੪. ਮਾਰਸਂਯੁਤ੍ਤਂ

੧. ਪਠਮਵਗ੍ਗੋ

੧. ਤਪੋਕਮ੍ਮਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੭. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਉਰੁਵੇਲਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਨਜ੍ਜਾ ਨੇਰਞ੍ਜਰਾਯ ਤੀਰੇ ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧਮੂਲੇ ਪਠਮਾਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਤੋ ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਮੁਤ੍ਤੋ ਵਤਮ੍ਹਿ ਤਾਯ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਾਯ. ਸਾਧੁ ਮੁਤ੍ਤੋ ਵਤਮ੍ਹਿ ਤਾਯ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਾਯ. ਸਾਧੁ ਵਤਮ੍ਹਿ ਮੁਤ੍ਤੋ ਬੋਧਿਂ ਸਮਜ੍ਝਗ’’ਨ੍ਤਿ [ਸਾਧੁ ਠਿਤੋ ਸਤੋ ਬੋਧਿਂ ਸਮਜ੍ਝੇਗਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.), ਸਾਧੁ ਵਤਮ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤੋ ਬੋਧਿਸਮਜ੍ਝਗੂਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)].

ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਭਗਵਤੋ ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਞ੍ਞਾਯ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਤਪੋਕਮ੍ਮਾ ਅਪਕ੍ਕਮ੍ਮ, ਯੇਨ ਨ ਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਮਾਣਵਾ;

ਅਸੁਦ੍ਧੋ ਮਞ੍ਞਸਿ ਸੁਦ੍ਧੋ, ਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਾ ਅਪਰਦ੍ਧੋ’’ [ਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਮਪਰਦ੍ਧੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਮਾਰੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ’’ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰਂ ਪਾਪਿਮਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਹਿ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ ਞਤ੍ਵਾ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਮਰਂ ਤਪਂ [ਅਪਰਂ ਤਪਂ (ਕ.)];

ਸਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਾਵਹਂ ਹੋਤਿ, ਫਿਯਾਰਿਤ੍ਤਂਵ ਧਮ੍ਮਨਿ [ਵਮ੍ਮਨਿ (ਸੀ.), ਧਮ੍ਮਨਿਂ (ਪੀ.), ਜਮ੍ਮਨਿਂ (ਕ.) ਏਤ੍ਥਾਯਂ ਧਮ੍ਮਸਦ੍ਦੋ ਸਕ੍ਕਤੇ ਧਨ੍ਵਨਂ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਦਿਸੋ ਮਰੁਵਾਚਕੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਯਥਾ ਦਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮਾਤਿਪਦਂ].

‘‘ਸੀਲਂ ਸਮਾਧਿ ਪਞ੍ਞਞ੍ਚ, ਮਗ੍ਗਂ ਬੋਧਾਯ ਭਾਵਯਂ;

ਪਤ੍ਤੋਸ੍ਮਿ ਪਰਮਂ ਸੁਦ੍ਧਿਂ, ਨਿਹਤੋ ਤ੍ਵਮਸਿ ਅਨ੍ਤਕਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ‘‘ਜਾਨਾਤਿ ਮਂ ਭਗਵਾ, ਜਾਨਾਤਿ ਮਂ ਸੁਗਤੋ’’ਤਿ, ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ.

੨. ਹਤ੍ਥਿਰਾਜਵਣ੍ਣਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੮. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਉਰੁਵੇਲਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਨਜ੍ਜਾ ਨੇਰਞ੍ਜਰਾਯ ਤੀਰੇ ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧਮੂਲੇ ਪਠਮਾਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾਯਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਦੇਵੋ ਚ ਏਕਮੇਕਂ ਫੁਸਾਯਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਭਗਵਤੋ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਹਤ੍ਥਿਰਾਜਵਣ੍ਣਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਮਹਾਅਰਿਟ੍ਠਕੋ ਮਣਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਹੋਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਸੁਦ੍ਧਂ ਰੂਪਿਯਂ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਦਨ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਮਹਤੀ ਨਙ੍ਗਲੀਸਾ [ਨਙ੍ਗਲਸੀਸਾ (ਪੀ. ਕ.)], ਏਵਮਸ੍ਸ ਸੋਣ੍ਡੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਮਾਰੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ’’ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰਂ ਪਾਪਿਮਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਸਂਸਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ, ਵਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਭਾਸੁਭਂ;

ਅਲਂ ਤੇ ਤੇਨ ਪਾਪਿਮ, ਨਿਹਤੋ ਤ੍ਵਮਸਿ ਅਨ੍ਤਕਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ‘‘ਜਾਨਾਤਿ ਮਂ ਭਗਵਾ, ਜਾਨਾਤਿ ਮਂ ਸੁਗਤੋ’’ਤਿ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ.

੩. ਸੁਭਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੯. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਉਰੁਵੇਲਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਨਜ੍ਜਾ ਨੇਰਞ੍ਜਰਾਯ ਤੀਰੇ ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧਮੂਲੇ ਪਠਮਾਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾਯਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਦੇਵੋ ਚ ਏਕਮੇਕਂ ਫੁਸਾਯਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ, ਭਗਵਤੋ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ, ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਉਚ੍ਚਾਵਚਾ ਵਣ੍ਣਨਿਭਾ ਉਪਦਂਸੇਤਿ, ਸੁਭਾ ਚੇਵ ਅਸੁਭਾ ਚ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਮਾਰੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ’’ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰਂ ਪਾਪਿਮਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਹਿ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਸਂਸਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ, ਵਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਭਾਸੁਭਂ;

ਅਲਂ ਤੇ ਤੇਨ ਪਾਪਿਮ, ਨਿਹਤੋ ਤ੍ਵਮਸਿ ਅਨ੍ਤਕ.

‘‘ਯੇ ਚ ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ, ਮਨਸਾ ਚ ਸੁਸਂਵੁਤਾ;

ਨ ਤੇ ਮਾਰਵਸਾਨੁਗਾ, ਨ ਤੇ ਮਾਰਸ੍ਸ ਬਦ੍ਧਗੂ’’ [ਬਦ੍ਧਭੂ (ਕ.), ਪਚ੍ਚਗੂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ…ਪੇ… ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ.

੪. ਪਠਮਮਾਰਪਾਸਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੦. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਇਸਿਪਤਨੇ ਮਿਗਦਾਯੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਯੋਨਿਸੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਸਚ੍ਛਿਕਤਾ. ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਯੋਨਿਸੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਪਾਪੁਣਾਥ, ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਥਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਬਦ੍ਧੋਸਿ ਮਾਰਪਾਸੇਨ, ਯੇ ਦਿਬ੍ਬਾ ਯੇ ਚ ਮਾਨੁਸਾ;

ਮਾਰਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧੋਸਿ, ਨ ਮੇ ਸਮਣ ਮੋਕ੍ਖਸੀ’’ਤਿ.

‘‘ਮੁਤ੍ਤਾਹਂ [ਮੁਤ੍ਤੋਹਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਮਾਰਪਾਸੇਨ, ਯੇ ਦਿਬ੍ਬਾ ਯੇ ਚ ਮਾਨੁਸਾ;

ਮਾਰਬਨ੍ਧਨਮੁਤ੍ਤੋਮ੍ਹਿ, ਨਿਹਤੋ ਤ੍ਵਮਸਿ ਅਨ੍ਤਕਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ…ਪੇ… ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ.

੫. ਦੁਤਿਯਮਾਰਪਾਸਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੧. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਇਸਿਪਤਨੇ ਮਿਗਦਾਯੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਮੁਤ੍ਤਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਪਾਸੇਹਿ ਯੇ ਦਿਬ੍ਬਾ ਯੇ ਚ ਮਾਨੁਸਾ. ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮੁਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਪਾਸੇਹਿ ਯੇ ਦਿਬ੍ਬਾ ਯੇ ਚ ਮਾਨੁਸਾ. ਚਰਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਾਰਿਕਂ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ ਲੋਕਾਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਮਾ ਏਕੇਨ ਦ੍ਵੇ ਅਗਮਿਤ੍ਥ. ਦੇਸੇਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਂ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਕਾਸੇਥ. ਸਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖਜਾਤਿਕਾ, ਅਸ੍ਸਵਨਤਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਤਾਰੋ. ਅਹਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇਨ ਉਰੁਵੇਲਾ ਸੇਨਾਨਿਗਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਬਦ੍ਧੋਸਿ ਸਬ੍ਬਪਾਸੇਹਿ, ਯੇ ਦਿਬ੍ਬਾ ਯੇ ਚ ਮਾਨੁਸਾ;

ਮਹਾਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧੋਸਿ, ਨ ਮੇ ਸਮਣ ਮੋਕ੍ਖਸੀ’’ਤਿ.

‘‘ਮੁਤ੍ਤਾਹਂ ਸਬ੍ਬਪਾਸੇਹਿ, ਯੇ ਦਿਬ੍ਬਾ ਯੇ ਚ ਮਾਨੁਸਾ;

ਮਹਾਬਨ੍ਧਨਮੁਤ੍ਤੋਮ੍ਹਿ, ਨਿਹਤੋ ਤ੍ਵਮਸਿ ਅਨ੍ਤਕਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ…ਪੇ… ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ.

੬. ਸਪ੍ਪਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੨. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾਯਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਦੇਵੋ ਚ ਏਕਮੇਕਂ ਫੁਸਾਯਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਭਗਵਤੋ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਪ੍ਪਰਾਜਵਣ੍ਣਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਮਹਤੀ ਏਕਰੁਕ੍ਖਿਕਾ ਨਾਵਾ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਹੋਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸੋਣ੍ਡਿਕਾਕਿਲ਼ਞ੍ਜਂ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਫਣੋ ਹੋਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਮਹਤੀ ਕੋਸਲਿਕਾ ਕਂਸਪਾਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਦੇਵੇ ਗਲ਼ਗਲ਼ਾਯਨ੍ਤੇ ਵਿਜ੍ਜੁਲ੍ਲਤਾ ਨਿਚ੍ਛਰਨ੍ਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਮੁਖਤੋ ਜਿਵ੍ਹਾ ਨਿਚ੍ਛਰਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਕਮ੍ਮਾਰਗਗ੍ਗਰਿਯਾ ਧਮਮਾਨਾਯ ਸਦ੍ਦੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਸਦ੍ਦੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਯੋ ਸੁਞ੍ਞਗੇਹਾਨਿ ਸੇਵਤਿ,

ਸੇਯ੍ਯੋ ਸੋ ਮੁਨਿ ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਤੋ;

ਵੋਸ੍ਸਜ੍ਜ ਚਰੇਯ੍ਯ ਤਤ੍ਥ ਸੋ,

ਪਤਿਰੂਪਞ੍ਹਿ ਤਥਾਵਿਧਸ੍ਸ ਤਂ.

‘‘ਚਰਕਾ ਬਹੂ ਭੇਰਵਾ ਬਹੂ,

ਅਥੋ ਡਂਸਸਰੀਸਪਾ [ਡਂਸ ਸਿਰਿਂਸਪਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਬਹੂ;

ਲੋਮਮ੍ਪਿ ਨ ਤਤ੍ਥ ਇਞ੍ਜਯੇ,

ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਗਤੋ ਮਹਾਮੁਨਿ.

‘‘ਨਭਂ ਫਲੇਯ੍ਯ ਪਥਵੀ ਚਲੇਯ੍ਯ,

ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪਾਣਾ ਉਦ ਸਨ੍ਤਸੇਯ੍ਯੁਂ;

ਸਲ੍ਲਮ੍ਪਿ ਚੇ ਉਰਸਿ ਪਕਪ੍ਪਯੇਯ੍ਯੁਂ,

ਉਪਧੀਸੁ ਤਾਣਂ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿ.

੭. ਸੁਪਤਿਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੩. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਬਹੁਦੇਵਰਤ੍ਤਿਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਪਾਦੇ ਪਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਪਸ੍ਸੇਨ ਸੀਹਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ ਪਾਦੇ ਪਾਦਂ ਅਚ੍ਚਾਧਾਯ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਉਟ੍ਠਾਨਸਞ੍ਞਂ ਮਨਸਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਕਿਂ ਸੋਪ੍ਪਸਿ ਕਿਂ ਨੁ ਸੋਪ੍ਪਸਿ,

ਕਿਮਿਦਂ ਸੋਪ੍ਪਸਿ ਦੁਬ੍ਭਗੋ [ਦੁਬ੍ਭਤੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਦੁਬ੍ਭਯੋ (ਪੀ.)] ਵਿਯ;

ਸੁਞ੍ਞਮਗਾਰਨ੍ਤਿ ਸੋਪ੍ਪਸਿ,

ਕਿਮਿਦਂ ਸੋਪ੍ਪਸਿ ਸੂਰਿਯੇ ਉਗ੍ਗਤੇ’’ਤਿ.

‘‘ਯਸ੍ਸ ਜਾਲਿਨੀ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਾ,

ਤਣ੍ਹਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਨੇਤਵੇ;

ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਬੁਦ੍ਧੋ,

ਸੋਪ੍ਪਤਿ ਕਿਂ ਤਵੇਤ੍ਥ ਮਾਰਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ…ਪੇ… ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ.

੮. ਨਨ੍ਦਤਿਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੪. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਨਨ੍ਦਤਿ ਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਪੁਤ੍ਤਿਮਾ, ਗੋਮਾ ਗੋਭਿ ਤਥੇਵ ਨਨ੍ਦਤਿ;

ਉਪਧੀਹਿ ਨਰਸ੍ਸ ਨਨ੍ਦਨਾ, ਨ ਹਿ ਸੋ ਨਨ੍ਦਤਿ ਯੋ ਨਿਰੂਪਧੀ’’ਤਿ.

‘‘ਸੋਚਤਿ ਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਪੁਤ੍ਤਿਮਾ, ਗੋਮਾ ਗੋਭਿ ਤਥੇਵ ਸੋਚਤਿ;

ਉਪਧੀਹਿ ਨਰਸ੍ਸ ਸੋਚਨਾ, ਨ ਹਿ ਸੋ ਸੋਚਤਿ ਯੋ ਨਿਰੂਪਧੀ’’ਤਿ.

੯. ਪਠਮਆਯੁਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੫. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਅਪ੍ਪਮਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਆਯੁ. ਗਮਨੀਯੋ ਸਮ੍ਪਰਾਯੋ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕੁਸਲਂ, ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ. ਨਤ੍ਥਿ ਜਾਤਸ੍ਸ ਅਮਰਣਂ. ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਿਰਂ ਜੀਵਤਿ, ਸੋ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਦੀਘਮਾਯੁ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ, ਨ ਨਂ ਹੀਲ਼ੇ ਸੁਪੋਰਿਸੋ;

ਚਰੇਯ੍ਯ ਖੀਰਮਤ੍ਤੋਵ, ਨਤ੍ਥਿ ਮਚ੍ਚੁਸ੍ਸ ਆਗਮੋ’’ਤਿ.

‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਯੁ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ, ਹੀਲ਼ੇਯ੍ਯ ਨਂ ਸੁਪੋਰਿਸੋ;

ਚਰੇਯ੍ਯਾਦਿਤ੍ਤਸੀਸੋਵ, ਨਤ੍ਥਿ ਮਚ੍ਚੁਸ੍ਸ ਨਾਗਮੋ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ…ਪੇ… ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ.

੧੦. ਦੁਤਿਯਆਯੁਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੬. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਨਾਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਅਹੋਰਤ੍ਤਾ, ਜੀਵਿਤਂ ਨੂਪਰੁਜ੍ਝਤਿ;

ਆਯੁ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਤਿ, ਮਚ੍ਚਾਨਂ ਨੇਮੀਵ ਰਥਕੁਬ੍ਬਰ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਅਹੋਰਤ੍ਤਾ, ਜੀਵਿਤਂ ਉਪਰੁਜ੍ਝਤਿ;

ਆਯੁ ਖੀਯਤਿ ਮਚ੍ਚਾਨਂ, ਕੁਨ੍ਨਦੀਨਂਵ ਓਦਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਪਠਮੋ ਵਗ੍ਗੋ.

ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –

ਤਪੋਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਨਾਗੋ ਚ, ਸੁਭਂ ਪਾਸੇਨ ਤੇ ਦੁਵੇ;

ਸਪ੍ਪੋ ਸੁਪਤਿ ਨਨ੍ਦਨਂ, ਆਯੁਨਾ ਅਪਰੇ ਦੁਵੇਤਿ.

੨. ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗੋ

੧. ਪਾਸਾਣਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੭. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾਯਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਦੇਵੋ ਚ ਏਕਮੇਕਂ ਫੁਸਾਯਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਭਗਵਤੋ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਮਹਨ੍ਤੇ ਪਾਸਾਣੇ ਪਦਾਲੇਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਮਾਰੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ’’ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰਂ ਪਾਪਿਮਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਸਚੇਪਿ ਕੇਵਲਂ ਸਬ੍ਬਂ, ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਂ ਚਲੇਸ੍ਸਸਿ [ਗਲ਼ੇਯ੍ਯਸਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਚਲੇਯ੍ਯਾਸਿ (ਕ.)];

ਨੇਵ ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿ ਇਞ੍ਜਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੨. ਕਿਨ੍ਨੁਸੀਹਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੮. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਸਾਯ ਪਰਿਵੁਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਮਾਰਸ੍ਸ ਪਾਪਿਮਤੋ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਸਾਯ ਪਰਿਵੁਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਯੇਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯਂ ਵਿਚਕ੍ਖੁਕਮ੍ਮਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਕਿਨ੍ਨੁ ਸੀਹੋਵ ਨਦਸਿ, ਪਰਿਸਾਯਂ ਵਿਸਾਰਦੋ;

ਪਟਿਮਲ੍ਲੋ ਹਿ ਤੇ ਅਤ੍ਥਿ, ਵਿਜਿਤਾਵੀ ਨੁ ਮਞ੍ਞਸੀ’’ਤਿ.

‘‘ਨਦਨ੍ਤਿ ਵੇ ਮਹਾਵੀਰਾ, ਪਰਿਸਾਸੁ ਵਿਸਾਰਦਾ;

ਤਥਾਗਤਾ ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਤਿਣ੍ਣਾ ਲੋਕੇ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ.

੩. ਸਕਲਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੪੯. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਮਦ੍ਦਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਮਿਗਦਾਯੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੋ ਸਕਲਿਕਾਯ ਖਤੋ ਹੋਤਿ, ਭੁਸਾ ਸੁਦਂ ਭਗਵਤੋ ਵੇਦਨਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਾਰੀਰਿਕਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਤਿਬ੍ਬਾ ਖਰਾ ਕਟੁਕਾ ਅਸਾਤਾ ਅਮਨਾਪਾ. ਤਾ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ ਅਵਿਹਞ੍ਞਮਾਨੋ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਚਤੁਗ੍ਗੁਣਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਪਸ੍ਸੇਨ ਸੀਹਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ ਪਾਦੇ ਪਾਦਂ ਅਚ੍ਚਾਧਾਯ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਮਨ੍ਦਿਯਾ ਨੁ ਖੋ ਸੇਸਿ ਉਦਾਹੁ ਕਾਵੇਯ੍ਯਮਤ੍ਤੋ,

ਅਤ੍ਥਾ ਨੁ ਤੇ ਸਮ੍ਪਚੁਰਾ ਨ ਸਨ੍ਤਿ;

ਏਕੋ ਵਿਵਿਤ੍ਤੇ ਸਯਨਾਸਨਮ੍ਹਿ,

ਨਿਦ੍ਦਾਮੁਖੋ ਕਿਮਿਦਂ ਸੋਪ੍ਪਸੇ ਵਾ’’ਤਿ.

‘‘ਨ ਮਨ੍ਦਿਯਾ ਸਯਾਮਿ ਨਾਪਿ ਕਾਵੇਯ੍ਯਮਤ੍ਤੋ,

ਅਤ੍ਥਂ ਸਮੇਚ੍ਚਾਹਮਪੇਤਸੋਕੋ;

ਏਕੋ ਵਿਵਿਤ੍ਤੇ ਸਯਨਾਸਨਮ੍ਹਿ,

ਸਯਾਮਹਂ ਸਬ੍ਬਭੂਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ.

‘‘ਯੇਸਮ੍ਪਿ ਸਲ੍ਲਂ ਉਰਸਿ ਪਵਿਟ੍ਠਂ,

ਮੁਹੁਂ ਮੁਹੁਂ ਹਦਯਂ ਵੇਧਮਾਨਂ;

ਤੇਪੀਧ ਸੋਪ੍ਪਂ ਲਭਰੇ ਸਸਲ੍ਲਾ,

ਤਸ੍ਮਾ ਅਹਂ ਨ ਸੁਪੇ ਵੀਤਸਲ੍ਲੋ.

‘‘ਜਗ੍ਗਂ ਨ ਸਙ੍ਕੇ ਨਪਿ ਭੇਮਿ ਸੋਤ੍ਤੁਂ,

ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਾ ਨਾਨੁਤਪਨ੍ਤਿ ਮਾਮਂ;

ਹਾਨਿਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ,

ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਪੇ ਸਬ੍ਬਭੂਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ’’ਤਿ.

੪. ਪਤਿਰੂਪਸੁਤ੍ਤਂ

੧੫੦. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਏਕਸਾਲਾਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਮਹਤਿਯਾ ਗਿਹਿਪਰਿਸਾਯ ਪਰਿਵੁਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਮਾਰਸ੍ਸ ਪਾਪਿਮਤੋ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਮਹਤਿਯਾ ਗਿਹਿਪਰਿਸਾਯ ਪਰਿਵੁਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਯੇਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯਂ ਵਿਚਕ੍ਖੁਕਮ੍ਮਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਨੇਤਂ ਤਵ ਪਤਿਰੂਪਂ, ਯਦਞ੍ਞਮਨੁਸਾਸਸਿ;

ਅਨੁਰੋਧਵਿਰੋਧੇਸੁ, ਮਾ ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਥੋ ਤਦਾਚਰ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਯਦਞ੍ਞਮਨੁਸਾਸਤਿ;

ਅਨੁਰੋਧਵਿਰੋਧੇਹਿ, ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਤਥਾਗਤੋ’’ਤਿ.

੫. ਮਾਨਸਸੁਤ੍ਤਂ

੧੫੧. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਚਰੋ ਪਾਸੋ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਚਰਤਿ ਮਾਨਸੋ;

ਤੇਨ ਤਂ ਬਾਧਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਮੇ ਸਮਣ ਮੋਕ੍ਖਸੀ’’ਤਿ.

‘‘ਰੂਪਾ ਸਦ੍ਦਾ ਰਸਾ ਗਨ੍ਧਾ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਚ ਮਨੋਰਮਾ;

ਏਤ੍ਥ ਮੇ ਵਿਗਤੋ ਛਨ੍ਦੋ, ਨਿਹਤੋ ਤ੍ਵਮਸਿ ਅਨ੍ਤਕਾ’’ਤਿ.

੬. ਪਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ

੧੫੨. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਮਾਦਪੇਤਿ [ਸਮਾਦਾਪੇਤਿ (?)] ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤਿ. ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ [ਅਟ੍ਠਿਕਤ੍ਵਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਾ [ਸਬ੍ਬਚੇਤਸੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.), ਸਬ੍ਬਂ ਚੇਤਸਾ (ਕ.)] ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਓਹਿਤਸੋਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਮਾਰਸ੍ਸ ਪਾਪਿਮਤੋ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਮਾਦਪੇਤਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤਿ. ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਾ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਓਹਿਤਸੋਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਯੇਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯਂ ਵਿਚਕ੍ਖੁਕਮ੍ਮਾਯਾ’’ਤਿ.