੩. ਕਿਨ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤਂ

੩੪. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਪਿਸਿਨਾਰਾਯਂ [ਕੁਸਿਨਾਰਾਯਂ (ਸੀ.)] ਵਿਹਰਤਿ ਬਲਿਹਰਣੇ ਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਿ ਹੋਤਿ – ‘ਚੀਵਰਹੇਤੁ ਵਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਹੇਤੁ ਵਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਸੇਨਾਸਨਹੇਤੁ ਵਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਇਤਿਭਵਾਭਵਹੇਤੁ ਵਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀ’’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਖੋ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਿ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਚੀਵਰਹੇਤੁ ਵਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਹੇਤੁ ਵਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਸੇਨਾਸਨਹੇਤੁ ਵਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਇਤਿਭਵਾਭਵਹੇਤੁ ਵਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀ’’’ਤਿ.

‘‘ਨ ਚ ਕਿਰ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਿ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਚੀਵਰਹੇਤੁ ਵਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ…ਪੇ… ਇਤਿਭਵਾਭਵਹੇਤੁ ਵਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀ’ਤਿ; ਅਥ ਕਿਨ੍ਤਿ ਚਰਹਿ ਵੋ [ਅਥ ਕਿਨ੍ਤਿ ਵੋ (ਸੀ. ਪੀ.), ਅਥ ਕਿਞ੍ਚਰਹਿ ਵੋ (ਕ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਿ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ ਖੋ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਿ ਹੋਤਿ – ‘ਅਨੁਕਮ੍ਪਕੋ ਭਗਵਾ ਹਿਤੇਸੀ; ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਞ੍ਚ [ਏਵਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਕਿਰ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਿ ਹੋਤਿ – ‘ਅਨੁਕਮ੍ਪਕੋ ਭਗਵਾ ਹਿਤੇਸੀ; ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀ’’’ਤਿ.

੩੫. ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਵੋ [ਯੇ ਤੇ (ਕ.)] ਮਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਦੇਸਿਤਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇਹੇਵ ਸਮਗ੍ਗੇਹਿ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨੇਹਿ ਅਵਿਵਦਮਾਨੇਹਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਸਞ੍ਚ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਗ੍ਗਾਨਂ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾਨਂ ਅਵਿਵਦਮਾਨਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਤਂ ਸਿਯਂਸੁ [ਸਿਯੁਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.) ਸਦ੍ਦਨੀਤਿ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਾ] ਦ੍ਵੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਨਾਨਾਵਾਦਾ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਇਮੇਸਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚੇਵ ਨਾਨਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਚ ਨਾਨ’ਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੁਵਚਤਰਂ [ਸੁਬ੍ਬਚਤਰਂ (ਕ.)] ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਥ ਸੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਖੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚੇਵ ਨਾਨਂ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਚ ਨਾਨਂ. ਤਦਮਿਨਾਪੇਤਂ [ਤਦਿਮਿਨਾਪੇਤਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਜਾਨਾਥ – ਯਥਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚੇਵ ਨਾਨਂ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਚ ਨਾਨਂ. ਮਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਵਿਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾ’ਤਿ. ਅਥਾਪਰੇਸਂ ਏਕਤੋਪਕ੍ਖਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੁਵਚਤਰਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਥ ਸੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਖੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚੇਵ ਨਾਨਂ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਚ ਨਾਨਂ. ਤਦਮਿਨਾਪੇਤਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਜਾਨਾਥ – ਯਥਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚੇਵ ਨਾਨਂ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਚ ਨਾਨਂ. ਮਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਵਿਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾ’ਤਿ. ਇਤਿ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਤੋ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ, ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਤੋ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਤੋ ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਤੋ ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ [ਇਤਿ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਤੋ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ, ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਤੋ ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.) ਅਨਨ੍ਤਰਵਾਰਤ੍ਤਯੇ ਪਨ ਇਦਂ ਪਾਠਨਾਨਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥਿ] ਯੋ ਧਮ੍ਮੋ ਯੋ ਵਿਨਯੋ ਸੋ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬੋ.

੩੬. ‘‘ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਇਮੇਸਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਹਿ ਖੋ ਨਾਨਂ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਸਮੇਤੀ’ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੁਵਚਤਰਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਥ ਸੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਖੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਹਿ ਨਾਨਂ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਸਮੇਤਿ. ਤਦਮਿਨਾਪੇਤਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਜਾਨਾਥ – ਯਥਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਹਿ ਖੋ ਨਾਨਂ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਸਮੇਤਿ. ਮਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਵਿਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾ’ਤਿ. ਅਥਾਪਰੇਸਂ ਏਕਤੋਪਕ੍ਖਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੁਵਚਤਰਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਥ ਸੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਖੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਹਿ ਖੋ ਨਾਨਂ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਸਮੇਤਿ. ਤਦਮਿਨਾਪੇਤਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਜਾਨਾਥ – ਯਥਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਹਿ ਖੋ ਨਾਨਂ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਸਮੇਤਿ. ਮਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਵਿਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾ’ਤਿ. ਇਤਿ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਤੋ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ, ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਤੋ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਤੋ ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਤੋ ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਯੋ ਧਮ੍ਮੋ ਯੋ ਵਿਨਯੋ ਸੋ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬੋ.

੩੭. ‘‘ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਇਮੇਸਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਹਿ ਖੋ ਸਮੇਤਿ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਨਾਨ’ਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੁਵਚਤਰਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਥ ਸੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਖੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਹਿ ਸਮੇਤਿ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਨਾਨਂ. ਤਦਮਿਨਾਪੇਤਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਜਾਨਾਥ – ਯਥਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਹਿ ਖੋ ਸਮੇਤਿ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਨਾਨਂ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਮਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇ ਵਿਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾ’ਤਿ. ਅਥਾਪਰੇਸਂ ਏਕਤੋਪਕ੍ਖਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੁਵਚਤਰਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਥ ਸੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਖੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਹਿ ਸਮੇਤਿ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਨਾਨਂ. ਤਦਮਿਨਾਪੇਤਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਜਾਨਾਥ – ਯਥਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਹਿ ਖੋ ਸਮੇਤਿ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਨਾਨਂ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਮਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇ [ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਹਿ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਵਿਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾ’ਤਿ. ਇਤਿ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਤੋ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ, ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਤੋ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਤੋ ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਤੋ ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਯੋ ਧਮ੍ਮੋ ਯੋ ਵਿਨਯੋ ਸੋ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬੋ.

੩੮. ‘‘ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਇਮੇਸਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚੇਵ ਸਮੇਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਚ ਸਮੇਤੀ’ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੁਵਚਤਰਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਥ ਸੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਖੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚੇਵ ਸਮੇਤਿ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਚ ਸਮੇਤਿ. ਤਦਮਿਨਾਪੇਤਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਜਾਨਾਥ – ਯਥਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚੇਵ ਸਮੇਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਚ ਸਮੇਤਿ. ਮਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਵਿਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾ’ਤਿ. ਅਥਾਪਰੇਸਂ ਏਕਤੋਪਕ੍ਖਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੁਵਚਤਰਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਥ ਸੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਖੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚੇਵ ਸਮੇਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਚ ਸਮੇਤਿ. ਤਦਮਿਨਾਪੇਤਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਜਾਨਾਥ – ਯਥਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚੇਵ ਸਮੇਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਚ ਸਮੇਤਿ. ਮਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਵਿਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾ’ਤਿ. ਇਤਿ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਤੋ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਤੋ ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਯੋ ਧਮ੍ਮੋ ਯੋ ਵਿਨਯੋ ਸੋ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬੋ.

੩੯. ‘‘ਤੇਸਞ੍ਚ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਗ੍ਗਾਨਂ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾਨਂ ਅਵਿਵਦਮਾਨਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਤਂ ਸਿਯਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਪਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ, ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਚੋਦਨਾਯ ਤਰਿਤਬ੍ਬਂ [ਚੋਦਿਤਬ੍ਬਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.) ਤੁਰਿਤਬ੍ਬਂ (?)]. ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋ – ‘ਇਤਿ ਮਯ੍ਹਞ੍ਚ ਅਵਿਹੇਸਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਨੁਪਘਾਤੋ, ਪਰੋ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਕ੍ਕੋਧਨੋ ਅਨੁਪਨਾਹੀ ਅਦਲ਼੍ਹਦਿਟ੍ਠੀ ਸੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀ, ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਚਾਹਂ ਏਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਕੁਸਲਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਮਸ੍ਸ, ਕਲ੍ਲਂ ਵਚਨਾਯ.

‘‘ਸਚੇ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਮਯ੍ਹਂ ਖੋ ਅਵਿਹੇਸਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਉਪਘਾਤੋ, ਪਰੋ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕੋਧਨੋ ਉਪਨਾਹੀ ਅਦਲ਼੍ਹਦਿਟ੍ਠੀ ਸੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀ, ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਚਾਹਂ ਏਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਕੁਸਲਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਪਰਸ੍ਸ [ਯਦਿਦਂ ਮਯ੍ਹਞ੍ਚ ਵਿਹੇਸਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਚ (ਕ.)] ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਉਪਘਾਤੋ. ਅਥ ਖੋ ਏਤਦੇਵ ਬਹੁਤਰਂ – ਸ੍ਵਾਹਂ ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਏਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਕੁਸਲਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਮਸ੍ਸ, ਕਲ੍ਲਂ ਵਚਨਾਯ.

‘‘ਸਚੇ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਮਯ੍ਹਂ ਖੋ ਵਿਹੇਸਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਨੁਪਘਾਤੋ. ਪਰੋ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਕ੍ਕੋਧਨੋ ਅਨੁਪਨਾਹੀ ਦਲ਼੍ਹਦਿਟ੍ਠੀ ਦੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀ, ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਚਾਹਂ ਏਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਕੁਸਲਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਮਯ੍ਹਂ ਵਿਹੇਸਾ [ਮਯ੍ਹਞ੍ਚ ਵਿਹੇਸਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਉਪਘਾਤੋ (ਕ.)]. ਅਥ ਖੋ ਏਤਦੇਵ ਬਹੁਤਰਂ – ਸ੍ਵਾਹਂ ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਏਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਕੁਸਲਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਮਸ੍ਸ, ਕਲ੍ਲਂ ਵਚਨਾਯ.

‘‘ਸਚੇ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਮਯ੍ਹਞ੍ਚ ਖੋ ਵਿਹੇਸਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਉਪਘਾਤੋ. ਪਰੋ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕੋਧਨੋ ਉਪਨਾਹੀ ਦਲ਼੍ਹਦਿਟ੍ਠੀ ਦੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀ, ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਚਾਹਂ ਏਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਕੁਸਲਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਮਯ੍ਹਞ੍ਚ ਵਿਹੇਸਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਉਪਘਾਤੋ. ਅਥ ਖੋ ਏਤਦੇਵ ਬਹੁਤਰਂ – ਸ੍ਵਾਹਂ ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਏਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਕੁਸਲਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਮਸ੍ਸ, ਕਲ੍ਲਂ ਵਚਨਾਯ.

‘‘ਸਚੇ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਮਯ੍ਹਞ੍ਚ ਖੋ ਵਿਹੇਸਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਉਪਘਾਤੋ. ਪਰੋ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕੋਧਨੋ ਉਪਨਾਹੀ ਦਲ਼੍ਹਦਿਟ੍ਠੀ ਦੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀ, ਨ ਚਾਹਂ ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਏਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਕੁਸਲਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਰੂਪੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਨਾਤਿਮਞ੍ਞਿਤਬ੍ਬਾ.

੪੦. ‘‘ਤੇਸਞ੍ਚ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਗ੍ਗਾਨਂ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾਨਂ ਅਵਿਵਦਮਾਨਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਤਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਚੀਸਂਹਾਰੋ [ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਦਿਟ੍ਠਿਪਲ਼ਾਸੋ [ਦਿਟ੍ਠਿਪਲਾਸੋ (ਸੀ. ਕ.)] ਚੇਤਸੋ ਆਘਾਤੋ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਅਨਭਿਰਦ੍ਧਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਤੋਪਕ੍ਖਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੁਵਚਤਰਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਥ ਸੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਯਂ ਨੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਮਗ੍ਗਾਨਂ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾਨਂ ਅਵਿਵਦਮਾਨਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਤਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਚੀਸਂਹਾਰੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਦਿਟ੍ਠਿਪਲ਼ਾਸੋ ਚੇਤਸੋ ਆਘਾਤੋ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਅਨਭਿਰਦ੍ਧਿ, ਤਂ ਜਾਨਮਾਨੋ ਸਮਣੋ ਗਰਹੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ [ਸਮਾਨੋ (ਸੀ. ਕ.)]. ਸਮ੍ਮਾ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯ – ‘ਯਂ ਨੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਮਗ੍ਗਾਨਂ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾਨਂ ਅਵਿਵਦਮਾਨਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਤਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਚੀਸਂਹਾਰੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਦਿਟ੍ਠਿਪਲ਼ਾਸੋ ਚੇਤਸੋ ਆਘਾਤੋ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਅਨਭਿਰਦ੍ਧਿ, ਤਂ ਜਾਨਮਾਨੋ ਸਮਣੋ ਗਰਹੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਏਤਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ. ਸਮ੍ਮਾ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯ – ‘ਏਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ.

‘‘ਅਥਾਪਰੇਸਂ ਏਕਤੋਪਕ੍ਖਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸੁਵਚਤਰਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਥ, ਸੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਯਂ ਨੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਮਗ੍ਗਾਨਂ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾਨਂ ਅਵਿਵਦਮਾਨਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਤਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਚੀਸਂਹਾਰੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਦਿਟ੍ਠਿਪਲ਼ਾਸੋ ਚੇਤਸੋ ਆਘਾਤੋ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਅਨਭਿਰਦ੍ਧਿ, ਤਂ ਜਾਨਮਾਨੋ ਸਮਣੋ ਗਰਹੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ. ਸਮ੍ਮਾ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯ – ‘ਯਂ ਨੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਮਗ੍ਗਾਨਂ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾਨਂ ਅਵਿਵਦਮਾਨਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਤਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਚੀਸਂਹਾਰੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਦਿਟ੍ਠਿਪਲ਼ਾਸੋ ਚੇਤਸੋ ਆਘਾਤੋ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਅਨਭਿਰਦ੍ਧਿ ਤਂ ਜਾਨਮਾਨੋ ਸਮਣੋ ਗਰਹੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਏਤਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ. ਸਮ੍ਮਾ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯ – ‘ਏਤਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੇਯ੍ਯਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਤਂ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਰੇ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਨੋ ਏਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਕੁਸਲਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਤਾ’ਤਿ? ਸਮ੍ਮਾ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯ – ‘ਇਧਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਭਗਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ, ਤਾਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਭਾਸਿਂ. ਤਂ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਕੁਸਲਾ ਵੁਟ੍ਠਹਿਂਸੁ, ਕੁਸਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੂ’ਤਿ. ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਚੇਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ, ਨ ਚ ਕੋਚਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੋ ਵਾਦਾਨੁਵਾਦੋ ਗਾਰਯ੍ਹਂ ਠਾਨਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ.

ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੁਨ੍ਤਿ.

ਕਿਨ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਤਿਯਂ.