੫. ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸਂਯੁਤ੍ਤਂ
੧. ਆਲ਼ਵਿਕਾਸੁਤ੍ਤਂ
੧੬੨. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਆਲ਼ਵਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਯੇਨ ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ ਵਿਵੇਕਤ੍ਥਿਨੀ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਆਲ਼ਵਿਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਵਿਵੇਕਮ੍ਹਾ ਚਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਯੇਨ ਆਲ਼ਵਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਲ਼ਵਿਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –
‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਲੋਕੇ, ਕਿਂ ਵਿਵੇਕੇਨ ਕਾਹਸਿ;
ਭੁਞ੍ਜਸ੍ਸੁ ਕਾਮਰਤਿਯੋ, ਮਾਹੁ ਪਚ੍ਛਾਨੁਤਾਪਿਨੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਆਲ਼ਵਿਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖ੍ਵਾਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਅਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਗਾਥਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਆਲ਼ਵਿਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਮਾਰੋ ਖੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ ਮਮ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਵਿਵੇਕਮ੍ਹਾ ਚਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਗਾਥਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਲ਼ਵਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ‘‘ਮਾਰੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ’’ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰਂ ਪਾਪਿਮਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਹਿ ਪਚ੍ਚਭਾਸਿ –
‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਲੋਕੇ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਮੇ ਸੁਫੁਸ੍ਸਿਤਂ [ਸੁਫਸ੍ਸਿਤਂ (ਸੀ. ਪੀ.)];
ਪਮਤ੍ਤਬਨ੍ਧੁ ਪਾਪਿਮ, ਨ ਤ੍ਵਂ ਜਾਨਾਸਿ ਤਂ ਪਦਂ.
‘‘ਸਤ੍ਤਿਸੂਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ, ਖਨ੍ਧਾਸਂ ਅਧਿਕੁਟ੍ਟਨਾ;
ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਕਾਮਰਤਿਂ ਬ੍ਰੂਸਿ, ਅਰਤਿ ਮਯ੍ਹ ਸਾ ਅਹੂ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ‘‘ਜਾਨਾਤਿ ਮਂ ਆਲ਼ਵਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ’’ਤਿ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ.
੨. ਸੋਮਾਸੁਤ੍ਤਂ
੧੬੩. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਸੋਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਯੇਨ ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਾਯ. ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਸੋਮਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਚਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਯੇਨ ਸੋਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸੋਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –
‘‘ਯਂ ਤਂ ਇਸੀਹਿ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਠਾਨਂ ਦੁਰਭਿਸਮ੍ਭਵਂ;
ਨ ਤਂ ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਪਞ੍ਞਾਯ, ਸਕ੍ਕਾ ਪਪ੍ਪੋਤੁਮਿਤ੍ਥਿਯਾ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਸੋਮਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖ੍ਵਾਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਅਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਗਾਥਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਸੋਮਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਮਾਰੋ ਖੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ ਮਮ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਚਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਗਾਥਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ‘‘ਮਾਰੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ’’ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰਂ ਪਾਪਿਮਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਹਿ ਪਚ੍ਚਭਾਸਿ –
‘‘ਇਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਕਿਂ ਕਯਿਰਾ, ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਹਿ ਸੁਸਮਾਹਿਤੇ;
ਞਾਣਮ੍ਹਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਮ੍ਹਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਤੋ.
‘‘ਯਸ੍ਸ ਨੂਨ ਸਿਯਾ ਏਵਂ, ਇਤ੍ਥਾਹਂ ਪੁਰਿਸੋਤਿ ਵਾ;
ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਾ ਪਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿ [ਅਸ੍ਮੀਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)], ਤਂ ਮਾਰੋ ਵਤ੍ਤੁਮਰਹਤੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ‘‘ਜਾਨਾਤਿ ਮਂ ਸੋਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ’’ਤਿ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ.
੩. ਕਿਸਾਗੋਤਮੀਸੁਤ੍ਤਂ
੧੬੪. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਕਿਸਾਗੋਤਮੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਯੇਨ ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਾਯ. ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਕਿਸਾਗੋਤਮਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਚਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਯੇਨ ਕਿਸਾਗੋਤਮੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕਿਸਾਗੋਤਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –
‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਤ੍ਵਂ ਮਤਪੁਤ੍ਤਾਵ, ਏਕਮਾਸਿ ਰੁਦਮ੍ਮੁਖੀ;
ਵਨਮਜ੍ਝਗਤਾ ਏਕਾ, ਪੁਰਿਸਂ ਨੁ ਗਵੇਸਸੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਕਿਸਾਗੋਤਮਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖ੍ਵਾਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਅਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਗਾਥਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਕਿਸਾਗੋਤਮਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਮਾਰੋ ਖੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ ਮਮ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਚਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਗਾਥਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਕਿਸਾਗੋਤਮੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ‘‘ਮਾਰੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ’’ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰਂ ਪਾਪਿਮਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਹਿ ਪਚ੍ਚਭਾਸਿ –
‘‘ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਮਤਪੁਤ੍ਤਾਮ੍ਹਿ, ਪੁਰਿਸਾ ਏਤਦਨ੍ਤਿਕਾ;
ਨ ਸੋਚਾਮਿ ਨ ਰੋਦਾਮਿ, ਨ ਤਂ ਭਾਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ.
‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਹਤਾ ਨਨ੍ਦੀ, ਤਮੋਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਦਾਲਿਤੋ;
ਜੇਤ੍ਵਾਨ ਮਚ੍ਚੁਨੋ [ਜੇਤ੍ਵਾ ਨਮੁਚਿਨੋ (ਸੀ.)] ਸੇਨਂ, ਵਿਹਰਾਮਿ ਅਨਾਸਵਾ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ‘‘ਜਾਨਾਤਿ ਮਂ ਕਿਸਾਗੋਤਮੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ’’ਤਿ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ.
੪. ਵਿਜਯਾਸੁਤ੍ਤਂ
੧੬੫. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਵਿਜਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਵਿਜਯਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਚਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਯੇਨ ਵਿਜਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –
‘‘ਦਹਰਾ ਤ੍ਵਂ ਰੂਪਵਤੀ, ਅਹਞ੍ਚ ਦਹਰੋ ਸੁਸੁ;
ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੇਨ ਤੁਰਿਯੇਨ, ਏਹਯ੍ਯੇਭਿਰਮਾਮਸੇ’’ਤਿ [ਏਹਿ ਅਯ੍ਯੇ ਰਮਾਮਸੇਤਿ (ਸੀ.)].
ਅਥ ਖੋ ਵਿਜਯਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖ੍ਵਾਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਅਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਗਾਥਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਵਿਜਯਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਮਾਰੋ ਖੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ ਮਮ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਚਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਗਾਥਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਵਿਜਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ‘‘ਮਾਰੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ’’ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰਂ ਪਾਪਿਮਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਹਿ ਪਚ੍ਚਭਾਸਿ –
‘‘ਰੂਪਾ ਸਦ੍ਦਾ ਰਸਾ ਗਨ੍ਧਾ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਚ ਮਨੋਰਮਾ;
ਨਿਯ੍ਯਾਤਯਾਮਿ ਤੁਯ੍ਹੇਵ, ਮਾਰ ਨਾਹਂ ਤੇਨਤ੍ਥਿਕਾ.
‘‘ਇਮਿਨਾ ਪੂਤਿਕਾਯੇਨ, ਭਿਨ੍ਦਨੇਨ ਪਭਙ੍ਗੁਨਾ;
ਅਟ੍ਟੀਯਾਮਿ ਹਰਾਯਾਮਿ, ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ ਸਮੂਹਤਾ.
‘‘ਯੇ ਚ ਰੂਪੂਪਗਾ ਸਤ੍ਤਾ, ਯੇ ਚ ਅਰੂਪਟ੍ਠਾਯਿਨੋ [ਆਰੁਪ੍ਪਟ੍ਠਾਯਿਨੋ (ਸੀ. ਪੀ.)];
ਯਾ ਚ ਸਨ੍ਤਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਹਤੋ ਤਮੋ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ‘‘ਜਾਨਾਤਿ ਮਂ ਵਿਜਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ’’ਤਿ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ.
੫. ਉਪ੍ਪਲਵਣ੍ਣਾਸੁਤ੍ਤਂ
੧੬੬. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਉਪ੍ਪਲਵਣ੍ਣਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਸੁਪੁਪ੍ਫਿਤਸਾਲਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਉਪ੍ਪਲਵਣ੍ਣਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਚਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਯੇਨ ਉਪ੍ਪਲਵਣ੍ਣਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਲਵਣ੍ਣਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –
‘‘ਸੁਪੁਪ੍ਫਿਤਗ੍ਗਂ ਉਪਗਮ੍ਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿ,
ਏਕਾ ਤੁਵਂ ਤਿਟ੍ਠਸਿ ਸਾਲਮੂਲੇ;
ਨ ਚਤ੍ਥਿ ਤੇ ਦੁਤਿਯਾ ਵਣ੍ਣਧਾਤੁ,
ਬਾਲੇ ਨ ਤ੍ਵਂ ਭਾਯਸਿ ਧੁਤ੍ਤਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਉਪ੍ਪਲਵਣ੍ਣਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖ੍ਵਾਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਅਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਗਾਥਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਉਪ੍ਪਲਵਣ੍ਣਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਮਾਰੋ ਖੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ ਮਮ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਚਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਗਾਥਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਉਪ੍ਪਲਵਣ੍ਣਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ‘‘ਮਾਰੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ’’ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰਂ ਪਾਪਿਮਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਹਿ ਪਚ੍ਚਭਾਸਿ –
‘‘ਸਤਂ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿਪਿ ਧੁਤ੍ਤਕਾਨਂ,
ਇਧਾਗਤਾ ਤਾਦਿਸਕਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ;
ਲੋਮਂ ਨ ਇਞ੍ਜਾਮਿ ਨ ਸਨ੍ਤਸਾਮਿ,
ਨ ਮਾਰ ਭਾਯਾਮਿ ਤਮੇਕਿਕਾਪਿ.
‘‘ਏਸਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਾਮਿ, ਕੁਚ੍ਛਿਂ ਵਾ ਪਵਿਸਾਮਿ ਤੇ;
ਪਖੁਮਨ੍ਤਰਿਕਾਯਮ੍ਪਿ, ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿਂ ਮਂ ਨ ਦਕ੍ਖਸਿ.
‘‘ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਸੀਭੂਤਾਮ੍ਹਿ, ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ ਸੁਭਾਵਿਤਾ;
ਸਬ੍ਬਬਨ੍ਧਨਮੁਤ੍ਤਾਮ੍ਹਿ, ਨ ਤਂ ਭਾਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ‘‘ਜਾਨਾਤਿ ਮਂ ਉਪ੍ਪਲਵਣ੍ਣਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ’’ਤਿ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ.
੬. ਚਾਲਾਸੁਤ੍ਤਂ
੧੬੭. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਚਾਲਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਯੇਨ ਚਾਲਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਚਾਲਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿ, ਨ ਰੋਚੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਜਾਤਿਂ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਨ ਰੋਚੇਮੀ’’ਤਿ.
‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਜਾਤਿਂ ਨ ਰੋਚੇਸਿ, ਜਾਤੋ ਕਾਮਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਤਿ;
ਕੋ ਨੁ ਤਂ ਇਦਮਾਦਪਯਿ, ਜਾਤਿਂ ਮਾ ਰੋਚ [ਮਾ ਰੋਚੇਸਿ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ’’ਤਿ.
‘‘ਜਾਤਸ੍ਸ ਮਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਜਾਤੋ ਦੁਕ੍ਖਾਨਿ ਫੁਸ੍ਸਤਿ [ਪਸ੍ਸਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.)];
ਬਨ੍ਧਂ ਵਧਂ ਪਰਿਕ੍ਲੇਸਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਜਾਤਿਂ ਨ ਰੋਚਯੇ.
‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਧਮ੍ਮਮਦੇਸੇਸਿ, ਜਾਤਿਯਾ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਂ;
ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਹਾਨਾਯ, ਸੋ ਮਂ ਸਚ੍ਚੇ ਨਿਵੇਸਯਿ.
‘‘ਯੇ ਚ ਰੂਪੂਪਗਾ ਸਤ੍ਤਾ, ਯੇ ਚ ਅਰੂਪਟ੍ਠਾਯਿਨੋ;
ਨਿਰੋਧਂ ਅਪ੍ਪਜਾਨਨ੍ਤਾ, ਆਗਨ੍ਤਾਰੋ ਪੁਨਬ੍ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ‘‘ਜਾਨਾਤਿ ਮਂ ਚਾਲਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ’’ਤਿ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ.
੭. ਉਪਚਾਲਾਸੁਤ੍ਤਂ
੧੬੮. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਉਪਚਾਲਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਯੇਨ ਉਪਚਾਲਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਉਪਚਾਲਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਤ੍ਥ ਨੁ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮਾ’’ਤਿ.
‘‘ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਚ ਯਾਮਾ ਚ, ਤੁਸਿਤਾ ਚਾਪਿ ਦੇਵਤਾ;
ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤਿਨੋ ਦੇਵਾ, ਯੇ ਦੇਵਾ ਵਸਵਤ੍ਤਿਨੋ;
ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਣਿਧੇਹਿ, ਰਤਿਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ.
‘‘ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਚ ਯਾਮਾ ਚ, ਤੁਸਿਤਾ ਚਾਪਿ ਦੇਵਤਾ;
ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤਿਨੋ ਦੇਵਾ, ਯੇ ਦੇਵਾ ਵਸਵਤ੍ਤਿਨੋ;
ਕਾਮਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧਾ ਤੇ, ਏਨ੍ਤਿ ਮਾਰਵਸਂ ਪੁਨ.
‘‘ਸਬ੍ਬੋ ਆਦੀਪਿਤੋ [ਸਬ੍ਬੋਵ ਆਦਿਤ੍ਤੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਲੋਕੋ, ਸਬ੍ਬੋ ਲੋਕੋ ਪਧੂਪਿਤੋ;
ਸਬ੍ਬੋ ਪਜ੍ਜਲਿਤੋ [ਪਜ੍ਜਲਿਤੋ (ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ)] ਲੋਕੋ, ਸਬ੍ਬੋ ਲੋਕੋ ਪਕਮ੍ਪਿਤੋ.
‘‘ਅਕਮ੍ਪਿਤਂ ਅਪਜ੍ਜਲਿਤਂ [ਅਚਲਿਤਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)], ਅਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸੇਵਿਤਂ;
ਅਗਤਿ ਯਤ੍ਥ ਮਾਰਸ੍ਸ, ਤਤ੍ਥ ਮੇ ਨਿਰਤੋ ਮਨੋ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ‘‘ਜਾਨਾਤਿ ਮਂ ਉਪਚਾਲਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ’’ਤਿ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ.
੮. ਸੀਸੁਪਚਾਲਾਸੁਤ੍ਤਂ
੧੬੯. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਸੀਸੁਪਚਾਲਾ [ਸੀਸੂਪਚਾਲਾ (ਸੀ.)] ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ …ਪੇ… ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਯੇਨ ਸੀਸੁਪਚਾਲਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸੀਸੁਪਚਾਲਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਸ੍ਸ ਨੁ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿ, ਪਾਸਣ੍ਡਂ ਰੋਚੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਾਸਣ੍ਡਂ ਰੋਚੇਮੀ’’ਤਿ.
‘‘ਕਂ ਨੁ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਮੁਣ੍ਡਾਸਿ, ਸਮਣੀ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਸਿ;
ਨ ਚ ਰੋਚੇਸਿ ਪਾਸਣ੍ਡਂ, ਕਿਮਿਵ ਚਰਸਿ ਮੋਮੂਹਾ’’ਤਿ.
‘‘ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਾਸਣ੍ਡਾ, ਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਪਸੀਦਨ੍ਤਿ ਤੇ;
ਨ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਰੋਚੇਮਿ, ਤੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦਾ.
‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਸਕ੍ਯਕੁਲੇ ਜਾਤੋ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ;
ਸਬ੍ਬਾਭਿਭੂ ਮਾਰਨੁਦੋ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਮਪਰਾਜਿਤੋ.
‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਮੁਤ੍ਤੋ ਅਸਿਤੋ, ਸਬ੍ਬਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਚਕ੍ਖੁਮਾ;
ਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਉਪਧਿਸਙ੍ਖਯੇ;
ਸੋ ਮਯ੍ਹਂ ਭਗਵਾ ਸਤ੍ਥਾ, ਤਸ੍ਸ ਰੋਚੇਮਿ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ‘‘ਜਾਨਾਤਿ ਮਂ ਸੀਸੁਪਚਾਲਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ’’ਤਿ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ.
੯. ਸੇਲਾਸੁਤ੍ਤਂ
੧੭੦. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਸੇਲਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਸੇਲਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ…ਪੇ… ਸੇਲਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –
‘‘ਕੇਨਿਦਂ ਪਕਤਂ ਬਿਮ੍ਬਂ, ਕ੍ਵਨੁ [ਕ੍ਵਨ੍ਨੁ (ਸੀ. ਪੀ.), ਕ੍ਵਚਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਬਿਮ੍ਬਸ੍ਸ ਕਾਰਕੋ;
ਕ੍ਵਨੁ ਬਿਮ੍ਬਂ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਕ੍ਵਨੁ ਬਿਮ੍ਬਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਸੇਲਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖ੍ਵਾਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਅਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਗਾਥਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਸੇਲਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਮਾਰੋ ਖੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ ਮਮ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਚਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਗਾਥਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੇਲਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ‘‘ਮਾਰੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ’’ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰਂ ਪਾਪਿਮਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਹਿ ਪਚ੍ਚਭਾਸਿ –
‘‘ਨਯਿਦਂ ਅਤ੍ਤਕਤਂ [ਨਯਿਦਂ ਪਕਤਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਬਿਮ੍ਬਂ, ਨਯਿਦਂ ਪਰਕਤਂ [ਨਯਿਦਂ ਪਕਤਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਅਘਂ;
ਹੇਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਮ੍ਭੂਤਂ, ਹੇਤੁਭਙ੍ਗਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ.
‘‘ਯਥਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਬੀਜਂ, ਖੇਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਰੂਹਤਿ;
ਪਥਵੀਰਸਞ੍ਚਾਗਮ੍ਮ, ਸਿਨੇਹਞ੍ਚ ਤਦੂਭਯਂ.
‘‘ਏਵਂ ਖਨ੍ਧਾ ਚ ਧਾਤੁਯੋ, ਛ ਚ ਆਯਤਨਾ ਇਮੇ;
ਹੇਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਮ੍ਭੂਤਾ, ਹੇਤੁਭਙ੍ਗਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਰੇ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ‘‘ਜਾਨਾਤਿ ਮਂ ਸੇਲਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ’’ਤਿ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ.
੧੦. ਵਜਿਰਾਸੁਤ੍ਤਂ
੧੭੧. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਵਜਿਰਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਯੇਨ ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਾਯ. ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਵਜਿਰਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਚਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਯੇਨ ਵਜਿਰਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਜਿਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –
‘‘ਕੇਨਾਯਂ ਪਕਤੋ ਸਤ੍ਤੋ, ਕੁਵਂ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਕੋ;
ਕੁਵਂ ਸਤ੍ਤੋ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਕੁਵਂ ਸਤ੍ਤੋ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਵਜਿਰਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖ੍ਵਾਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਅਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਗਾਥਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਵਜਿਰਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਮਾਰੋ ਖੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ ਮਮ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਚਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਗਾਥਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਵਜਿਰਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ‘‘ਮਾਰੋ ਅਯਂ ਪਾਪਿਮਾ’’ ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ, ਮਾਰਂ ਪਾਪਿਮਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਹਿ ਪਚ੍ਚਭਾਸਿ –
‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਸਤ੍ਤੋਤਿ ਪਚ੍ਚੇਸਿ, ਮਾਰ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਨੁ ਤੇ;
ਸੁਦ੍ਧਸਙ੍ਖਾਰਪੁਞ੍ਜੋਯਂ, ਨਯਿਧ ਸਤ੍ਤੁਪਲਬ੍ਭਤਿ.
‘‘ਯਥਾ ਹਿ ਅਙ੍ਗਸਮ੍ਭਾਰਾ, ਹੋਤਿ ਸਦ੍ਦੋ ਰਥੋ ਇਤਿ;
ਏਵਂ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਸਨ੍ਤੇਸੁ, ਹੋਤਿ ਸਤ੍ਤੋਤਿ ਸਮ੍ਮੁਤਿ [ਸਮ੍ਮਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)].
‘‘ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਹਿ ਸਮ੍ਭੋਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵੇਤਿ ਚ;
ਨਾਞ੍ਞਤ੍ਰ ਦੁਕ੍ਖਾ ਸਮ੍ਭੋਤਿ, ਨਾਞ੍ਞਂ ਦੁਕ੍ਖਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ‘‘ਜਾਨਾਤਿ ਮਂ ਵਜਿਰਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ’’ਤਿ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯੀਤਿ.
ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸਮਤ੍ਤਂ.