੩. ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਵਗ੍ਗੋ

੧. ਸਿਵਸੁਤ੍ਤਂ

੧੦੨. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਸਿਵੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵਣ੍ਣੋ ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਂ ਜੇਤਵਨਂ ਓਭਾਸੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ਖੋ ਸਿਵੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਸਬ੍ਭਿਰੇਵ ਸਮਾਸੇਥ, ਸਬ੍ਭਿ ਕੁਬ੍ਬੇਥ ਸਨ੍ਥਵਂ;

ਸਤਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ, ਸੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ ਨ ਪਾਪਿਯੋ.

‘‘ਸਬ੍ਭਿਰੇਵ ਸਮਾਸੇਥ, ਸਬ੍ਭਿ ਕੁਬ੍ਬੇਥ ਸਨ੍ਥਵਂ;

ਸਤਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ, ਪਞ੍ਞਾ ਲਬ੍ਭਤਿ ਨਾਞ੍ਞਤੋ.

‘‘ਸਬ੍ਭਿਰੇਵ ਸਮਾਸੇਥ, ਸਬ੍ਭਿ ਕੁਬ੍ਬੇਥ ਸਨ੍ਥਵਂ;

ਸਤਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ, ਸੋਕਮਜ੍ਝੇ ਨ ਸੋਚਤਿ.

‘‘ਸਬ੍ਭਿਰੇਵ ਸਮਾਸੇਥ, ਸਬ੍ਭਿ ਕੁਬ੍ਬੇਥ ਸਨ੍ਥਵਂ;

ਸਤਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ, ਞਾਤਿਮਜ੍ਝੇ ਵਿਰੋਚਤਿ.

‘‘ਸਬ੍ਭਿਰੇਵ ਸਮਾਸੇਥ, ਸਬ੍ਭਿ ਕੁਬ੍ਬੇਥ ਸਨ੍ਥਵਂ;

ਸਤਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ, ਸਤ੍ਤਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸੁਗ੍ਗਤਿਂ.

‘‘ਸਬ੍ਭਿਰੇਵ ਸਮਾਸੇਥ, ਸਬ੍ਭਿ ਕੁਬ੍ਬੇਥ ਸਨ੍ਥਵਂ;

ਸਤਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ, ਸਤ੍ਤਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਸਾਤਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸਿਵਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਪਚ੍ਚਭਾਸਿ –

‘‘ਸਬ੍ਭਿਰੇਵ ਸਮਾਸੇਥ, ਸਬ੍ਭਿ ਕੁਬ੍ਬੇਥ ਸਨ੍ਥਵਂ;

ਸਤਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ, ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਾ ਪਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

੨. ਖੇਮਸੁਤ੍ਤਂ

੧੦੩. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ਖੋ ਖੇਮੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਚਰਨ੍ਤਿ ਬਾਲਾ ਦੁਮ੍ਮੇਧਾ, ਅਮਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨਾ;

ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਪਾਪਕਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਯਂ ਹੋਤਿ ਕਟੁਕਪ੍ਫਲਂ.

‘‘ਨ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਸਾਧੁ, ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਤਪ੍ਪਤਿ;

ਯਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸੁਮੁਖੋ ਰੋਦਂ, ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਸੇਵਤਿ.

‘‘ਤਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਸਾਧੁ, ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਾਨੁਤਪ੍ਪਤਿ;

ਯਸ੍ਸ ਪਤੀਤੋ ਸੁਮਨੋ, ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਸੇਵਤਿ.

‘‘ਪਟਿਕਚ੍ਚੇਵ [ਪਟਿਗਚ੍ਚੇਵ (ਸੀ.)] ਤਂ ਕਯਿਰਾ, ਯਂ ਜਞ੍ਞਾ ਹਿਤਮਤ੍ਤਨੋ;

ਨ ਸਾਕਟਿਕਚਿਨ੍ਤਾਯ, ਮਨ੍ਤਾ ਧੀਰੋ ਪਰਕ੍ਕਮੇ.

‘‘ਯਥਾ ਸਾਕਟਿਕੋ ਮਟ੍ਠਂ [ਪਨ੍ਥਂ (ਸੀ.), ਪਸਤ੍ਥਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਸਮਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਥਂ;

ਵਿਸਮਂ ਮਗ੍ਗਮਾਰੁਯ੍ਹ, ਅਕ੍ਖਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਵ ਝਾਯਤਿ.

‘‘ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਾ ਅਪਕ੍ਕਮ੍ਮ, ਅਧਮ੍ਮਮਨੁਵਤ੍ਤਿਯ;

ਮਨ੍ਦੋ ਮਚ੍ਚੁਮੁਖਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਅਕ੍ਖਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਵ ਝਾਯਤੀ’’ਤਿ.

੩. ਸੇਰੀਸੁਤ੍ਤਂ

੧੦੪. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ਖੋ ਸੇਰੀ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਅਨ੍ਨਮੇਵਾਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਉਭਯੇ ਦੇਵਮਾਨੁਸਾ;

ਅਥ ਕੋ ਨਾਮ ਸੋ ਯਕ੍ਖੋ, ਯਂ ਅਨ੍ਨਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਯੇ ਨਂ ਦਦਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਾਯ, ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ;

ਤਮੇਵ ਅਨ੍ਨਂ ਭਜਤਿ, ਅਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਪਰਮ੍ਹਿ ਚ.

‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਮਚ੍ਛੇਰਂ, ਦਜ੍ਜਾ ਦਾਨਂ ਮਲਾਭਿਭੂ;

ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਪਰਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਾਣਿਨ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਯਾਵਸੁਭਾਸਿਤਮਿਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ –

‘‘ਯੇ ਨਂ ਦਦਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਾਯ, ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ;

ਤਮੇਵ ਅਨ੍ਨਂ ਭਜਤਿ, ਅਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਪਰਮ੍ਹਿ ਚ.

‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਮਚ੍ਛੇਰਂ, ਦਜ੍ਜਾ ਦਾਨਂ ਮਲਾਭਿਭੂ;

ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਪਰਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਾਣਿਨ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਿਰੀ [ਸੇਰੀ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿਂ ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਪਤਿ ਦਾਨਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਚਤੂਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਦਾਨਂ ਦੀਯਿਤ੍ਥ ਸਮਣ-ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ-ਕਪਣਦ੍ਧਿਕ-ਵਨਿਬ੍ਬਕਯਾਚਕਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਤ੍ਥਾਗਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ [ਇਤ੍ਥਾਗਾਰਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚੁਂ (ਕ.)] – ‘ਦੇਵਸ੍ਸ ਖੋ [ਦੇਵਸ੍ਸੇਵ ਖੋ (ਕ. ਸੀ.)] ਦਾਨਂ ਦੀਯਤਿ; ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦਾਨਂ ਨ ਦੀਯਤਿ. ਸਾਧੁ ਮਯਮ੍ਪਿ ਦੇਵਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦਾਨਾਨਿ ਦਦੇਯ੍ਯਾਮ, ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਹਂ ਖੋਸ੍ਮਿ ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਪਤਿ ਦਾਨਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ. ਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇ ਕਿਨ੍ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ? ਸੋ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਠਮਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਇਤ੍ਥਾਗਾਰਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿਂ. ਤਤ੍ਥ ਇਤ੍ਥਾਗਾਰਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦੀਯਿਤ੍ਥ; ਮਮ ਦਾਨਂ ਪਟਿਕ੍ਕਮਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਯਨ੍ਤਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘ਦੇਵਸ੍ਸ ਖੋ ਦਾਨਂ ਦੀਯਤਿ; ਇਤ੍ਥਾਗਾਰਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦੀਯਤਿ; ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦਾਨਂ ਨ ਦੀਯਤਿ. ਸਾਧੁ ਮਯਮ੍ਪਿ ਦੇਵਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦਾਨਾਨਿ ਦਦੇਯ੍ਯਾਮ, ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਹਂ ਖੋਸ੍ਮਿ ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਪਤਿ ਦਾਨਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ. ਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇ ਕਿਨ੍ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ? ਸੋ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੁਤਿਯਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਖਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਅਨੁਯਨ੍ਤਾਨਂ ਅਦਾਸਿਂ. ਤਤ੍ਥ ਖਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਅਨੁਯਨ੍ਤਾਨਂ ਦਾਨਂ ਦੀਯਿਤ੍ਥ, ਮਮ ਦਾਨਂ ਪਟਿਕ੍ਕਮਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬਲਕਾਯੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਦੇਵਸ੍ਸ ਖੋ ਦਾਨਂ ਦੀਯਤਿ; ਇਤ੍ਥਾਗਾਰਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦੀਯਤਿ; ਖਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਅਨੁਯਨ੍ਤਾਨਂ ਦਾਨਂ ਦੀਯਤਿ; ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦਾਨਂ ਨ ਦੀਯਤਿ. ਸਾਧੁ ਮਯਮ੍ਪਿ ਦੇਵਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦਾਨਾਨਿ ਦਦੇਯ੍ਯਾਮ, ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਹਂ ਖੋਸ੍ਮਿ ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਪਤਿ ਦਾਨਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ. ਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇ ਕਿਨ੍ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ? ਸੋ ਖ੍ਵਾਹਂ ਭਨ੍ਤੇ, ਤਤਿਯਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਬਲਕਾਯਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿਂ. ਤਤ੍ਥ ਬਲਕਾਯਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦੀਯਿਤ੍ਥ, ਮਮ ਦਾਨਂ ਪਟਿਕ੍ਕਮਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘ਦੇਵਸ੍ਸ ਖੋ ਦਾਨਂ ਦੀਯਤਿ; ਇਤ੍ਥਾਗਾਰਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦੀਯਤਿ; ਖਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਅਨੁਯਨ੍ਤਾਨਂ ਦਾਨਂ ਦੀਯਤਿ; ਬਲਕਾਯਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦੀਯਤਿ; ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦਾਨਂ ਨ ਦੀਯਤਿ. ਸਾਧੁ ਮਯਮ੍ਪਿ ਦੇਵਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦਾਨਾਨਿ ਦਦੇਯ੍ਯਾਮ, ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਹਂ ਖੋਸ੍ਮਿ ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਪਤਿ ਦਾਨਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ. ਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇ ਕਿਨ੍ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ? ਸੋ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾਨਂ ਅਦਾਸਿਂ. ਤਤ੍ਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾਨਂ ਦਾਨਂ ਦੀਯਿਤ੍ਥ, ਮਮ ਦਾਨਂ ਪਟਿਕ੍ਕਮਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘ਨ ਖੋ ਦਾਨਿ ਦੇਵਸ੍ਸ ਕੋਚਿ ਦਾਨਂ ਦੀਯਤੀ’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੇ ਪੁਰਿਸੇ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਣੇ, ਯੋ ਬਾਹਿਰੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਆਯੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ ਤਤੋ ਉਪਡ੍ਢਂ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰੇ ਪਵੇਸੇਥ, ਉਪਡ੍ਢਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਦਾਨਂ ਦੇਥ ਸਮਣ-ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ-ਕਪਣਦ੍ਧਿਕ-ਵਨਿਬ੍ਬਕ-ਯਾਚਕਾਨ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਕਤਾਨਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਂ ਏਵਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਕਤਾਨਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਾਮਿ – ਏਤ੍ਤਕਂ ਪੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਵਾ ਏਤ੍ਤਕੋ ਪੁਞ੍ਞਵਿਪਾਕੋਤਿ ਵਾ ਏਤ੍ਤਕਂ ਸਗ੍ਗੇ ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਾਤਿ. ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਯਾਵਸੁਭਾਸਿਤਮਿਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ –

‘‘ਯੇ ਨਂ ਦਦਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਾਯ, ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ;

ਤਮੇਵ ਅਨ੍ਨਂ ਭਜਤਿ, ਅਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਪਰਮ੍ਹਿ ਚ.

‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਮਚ੍ਛੇਰਂ, ਦਜ੍ਜਾ ਦਾਨਂ ਮਲਾਭਿਭੂ;

ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਪਰਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਾਣਿਨ’’ਨ੍ਤਿ.

੪. ਘਟੀਕਾਰਸੁਤ੍ਤਂ

੧੦੫. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ਖੋ ਘਟੀਕਾਰੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਅਵਿਹਂ ਉਪਪਨ੍ਨਾਸੇ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤ ਭਿਕ੍ਖਵੋ;

ਰਾਗਦੋਸਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ, ਤਿਣ੍ਣਾ ਲੋਕੇ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਕੇ ਚ ਤੇ ਅਤਰੁਂ ਪਙ੍ਕਂ, ਮਚ੍ਚੁਧੇਯ੍ਯਂ ਸੁਦੁਤ੍ਤਰਂ;

ਕੇ ਹਿਤ੍ਵਾ ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਂ, ਦਿਬ੍ਬਯੋਗਂ ਉਪਚ੍ਚਗੁ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਉਪਕੋ ਪਲਗਣ੍ਡੋ [ਫਲਗਣ੍ਡੋ (ਕ.)] ਚ, ਪੁਕ੍ਕੁਸਾਤਿ ਚ ਤੇ ਤਯੋ;

ਭਦ੍ਦਿਯੋ ਖਣ੍ਡਦੇਵੋ ਚ, ਬਾਹੁਰਗ੍ਗਿ ਚ ਸਙ੍ਗਿਯੋ [ਬਾਹੁਦਨ੍ਤੀ ਚ ਪਿਙ੍ਗਿਯੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)];

ਤੇ ਹਿਤ੍ਵਾ ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਂ, ਦਿਬ੍ਬਯੋਗਂ ਉਪਚ੍ਚਗੁ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਕੁਸਲੀ ਭਾਸਸੀ ਤੇਸਂ, ਮਾਰਪਾਸਪ੍ਪਹਾਯਿਨਂ;

ਕਸ੍ਸ ਤੇ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ, ਅਚ੍ਛਿਦੁਂ ਭਵਬਨ੍ਧਨ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਭਗਵਤਾ, ਨਾਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਵ ਸਾਸਨਾ;

ਯਸ੍ਸ ਤੇ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ, ਅਚ੍ਛਿਦੁਂ ਭਵਬਨ੍ਧਨਂ.

‘‘ਯਤ੍ਥ ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ, ਅਸੇਸਂ ਉਪਰੁਜ੍ਝਤਿ;

ਤਂ ਤੇ ਧਮ੍ਮਂ ਇਧਞ੍ਞਾਯ, ਅਚ੍ਛਿਦੁਂ ਭਵਬਨ੍ਧਨ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਭਾਸਸੀ ਵਾਚਂ, ਦੁਬ੍ਬਿਜਾਨਂ ਸੁਦੁਬ੍ਬੁਧਂ;

ਕਸ੍ਸ ਤ੍ਵਂ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯ, ਵਾਚਂ ਭਾਸਸਿ ਈਦਿਸ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਕੁਮ੍ਭਕਾਰੋ ਪੁਰੇ ਆਸਿਂ, ਵੇਕਲ਼ਿਙ੍ਗੇ ਘਟੀਕਰੋ;

ਮਾਤਾਪੇਤ੍ਤਿਭਰੋ ਆਸਿਂ, ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕੋ.

‘‘ਵਿਰਤੋ ਮੇਥੁਨਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਨਿਰਾਮਿਸੋ;

ਅਹੁਵਾ ਤੇ ਸਗਾਮੇਯ੍ਯੋ, ਅਹੁਵਾ ਤੇ ਪੁਰੇ ਸਖਾ.

‘‘ਸੋਹਮੇਤੇ ਪਜਾਨਾਮਿ, ਵਿਮੁਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤ ਭਿਕ੍ਖਵੋ;

ਰਾਗਦੋਸਪਰਿਕ੍ਖੀਣੇ, ਤਿਣ੍ਣੇ ਲੋਕੇ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਏਵਮੇਤਂ ਤਦਾ ਆਸਿ, ਯਥਾ ਭਾਸਸਿ ਭਗ੍ਗਵ;

ਕੁਮ੍ਭਕਾਰੋ ਪੁਰੇ ਆਸਿ, ਵੇਕਲ਼ਿਙ੍ਗੇ ਘਟੀਕਰੋ.

‘‘ਮਾਤਾਪੇਤ੍ਤਿਭਰੋ ਆਸਿ, ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕੋ;

ਵਿਰਤੋ ਮੇਥੁਨਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਨਿਰਾਮਿਸੋ;

ਅਹੁਵਾ ਮੇ ਸਗਾਮੇਯ੍ਯੋ, ਅਹੁਵਾ ਮੇ ਪੁਰੇ ਸਖਾ’’ਤਿ.

‘‘ਏਵਮੇਤਂ ਪੁਰਾਣਾਨਂ, ਸਹਾਯਾਨਂ ਅਹੁ ਸਙ੍ਗਮੋ;

ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਨਂ, ਸਰੀਰਨ੍ਤਿਮਧਾਰਿਨ’’ਨ੍ਤਿ.

੫. ਜਨ੍ਤੁਸੁਤ੍ਤਂ

੧੦੬. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਸ੍ਸੇ ਅਰਞ੍ਞਕੁਟਿਕਾਯ ਉਦ੍ਧਤਾ ਉਨ੍ਨਲ਼ਾ ਚਪਲਾ ਮੁਖਰਾ ਵਿਕਿਣ੍ਣਵਾਚਾ ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿਨੋ ਅਸਮ੍ਪਜਾਨਾ ਅਸਮਾਹਿਤਾ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਪਾਕਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ.

ਅਥ ਖੋ ਜਨ੍ਤੁ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਯੇਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਾਥਾਹਿ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਸੁਖਜੀਵਿਨੋ ਪੁਰੇ ਆਸੁਂ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਗੋਤਮਸਾਵਕਾ;

ਅਨਿਚ੍ਛਾ ਪਿਣ੍ਡਮੇਸਨਾ [ਪਿਣ੍ਡਮੇਸਾਨਾ (?)], ਅਨਿਚ੍ਛਾ ਸਯਨਾਸਨਂ;

ਲੋਕੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤਂ ਞਤ੍ਵਾ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਅਕਂਸੁ ਤੇ.

‘‘ਦੁਪ੍ਪੋਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ, ਗਾਮੇ ਗਾਮਣਿਕਾ ਵਿਯ;

ਭੁਤ੍ਵਾ ਭੁਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਪਰਾਗਾਰੇਸੁ ਮੁਚ੍ਛਿਤਾ.

‘‘ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਵਦਾਮਹਂ [ਵਨ੍ਦਾਮਹਂ (ਕ.)];

ਅਪਵਿਦ੍ਧਾ ਅਨਾਥਾ ਤੇ, ਯਥਾ ਪੇਤਾ ਤਥੇਵ ਤੇ [ਤਥੇਵ ਚ (ਸੀ.)].

‘‘ਯੇ ਖੋ ਪਮਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਮੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਾਸਿਤਂ;

ਯੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਨਮੋ ਤੇਸਂ ਕਰੋਮਹ’’ਨ੍ਤਿ.

੬. ਰੋਹਿਤਸ੍ਸਸੁਤ੍ਤਂ

੧੦੭. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ਖੋ ਰੋਹਿਤਸ੍ਸੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਯਤ੍ਥ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨ ਜਾਯਤਿ ਨ ਜੀਯਤਿ ਨ ਮੀਯਤਿ [ਨ ਜਿਯ੍ਯਤਿ ਨ ਮਿਯ੍ਯਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਨ ਚਵਤਿ ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਕ੍ਕਾ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਮਨੇਨ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਞਾਤੁਂ ਵਾ ਦਟ੍ਠੁਂ ਵਾ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਯਤ੍ਥ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਨ ਜਾਯਤਿ ਨ ਜੀਯਤਿ ਨ ਮੀਯਤਿ ਨ ਚਵਤਿ ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ, ਨਾਹਂ ਤਂ ਗਮਨੇਨ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਞਾਤੇਯ੍ਯਂ ਦਟ੍ਠੇਯ੍ਯਂ ਪਤ੍ਤੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ.

‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਯਾਵਸੁਭਾਸਿਤਮਿਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ – ‘ਯਤ੍ਥ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਨ ਜਾਯਤਿ ਨ ਜੀਯਤਿ ਨ ਮੀਯਤਿ ਨ ਚਵਤਿ ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ, ਨਾਹਂ ਤਂ ਗਮਨੇਨ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਞਾਤੇਯ੍ਯਂ ਦਟ੍ਠੇਯ੍ਯਂ ਪਤ੍ਤੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮੀ’ਤਿ.

‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰੋਹਿਤਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਇਸਿ ਅਹੋਸਿਂ ਭੋਜਪੁਤ੍ਤੋ ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਵੇਹਾਸਙ੍ਗਮੋ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਰੂਪੋ ਜਵੋ ਅਹੋਸਿ; ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਦਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮਾ [ਦਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮੋ (ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ) ਟੀਕਾ ਚ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਚ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਂ] ਧਨੁਗ੍ਗਹੋ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤੋ ਕਤਹਤ੍ਥੋ ਕਤਯੋਗ੍ਗੋ ਕਤੂਪਾਸਨੋ ਲਹੁਕੇਨ ਅਸਨੇਨ ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵ ਤਿਰਿਯਂ ਤਾਲਚ੍ਛਾਯਂ ਅਤਿਪਾਤੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਰੂਪੋ ਪਦਵੀਤਿਹਾਰੋ ਅਹੋਸਿ; ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾ ਸਮੁਦ੍ਦਾ ਪਚ੍ਛਿਮੋ ਸਮੁਦ੍ਦੋ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਰੂਪਂ ਇਚ੍ਛਾਗਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ – ‘ਅਹਂ ਗਮਨੇਨ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਸੋ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਰੂਪੇਨ ਜਵੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਏਵਰੂਪੇਨ ਚ ਪਦਵੀਤਿਹਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰੇਵ ਅਸਿਤ-ਪੀਤ-ਖਾਯਿਤ-ਸਾਯਿਤਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਉਚ੍ਚਾਰ-ਪਸ੍ਸਾਵਕਮ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਨਿਦ੍ਦਾਕਿਲਮਥਪਟਿਵਿਨੋਦਨਾ ਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕੋ ਵਸ੍ਸਸਤਜੀਵੀ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾਵ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤਰਾਵ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ.

‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਯਾਵਸੁਭਾਸਿਤਮਿਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ – ‘ਯਤ੍ਥ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਨ ਜਾਯਤਿ ਨ ਜੀਯਤਿ ਨ ਮੀਯਤਿ ਨ ਚਵਤਿ ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ, ਨਾਹਂ ਤਂ ਗਮਨੇਨ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਞਾਤੇਯ੍ਯਂ ਦਟ੍ਠੇਯ੍ਯਂ ਪਤ੍ਤੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮੀ’’’ਤਿ.

‘‘ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਂ ਵਦਾਮਿ. ਅਪਿ ਚ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਬ੍ਯਾਮਮਤ੍ਤੇ ਕਲ਼ੇਵਰੇ ਸਸਞ੍ਞਿਮ੍ਹਿ ਸਮਨਕੇ ਲੋਕਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਪੇਮਿ ਲੋਕਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਲੋਕਨਿਰੋਧਞ੍ਚ ਲੋਕਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਞ੍ਚ ਪਟਿਪਦਨ੍ਤਿ.

‘‘ਗਮਨੇਨ ਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਲੋਕਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਕੁਦਾਚਨਂ;

ਨ ਚ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਲੋਕਨ੍ਤਂ, ਦੁਕ੍ਖਾ ਅਤ੍ਥਿ ਪਮੋਚਨਂ.

‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਹਵੇ ਲੋਕਵਿਦੂ ਸੁਮੇਧੋ,

ਲੋਕਨ੍ਤਗੂ ਵੁਸਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੋ;

ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਸਮਿਤਾਵਿ ਞਤ੍ਵਾ,

ਨਾਸੀਸਤਿ ਲੋਕਮਿਮਂ ਪਰਞ੍ਚਾ’’ਤਿ.

੭. ਨਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਂ

੧੦੮. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ਖੋ ਨਨ੍ਦੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਅਚ੍ਚੇਨ੍ਤਿ ਕਾਲਾ ਤਰਯਨ੍ਤਿ ਰਤ੍ਤਿਯੋ,

ਵਯੋਗੁਣਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਜਹਨ੍ਤਿ;

ਏਤਂ ਭਯਂ ਮਰਣੇ ਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ,

ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਯਿਰਾਥ ਸੁਖਾਵਹਾਨੀ’’ਤਿ.

‘‘ਅਚ੍ਚੇਨ੍ਤਿ ਕਾਲਾ ਤਰਯਨ੍ਤਿ ਰਤ੍ਤਿਯੋ,

ਵਯੋਗੁਣਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਜਹਨ੍ਤਿ;

ਏਤਂ ਭਯਂ ਮਰਣੇ ਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ,

ਲੋਕਾਮਿਸਂ ਪਜਹੇ ਸਨ੍ਤਿਪੇਕ੍ਖੋ’’ਤਿ.

੮. ਨਨ੍ਦਿਵਿਸਾਲਸੁਤ੍ਤਂ

੧੦੯. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ਖੋ ਨਨ੍ਦਿਵਿਸਾਲੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਚਤੁਚਕ੍ਕਂ ਨਵਦ੍ਵਾਰਂ, ਪੁਣ੍ਣਂ ਲੋਭੇਨ ਸਂਯੁਤਂ;

ਪਙ੍ਕਜਾਤਂ ਮਹਾਵੀਰ, ਕਥਂ ਯਾਤ੍ਰਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਛੇਤ੍ਵਾ ਨਦ੍ਧਿਂ ਵਰਤ੍ਤਞ੍ਚ, ਇਚ੍ਛਾਲੋਭਞ੍ਚ ਪਾਪਕਂ;

ਸਮੂਲਂ ਤਣ੍ਹਮਬ੍ਬੁਯ੍ਹ, ਏਵਂ ਯਾਤ੍ਰਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

੯. ਸੁਸਿਮਸੁਤ੍ਤਂ

੧੧੦. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਤੁਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਨੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਰੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ?

‘‘ਕਸ੍ਸ ਹਿ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬਾਲਸ੍ਸ ਅਦੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਅਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਨ ਰੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ? ਪਣ੍ਡਿਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਪੁਥੁਪਞ੍ਞੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ [ਹਾਸੁਪਞ੍ਞੋ (ਸੀ.)], ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਜਵਨਪਞ੍ਞੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਅਸਂਸਟ੍ਠੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਵਤ੍ਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਵਚਨਕ੍ਖਮੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਚੋਦਕੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਪਾਪਗਰਹੀ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਕਸ੍ਸ ਹਿ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬਾਲਸ੍ਸ ਅਦੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਅਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਨ ਰੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ?

‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਵਮੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ! ਕਸ੍ਸ ਹਿ ਨਾਮ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਬਾਲਸ੍ਸ ਅਦੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਅਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਨ ਰੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ? ਪਣ੍ਡਿਤੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਪੁਥੁਪਞ੍ਞੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਜਵਨਪਞ੍ਞੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਅਸਂਸਟ੍ਠੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਵਤ੍ਤਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਵਚਨਕ੍ਖਮੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਚੋਦਕੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਪਾਪਗਰਹੀ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਕਸ੍ਸ ਹਿ ਨਾਮ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਬਾਲਸ੍ਸ ਅਦੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਅਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਨ ਰੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ?

ਅਥ ਖੋ ਸੁਸਿਮੋ [ਸੁਸੀਮੋ (ਸੀ.)] ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੇ ਭਞ੍ਞਮਾਨੇ ਮਹਤਿਯਾ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਪਰਿਸਾਯ ਪਰਿਵੁਤੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ਖੋ ਸੁਸਿਮੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਭਗਵਾ, ਏਵਮੇਤਂ, ਸੁਗਤ. ਕਸ੍ਸ ਹਿ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬਾਲਸ੍ਸ ਅਦੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਅਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਨ ਰੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ? ਪਣ੍ਡਿਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਥੁਪਞ੍ਞੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜਵਨਪਞ੍ਞੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਸਂਸਟ੍ਠੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਤ੍ਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਚਨਕ੍ਖਮੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਚੋਦਕੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਾਪਗਰਹੀ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਕਸ੍ਸ ਹਿ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬਾਲਸ੍ਸ ਅਦੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਅਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਨ ਰੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ?

‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਞ੍ਞਦੇਵ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਪਰਿਸਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਂ, ਏਤਦੇਵ ਬਹੁਲਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਣਾਮਿ – ‘ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ; ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਪੁਥੁਪਞ੍ਞੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਜਵਨਪਞ੍ਞੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਅਸਂਸਟ੍ਠੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਵਤ੍ਤਾ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਵਚਨਕ੍ਖਮੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਚੋਦਕੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਪਾਪਗਰਹੀ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ. ਕਸ੍ਸ ਹਿ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬਾਲਸ੍ਸ ਅਦੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਅਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਨ ਰੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ?

ਅਥ ਖੋ ਸੁਸਿਮਸ੍ਸ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਪਰਿਸਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੇ ਭਞ੍ਞਮਾਨੇ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਪਮੁਦਿਤਾ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤਾ ਉਚ੍ਚਾਵਚਾ ਵਣ੍ਣਨਿਭਾ ਉਪਦਂਸੇਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਮਣਿ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯੋ ਸੁਭੋ ਜਾਤਿਮਾ ਅਟ੍ਠਂਸੋ ਸੁਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤੋ ਪਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਭਾਸਤੇ ਚ ਤਪਤੇ ਚ ਵਿਰੋਚਤਿ ਚ; ਏਵਮੇਵਂ ਸੁਸਿਮਸ੍ਸ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਪਰਿਸਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੇ ਭਞ੍ਞਮਾਨੇ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਪਮੁਦਿਤਾ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤਾ ਉਚ੍ਚਾਵਚਾ ਵਣ੍ਣਨਿਭਾ ਉਪਦਂਸੇਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਨਿਕ੍ਖਂ ਜਮ੍ਬੋਨਦਂ ਦਕ੍ਖਕਮ੍ਮਾਰਪੁਤ੍ਤਉਕ੍ਕਾਮੁਖਸੁਕੁਸਲਸਮ੍ਪਹਟ੍ਠਂ ਪਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਭਾਸਤੇ ਚ ਤਪਤੇ ਚ ਵਿਰੋਚਤਿ ਚ; ਏਵਮੇਵਂ ਸੁਸਿਮਸ੍ਸ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਪਰਿਸਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੇ ਭਞ੍ਞਮਾਨੇ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਪਮੁਦਿਤਾ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤਾ ਉਚ੍ਚਾਵਚਾ ਵਣ੍ਣਨਿਭਾ ਉਪਦਂਸੇਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਸਰਦਸਮਯੇ ਵਿਦ੍ਧੇ ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੇ ਦੇਵੇ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਓਸਧਿਤਾਰਕਾ ਭਾਸਤੇ ਚ ਤਪਤੇ ਚ ਵਿਰੋਚਤਿ ਚ; ਏਵਮੇਵਂ ਸੁਸਿਮਸ੍ਸ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਪਰਿਸਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੇ ਭਞ੍ਞਮਾਨੇ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਪਮੁਦਿਤਾ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤਾ ਉਚ੍ਚਾਵਚਾ ਵਣ੍ਣਨਿਭਾ ਉਪਦਂਸੇਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਸਰਦਸਮਯੇ ਵਿਦ੍ਧੇ ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੇ ਦੇਵੇ ਆਦਿਚ੍ਚੋ ਨਭਂ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਕ੍ਕਮਾਨੋ [ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸੁਕ੍ਕਮਾਨੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.), ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਮਮਾਨੋ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੫੮)] ਸਬ੍ਬਂ ਆਕਾਸਗਤਂ ਤਮਗਤਂ ਅਭਿਵਿਹਚ੍ਚ ਭਾਸਤੇ ਚ ਤਪਤੇ ਚ ਵਿਰੋਚਤਿ ਚ; ਏਵਮੇਵਂ ਸੁਸਿਮਸ੍ਸ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਪਰਿਸਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੇ ਭਞ੍ਞਮਾਨੇ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਪਮੁਦਿਤਾ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤਾ ਉਚ੍ਚਾਵਚਾ ਵਣ੍ਣਨਿਭਾ ਉਪਦਂਸੇਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਸੁਸਿਮੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾਤੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਕੋਧਨੋ;

ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਸੋਰਤੋ ਦਨ੍ਤੋ, ਸਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਾਭਤੋ ਇਸੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਸੁਸਿਮਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਪਚ੍ਚਭਾਸਿ –

‘‘ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾਤੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਕੋਧਨੋ;

ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਸੋਰਤੋ ਦਨ੍ਤੋ, ਕਾਲਂ ਕਙ੍ਖਤਿ ਸੁਦਨ੍ਤੋ’’ [ਕਾਲਂ ਕਙ੍ਖਤਿ ਭਤਕੋ ਸੁਦਨ੍ਤੋ (ਸੀ.), ਕਾਲਂ ਕਙ੍ਖਤਿ ਭਾਵਿਤੋ ਸੁਦਨ੍ਤੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਕਾਲਂ ਕਙ੍ਖਤਿ ਭਤਿਕੋ ਸੁਦਨ੍ਤੋ (ਪੀ.)] ਤਿ.

੧੦. ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੧੧. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕਾ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾ ਅਸਮੋ ਚ ਸਹਲਿ [ਸਹਲੀ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਚ ਨੀਕੋ [ਨਿਙ੍ਕੋ (ਸੀ. ਪੀ.), ਨਿਕੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਚ ਆਕੋਟਕੋ ਚ ਵੇਗਬ੍ਭਰਿ ਚ [ਵੇਟਮ੍ਬਰੀ ਚ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਮਾਣਵਗਾਮਿਯੋ ਚ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵਣ੍ਣਾ ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਂ ਵੇਲ਼ੁਵਨਂ ਓਭਾਸੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ਖੋ ਅਸਮੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਪੂਰਣਂ ਕਸ੍ਸਪਂ ਆਰਬ੍ਭ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਇਧ ਛਿਨ੍ਦਿਤਮਾਰਿਤੇ, ਹਤਜਾਨੀਸੁ ਕਸ੍ਸਪੋ;

ਨ ਪਾਪਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਾ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ;

ਸ ਵੇ ਵਿਸ੍ਸਾਸਮਾਚਿਕ੍ਖਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਅਰਹਤਿ ਮਾਨਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਸਹਲਿ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਮਕ੍ਖਲਿਂ ਗੋਸਾਲਂ ਆਰਬ੍ਭ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਯ ਸੁਸਂਵੁਤਤ੍ਤੋ,

ਵਾਚਂ ਪਹਾਯ ਕਲਹਂ ਜਨੇਨ;