੫. ਚਙ੍ਕੀਸੁਤ੍ਤਂ

੪੨੨. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਸਲੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੇਨ ਓਪਾਸਾਦਂ ਨਾਮ ਕੋਸਲਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਾਮੋ ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਓਪਾਸਾਦੇ ਵਿਹਰਤਿ ਉਤ੍ਤਰੇਨ ਓਪਾਸਾਦਂ ਦੇਵਵਨੇ ਸਾਲਵਨੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਚਙ੍ਕੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਓਪਾਸਾਦਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ ਸਤ੍ਤੁਸ੍ਸਦਂ ਸਤਿਣਕਟ੍ਠੋਦਕਂ ਸਧਞ੍ਞਂ ਰਾਜਭੋਗ੍ਗਂ ਰਞ੍ਞਾ ਪਸੇਨਦਿਨਾ ਕੋਸਲੇਨ ਦਿਨ੍ਨਂ ਰਾਜਦਾਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਯ੍ਯਂ. ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਓਪਾਸਾਦਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ – ‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਸਕ੍ਯਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਕੋਸਲੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਓਪਾਸਾਦਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਓਪਾਸਾਦੇ ਵਿਹਰਤਿ ਉਤ੍ਤਰੇਨ ਓਪਾਸਾਦਂ ਦੇਵਵਨੇ ਸਾਲਵਨੇ. ਤਂ ਖੋ ਪਨ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਏਵਂ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ – ‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’ਤਿ. ਸੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਸਦੇਵਕਂ ਸਮਾਰਕਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਂ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਂ ਪਜਂ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਂ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦੇਤਿ. ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ, ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਕਾਸੇਤਿ. ਸਾਧੁ ਖੋ ਪਨ ਤਥਾਰੂਪਾਨਂ ਅਰਹਤਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

੪੨੩. ਅਥ ਖੋ ਓਪਾਸਾਦਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਓਪਾਸਾਦਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਸਙ੍ਘੀ ਗਣੀਭੂਤਾ ਉਤ੍ਤਰੇਨਮੁਖਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਦੇਵਵਨਂ ਸਾਲਵਨਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਚਙ੍ਕੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਪਰਿਪਾਸਾਦੇ ਦਿਵਾਸੇਯ੍ਯਂ ਉਪਗਤੋ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਚਙ੍ਕੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਓਪਾਸਾਦਕੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕੇ ਓਪਾਸਾਦਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਸਙ੍ਘੀ ਗਣੀਭੂਤੇ ਉਤ੍ਤਰੇਨ ਮੁਖਂ ਯੇਨ ਦੇਵਵਨਂ ਸਾਲਵਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੇ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਖਤ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭੋ ਖਤ੍ਤੇ, ਓਪਾਸਾਦਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਓਪਾਸਾਦਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਸਙ੍ਘੀ ਗਣੀਭੂਤਾ ਉਤ੍ਤਰੇਨਮੁਖਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਦੇਵਵਨਂ ਸਾਲਵਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭੋ ਚਙ੍ਕੀ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਸਕ੍ਯਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਕੋਸਲੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਓਪਾਸਾਦਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਓਪਾਸਾਦੇ ਵਿਹਰਤਿ ਉਤ੍ਤਰੇਨ ਓਪਾਸਾਦਂ ਦੇਵਵਨੇ ਸਾਲਵਨੇ. ਤਂ ਖੋ ਪਨ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਏਵਂ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ – ‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’ਤਿ. ਤਮੇਤੇ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭੋ ਖਤ੍ਤੇ, ਯੇਨ ਓਪਾਸਾਦਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਓਪਾਸਾਦਕੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕੇ ਏਵਂ ਵਦੇਹਿ – ‘ਚਙ੍ਕੀ, ਭੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਵਮਾਹ – ਆਗਮੇਨ੍ਤੁ ਕਿਰ ਭੋਨ੍ਤੋ, ਚਙ੍ਕੀਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭੋ’’ਤਿ ਖੋ ਸੋ ਖਤ੍ਤੋ ਚਙ੍ਕਿਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਓਪਾਸਾਦਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਓਪਾਸਾਦਕੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਚਙ੍ਕੀ, ਭੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਆਗਮੇਨ੍ਤੁ ਕਿਰ ਭੋਨ੍ਤੋ, ਚਙ੍ਕੀਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ.

੪੨੪. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਨਾਨਾਵੇਰਜ੍ਜਕਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤਾਨਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਤਾਨਿ ਓਪਾਸਾਦੇ ਪਟਿਵਸਨ੍ਤਿ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ. ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ – ‘‘ਚਙ੍ਕੀ ਕਿਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯੇਨ ਚਙ੍ਕੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਚਙ੍ਕਿਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਭਵਂ ਚਙ੍ਕੀ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ ਖੋ ਮੇ, ਭੋ, ਹੋਤਿ – ‘ਅਹਂ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਮਾ ਭਵਂ ਚਙ੍ਕੀ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਨ ਅਰਹਤਿ ਭਵਂ ਚਙ੍ਕੀ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ; ਸਮਣੋਤ੍ਵੇਵ ਗੋਤਮੋ ਅਰਹਤਿ ਭਵਨ੍ਤਂ ਚਙ੍ਕਿਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ. ਭਵਞ੍ਹਿ ਚਙ੍ਕੀ ਉਭਤੋ ਸੁਜਾਤੋ ਮਾਤਿਤੋ ਚ ਪਿਤਿਤੋ ਚ ਸਂਸੁਦ੍ਧਗਹਣਿਕੋ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਾ ਅਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪਕ੍ਕੁਟ੍ਠੋ ਜਾਤਿਵਾਦੇਨ. ਯਮ੍ਪਿ ਭਵਂ ਚਙ੍ਕੀ ਉਭਤੋ ਸੁਜਾਤੋ ਮਾਤਿਤੋ ਚ ਪਿਤਿਤੋ ਚ ਸਂਸੁਦ੍ਧਗਹਣਿਕੋ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਾ ਅਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪਕ੍ਕੁਟ੍ਠੋ ਜਾਤਿਵਾਦੇਨ, ਇਮਿਨਾਪਙ੍ਗੇਨ ਨ ਅਰਹਤਿ ਭਵਂ ਚਙ੍ਕੀ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ; ਸਮਣੋਤ੍ਵੇਵ ਗੋਤਮੋ ਅਰਹਤਿ ਭਵਨ੍ਤਂ ਚਙ੍ਕਿਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ. ਭਵਞ੍ਹਿ ਚਙ੍ਕੀ ਅਡ੍ਢੋ ਮਹਦ੍ਧਨੋ ਮਹਾਭੋਗੋ…ਪੇ… ਭਵਞ੍ਹਿ ਚਙ੍ਕੀ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨਂ ਪਾਰਗੂ ਸਨਿਘਣ੍ਡੁਕੇਟੁਭਾਨਂ ਸਾਕ੍ਖਰਪ੍ਪਭੇਦਾਨਂ ਇਤਿਹਾਸਪਞ੍ਚਮਾਨਂ, ਪਦਕੋ, ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੋ, ਲੋਕਾਯਤਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੇਸੁ ਅਨਵਯੋ…ਪੇ… ਭਵਞ੍ਹਿ ਚਙ੍ਕੀ ਅਭਿਰੂਪੋ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਪਰਮਾਯ ਵਣ੍ਣਪੋਕ੍ਖਰਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਣ੍ਣੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਚ੍ਛਸੀ [ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਚ੍ਚਸੀ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਅਖੁਦ੍ਦਾਵਕਾਸੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ…ਪੇ… ਭਵਞ੍ਹਿ ਚਙ੍ਕੀ ਸੀਲਵਾ ਵੁਦ੍ਧਸੀਲੀ ਵੁਦ੍ਧਸੀਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ…ਪੇ… ਭਵਞ੍ਹਿ ਚਙ੍ਕੀ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਚੋ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣੋ ਪੋਰਿਯਾ ਵਾਚਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਯ ਅਨੇਲਗਲਾਯ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਿਯਾ…ਪੇ… ਭਵਞ੍ਹਿ ਚਙ੍ਕੀ ਬਹੂਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੋ, ਤੀਣਿ ਮਾਣਵਕਸਤਾਨਿ ਮਨ੍ਤੇ ਵਾਚੇਤਿ…ਪੇ… ਭਵਞ੍ਹਿ ਚਙ੍ਕੀ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਤੋ ਗਰੁਕਤੋ ਮਾਨਿਤੋ ਪੂਜਿਤੋ ਅਪਚਿਤੋ…ਪੇ… ਭਵਞ੍ਹਿ ਚਙ੍ਕੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪੋਕ੍ਖਰਸਾਤਿਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਤੋ ਗਰੁਕਤੋ ਮਾਨਿਤੋ ਪੂਜਿਤੋ ਅਪਚਿਤੋ…ਪੇ… ਭਵਞ੍ਹਿ ਚਙ੍ਕੀ ਓਪਾਸਾਦਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ ਸਤ੍ਤੁਸ੍ਸਦਂ ਸਤਿਣਕਟ੍ਠੋਦਕਂ ਸਧਞ੍ਞਂ ਰਾਜਭੋਗ੍ਗਂ ਰਞ੍ਞਾ ਪਸੇਨਦਿਨਾ ਕੋਸਲੇਨ ਦਿਨ੍ਨਂ ਰਾਜਦਾਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਯ੍ਯਂ. ਯਮ੍ਪਿ ਭਵਂ ਚਙ੍ਕੀ ਓਪਾਸਾਦਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ ਸਤ੍ਤੁਸ੍ਸਦਂ ਸਤਿਣਕਟ੍ਠੋਦਕਂ ਸਧਞ੍ਞਂ ਰਾਜਭੋਗ੍ਗਂ ਰਞ੍ਞਾ ਪਸੇਨਦਿਨਾ ਕੋਸਲੇਨ ਦਿਨ੍ਨਂ ਰਾਜਦਾਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਯ੍ਯਂ, ਇਮਿਨਾਪਙ੍ਗੇਨ ਨ ਅਰਹਤਿ ਭਵਂ ਚਙ੍ਕੀ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ; ਸਮਣੋਤ੍ਵੇਵ ਗੋਤਮੋ ਅਰਹਤਿ ਭਵਨ੍ਤਂ ਚਙ੍ਕਿਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੨੫. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਚਙ੍ਕੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭੋ, ਮਮਪਿ ਸੁਣਾਥ, ਯਥਾ ਮਯਮੇਵ ਅਰਹਾਮ ਤਂ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ; ਨਤ੍ਵੇਵ ਅਰਹਤਿ ਸੋ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ. ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਉਭਤੋ ਸੁਜਾਤੋ ਮਾਤਿਤੋ ਚ ਪਿਤਿਤੋ ਚ ਸਂਸੁਦ੍ਧਗਹਣਿਕੋ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਾ ਅਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪਕ੍ਕੁਟ੍ਠੋ ਜਾਤਿਵਾਦੇਨ. ਯਮ੍ਪਿ, ਭੋ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਭਤੋ ਸੁਜਾਤੋ ਮਾਤਿਤੋ ਚ ਪਿਤਿਤੋ ਚ ਸਂਸੁਦ੍ਧਗਹਣਿਕੋ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਾ ਅਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪਕ੍ਕੁਟ੍ਠੋ ਜਾਤਿਵਾਦੇਨ, ਇਮਿਨਾਪਙ੍ਗੇਨ ਨ ਅਰਹਤਿ ਸੋ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ; ਅਥ ਖੋ ਮਯਮੇਵ ਅਰਹਾਮ ਤਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ [ਏਤ੍ਥ ਦੀ. ਨਿ. ੧.੩੦੪ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਗੁਣਪਦਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿ]. ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਪਹੂਤਂ ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਂ ਓਹਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਭੂਮਿਗਤਞ੍ਚ ਵੇਹਾਸਟ੍ਠਞ੍ਚ…ਪੇ… ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਦਹਰੋਵ ਸਮਾਨੋ ਯੁਵਾ ਸੁਸੁਕਾਲ਼ਕੇਸੋ ਭਦ੍ਰੇਨ ਯੋਬ੍ਬਨੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪਠਮੇਨ ਵਯਸਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ…ਪੇ… ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਅਕਾਮਕਾਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਸ੍ਸੁਮੁਖਾਨਂ ਰੁਦਨ੍ਤਾਨਂ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ…ਪੇ… ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਅਭਿਰੂਪੋ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਪਰਮਾਯ ਵਣ੍ਣਪੋਕ੍ਖਰਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਣ੍ਣੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਚ੍ਛਸੀ ਅਖੁਦ੍ਦਾਵਕਾਸੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ…ਪੇ… ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਸੀਲਵਾ ਅਰਿਯਸੀਲੀ ਕੁਸਲਸੀਲੀ ਕੁਸਲੇਨ ਸੀਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ…ਪੇ… ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਚੋ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣੋ ਪੋਰਿਯਾ ਵਾਚਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਯ ਅਨੇਲਗਲਾਯ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਿਯਾ…ਪੇ… ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਬਹੂਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੋ…ਪੇ… ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਖੀਣਕਾਮਰਾਗੋ ਵਿਗਤਚਾਪਲ੍ਲੋ…ਪੇ… ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਕਮ੍ਮਵਾਦੀ ਕਿਰਿਯਵਾਦੀ ਅਪਾਪਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾਯ ਪਜਾਯ…ਪੇ… ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਉਚ੍ਚਾ ਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲਾ…ਪੇ… ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਅਡ੍ਢਾ ਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਮਹਦ੍ਧਨਾ ਮਹਾਭੋਗਾ…ਪੇ… ਸਮਣਂ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮਂ ਤਿਰੋਰਟ੍ਠਾ ਤਿਰੋਜਨਪਦਾ ਸਂਪੁਚ੍ਛਿਤੁਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਸਮਣਂ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮਂ ਅਨੇਕਾਨਿ ਦੇਵਤਾਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪਾਣੇਹਿ ਸਰਣਂ ਗਤਾਨਿ…ਪੇ… ਸਮਣਂ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮਂ ਏਵਂ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ – ‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’ਤਿ…ਪੇ… ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ…ਪੇ… [ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਦੀ. ਨਿ. ੧.੩੦੪ ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਗੁਣਪਦਾਨਂ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ] ਸਮਣਂ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮਂ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਸੇਨਿਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਸਪੁਤ੍ਤਦਾਰੋ ਪਾਣੇਹਿ ਸਰਣਂ ਗਤੋ…ਪੇ… ਸਮਣਂ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮਂ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਸਪੁਤ੍ਤਦਾਰੋ ਪਾਣੇਹਿ ਸਰਣਂ ਗਤੋ…ਪੇ… ਸਮਣਂ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੋਕ੍ਖਰਸਾਤਿ ਸਪੁਤ੍ਤਦਾਰੋ ਪਾਣੇਹਿ ਸਰਣਂ ਗਤੋ…ਪੇ… ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਓਪਾਸਾਦਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਓਪਾਸਾਦੇ ਵਿਹਰਤਿ ਉਤ੍ਤਰੇਨ ਓਪਾਸਾਦਂ ਦੇਵਵਨੇ ਸਾਲਵਨੇ. ਯੇ ਖੋ ਤੇ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਗਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਤਿਥੀ ਨੋ ਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਤਿਥੀ ਖੋ ਪਨਮ੍ਹੇਹਿ ਸਕ੍ਕਾਤਬ੍ਬਾ ਗਰੁਕਾਤਬ੍ਬਾ ਮਾਨੇਤਬ੍ਬਾ ਪੂਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਯਮ੍ਪਿ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਓਪਾਸਾਦਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਓਪਾਸਾਦੇ ਵਿਹਰਤਿ ਉਤ੍ਤਰੇਨ ਓਪਾਸਾਦਂ ਦੇਵਵਨੇ ਸਾਲਵਨੇ, ਅਤਿਥਿਮ੍ਹਾਕਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ. ਅਤਿਥਿ ਖੋ ਪਨਮ੍ਹੇਹਿ ਸਕ੍ਕਾਤਬ੍ਬੋ ਗਰੁਕਾਤਬ੍ਬੋ ਮਾਨੇਤਬ੍ਬੋ ਪੂਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਿਨਾਪਙ੍ਗੇਨ ਨ ਅਰਹਤਿ ਸੋ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ; ਅਥ ਖੋ ਮਯਮੇਵ ਅਰਹਾਮ ਤਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ. ਏਤ੍ਤਕੇ ਖੋ ਅਹਂ, ਭੋ, ਤਸ੍ਸ ਭੋਤੋ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੇ ਪਰਿਯਾਪੁਣਾਮਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਸੋ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਏਤ੍ਤਕਵਣ੍ਣੋ; ਅਪਰਿਮਾਣਵਣ੍ਣੋ ਹਿ ਸੋ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ. ਏਕਮੇਕੇਨਪਿ ਤੇਨ [ਏਕਮੇਕੇਨਪਿ ਭੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਅਙ੍ਗੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਨ ਅਰਹਤਿ, ਸੋ, ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ; ਅਥ ਖੋ ਮਯਮੇਵ ਅਰਹਾਮ ਤਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ, ਭੋ, ਸਬ੍ਬੇਵ ਮਯਂ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ.

੪੨੬. ਅਥ ਖੋ ਚਙ੍ਕੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਹਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਵੁਦ੍ਧੇਹਿ ਵੁਦ੍ਧੇਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਕਾਪਟਿਕੋ [ਕਾਪਠਿਕੋ (ਸੀ. ਪੀ.), ਕਾਪਦਿਕੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਨਾਮ ਮਾਣਵੋ ਦਹਰੋ ਵੁਤ੍ਤਸਿਰੋ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸੁਦ੍ਦੇਸਿਕੋ ਜਾਤਿਯਾ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨਂ ਪਾਰਗੂ ਸਨਿਘਣ੍ਡੁਕੇਟੁਭਾਨਂ ਸਾਕ੍ਖਰਪ੍ਪਭੇਦਾਨਂ ਇਤਿਹਾਸਪਞ੍ਚਮਾਨਂ, ਪਦਕੋ, ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੋ, ਲੋਕਾਯਤਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੇਸੁ ਅਨਵਯੋ ਤਸ੍ਸਂ ਪਰਿਸਾਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਵੁਦ੍ਧਾਨਂ ਵੁਦ੍ਧਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤਯਮਾਨਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਕਥਂ ਓਪਾਤੇਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਕਾਪਟਿਕਂ ਮਾਣਵਂ ਅਪਸਾਦੇਤਿ – ‘‘ਮਾਯਸ੍ਮਾ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਵੁਦ੍ਧਾਨਂ ਵੁਦ੍ਧਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਮਨ੍ਤਯਮਾਨਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਕਥਂ ਓਪਾਤੇਤੁ. ਕਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਆਗਮੇਤੂ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਚਙ੍ਕੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਾ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਕਾਪਟਿਕਂ ਮਾਣਵਂ ਅਪਸਾਦੇਸਿ. ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਚ ਕਾਪਟਿਕੋ ਮਾਣਵੋ, ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਚ ਕਾਪਟਿਕੋ ਮਾਣਵੋ, ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਚ ਕਾਪਟਿਕੋ ਮਾਣਵੋ, ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ਕਰਣੋ ਚ ਕਾਪਟਿਕੋ ਮਾਣਵੋ, ਪਹੋਤਿ ਚ ਕਾਪਟਿਕੋ ਮਾਣਵੋ ਭੋਤਾ ਗੋਤਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਸ੍ਮਿਂ ਵਚਨੇ ਪਟਿਮਨ੍ਤੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਤੋ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ ਕਾਪਟਿਕਸ੍ਸ [ਏਤਦਹੋਸਿ ‘‘ਕਾਪਟਿਕਸ੍ਸ (ਕ.)] ਮਾਣਵਸ੍ਸ ਤੇਵਿਜ੍ਜਕੇ ਪਾਵਚਨੇ ਕਥਾ [ਕਥਂ (ਸੀ. ਕ.), ਕਥਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਂਪੁਰੇਕ੍ਖਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਕਾਪਟਿਕਸ੍ਸ ਮਾਣਵਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਯਦਾ ਮੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਚਕ੍ਖੁਂ ਉਪਸਂਹਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਥਾਹਂ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਕਾਪਟਿਕਸ੍ਸ ਮਾਣਵਸ੍ਸ ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਞ੍ਞਾਯ ਯੇਨ ਕਾਪਟਿਕੋ ਮਾਣਵੋ ਤੇਨ ਚਕ੍ਖੂਨਿ ਉਪਸਂਹਾਸਿ.

੪੨੭. ਅਥ ਖੋ ਕਾਪਟਿਕਸ੍ਸ ਮਾਣਵਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਤਿ ਖੋ ਮਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਕਾਪਟਿਕੋ ਮਾਣਵੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਯਦਿਦਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਪੋਰਾਣਂ ਮਨ੍ਤਪਦਂ ਇਤਿਹਿਤਿਹਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਪਿਟਕਸਮ੍ਪਦਾਯ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਕਂਸੇਨ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ – ‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ, ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਇਧ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਕਿਮਾਹਾ’’ਤਿ? ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਅਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਏਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ ਯੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਅਹਮੇਤਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਅਹਮੇਤਂ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ, ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਅਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਏਕਾਚਰਿਯੋਪਿ, ਏਕਾਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੋਪਿ, ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਆਚਰਿਯਮਹਯੁਗਾਪਿ, ਯੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਅਹਮੇਤਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਅਹਮੇਤਂ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ, ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਯੇਪਿ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਕਾ ਇਸਯੋ ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਕਤ੍ਤਾਰੋ ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਾਰੋ ਯੇਸਮਿਦਂ ਏਤਰਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਪੋਰਾਣਂ ਮਨ੍ਤਪਦਂ ਗੀਤਂ ਪਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮਿਹਿਤਂ ਤਦਨੁਗਾਯਨ੍ਤਿ ਤਦਨੁਭਾਸਨ੍ਤਿ ਭਾਸਿਤਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਿ ਵਾਚਿਤਮਨੁਵਾਚੇਨ੍ਤਿ ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਅਟ੍ਠਕੋ ਵਾਮਕੋ ਵਾਮਦੇਵੋ ਵੇਸ੍ਸਾਮਿਤ੍ਤੋ ਯਮਤਗ੍ਗਿ ਅਙ੍ਗੀਰਸੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗੁ, ਤੇਪਿ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਮਯਮੇਤਂ ਜਾਨਾਮ, ਮਯਮੇਤਂ ਪਸ੍ਸਾਮ. ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ, ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ’’.

‘‘ਇਤਿ ਕਿਰ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਨਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਏਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ ਯੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਅਹਮੇਤਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਅਹਮੇਤਂ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ, ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ; ਨਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਏਕਾਚਰਿਯੋਪਿ ਏਕਾਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੋਪਿ, ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਆਚਰਿਯਮਹਯੁਗਾਪਿ, ਯੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਅਹਮੇਤਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਅਹਮੇਤਂ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ, ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ; ਯੇਪਿ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਕਾ ਇਸਯੋ ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਕਤ੍ਤਾਰੋ ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਾਰੋ ਯੇਸਮਿਦਂ ਏਤਰਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਪੋਰਾਣਂ ਮਨ੍ਤਪਦਂ ਗੀਤਂ ਪਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮਿਹਿਤਂ ਤਦਨੁਗਾਯਨ੍ਤਿ ਤਦਨੁਭਾਸਨ੍ਤਿ ਭਾਸਿਤਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਿ ਵਾਚਿਤਮਨੁਵਾਚੇਨ੍ਤਿ ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਅਟ੍ਠਕੋ ਵਾਮਕੋ ਵਾਮਦੇਵੋ ਵੇਸ੍ਸਾਮਿਤ੍ਤੋ ਯਮਤਗ੍ਗਿ ਅਙ੍ਗੀਰਸੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗੁ, ਤੇਪਿ ਨ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਮਯਮੇਤਂ ਜਾਨਾਮ, ਮਯਮੇਤਂ ਪਸ੍ਸਾਮ. ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ, ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ.

੪੨੮. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਅਨ੍ਧਵੇਣਿ ਪਰਮ੍ਪਰਾਸਂਸਤ੍ਤਾ ਪੁਰਿਮੋਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮੋਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮੋਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਅਨ੍ਧਵੇਣੂਪਮਂ ਮਞ੍ਞੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਭਾਸਿਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ – ਪੁਰਿਮੋਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮੋਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮੋਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਨਨੁ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਅਮੂਲਿਕਾ ਸਦ੍ਧਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਖ੍ਵੇਤ੍ਥ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਦ੍ਧਾਯੇਵ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਪੇਤ੍ਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਸਦ੍ਧਂ ਅਗਮਾਸਿ, ਅਨੁਸ੍ਸਵਂ ਇਦਾਨਿ ਵਦੇਸਿ. ਪਞ੍ਚ ਖੋ ਇਮੇ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਧਮ੍ਮਾ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਦ੍ਵੇਧਾ ਵਿਪਾਕਾ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਸਦ੍ਧਾ, ਰੁਚਿ, ਅਨੁਸ੍ਸਵੋ, ਆਕਾਰਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿ – ਇਮੇ ਖੋ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਦ੍ਵੇਧਾ ਵਿਪਾਕਾ. ਅਪਿ ਚ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਸੁਸਦ੍ਦਹਿਤਂਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਹੋਤਿ ਰਿਤ੍ਤਂ ਤੁਚ੍ਛਂ ਮੁਸਾ; ਨੋ ਚੇਪਿ ਸੁਸਦ੍ਦਹਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਹੋਤਿ ਭੂਤਂ ਤਚ੍ਛਂ ਅਨਞ੍ਞਥਾ. ਅਪਿ ਚ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਸੁਰੁਚਿਤਂਯੇਵ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸ੍ਵਾਨੁਸ੍ਸੁਤਂਯੇਵ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸੁਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਿਤਂਯੇਵ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸੁਨਿਜ੍ਝਾਯਿਤਂਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਹੋਤਿ ਰਿਤ੍ਤਂ ਤੁਚ੍ਛਂ ਮੁਸਾ; ਨੋ ਚੇਪਿ ਸੁਨਿਜ੍ਝਾਯਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਹੋਤਿ ਭੂਤਂ ਤਚ੍ਛਂ ਅਨਞ੍ਞਥਾ. ਸਚ੍ਚਮਨੁਰਕ੍ਖਤਾ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਵਿਞ੍ਞੁਨਾ ਪੁਰਿਸੇਨ ਨਾਲਮੇਤ੍ਥ ਏਕਂਸੇਨ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਨ੍ਤੁਂ – ‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ, ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’’ਨ੍ਤਿ.

੪੨੯. ‘‘ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸਚ੍ਚਾਨੁਰਕ੍ਖਣਾ ਹੋਤਿ, ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਚ੍ਚਮਨੁਰਕ੍ਖਤਿ? ਸਚ੍ਚਾਨੁਰਕ੍ਖਣਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਦ੍ਧਾ ਚੇਪਿ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹੋਤਿ; ‘ਏਵਂ ਮੇ ਸਦ੍ਧਾ’ਤਿ – ਇਤਿ ਵਦਂ ਸਚ੍ਚਮਨੁਰਕ੍ਖਤਿ [ਏਵਮੇਵ ਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਇਤਿ ਵਾ, ਤਂ ਸਚ੍ਚਮਨੁਰਕ੍ਖਤਿ (ਕ.)], ਨਤ੍ਵੇਵ ਤਾਵ ਏਕਂਸੇਨ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਚ੍ਛਤਿ – ‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ, ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ ( ) [(ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਸਚ੍ਚਾਨੁਰਕ੍ਖਣਾ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਚ੍ਚਮਨੁਰਕ੍ਖਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਮਯਂ ਸਚ੍ਚਾਨੁਰਕ੍ਖਣਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਤਾਵ ਸਚ੍ਚਾਨੁਬੋਧੋ ਹੋਤਿ) (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)]. ਰੁਚਿ ਚੇਪਿ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਅਨੁਸ੍ਸਵੋ ਚੇਪਿ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਆਕਾਰਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਚੇਪਿ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਚੇਪਿ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹੋਤਿ; ‘ਏਵਂ ਮੇ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’ਤਿ – ਇਤਿ ਵਦਂ ਸਚ੍ਚਮਨੁਰਕ੍ਖਤਿ, ਨਤ੍ਵੇਵ ਤਾਵ ਏਕਂਸੇਨ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਚ੍ਛਤਿ – ‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ, ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਸਚ੍ਚਾਨੁਰਕ੍ਖਣਾ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਚ੍ਚਮਨੁਰਕ੍ਖਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਮਯਂ ਸਚ੍ਚਾਨੁਰਕ੍ਖਣਂ ਪਞ੍ਞਪੇਮ; ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਤਾਵ ਸਚ੍ਚਾਨੁਬੋਧੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

੪੩੦. ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸਚ੍ਚਾਨੁਰਕ੍ਖਣਾ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਚ੍ਚਮਨੁਰਕ੍ਖਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਮਯਂ ਸਚ੍ਚਾਨੁਰਕ੍ਖਣਂ ਪੇਕ੍ਖਾਮ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸਚ੍ਚਾਨੁਬੋਧੋ ਹੋਤਿ, ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਚ੍ਚਮਨੁਬੁਜ੍ਝਤਿ? ਸਚ੍ਚਾਨੁਬੋਧਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਇਧ [ਇਧ ਕਿਰ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)], ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਗਾਮਂ ਵਾ ਨਿਗਮਂ ਵਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਗਹਪਤਿ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮਨ੍ਨੇਸਤਿ – ਲੋਭਨੀਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਦੋਸਨੀਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਮੋਹਨੀਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਤਥਾਰੂਪਾ ਲੋਭਨੀਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਯਥਾਰੂਪੇਹਿ ਲੋਭਨੀਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਅਜਾਨਂ ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਜਾਨਾਮੀਤਿ, ਅਪਸ੍ਸਂ ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ, ਪਰਂ ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਸਮਾਦਪੇਯ੍ਯ ਯਂ ਪਰੇਸਂ ਅਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯਾਤਿ? ਤਮੇਨਂ ਸਮਨ੍ਨੇਸਮਾਨੋ ਏਵਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਨਤ੍ਥਿ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਤਥਾਰੂਪਾ ਲੋਭਨੀਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਯਥਾਰੂਪੇਹਿ ਲੋਭਨੀਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਅਜਾਨਂ ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਜਾਨਾਮੀਤਿ, ਅਪਸ੍ਸਂ ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ, ਪਰਂ ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਸਮਾਦਪੇਯ੍ਯ ਯਂ ਪਰੇਸਂ ਅਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ [ਦੁਕ੍ਖਾਯਾਤਿ (ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ)]. ਤਥਾਰੂਪੋ [ਤਥਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਖੋ ਪਨਿਮਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਕਾਯਸਮਾਚਾਰੋ ਤਥਾਰੂਪੋ [ਤਥਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਵਚੀਸਮਾਚਾਰੋ ਯਥਾ ਤਂ ਅਲੁਦ੍ਧਸ੍ਸ. ਯਂ ਖੋ ਪਨ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਦੁਦ੍ਦਸੋ ਦੁਰਨੁਬੋਧੋ ਸਨ੍ਤੋ ਪਣੀਤੋ ਅਤਕ੍ਕਾਵਚਰੋ ਨਿਪੁਣੋ ਪਣ੍ਡਿਤਵੇਦਨੀਯੋ; ਨ ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਦੇਸਿਯੋ ਲੁਦ੍ਧੇਨਾ’’’ਤਿ.

੪੩੧. ‘‘ਯਤੋ ਨਂ ਸਮਨ੍ਨੇਸਮਾਨੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਲੋਭਨੀਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ ਤਤੋ ਨਂ ਉਤ੍ਤਰਿ ਸਮਨ੍ਨੇਸਤਿ ਦੋਸਨੀਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਤਥਾਰੂਪਾ ਦੋਸਨੀਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਯਥਾਰੂਪੇਹਿ ਦੋਸਨੀਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਅਜਾਨਂ ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਜਾਨਾਮੀਤਿ, ਅਪਸ੍ਸਂ ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ, ਪਰਂ ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਸਮਾਦਪੇਯ੍ਯ ਯਂ ਪਰੇਸਂ ਅਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯਾਤਿ? ਤਮੇਨਂ ਸਮਨ੍ਨੇਸਮਾਨੋ ਏਵਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਨਤ੍ਥਿ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਤਥਾਰੂਪਾ ਦੋਸਨੀਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਯਥਾਰੂਪੇਹਿ ਦੋਸਨੀਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਅਜਾਨਂ ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਜਾਨਾਮੀਤਿ, ਅਪਸ੍ਸਂ ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ, ਪਰਂ ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਸਮਾਦਪੇਯ੍ਯ ਯਂ ਪਰੇਸਂ ਅਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ. ਤਥਾਰੂਪੋ ਖੋ ਪਨਿਮਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਕਾਯਸਮਾਚਾਰੋ ਤਥਾਰੂਪੋ ਵਚੀਸਮਾਚਾਰੋ ਯਥਾ ਤਂ ਅਦੁਟ੍ਠਸ੍ਸ. ਯਂ ਖੋ ਪਨ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਦੁਦ੍ਦਸੋ ਦੁਰਨੁਬੋਧੋ ਸਨ੍ਤੋ ਪਣੀਤੋ ਅਤਕ੍ਕਾਵਚਰੋ ਨਿਪੁਣੋ ਪਣ੍ਡਿਤਵੇਦਨੀਯੋ; ਨ ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਦੇਸਿਯੋ ਦੁਟ੍ਠੇਨਾ’’’ਤਿ.

੪੩੨. ‘‘ਯਤੋ ਨਂ ਸਮਨ੍ਨੇਸਮਾਨੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਦੋਸਨੀਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਤੋ ਨਂ ਉਤ੍ਤਰਿ ਸਮਨ੍ਨੇਸਤਿ ਮੋਹਨੀਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਤਥਾਰੂਪਾ ਮੋਹਨੀਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਯਥਾਰੂਪੇਹਿ ਮੋਹਨੀਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਅਜਾਨਂ ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਜਾਨਾਮੀਤਿ, ਅਪਸ੍ਸਂ ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ, ਪਰਂ ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਸਮਾਦਪੇਯ੍ਯ ਯਂ ਪਰੇਸਂ ਅਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯਾਤਿ? ਤਮੇਨਂ ਸਮਨ੍ਨੇਸਮਾਨੋ ਏਵਂ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਨਤ੍ਥਿ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਤਥਾਰੂਪਾ ਮੋਹਨੀਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਯਥਾਰੂਪੇਹਿ ਮੋਹਨੀਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਅਜਾਨਂ ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਜਾਨਾਮੀਤਿ, ਅਪਸ੍ਸਂ ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯ – ਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ, ਪਰਂ ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਸਮਾਦਪੇਯ੍ਯ ਯਂ ਪਰੇਸਂ ਅਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ. ਤਥਾਰੂਪੋ ਖੋ ਪਨਿਮਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਕਾਯਸਮਾਚਾਰੋ ਤਥਾਰੂਪੋ ਵਚੀਸਮਾਚਾਰੋ ਯਥਾ ਤਂ ਅਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ. ਯਂ ਖੋ ਪਨ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਦੁਦ੍ਦਸੋ ਦੁਰਨੁਬੋਧੋ ਸਨ੍ਤੋ ਪਣੀਤੋ ਅਤਕ੍ਕਾਵਚਰੋ ਨਿਪੁਣੋ ਪਣ੍ਡਿਤਵੇਦਨੀਯੋ; ਨ ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਦੇਸਿਯੋ ਮੂਲ਼੍ਹੇਨਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਯਤੋ ਨਂ ਸਮਨ੍ਨੇਸਮਾਨੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਮੋਹਨੀਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ; ਅਥ ਤਮ੍ਹਿ ਸਦ੍ਧਂ ਨਿਵੇਸੇਤਿ, ਸਦ੍ਧਾਜਾਤੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤਿ, ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤੋ ਸੋਤਂ ਓਦਹਤਿ, ਓਹਿਤਸੋਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਸੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਧਤਾਨਂ [ਧਾਰਿਤਾਨਂ (ਕ.)] ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤਿ, ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤੋ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਸਤਿ ਛਨ੍ਦੋ ਜਾਯਤਿ, ਛਨ੍ਦਜਾਤੋ ਉਸ੍ਸਹਤਿ, ਉਸ੍ਸਹਿਤ੍ਵਾ ਤੁਲੇਤਿ, ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਪਦਹਤਿ, ਪਹਿਤਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਕਾਯੇਨ ਚੇਵ ਪਰਮਸਚ੍ਚਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਨਂ ਅਤਿਵਿਜ੍ਝ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਸਚ੍ਚਾਨੁਬੋਧੋ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਚ੍ਚਮਨੁਬੁਜ੍ਝਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਮਯਂ ਸਚ੍ਚਾਨੁਬੋਧਂ ਪਞ੍ਞਪੇਮ; ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਤਾਵ ਸਚ੍ਚਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

੪੩੩. ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤ੍ਤਾ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸਚ੍ਚਾਨੁਬੋਧੋ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਚ੍ਚਮਨੁਬੁਜ੍ਝਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਮਯਂ ਸਚ੍ਚਾਨੁਬੋਧਂ ਪੇਕ੍ਖਾਮ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸਚ੍ਚਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਚ੍ਚਮਨੁਪਾਪੁਣਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਸਂਯੇ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਸੇਵਨਾ ਭਾਵਨਾ ਬਹੁਲੀਕਮ੍ਮਂ ਸਚ੍ਚਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਸਚ੍ਚਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਚ੍ਚਮਨੁਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਮਯਂ ਸਚ੍ਚਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਪੇਮਾ’’ਤਿ.

੪੩੪. ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸਚ੍ਚਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਚ੍ਚਮਨੁਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਮਯਂ ਸਚ੍ਚਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪੇਕ੍ਖਾਮ. ਸਚ੍ਚਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਤਮੋ ਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁਕਾਰੋ? ਸਚ੍ਚਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਬਹੁਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚ੍ਚਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਖੋ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਪਧਾਨਂ ਬਹੁਕਾਰਂ. ਨੋ ਚੇਤਂ ਪਦਹੇਯ੍ਯ, ਨਯਿਦਂ ਸਚ੍ਚਮਨੁਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ ਪਦਹਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਸਚ੍ਚਮਨੁਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਚ੍ਚਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਧਾਨਂ ਬਹੁਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪਧਾਨਸ੍ਸ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਤਮੋ ਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁਕਾਰੋ? ਪਧਾਨਸ੍ਸ ਬਹੁਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਧਾਨਸ੍ਸ ਖੋ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਤੁਲਨਾ ਬਹੁਕਾਰਾ. ਨੋ ਚੇਤਂ ਤੁਲੇਯ੍ਯ, ਨਯਿਦਂ ਪਦਹੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ ਤੁਲੇਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਪਦਹਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਧਾਨਸ੍ਸ ਤੁਲਨਾ ਬਹੁਕਾਰਾ’’ਤਿ.

‘‘ਤੁਲਨਾਯ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਤਮੋ ਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁਕਾਰੋ? ਤੁਲਨਾਯ ਬਹੁਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੁਲਨਾਯ ਖੋ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਉਸ੍ਸਾਹੋ ਬਹੁਕਾਰੋ. ਨੋ ਚੇਤਂ ਉਸ੍ਸਹੇਯ੍ਯ, ਨਯਿਦਂ ਤੁਲੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ ਉਸ੍ਸਹਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਲੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਲਨਾਯ ਉਸ੍ਸਾਹੋ ਬਹੁਕਾਰੋ’’ਤਿ.

‘‘ਉਸ੍ਸਾਹਸ੍ਸ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਤਮੋ ਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁਕਾਰੋ? ਉਸ੍ਸਾਹਸ੍ਸ ਬਹੁਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਉਸ੍ਸਾਹਸ੍ਸ ਖੋ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਛਨ੍ਦੋ ਬਹੁਕਾਰੋ. ਨੋ ਚੇਤਂ ਛਨ੍ਦੋ ਜਾਯੇਥ, ਨਯਿਦਂ ਉਸ੍ਸਹੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ ਛਨ੍ਦੋ ਜਾਯਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਉਸ੍ਸਹਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਉਸ੍ਸਾਹਸ੍ਸ ਛਨ੍ਦੋ ਬਹੁਕਾਰੋ’’ਤਿ.

‘‘ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਤਮੋ ਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁਕਾਰੋ? ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਬਹੁਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਖੋ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਧਮ੍ਮਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਬਹੁਕਾਰਾ. ਨੋ ਚੇਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮੇਯ੍ਯੁਂ, ਨਯਿਦਂ ਛਨ੍ਦੋ ਜਾਯੇਥ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਦੋ ਜਾਯਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਬਹੁਕਾਰਾ’’ਤਿ.

‘‘ਧਮ੍ਮਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਤਮੋ ਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁਕਾਰੋ? ਧਮ੍ਮਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਬਹੁਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਧਮ੍ਮਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਖੋ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਅਤ੍ਥੂਪਪਰਿਕ੍ਖਾ ਬਹੁਕਾਰਾ. ਨੋ ਚੇਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਨਯਿਦਂ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮੇਯ੍ਯੁਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਥੂਪਪਰਿਕ੍ਖਾ ਬਹੁਕਾਰਾ’’ਤਿ.

‘‘ਅਤ੍ਥੂਪਪਰਿਕ੍ਖਾਯ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਤਮੋ ਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁਕਾਰੋ? ਅਤ੍ਥੂਪਪਰਿਕ੍ਖਾਯ ਬਹੁਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥੂਪਪਰਿਕ੍ਖਾਯ ਖੋ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਧਮ੍ਮਧਾਰਣਾ ਬਹੁਕਾਰਾ. ਨੋ ਚੇਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ, ਨਯਿਦਂ ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ ਧਮ੍ਮਂ ਧਾਰੇਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥੂਪਪਰਿਕ੍ਖਾਯ ਧਮ੍ਮਧਾਰਣਾ ਬਹੁਕਾਰਾ’’ਤਿ.

‘‘ਧਮ੍ਮਧਾਰਣਾਯ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਤਮੋ ਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁਕਾਰੋ? ਧਮ੍ਮਧਾਰਣਾਯ ਬਹੁਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਧਮ੍ਮਧਾਰਣਾਯ ਖੋ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਬਹੁਕਾਰਂ. ਨੋ ਚੇਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣੇਯ੍ਯ, ਨਯਿਦਂ ਧਮ੍ਮਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਧਾਰੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਧਾਰਣਾਯ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਬਹੁਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਸ੍ਸ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਤਮੋ ਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁਕਾਰੋ? ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਸ੍ਸ ਬਹੁਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਸ੍ਸ ਖੋ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਸੋਤਾਵਧਾਨਂ ਬਹੁਕਾਰਂ. ਨੋ ਚੇਤਂ ਸੋਤਂ ਓਦਹੇਯ੍ਯ, ਨਯਿਦਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ ਸੋਤਂ ਓਦਹਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਸ੍ਸ ਸੋਤਾਵਧਾਨਂ ਬਹੁਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸੋਤਾਵਧਾਨਸ੍ਸ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਤਮੋ ਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁਕਾਰੋ? ਸੋਤਾਵਧਾਨਸ੍ਸ ਬਹੁਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸੋਤਾਵਧਾਨਸ੍ਸ ਖੋ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਪਯਿਰੁਪਾਸਨਾ ਬਹੁਕਾਰਾ. ਨੋ ਚੇਤਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸੇਯ੍ਯ, ਨਯਿਦਂ ਸੋਤਂ ਓਦਹੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਸੋਤਂ ਓਦਹਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੋਤਾਵਧਾਨਸ੍ਸ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨਾ ਬਹੁਕਾਰਾ’’ਤਿ.

‘‘ਪਯਿਰੁਪਾਸਨਾਯ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਤਮੋ ਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁਕਾਰੋ? ਪਯਿਰੁਪਾਸਨਾਯ ਬਹੁਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਯਿਰੁਪਾਸਨਾਯ ਖੋ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਂ ਬਹੁਕਾਰਂ. ਨੋ ਚੇਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯ, ਨਯਿਦਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਂ ਬਹੁਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਸ੍ਸ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਤਮੋ ਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁਕਾਰੋ? ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਸ੍ਸ ਬਹੁਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਸ੍ਸ ਖੋ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਸਦ੍ਧਾ ਬਹੁਕਾਰਾ. ਨੋ ਚੇਤਂ ਸਦ੍ਧਾ ਜਾਯੇਥ, ਨਯਿਦਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ ਸਦ੍ਧਾ ਜਾਯਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾ ਬਹੁਕਾਰਾ’’ਤਿ.

੪੩੫. ‘‘ਸਚ੍ਚਾਨੁਰਕ੍ਖਣਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਅਪੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹ, ਸਚ੍ਚਾਨੁਰਕ੍ਖਣਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ; ਤਞ੍ਚ ਪਨਮ੍ਹਾਕਂ ਰੁਚ੍ਚਤਿ ਚੇਵ ਖਮਤਿ ਚ ਤੇਨ ਚਮ੍ਹ ਅਤ੍ਤਮਨਾ. ਸਚ੍ਚਾਨੁਬੋਧਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਅਪੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹ, ਸਚ੍ਚਾਨੁਬੋਧਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ; ਤਞ੍ਚ ਪਨਮ੍ਹਾਕਂ ਰੁਚ੍ਚਤਿ ਚੇਵ ਖਮਤਿ ਚ ਤੇਨ ਚਮ੍ਹ ਅਤ੍ਤਮਨਾ. ਸਚ੍ਚਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਅਪੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹ, ਸਚ੍ਚਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ; ਤਞ੍ਚ ਪਨਮ੍ਹਾਕਂ ਰੁਚ੍ਚਤਿ ਚੇਵ ਖਮਤਿ ਚ ਤੇਨ ਚਮ੍ਹ ਅਤ੍ਤਮਨਾ. ਸਚ੍ਚਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਬਹੁਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਅਪੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹ, ਸਚ੍ਚਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਬਹੁਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ; ਤਞ੍ਚ ਪਨਮ੍ਹਾਕਂ ਰੁਚ੍ਚਤਿ ਚੇਵ ਖਮਤਿ ਚ ਤੇਨ ਚਮ੍ਹ ਅਤ੍ਤਮਨਾ. ਯਂਯਦੇਵ ਚ ਮਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਅਪੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹ ਤਂਤਦੇਵ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ; ਤਞ੍ਚ ਪਨਮ੍ਹਾਕਂ ਰੁਚ੍ਚਤਿ ਚੇਵ ਖਮਤਿ ਚ ਤੇਨ ਚਮ੍ਹ ਅਤ੍ਤਮਨਾ. ਮਯਞ੍ਹਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਵਂ ਜਾਨਾਮ – ‘ਕੇ ਚ ਮੁਣ੍ਡਕਾ ਸਮਣਕਾ ਇਬ੍ਭਾ ਕਣ੍ਹਾ ਬਨ੍ਧੁਪਾਦਾਪਚ੍ਚਾ, ਕੇ ਚ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਤਾਰੋ’ਤਿ? ਅਜਨੇਸਿ ਵਤ ਮੇ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਸਮਣੇਸੁ ਸਮਣਪੇਮਂ, ਸਮਣੇਸੁ ਸਮਣਪਸਾਦਂ, ਸਮਣੇਸੁ ਸਮਣਗਾਰਵਂ. ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਚਙ੍ਕੀਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਞ੍ਚਮਂ.