੬. ਇਸਿਗਿਲਿਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੩. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਂ ਵੇਭਾਰਂ ਪਬ੍ਬਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਏਤਸ੍ਸਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੇਭਾਰਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਹੋਸਿ ਅਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ’’.

‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਂ ਪਣ੍ਡਵਂ ਪਬ੍ਬਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਏਤਸ੍ਸਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਣ੍ਡਵਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਹੋਸਿ ਅਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ’’.

‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਪਬ੍ਬਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਏਤਸ੍ਸਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੇਪੁਲ੍ਲਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਹੋਸਿ ਅਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ’’.

‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਂ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਂ ਪਬ੍ਬਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਏਤਸ੍ਸਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਹੋਸਿ ਅਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ’’.

‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਇਸਿਗਿਲਿਂ ਪਬ੍ਬਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਏਸਾਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਹੋਸਿ ਏਸਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ’’.

‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸਤਾਨਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਿਰਨਿਵਾਸਿਨੋ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇ ਇਮਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਾ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਪਵਿਟ੍ਠਾ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਯਂ ਪਬ੍ਬਤੋ ਇਮੇ ਇਸੀ [ਇਸਯੋ (ਕ.)] ਗਿਲਤੀ’ਤਿ; ‘ਇਸਿਗਿਲਿ ਇਸਿਗਿਲਿ’ ਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਆਚਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ [ਅਚਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਵੋ (ਕ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਨਾਮਾਨਿ; ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਨਾਮਾਨਿ; ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਨਾਮਾਨਿ. ਤਂ ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ; ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

੧੩੪. ‘‘ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ [ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ (ਕ. ਸੀ. ਪੀ.)] ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਿਰਨਿਵਾਸੀ ਅਹੋਸਿ; ਉਪਰਿਟ੍ਠੋ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਿਰਨਿਵਾਸੀ ਅਹੋਸਿ; ਤਗਰਸਿਖੀ [ਤਗ੍ਗਰਸਿਖੀ (ਕ.)] ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਿਰਨਿਵਾਸੀ ਅਹੋਸਿ; ਯਸਸ੍ਸੀ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਿਰਨਿਵਾਸੀ ਅਹੋਸਿ; ਸੁਦਸ੍ਸਨੋ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਿਰਨਿਵਾਸੀ ਅਹੋਸਿ; ਪਿਯਦਸ੍ਸੀ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਿਰਨਿਵਾਸੀ ਅਹੋਸਿ; ਗਨ੍ਧਾਰੋ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਿਰਨਿਵਾਸੀ ਅਹੋਸਿ; ਪਿਣ੍ਡੋਲੋ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਿਰਨਿਵਾਸੀ ਅਹੋਸਿ; ਉਪਾਸਭੋ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਿਰਨਿਵਾਸੀ ਅਹੋਸਿ; ਨੀਤੋ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਿਰਨਿਵਾਸੀ ਅਹੋਸਿ; ਤਥੋ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਿਰਨਿਵਾਸੀ ਅਹੋਸਿ, ਸੁਤਵਾ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਿਰਨਿਵਾਸੀ ਅਹੋਸਿ; ਭਾਵਿਤਤ੍ਤੋ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਇਸਿਗਿਲਿਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤੇ ਚਿਰਨਿਵਾਸੀ ਅਹੋਸਿ.

੧੩੫. ‘‘ਯੇ ਸਤ੍ਤਸਾਰਾ ਅਨੀਘਾ ਨਿਰਾਸਾ,

ਪਚ੍ਚੇਕਮੇਵਜ੍ਝਗਮਂਸੁ ਬੋਧਿਂ [ਪਚ੍ਚੇਕਮੇਵਜ੍ਝਗਮੁਂ ਸੁਬੋਧਿਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)];

ਤੇਸਂ ਵਿਸਲ੍ਲਾਨ ਨਰੁਤ੍ਤਮਾਨਂ,

ਨਾਮਾਨਿ ਮੇ ਕਿਤ੍ਤਯਤੋ ਸੁਣਾਥ.

‘‘ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਉਪਰਿਟ੍ਠੋ ਤਗਰਸਿਖੀ ਯਸਸ੍ਸੀ,

ਸੁਦਸ੍ਸਨੋ ਪਿਯਦਸ੍ਸੀ ਚ ਸੁਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ [ਬੁਦ੍ਧੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)];

ਗਨ੍ਧਾਰੋ ਪਿਣ੍ਡੋਲੋ ਉਪਾਸਭੋ ਚ,

ਨੀਤੋ ਤਥੋ ਸੁਤਵਾ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤੋ.

‘‘ਸੁਮ੍ਭੋ ਸੁਭੋ ਮਤੁਲੋ [ਮੇਥੁਲੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਅਟ੍ਠਮੋ ਚ,

ਅਥਸ੍ਸੁਮੇਘੋ [ਅਟ੍ਠਸੁਮੇਧੋ (ਕ.)] ਅਨੀਘੋ ਸੁਦਾਠੋ;

ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਭਵਨੇਤ੍ਤਿਖੀਣਾ,

ਹਿਙ੍ਗੂ ਚ ਹਿਙ੍ਗੋ ਚ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾ.

‘‘ਦ੍ਵੇ ਜਾਲਿਨੋ ਮੁਨਿਨੋ ਅਟ੍ਠਕੋ ਚ,

ਅਥ ਕੋਸਲ੍ਲੋ ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਥੋ ਸੁਬਾਹੁ;

ਉਪਨੇਮਿਸੋ ਨੇਮਿਸੋ ਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ,

ਸਚ੍ਚੋ ਤਥੋ ਵਿਰਜੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਚ.

‘‘ਕਾਲ਼ੂਪਕਾਲ਼ਾ ਵਿਜਿਤੋ ਜਿਤੋ ਚ,

ਅਙ੍ਗੋ ਚ ਪਙ੍ਗੋ ਚ ਗੁਤ੍ਤਿਜਿਤੋ ਚ;

ਪਸ੍ਸਿ ਜਹਿ ਉਪਧਿਦੁਕ੍ਖਮੂਲਂ [ਪਸ੍ਸੀ ਜਹੀ ਉਪਧਿਂ ਦੁਕ੍ਖਮੂਲਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)],

ਅਪਰਾਜਿਤੋ ਮਾਰਬਲਂ ਅਜੇਸਿ.

‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਰਭਙ੍ਗੋ ਲੋਮਹਂਸੋ,

ਉਚ੍ਚਙ੍ਗਮਾਯੋ ਅਸਿਤੋ ਅਨਾਸਵੋ;

ਮਨੋਮਯੋ ਮਾਨਚ੍ਛਿਦੋ ਚ ਬਨ੍ਧੁਮਾ,

ਤਦਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਵਿਮਲੋ ਚ ਕੇਤੁਮਾ.

‘‘ਕੇਤੁਮ੍ਭਰਾਗੋ ਚ ਮਾਤਙ੍ਗੋ ਅਰਿਯੋ,

ਅਥਚ੍ਚੁਤੋ ਅਚ੍ਚੁਤਗਾਮਬ੍ਯਾਮਕੋ;

ਸੁਮਙ੍ਗਲੋ ਦਬ੍ਬਿਲੋ ਸੁਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ,

ਅਸਯ੍ਹੋ ਖੇਮਾਭਿਰਤੋ ਚ ਸੋਰਤੋ.

‘‘ਦੁਰਨ੍ਨਯੋ ਸਙ੍ਘੋ ਅਥੋਪਿ ਉਜ੍ਜਯੋ,

ਅਪਰੋ ਮੁਨਿ ਸਯ੍ਹੋ ਅਨੋਮਨਿਕ੍ਕਮੋ;

ਆਨਨ੍ਦੋ ਨਨ੍ਦੋ ਉਪਨਨ੍ਦੋ ਦ੍ਵਾਦਸ,

ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਅਨ੍ਤਿਮਦੇਹਧਾਰੀ [ਅਨ੍ਤਿਮਦੇਹਧਾਰਿ (ਸੀ.)].

‘‘ਬੋਧਿ ਮਹਾਨਾਮੋ ਅਥੋਪਿ ਉਤ੍ਤਰੋ,

ਕੇਸੀ ਸਿਖੀ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਦ੍ਵਾਰਭਾਜੋ;

ਤਿਸ੍ਸੂਪਤਿਸ੍ਸਾ ਭਵਬਨ੍ਧਨਚ੍ਛਿਦਾ,

ਉਪਸਿਖਿ ਤਣ੍ਹਚ੍ਛਿਦੋ ਚ ਸਿਖਰਿ [ਉਪਸੀਦਰੀ ਤਣ੍ਹਚ੍ਛਿਦੋ ਚ ਸੀਦਰੀ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)].

‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਹੁ ਮਙ੍ਗਲੋ ਵੀਤਰਾਗੋ,

ਉਸਭਚ੍ਛਿਦਾ ਜਾਲਿਨਿਂ ਦੁਕ੍ਖਮੂਲਂ;

ਸਨ੍ਤਂ ਪਦਂ ਅਜ੍ਝਗਮੋਪਨੀਤੋ,

ਉਪੋਸਥੋ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਸਚ੍ਚਨਾਮੋ.

‘‘ਜੇਤੋ ਜਯਨ੍ਤੋ ਪਦੁਮੋ ਉਪ੍ਪਲੋ ਚ,

ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਰਕ੍ਖਿਤੋ ਪਬ੍ਬਤੋ ਚ;

ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਸੋਭਿਤੋ ਵੀਤਰਾਗੋ,

ਕਣ੍ਹੋ ਚ ਬੁਦ੍ਧੋ ਸੁਵਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ.

‘‘ਏਤੇ ਚ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾ,

ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਭਵਨੇਤ੍ਤਿਖੀਣਾ;

ਤੇ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਤਿਗਤੇ ਮਹੇਸੀ,

ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਵਨ੍ਦਥ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯੇ’’ਤਿ.

ਇਸਿਗਿਲਿਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਛਟ੍ਠਂ.