੧. ਦਹਰਸੁਤ੍ਤਂ

੧੧੨. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਭਵਮ੍ਪਿ ਨੋ ਗੋਤਮੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਞ੍ਹਿ ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ ‘ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ, ਮਮੇਵ [ਮਮਂ (ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ)] ਤਂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਅਹਞ੍ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ.

‘‘ਯੇਪਿ ਤੇ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਙ੍ਘਿਨੋ ਗਣਿਨੋ ਗਣਾਚਰਿਯਾ ਞਾਤਾ ਯਸਸ੍ਸਿਨੋ ਤਿਤ੍ਥਕਰਾ ਸਾਧੁਸਮ੍ਮਤਾ ਬਹੁਜਨਸ੍ਸ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਪੂਰਣੋ ਕਸ੍ਸਪੋ, ਮਕ੍ਖਲਿ ਗੋਸਾਲੋ, ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ, ਸਞ੍ਚਯੋ ਬੇਲਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋ, ਪਕੁਧੋ ਕਚ੍ਚਾਯਨੋ, ਅਜਿਤੋ ਕੇਸਕਮ੍ਬਲੋ; ਤੇਪਿ ਮਯਾ ‘ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਥਾ’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠਾ ਸਮਾਨਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਨ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਦਹਰੋ ਚੇਵ ਜਾਤਿਯਾ ਨਵੋ ਚ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯਾ’’ਤਿ?

‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖੋ ਮੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦਹਰਾਤਿ ਨ ਉਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾ, ਦਹਰਾਤਿ ਨ ਪਰਿਭੋਤਬ੍ਬਾ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦਹਰੋਤਿ ਨ ਉਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ, ਦਹਰੋਤਿ ਨ ਪਰਿਭੋਤਬ੍ਬੋ. ਉਰਗੋ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦਹਰੋਤਿ ਨ ਉਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ, ਦਹਰੋਤਿ ਨ ਪਰਿਭੋਤਬ੍ਬੋ. ਅਗ੍ਗਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦਹਰੋਤਿ ਨ ਉਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ, ਦਹਰੋਤਿ ਨ ਪਰਿਭੋਤਬ੍ਬੋ. ਭਿਕ੍ਖੁ, ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦਹਰੋਤਿ ਨ ਉਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ, ਦਹਰੋਤਿ ਨ ਪਰਿਭੋਤਬ੍ਬੋ. ਇਮੇ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਦਹਰਾਤਿ ਨ ਉਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਾ, ਦਹਰਾਤਿ ਨ ਪਰਿਭੋਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.

ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –

‘‘ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਅਭਿਜਾਤਂ ਯਸਸ੍ਸਿਨਂ;

ਦਹਰੋਤਿ ਨਾਵਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਨ ਨਂ ਪਰਿਭਵੇ ਨਰੋ.

‘‘ਠਾਨਞ੍ਹਿ ਸੋ ਮਨੁਜਿਨ੍ਦੋ, ਰਜ੍ਜਂ ਲਦ੍ਧਾਨ ਖਤ੍ਤਿਯੋ;

ਸੋ ਕੁਦ੍ਧੋ ਰਾਜਦਣ੍ਡੇਨ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਕਮਤੇ ਭੁਸਂ;

ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਰਕ੍ਖਂ ਜੀਵਿਤਮਤ੍ਤਨੋ.

‘‘ਗਾਮੇ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਰਞ੍ਞੇ, ਯਤ੍ਥ ਪਸ੍ਸੇ ਭੁਜਙ੍ਗਮਂ;

ਦਹਰੋਤਿ ਨਾਵਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਨ ਨਂ ਪਰਿਭਵੇ ਨਰੋ.

‘‘ਉਚ੍ਚਾਵਚੇਹਿ ਵਣ੍ਣੇਹਿ, ਉਰਗੋ ਚਰਤਿ ਤੇਜਸੀ [ਤੇਜਸਾ (ਸੀ. ਕ.), ਤੇਜਸਿ (ਪੀ. ਕ.)];

ਸੋ ਆਸਜ੍ਜ ਡਂਸੇ ਬਾਲਂ, ਨਰਂ ਨਾਰਿਞ੍ਚ ਏਕਦਾ;

ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਰਕ੍ਖਂ ਜੀਵਿਤਮਤ੍ਤਨੋ.

‘‘ਪਹੂਤਭਕ੍ਖਂ ਜਾਲਿਨਂ, ਪਾਵਕਂ ਕਣ੍ਹਵਤ੍ਤਨਿਂ;

ਦਹਰੋਤਿ ਨਾਵਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਨ ਨਂ ਪਰਿਭਵੇ ਨਰੋ.

‘‘ਲਦ੍ਧਾ ਹਿ ਸੋ ਉਪਾਦਾਨਂ, ਮਹਾ ਹੁਤ੍ਵਾਨ ਪਾਵਕੋ;

ਸੋ ਆਸਜ੍ਜ ਡਹੇ [ਦਹੇ] ਬਾਲਂ, ਨਰਂ ਨਾਰਿਞ੍ਚ ਏਕਦਾ;

ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਰਕ੍ਖਂ ਜੀਵਿਤਮਤ੍ਤਨੋ.

‘‘ਵਨਂ ਯਦਗ੍ਗਿ ਡਹਤਿ [ਦਹਤਿ (ਕ.)], ਪਾਵਕੋ ਕਣ੍ਹਵਤ੍ਤਨੀ;

ਜਾਯਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਾਰੋਹਾ, ਅਹੋਰਤ੍ਤਾਨਮਚ੍ਚਯੇ.

‘‘ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਡਹਤਿ ਤੇਜਸਾ;

ਨ ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਾ ਪਸਵੋ, ਦਾਯਾਦਾ ਵਿਨ੍ਦਰੇ ਧਨਂ;

ਅਨਪਚ੍ਚਾ ਅਦਾਯਾਦਾ, ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੂ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ.

‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪੋਸੋ, ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਂ ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਨੋ;

ਭੁਜਙ੍ਗਮਂ ਪਾਵਕਞ੍ਚ, ਖਤ੍ਤਿਯਞ੍ਚ ਯਸਸ੍ਸਿਨਂ;

ਭਿਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਮਾਚਰੇ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ [ਨਿਕੁਜ੍ਜਿਤਂ (?)] ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਾ ਵਿਵਰੇਯ੍ਯ, ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਵਾ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ – ‘ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਰੂਪਾਨਿ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’ਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਭਗਵਤਾ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਾਸਿਤੋ. ਏਸਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ. ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.