੮. ਛੇਤ੍ਵਾਵਗ੍ਗੋ

੧. ਛੇਤ੍ਵਾਸੁਤ੍ਤਂ

੭੧. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤਾ ਖੋ ਸਾ ਦੇਵਤਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਕਿਂਸੁ ਛੇਤ੍ਵਾ [ਝਤ੍ਵਾ (ਸੀ.), ਘਤ੍ਵਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.) ਏਵਮੁਪਰਿਪਿ] ਸੁਖਂ ਸੇਤਿ, ਕਿਂਸੁ ਛੇਤ੍ਵਾ ਨ ਸੋਚਤਿ;

ਕਿਸ੍ਸਸ੍ਸੁ ਏਕਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਵਧਂ ਰੋਚੇਸਿ ਗੋਤਮਾ’’ਤਿ.

‘‘ਕੋਧਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਸੁਖਂ ਸੇਤਿ, ਕੋਧਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਨ ਸੋਚਤਿ;

ਕੋਧਸ੍ਸ ਵਿਸਮੂਲਸ੍ਸ, ਮਧੁਰਗ੍ਗਸ੍ਸ ਦੇਵਤੇ;

ਵਧਂ ਅਰਿਯਾ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਤਞ੍ਹਿ ਛੇਤ੍ਵਾ ਨ ਸੋਚਤੀ’’ਤਿ.

੨. ਰਥਸੁਤ੍ਤਂ

੭੨. ‘‘ਕਿਂਸੁ ਰਥਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਣਂ, ਕਿਂਸੁ ਪਞ੍ਞਾਣਮਗ੍ਗਿਨੋ;

ਕਿਂਸੁ ਰਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਣਂ, ਕਿਂਸੁ ਪਞ੍ਞਾਣਮਿਤ੍ਥਿਯਾ’’ਤਿ.

‘‘ਧਜੋ ਰਥਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਣਂ, ਧੂਮੋ ਪਞ੍ਞਾਣਮਗ੍ਗਿਨੋ;

ਰਾਜਾ ਰਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਣਂ, ਭਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾਣਮਿਤ੍ਥਿਯਾ’’ਤਿ.

੩. ਵਿਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ

੭੩. ‘‘ਕਿਂਸੂਧ ਵਿਤ੍ਤਂ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਂ, ਕਿਂਸੁ ਸੁਚਿਣ੍ਣੋ ਸੁਖਮਾਵਹਤਿ;

ਕਿਂਸੁ ਹਵੇ ਸਾਦੁਤਰਂ [ਸਾਧੁਤਰਂ (ਕ.)] ਰਸਾਨਂ, ਕਥਂਜੀਵਿਂ [ਕਿਂਸੁਜੀਵਿਂ (ਕ.)] ਜੀਵਿਤਮਾਹੁ ਸੇਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸਦ੍ਧੀਧ ਵਿਤ੍ਤਂ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਂ, ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਚਿਣ੍ਣੋ ਸੁਖਮਾਵਹਤਿ;

ਸਚ੍ਚਂ ਹਵੇ ਸਾਦੁਤਰਂ ਰਸਾਨਂ, ਪਞ੍ਞਾਜੀਵਿਂ ਜੀਵਿਤਮਾਹੁ ਸੇਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ.

੪. ਵੁਟ੍ਠਿਸੁਤ੍ਤਂ

੭੪. ‘‘ਕਿਂਸੁ ਉਪ੍ਪਤਤਂ ਸੇਟ੍ਠਂ, ਕਿਂਸੁ ਨਿਪਤਤਂ ਵਰਂ;

ਕਿਂਸੁ ਪਵਜਮਾਨਾਨਂ, ਕਿਂਸੁ ਪਵਦਤਂ ਵਰ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਬੀਜਂ ਉਪ੍ਪਤਤਂ ਸੇਟ੍ਠਂ, ਵੁਟ੍ਠਿ ਨਿਪਤਤਂ ਵਰਾ;

ਗਾਵੋ ਪਵਜਮਾਨਾਨਂ, ਪੁਤ੍ਤੋ ਪਵਦਤਂ ਵਰੋਤਿ.

‘‘ਵਿਜ੍ਜਾ ਉਪ੍ਪਤਤਂ ਸੇਟ੍ਠਾ, ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਨਿਪਤਤਂ ਵਰਾ;

ਸਙ੍ਘੋ ਪਵਜਮਾਨਾਨਂ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਪਵਦਤਂ ਵਰੋ’’ਤਿ.

੫. ਭੀਤਾਸੁਤ੍ਤਂ

੭੫. ‘‘ਕਿਂਸੂਧ ਭੀਤਾ ਜਨਤਾ ਅਨੇਕਾ,

ਮਗ੍ਗੋ ਚਨੇਕਾਯਤਨਪ੍ਪਵੁਤ੍ਤੋ;

ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ ਤਂ ਗੋਤਮ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞ,

ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਠਿਤੋ ਪਰਲੋਕਂ ਨ ਭਾਯੇ’’ਤਿ.

‘‘ਵਾਚਂ ਮਨਞ੍ਚ ਪਣਿਧਾਯ ਸਮ੍ਮਾ,

ਕਾਯੇਨ ਪਾਪਾਨਿ ਅਕੁਬ੍ਬਮਾਨੋ;

ਬਵ੍ਹਨ੍ਨਪਾਨਂ ਘਰਮਾਵਸਨ੍ਤੋ,

ਸਦ੍ਧੋ ਮੁਦੂ ਸਂਵਿਭਾਗੀ ਵਦਞ੍ਞੂ;

ਏਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਠਿਤੋ ਚਤੂਸੁ,

ਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤੋ ਪਰਲੋਕਂ ਨ ਭਾਯੇ’’ਤਿ.

੬. ਨਜੀਰਤਿਸੁਤ੍ਤਂ

੭੬. ‘‘ਕਿਂ ਜੀਰਤਿ ਕਿਂ ਨ ਜੀਰਤਿ, ਕਿਂਸੁ ਉਪ੍ਪਥੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ;

ਕਿਂਸੁ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ, ਕਿਂਸੁ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਕ੍ਖਯੋ;

ਕਿਂ ਮਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ, ਕਿਂ ਸਿਨਾਨਮਨੋਦਕਂ.

‘‘ਕਤਿ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਛਿਦ੍ਦਾਨਿ, ਯਤ੍ਥ ਵਿਤ੍ਤਂ [ਚਿਤ੍ਤਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ;

ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੁਟ੍ਠੁਮਾਗਮ੍ਮ, ਕਥਂ ਜਾਨੇਮੁ ਤਂ ਮਯ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਰੂਪਂ ਜੀਰਤਿ ਮਚ੍ਚਾਨਂ, ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਂ ਨ ਜੀਰਤਿ;

ਰਾਗੋ ਉਪ੍ਪਥੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

‘‘ਲੋਭੋ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ, ਵਯੋ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਕ੍ਖਯੋ;

ਇਤ੍ਥੀ ਮਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ, ਏਤ੍ਥਾਯਂ ਸਜ੍ਜਤੇ ਪਜਾ;

ਤਪੋ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਞ੍ਚ, ਤਂ ਸਿਨਾਨਮਨੋਦਕਂ.

‘‘ਛ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਛਿਦ੍ਦਾਨਿ, ਯਤ੍ਥ ਵਿਤ੍ਤਂ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ;

ਆਲਸ੍ਯਞ੍ਚ [ਆਲਸ੍ਸਞ੍ਚ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਮਾਦੋ ਚ, ਅਨੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਸਂਯਮੋ;

ਨਿਦ੍ਦਾ ਤਨ੍ਦੀ [ਤਨ੍ਦਿ (ਸੀ.)] ਚ ਤੇ ਛਿਦ੍ਦੇ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਤਂ ਵਿਵਜ੍ਜਯੇ’’ਤਿ.

੭. ਇਸ੍ਸਰਿਯਸੁਤ੍ਤਂ

੭੭. ‘‘ਕਿਂਸੁ ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਲੋਕੇ, ਕਿਂਸੁ ਭਣ੍ਡਾਨਮੁਤ੍ਤਮਂ;

ਕਿਂਸੁ ਸਤ੍ਥਮਲਂ ਲੋਕੇ, ਕਿਂਸੁ ਲੋਕਸ੍ਮਿਮਬ੍ਬੁਦਂ.

‘‘ਕਿਂਸੁ ਹਰਨ੍ਤਂ ਵਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਹਰਨ੍ਤੋ ਪਨ ਕੋ ਪਿਯੋ;

ਕਿਂਸੁ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਾਯਨ੍ਤਂ, ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ’’ਤਿ.

‘‘ਵਸੋ ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਲੋਕੇ, ਇਤ੍ਥੀ ਭਣ੍ਡਾਨਮੁਤ੍ਤਮਂ;

ਕੋਧੋ ਸਤ੍ਥਮਲਂ ਲੋਕੇ, ਚੋਰਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਮਬ੍ਬੁਦਾ.

‘‘ਚੋਰਂ ਹਰਨ੍ਤਂ ਵਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਹਰਨ੍ਤੋ ਸਮਣੋ ਪਿਯੋ;

ਸਮਣਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਾਯਨ੍ਤਂ, ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ’’ਤਿ.

੮. ਕਾਮਸੁਤ੍ਤਂ

੭੮. ‘‘ਕਿਮਤ੍ਥਕਾਮੋ ਨ ਦਦੇ, ਕਿਂ ਮਚ੍ਚੋ ਨ ਪਰਿਚ੍ਚਜੇ;

ਕਿਂਸੁ ਮੁਞ੍ਚੇਯ੍ਯ ਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਪਾਪਿਕਂ ਨ ਚ ਮੋਚਯੇ’’ਤਿ.

‘‘ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦਦੇ ਪੋਸੋ, ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਪਰਿਚ੍ਚਜੇ;

ਵਾਚਂ ਮੁਞ੍ਚੇਯ੍ਯ ਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਪਾਪਿਕਞ੍ਚ ਨ ਮੋਚਯੇ’’ਤਿ.

੯. ਪਾਥੇਯ੍ਯਸੁਤ੍ਤਂ

੭੯. ‘‘ਕਿਂਸੁ ਬਨ੍ਧਤਿ ਪਾਥੇਯ੍ਯਂ, ਕਿਂਸੁ ਭੋਗਾਨਮਾਸਯੋ;

ਕਿਂਸੁ ਨਰਂ ਪਰਿਕਸ੍ਸਤਿ, ਕਿਂਸੁ ਲੋਕਸ੍ਮਿ ਦੁਜ੍ਜਹਂ;

ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਬਦ੍ਧਾ ਪੁਥੂ ਸਤ੍ਤਾ, ਪਾਸੇਨ ਸਕੁਣੀ ਯਥਾ’’ਤਿ.

‘‘ਸਦ੍ਧਾ ਬਨ੍ਧਤਿ ਪਾਥੇਯ੍ਯਂ, ਸਿਰੀ ਭੋਗਾਨਮਾਸਯੋ;

ਇਚ੍ਛਾ ਨਰਂ ਪਰਿਕਸ੍ਸਤਿ, ਇਚ੍ਛਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿ ਦੁਜ੍ਜਹਾ;

ਇਚ੍ਛਾਬਦ੍ਧਾ ਪੁਥੂ ਸਤ੍ਤਾ, ਪਾਸੇਨ ਸਕੁਣੀ ਯਥਾ’’ਤਿ.

੧੦. ਪਜ੍ਜੋਤਸੁਤ੍ਤਂ

੮੦. ‘‘ਕਿਂਸੁ ਲੋਕਸ੍ਮਿ ਪਜ੍ਜੋਤੋ, ਕਿਂਸੁ ਲੋਕਸ੍ਮਿ ਜਾਗਰੋ;

ਕਿਂਸੁ ਕਮ੍ਮੇ ਸਜੀਵਾਨਂ, ਕਿਮਸ੍ਸ ਇਰਿਯਾਪਥੋ.

‘‘ਕਿਂਸੁ ਅਲਸਂ ਅਨਲਸਞ੍ਚ [ਕਿਂ ਆਲਸ੍ਯਾਨਾਲਸ੍ਯਞ੍ਚ (ਕ.)], ਮਾਤਾ ਪੁਤ੍ਤਂਵ ਪੋਸਤਿ;

ਕਿਂ ਭੂਤਾ ਉਪਜੀਵਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਪਾਣਾ ਪਥਵਿਸ੍ਸਿਤਾ’’ਤਿ.

‘‘ਪਞ੍ਞਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿ ਪਜ੍ਜੋਤੋ, ਸਤਿ ਲੋਕਸ੍ਮਿ ਜਾਗਰੋ;

ਗਾਵੋ ਕਮ੍ਮੇ ਸਜੀਵਾਨਂ, ਸੀਤਸ੍ਸ ਇਰਿਯਾਪਥੋ.

‘‘ਵੁਟ੍ਠਿ ਅਲਸਂ ਅਨਲਸਞ੍ਚ, ਮਾਤਾ ਪੁਤ੍ਤਂਵ ਪੋਸਤਿ;

ਵੁਟ੍ਠਿਂ ਭੂਤਾ ਉਪਜੀਵਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਪਾਣਾ ਪਥਵਿਸ੍ਸਿਤਾ’’ਤਿ.

੧੧. ਅਰਣਸੁਤ੍ਤਂ

੮੧. ‘‘ਕੇਸੂਧ ਅਰਣਾ ਲੋਕੇ, ਕੇਸਂ ਵੁਸਿਤਂ ਨ ਨਸ੍ਸਤਿ;

ਕੇਧ ਇਚ੍ਛਂ ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਕੇਸਂ ਭੋਜਿਸ੍ਸਿਯਂ ਸਦਾ.

‘‘ਕਿਂਸੁ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਭਾਤਾ, ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ;

ਕਿਂਸੁ ਇਧ ਜਾਤਿਹੀਨਂ, ਅਭਿਵਾਦੇਨ੍ਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ.

‘‘ਸਮਣੀਧ ਅਰਣਾ ਲੋਕੇ, ਸਮਣਾਨਂ ਵੁਸਿਤਂ ਨ ਨਸ੍ਸਤਿ;

ਸਮਣਾ ਇਚ੍ਛਂ ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਸਮਣਾਨਂ ਭੋਜਿਸ੍ਸਿਯਂ ਸਦਾ.

‘‘ਸਮਣਂ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਭਾਤਾ, ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ;

ਸਮਣੀਧ ਜਾਤਿਹੀਨਂ, ਅਭਿਵਾਦੇਨ੍ਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ.

ਛੇਤ੍ਵਾਵਗ੍ਗੋ ਅਟ੍ਠਮੋ.

ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –

ਛੇਤ੍ਵਾ ਰਥਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ, ਵੁਟ੍ਠਿ ਭੀਤਾ ਨਜੀਰਤਿ;

ਇਸ੍ਸਰਂ ਕਾਮਂ ਪਾਥੇਯ੍ਯਂ, ਪਜ੍ਜੋਤੋ ਅਰਣੇਨ ਚਾਤਿ.

ਦੇਵਤਾਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸਮਤ੍ਤਂ.