੧. ਤਪੋਕਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੭. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਉਰੁਵੇਲਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਨਜ੍ਜਾ ਨੇਰਞ੍ਜਰਾਯ ਤੀਰੇ ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧਮੂਲੇ ਪਠਮਾਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਤੋ ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਮੁਤ੍ਤੋ ਵਤਮ੍ਹਿ ਤਾਯ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਾਯ. ਸਾਧੁ ਮੁਤ੍ਤੋ ਵਤਮ੍ਹਿ ਤਾਯ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਾਯ. ਸਾਧੁ ਵਤਮ੍ਹਿ ਮੁਤ੍ਤੋ ਬੋਧਿਂ ਸਮਜ੍ਝਗ’’ਨ੍ਤਿ [ਸਾਧੁ ਠਿਤੋ ਸਤੋ ਬੋਧਿਂ ਸਮਜ੍ਝੇਗਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.), ਸਾਧੁ ਵਤਮ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤੋ ਬੋਧਿਸਮਜ੍ਝਗੂਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)].

ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਭਗਵਤੋ ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਞ੍ਞਾਯ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਤਪੋਕਮ੍ਮਾ ਅਪਕ੍ਕਮ੍ਮ, ਯੇਨ ਨ ਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਮਾਣਵਾ;

ਅਸੁਦ੍ਧੋ ਮਞ੍ਞਸਿ ਸੁਦ੍ਧੋ, ਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਾ ਅਪਰਦ੍ਧੋ’’ [ਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਮਪਰਦ੍ਧੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਮਾਰੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ’’ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰਂ ਪਾਪਿਮਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਹਿ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ ਞਤ੍ਵਾ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਮਰਂ ਤਪਂ [ਅਪਰਂ ਤਪਂ (ਕ.)];

ਸਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਾਵਹਂ ਹੋਤਿ, ਫਿਯਾਰਿਤ੍ਤਂਵ ਧਮ੍ਮਨਿ [ਵਮ੍ਮਨਿ (ਸੀ.), ਧਮ੍ਮਨਿਂ (ਪੀ.), ਜਮ੍ਮਨਿਂ (ਕ.) ਏਤ੍ਥਾਯਂ ਧਮ੍ਮਸਦ੍ਦੋ ਸਕ੍ਕਤੇ ਧਨ੍ਵਨਂ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਦਿਸੋ ਮਰੁਵਾਚਕੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਯਥਾ ਦਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮਾਤਿਪਦਂ].

‘‘ਸੀਲਂ ਸਮਾਧਿ ਪਞ੍ਞਞ੍ਚ, ਮਗ੍ਗਂ ਬੋਧਾਯ ਭਾਵਯਂ;

ਪਤ੍ਤੋਸ੍ਮਿ ਪਰਮਂ ਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਨਿਹਤੋ ਤ੍ਵਮਸਿ ਅਨ੍ਤਕਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ‘‘ਜਾਨਾਤਿ ਮਂ ਭਗਵਾ, ਜਾਨਾਤਿ ਮਂ ਸੁਗਤੋ’’ਤਿ, ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ.