ ਸਦਾਸਿਤਾ;

ਅਞ੍ਞਾਣਮੂਲਪ੍ਪਭਵਾ ਪਜਪ੍ਪਿਤਾ,

ਸਬ੍ਬਾ ਮਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਕਤਾ ਸਮੂਲਿਕਾ.

‘‘ਸ੍ਵਾਹਂ ਅਕਙ੍ਖੋ ਅਸਿਤੋ ਅਨੂਪਯੋ,

ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਸੁਦ੍ਧਦਸ੍ਸਨੋ;

ਪਪ੍ਪੁਯ੍ਯ ਸਮ੍ਬੋਧਿਮਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਿਵਂ,

ਝਾਯਾਮਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਰਹੋ ਵਿਸਾਰਦੋ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਗੋਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੯. ਮਾਤੁਪੋਸਕਸੁਤ੍ਤਂ

੨੦੫. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਤੁਪੋਸਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਮਾਤੁਪੋਸਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਹਞ੍ਹਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਭਿਕ੍ਖਂ ਪਰਿਯੇਸਾਮਿ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਭਿਕ੍ਖਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਪੋਸੇਮਿ. ਕਚ੍ਚਾਹਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਏਵਂਕਾਰੀ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀ ਹੋਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤਗ੍ਘ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਵਂਕਾਰੀ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀ ਹੋਸਿ. ਯੋ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਭਿਕ੍ਖਂ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਭਿਕ੍ਖਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਪੋਸੇਤਿ, ਬਹੁਂ ਸੋ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਯੋ ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਵਾ, ਮਚ੍ਚੋ ਧਮ੍ਮੇਨ ਪੋਸਤਿ;

ਤਾਯ ਨਂ ਪਾਰਿਚਰਿਯਾਯ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਪਣ੍ਡਿਤਾ;

ਇਧੇਵ ਨਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਪੇਚ੍ਚ ਸਗ੍ਗੇ ਪਮੋਦਤੀ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਮਾਤੁਪੋਸਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੧੦. ਭਿਕ੍ਖਕਸੁਤ੍ਤਂ

੨੦੬. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਭਿਕ੍ਖਕੋ, ਭਵਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖਕੋ, ਇਧ ਨੋ ਕਿਂ ਨਾਨਾਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ?

‘‘ਨ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖਕੋ ਹੋਤਿ, ਯਾਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖਤੇ ਪਰੇ;

ਵਿਸ੍ਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਮਾਦਾਯ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਹੋਤਿ ਨ ਤਾਵਤਾ.

‘‘ਯੋਧ ਪੁਞ੍ਞਞ੍ਚ ਪਾਪਞ੍ਚ, ਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ;

ਸਙ੍ਖਾਯ ਲੋਕੇ ਚਰਤਿ, ਸ ਵੇ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੧੧. ਸਙ੍ਗਾਰਵਸੁਤ੍ਤਂ

੨੦੭. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਙ੍ਗਾਰਵੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਟਿਵਸਤਿ ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕੋ, ਉਦਕੇਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਚ੍ਚੇਤਿ, ਸਾਯਂ ਪਾਤਂ ਉਦਕੋਰੋਹਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਗਾਰਵੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਟਿਵਸਤਿ ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕੋ, ਉਦਕੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਚ੍ਚੇਤਿ, ਸਾਯਂ ਪਾਤਂ ਉਦਕੋਰੋਹਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਯੇਨ ਸਙ੍ਗਾਰਵਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਤੁ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ ਭਗਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇਨ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਯੇਨ ਸਙ੍ਗਾਰਵਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਙ੍ਗਾਰਵੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਸਙ੍ਗਾਰਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕੋ, ਉਦਕੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਚ੍ਚੇਸਿ, ਸਾਯਂ ਪਾਤਂ ਉਦਕੋਰੋਹਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਤ੍ਥਵਸਂ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕੋ, ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਚ੍ਚੇਸਿ, ਸਾਯਂ ਪਾਤਂ ਉਦਕੋਰੋਹਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਇਧ ਮੇ, ਭੋ ਗੋਤਮ [ਇਧ ਮੇ ਭੋ ਗੋਤਮ ਅਹਂ (ਪੀ. ਕ.)], ਯਂ ਦਿਵਾ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਸਾਯਂ ਨ੍ਹਾਨੇਨ [ਨਹਾਨੇਨ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਪਵਾਹੇਮਿ, ਯਂ ਰਤ੍ਤਿਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ ਤਂ ਪਾਤਂ ਨ੍ਹਾਨੇਨ ਪਵਾਹੇਮਿ. ਇਮਂ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਤ੍ਥਵਸਂ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਉਦਕਸੁਦ੍ਧਿਕੋ, ਉਦਕੇਨ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਚ੍ਚੇਮਿ, ਸਾਯਂ ਪਾਤਂ ਉਦਕੋਰੋਹਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਾਮੀ’’ਤਿ.

‘‘ਧਮ੍ਮੋ ਰਹਦੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਸੀਲਤਿਤ੍ਥੋ,

ਅਨਾਵਿਲੋ ਸਬ੍ਭਿ ਸਤਂ ਪਸਤ੍ਥੋ;

ਯਤ੍ਥ ਹਵੇ ਵੇਦਗੁਨੋ ਸਿਨਾਤਾ,