੧੦. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾਸੁਤ੍ਤਂ

੪੫੩. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਗਜਙ੍ਗਲਾਯਂ [ਕਜਙ੍ਗਲਾਯਂ (ਸੀ. ਪੀ.), ਕਜ੍ਜਙ੍ਗਲਾਯਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਵਿਹਰਤਿ ਸੁਵੇਲ਼ੁਵਨੇ [ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਮੁਖੇਲੁਵਨੇ (ਸੀ. ਪੀ.)]. ਅਥ ਖੋ ਉਤ੍ਤਰੋ ਮਾਣਵੋ ਪਾਰਾਸਿਵਿਯਨ੍ਤੇਵਾਸੀ [ਪਾਰਾਸਰਿਯਨ੍ਤੇਵਾਸੀ (ਸੀ. ਪੀ.), ਪਾਰਾਸਿਰਿਯਨ੍ਤੇਵਾਸੀ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਉਤ੍ਤਰਂ ਮਾਣਵਂ ਪਾਰਾਸਿਵਿਯਨ੍ਤੇਵਾਸਿਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਦੇਸੇਤਿ, ਉਤ੍ਤਰ, ਪਾਰਾਸਿਵਿਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਦੇਸੇਤਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਪਾਰਾਸਿਵਿਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਯਥਾ ਕਥਂ ਪਨ, ਉਤ੍ਤਰ, ਦੇਸੇਤਿ ਪਾਰਾਸਿਵਿਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਇਧ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੋਤੇਨ ਸਦ੍ਦਂ ਨ ਸੁਣਾਤਿ – ਏਵਂ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਦੇਸੇਤਿ ਪਾਰਾਸਿਵਿਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਖੋ, ਉਤ੍ਤਰ, ਅਨ੍ਧੋ ਭਾਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਬਧਿਰੋ ਭਾਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ; ਯਥਾ ਪਾਰਾਸਿਵਿਯਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਚਨਂ. ਅਨ੍ਧੋ ਹਿ, ਉਤ੍ਤਰ, ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਬਧਿਰੋ ਸੋਤੇਨ ਸਦ੍ਦਂ ਨ ਸੁਣਾਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਉਤ੍ਤਰੋ ਮਾਣਵੋ ਪਾਰਾਸਿਵਿਯਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਮਙ੍ਕੁਭੂਤੋ ਪਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਅਧੋਮੁਖੋ ਪਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨੋ ਨਿਸੀਦਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਉਤ੍ਤਰਂ ਮਾਣਵਂ ਪਾਰਾਸਿਵਿਯਨ੍ਤੇਵਾਸਿਂ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਂ ਮਙ੍ਕੁਭੂਤਂ ਪਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਅਧੋਮੁਖਂ ਪਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਞ੍ਞਥਾ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਦੇਸੇਤਿ ਪਾਰਾਸਿਵਿਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਚ ਪਨਾਨਨ੍ਦ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਤਸ੍ਸ, ਭਗਵਾ, ਕਾਲੋ; ਏਤਸ੍ਸ, ਸੁਗਤ, ਕਾਲੋ ਯਂ ਭਗਵਾ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਂ ਦੇਸੇਯ੍ਯ. ਭਗਵਤੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨਹਾਨਨ੍ਦ, ਸੁਣਾਹਿ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹਿ; ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

੪੫੪. ‘‘ਕਥਞ੍ਚਾਨਨ੍ਦ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ? ਇਧਾਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਖੋ ਮੇ ਇਦਂ ਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸਙ੍ਖਤਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਉਪੇਕ੍ਖਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ; ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪੁਰਿਸੋ ਉਮ੍ਮੀਲੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਨਿਮੀਲੇਯ੍ਯ, ਨਿਮੀਲੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਉਮ੍ਮੀਲੇਯ੍ਯ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਏਵਂਸੀਘਂ ਏਵਂਤੁਵਟਂ ਏਵਂਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਾਨਨ੍ਦ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਰੂਪੇਸੁ.

੪੫੫. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸੋਤੇਨ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਖੋ ਮੇ ਇਦਂ ਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸਙ੍ਖਤਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਉਪੇਕ੍ਖਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ; ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵ ਅਚ੍ਛਰਂ [ਅਚ੍ਛਰਿਕਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ. ਕ.)] ਪਹਰੇਯ੍ਯ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਏਵਂਸੀਘਂ ਏਵਂਤੁਵਟਂ ਏਵਂਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਾਨਨ੍ਦ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਸਦ੍ਦੇਸੁ.

੪੫੬. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਘਾਨੇਨ ਗਨ੍ਧਂ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਖੋ ਮੇ ਇਦਂ ਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸਙ੍ਖਤਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਉਪੇਕ੍ਖਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ; ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਈਸਕਂਪੋਣੇ [ਈਸਕਪੋਣੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.), ਈਸਕਫਣੇ (ਸੀ. ਅਟ੍ਠ.), ‘‘ਮਜ੍ਝੇ ਉਚ੍ਚਂ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਟੀਕਾਯ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾ] ਪਦੁਮਪਲਾਸੇ [ਪਦੁਮਿਨਿਪਤ੍ਤੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਉਦਕਫੁਸਿਤਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਣ੍ਠਨ੍ਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਏਵਂਸੀਘਂ ਏਵਂਤੁਵਟਂ ਏਵਂਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਾਨਨ੍ਦ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾ ਘਾਨਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਗਨ੍ਧੇਸੁ.

੪੫੭. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਰਸਂ ਸਾਯਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਖੋ ਮੇ ਇਦਂ ਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸਙ੍ਖਤਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਉਪੇਕ੍ਖਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ; ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਜਿਵ੍ਹਗ੍ਗੇ ਖੇਲ਼ਪਿਣ੍ਡਂ ਸਂਯੂਹਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨ ਵਮੇਯ੍ਯ [ਸਨ੍ਧਮੇਯ੍ਯ (ਕ.)]; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਏਵਂਸੀਘਂ ਏਵਂਤੁਵਟਂ ਏਵਂਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਾਨਨ੍ਦ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾ ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਰਸੇਸੁ.

੪੫੮. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਕਾਯੇਨ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਖੋ ਮੇ ਇਦਂ ਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸਙ੍ਖਤਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਉਪੇਕ੍ਖਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ; ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਸਮਿਞ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਬਾਹਂ ਪਸਾਰੇਯ੍ਯ, ਪਸਾਰਿਤਂ ਵਾ ਬਾਹਂ ਸਮਿਞ੍ਜੇਯ੍ਯ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਏਵਂਸੀਘਂ ਏਵਂਤੁਵਟਂ ਏਵਂਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਾਨਨ੍ਦ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇਸੁ.

੪੫੯. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਮਨਸਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਖੋ ਮੇ ਇਦਂ ਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸਙ੍ਖਤਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਉਪੇਕ੍ਖਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ; ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਦਿਵਸਂਸਨ੍ਤਤ੍ਤੇ [ਦਿਵਸਸਨ੍ਤੇਤ੍ਤੇ (ਸੀ.)] ਅਯੋਕਟਾਹੇ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤੀਣਿ ਵਾ ਉਦਕਫੁਸਿਤਾਨਿ ਨਿਪਾਤੇਯ੍ਯ. ਦਨ੍ਧੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਉਦਕਫੁਸਿਤਾਨਂ ਨਿਪਾਤੋ, ਅਥ ਖੋ ਨਂ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਏਵਂਸੀਘਂ ਏਵਂਤੁਵਟਂ ਏਵਂਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਮਨਾਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਾਨਨ੍ਦ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਏਵਂ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ.

੪੬੦. ‘‘ਕਥਞ੍ਚਾਨਨ੍ਦ, ਸੇਖੋ ਹੋਤਿ ਪਾਟਿਪਦੋ? ਇਧਾਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ. ਸੋ ਤੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਮਨਾਪੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਅਮਨਾਪੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪੇਨ ਅਟ੍ਟੀਯਤਿ ਹਰਾਯਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤਿ. ਸੋਤੇਨ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਘਾਨੇਨ ਗਨ੍ਧਂ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾ…, ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਰਸਂ ਸਾਯਿਤ੍ਵਾ… ਕਾਯੇਨ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ… ਮਨਸਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ. ਸੋ ਤੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਮਨਾਪੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਅਮਨਾਪੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪੇਨ ਅਟ੍ਟੀਯਤਿ ਹਰਾਯਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸੇਖੋ ਹੋਤਿ ਪਾਟਿਪਦੋ.

੪੬੧. ‘‘ਕਥਞ੍ਚਾਨਨ੍ਦ, ਅਰਿਯੋ ਹੋਤਿ ਭਾਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ? ਇਧਾਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ. ਸੋ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਪਟਿਕੂਲੇ [ਪਟਿਕ੍ਕੂਲੇ (ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ)] ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ. ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ. ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ. ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ. ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਪਟਿਕੂਲਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਞ੍ਚ ਤਦੁਭਯਂ ਅਭਿਨਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਂ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ’ਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ.

੪੬੨. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸੋਤੇਨ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਘਾਨੇਨ ਗਨ੍ਧਂ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾ… ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਰਸਂ ਸਾਯਿਤ੍ਵਾ… ਕਾਯੇਨ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ… ਮਨਸਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਮਨਾਪਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨਾਪਾਮਨਾਪਂ. ਸੋ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਪਟਿਕੂਲੇ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ. ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ. ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ. ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ. ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ – ‘ਪਟਿਕੂਲਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਞ੍ਚ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਅਭਿਨਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਂ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ’ਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ. ਏਵਂ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਰਿਯੋ ਹੋਤਿ ਭਾਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ.

੪੬੩. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਦੇਸਿਤਾ ਮਯਾ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾ, ਦੇਸਿਤੋ ਸੇਖੋ ਪਾਟਿਪਦੋ, ਦੇਸਿਤੋ ਅਰਿਯੋ ਭਾਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ. ਯਂ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਕਰਣੀਯਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਹਿਤੇਸਿਨਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪਕੇਨ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਕਤਂ ਵੋ ਤਂ ਮਯਾ. ਏਤਾਨਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਾਨਿ, ਏਤਾਨਿ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਾਨਿ, ਝਾਯਥਾਨਨ੍ਦ, ਮਾ ਪਮਾਦਤ੍ਥ, ਮਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਿਨੋ ਅਹੁਵਤ੍ਥ. ਅਯਂ ਵੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨੁਸਾਸਨੀ’’ਤਿ.

ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੀਤਿ.

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਦਸਮਂ.

ਸਲ਼ਾਯਤਨਵਗ੍ਗੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਞ੍ਚਮੋ.