੬. ਲਟੁਕਿਕੋਪਮਸੁਤ੍ਤਂ
੧੪੮. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਾਪੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਆਪਣਂ ਨਾਮ ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਾਪਾਨਂ ਨਿਗਮੋ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਆਪਣਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਆਪਣੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਯੇਨਞ੍ਞਤਰੋ ਵਨਸਣ੍ਡੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਾਯ. ਤਂ ਵਨਸਣ੍ਡਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਆਯਸ੍ਮਾਪਿ ਖੋ ਉਦਾਯੀ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਆਪਣਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਆਪਣੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਯੇਨ ਸੋ ਵਨਸਣ੍ਡੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਾਯ. ਤਂ ਵਨਸਣ੍ਡਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਦਾਯਿਸ੍ਸ ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਬਹੂਨਂ [ਬਹੁਨ੍ਨਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.) ਏਵਮੀਦਿਸੇ ਅਵਿਞ੍ਞਾਣਕਪ੍ਪਕਰਣੇ] ਵਤ ਨੋ ਭਗਵਾ ਦੁਕ੍ਖਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਪਹਤ੍ਤਾ, ਬਹੂਨਂ ਵਤ ਨੋ ਭਗਵਾ ਸੁਖਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਹਤ੍ਤਾ; ਬਹੂਨਂ ਵਤ ਨੋ ਭਗਵਾ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਪਹਤ੍ਤਾ, ਬਹੂਨਂ ਵਤ ਨੋ ਭਗਵਾ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਹਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ.
੧੪੯. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਧ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘ਬਹੂਨਂ ਵਤ ਨੋ ਭਗਵਾ ਦੁਕ੍ਖਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਪਹਤ੍ਤਾ, ਬਹੂਨਂ ਵਤ ਨੋ ਭਗਵਾ ਸੁਖਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਹਤ੍ਤਾ; ਬਹੂਨਂ ਵਤ ਨੋ ਭਗਵਾ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਪਹਤ੍ਤਾ, ਬਹੂਨਂ ਵਤ ਨੋ ਭਗਵਾ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਹਤ੍ਤਾ’ਤਿ. ਮਯਞ੍ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਸਾਯਞ੍ਚੇਵ ਭੁਞ੍ਜਾਮ ਪਾਤੋ ਚ ਦਿਵਾ ਚ ਵਿਕਾਲੇ. ਅਹੁ ਖੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮਯੋ ਯਂ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਇਙ੍ਘ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਂ ਦਿਵਾਵਿਕਾਲਭੋਜਨਂ ਪਜਹਥਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹੁਦੇਵ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ, ਅਹੁਦੇਵ [ਅਹੁ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ – ‘ਯਮ੍ਪਿ ਨੋ ਸਦ੍ਧਾ ਗਹਪਤਿਕਾ ਦਿਵਾ ਵਿਕਾਲੇ ਪਣੀਤਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭੋਜਨੀਯਂ ਦੇਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਪਿ ਨੋ ਭਗਵਾ ਪਹਾਨਮਾਹ, ਤਸ੍ਸਪਿ ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਮਾਹਾ’ਤਿ. ਤੇ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਿ ਪੇਮਞ੍ਚ ਗਾਰਵਞ੍ਚ ਹਿਰਿਞ੍ਚ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਞ੍ਚ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨਾ ਏਵਂ ਤਂ ਦਿਵਾਵਿਕਾਲਭੋਜਨਂ ਪਜਹਿਮ੍ਹਾ. ਤੇ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾਯਞ੍ਚੇਵ ਭੁਞ੍ਜਾਮ ਪਾਤੋ ਚ. ਅਹੁ ਖੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮਯੋ ਯਂ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਇਙ੍ਘ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਂ ਰਤ੍ਤਿਂਵਿਕਾਲਭੋਜਨਂ ਪਜਹਥਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹੁਦੇਵ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਅਹੁਦੇਵ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ – ‘ਯਮ੍ਪਿ ਨੋ ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਭਤ੍ਤਾਨਂ ਪਣੀਤਸਙ੍ਖਾਤਤਰਂ ਤਸ੍ਸਪਿ ਨੋ ਭਗਵਾ ਪਹਾਨਮਾਹ, ਤਸ੍ਸਪਿ ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਮਾਹਾ’ਤਿ. ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਦਿਵਾ ਸੂਪੇਯ੍ਯਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘ਹਨ੍ਦ ਚ ਇਮਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਥ, ਸਾਯਂ ਸਬ੍ਬੇਵ ਸਮਗ੍ਗਾ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਯਾ ਕਾਚਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਖਤਿਯੋ ਸਬ੍ਬਾ ਤਾ ਰਤ੍ਤਿਂ, ਅਪ੍ਪਾ ਦਿਵਾ. ਤੇ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਿ ਪੇਮਞ੍ਚ ਗਾਰਵਞ੍ਚ ਹਿਰਿਞ੍ਚ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਞ੍ਚ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨਾ ਏਵਂ ਤਂ ਰਤ੍ਤਿਂਵਿਕਾਲਭੋਜਨਂ ਪਜਹਿਮ੍ਹਾ. ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਾ ਚਨ੍ਦਨਿਕਮ੍ਪਿ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ, ਓਲਿਗਲ੍ਲੇਪਿ ਪਪਤਨ੍ਤਿ, ਕਣ੍ਟਕਾਵਾਟਮ੍ਪਿ [ਕਣ੍ਟਕਵਤ੍ਤਮ੍ਪਿ (ਸੀ. ਪੀ.), ਕਣ੍ਟਕਰਾਜਿਮ੍ਪਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਆਰੋਹਨ੍ਤਿ, ਸੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਗਾਵਿਂ ਆਰੋਹਨ੍ਤਿ, ਮਾਣਵੇਹਿਪਿ ਸਮਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਕਤਕਮ੍ਮੇਹਿਪਿ ਅਕਤਕਮ੍ਮੇਹਿਪਿ, ਮਾਤੁਗਾਮੋਪਿ ਤੇ [ਤੇਨ (ਕ.)] ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਨ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤਿ. ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਾਮਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਇਤ੍ਥੀ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਰਿਕਾਯ ਭਾਜਨਂ ਧੋਵਨ੍ਤੀ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਂ ਭੀਤਾ ਵਿਸ੍ਸਰਮਕਾਸਿ – ‘ਅਭੁਮ੍ਮੇ [ਅਬ੍ਭੁਮ੍ਮੇ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਿਸਾਚੋ ਵਤ ਮ’ਨ੍ਤਿ! ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਨਾਹਂ, ਭਗਿਨਿ, ਪਿਸਾਚੋ; ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਠਿਤੋ’ਤਿ. ‘ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਆਤੁਮਾਰੀ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਮਾਤੁਮਾਰੀ [ਠਿਤੋ’ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਆਤੁਮਾਤੁਮਾਰੀ (ਕ.)]! ਵਰਂ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਤਿਣ੍ਹੇਨ ਗੋਵਿਕਨ੍ਤਨੇਨ ਕੁਚ੍ਛਿ ਪਰਿਕਨ੍ਤੋ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਵਰਂ ਯਂ [ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਯਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾਯਂ ਕੁਚ੍ਛਿਹੇਤੁ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਸੀ’ਤਿ [ਚਰਸਾਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.)]. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਦਨੁਸ੍ਸਰਤੋ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਬਹੂਨਂ ਵਤ ਨੋ ਭਗਵਾ ਦੁਕ੍ਖਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਪਹਤ੍ਤਾ, ਬਹੂਨਂ ਵਤ ਨੋ ਭਗਵਾ ਸੁਖਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਹਤ੍ਤਾ; ਬਹੂਨਂ ਵਤ ਨੋ ਭਗਵਾ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਪਹਤ੍ਤਾ, ਬਹੂਨਂ ਵਤ ਨੋ ਭਗਵਾ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਹਤ੍ਤਾ’’’ਤਿ.
੧੫੦. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਪਨੁਦਾਯਿ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ ‘ਇਦਂ ਪਜਹਥਾ’ਤਿ ਮਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਕਿਂ ਪਨਿਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਓਰਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਅਧਿਸਲ੍ਲਿਖਤੇਵਾਯਂ ਸਮਣੋ’ਤਿ. ਤੇ ਤਞ੍ਚੇਵ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤਿ, ਮਯਿ ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾ ਤੇਸਂ ਤਂ, ਉਦਾਯਿ, ਹੋਤਿ ਬਲਵਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਦਲ਼੍ਹਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਥਿਰਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਅਪੂਤਿਕਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਥੂਲੋ, ਕਲਿਙ੍ਗਰੋ – ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਉਦਾਯਿ, ਲਟੁਕਿਕਾ ਸਕੁਣਿਕਾ ਪੂਤਿਲਤਾਯ ਬਨ੍ਧਨੇਨ ਬਦ੍ਧਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਧਂ ਵਾ ਬਨ੍ਧਂ ਵਾ ਮਰਣਂ ਵਾ ਆਗਮੇਤਿ. ਯੋ ਨੁ ਖੋ, ਉਦਾਯਿ, ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਯੇਨ ਸਾ ਲਟੁਕਿਕਾ ਸਕੁਣਿਕਾ ਪੂਤਿਲਤਾਯ ਬਨ੍ਧਨੇਨ ਬਦ੍ਧਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਧਂ ਵਾ ਬਨ੍ਧਂ ਵਾ ਮਰਣਂ ਵਾ ਆਗਮੇਤਿ, ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸਾ ਅਬਲਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਪੂਤਿਕਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਅਸਾਰਕਂ ਬਨ੍ਧਨ’ਨ੍ਤਿ; ਸਮ੍ਮਾ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਉਦਾਯਿ, ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ. ਯੇਨ ਸਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਲਟੁਕਿਕਾ ਸਕੁਣਿਕਾ ਪੂਤਿਲਤਾਯ ਬਨ੍ਧਨੇਨ ਬਦ੍ਧਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਧਂ ਵਾ ਬਨ੍ਧਂ ਵਾ ਮਰਣਂ ਵਾ ਆਗਮੇਤਿ, ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸਾ ਬਲਵਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਦਲ਼੍ਹਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਥਿਰਂ ਬਨ੍ਧਨਂ ਅਪੂਤਿਕਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਥੂਲੋ, ਕਲਿਙ੍ਗਰੋ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਉਦਾਯਿ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ ‘ਇਦਂ ਪਜਹਥਾ’ਤਿ ਮਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਕਿਂ ਪਨਿਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਓਰਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਅਧਿਸਲ੍ਲਿਖਤੇਵਾਯਂ ਸਮਣੋ’ਤਿ? ਤੇ ਤਞ੍ਚੇਵ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤਿ, ਮਯਿ ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾ ਤੇਸਂ ਤਂ, ਉਦਾਯਿ, ਹੋਤਿ ਬਲਵਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਦਲ਼੍ਹਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਥਿਰਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਅਪੂਤਿਕਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਥੂਲੋ, ਕਲਿਙ੍ਗਰੋ’’.
੧੫੧. ‘‘ਇਧ ਪਨੁਦਾਯਿ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ‘ਇਦਂ ਪਜਹਥਾ’ਤਿ ਮਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਕਿਂ ਪਨਿਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਓਰਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਪਹਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਨੋ ਭਗਵਾ ਪਹਾਨਮਾਹ, ਯਸ੍ਸ ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਮਾਹਾ’ਤਿ? ਤੇ ਤਞ੍ਚੇਵ ਪਜਹਨ੍ਤਿ, ਮਯਿ ਚ ਨ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾ ਤੇ ਤਂ ਪਹਾਯ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾ ਪਨ੍ਨਲੋਮਾ ਪਰਦਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਾ [ਪਰਦਵੁਤ੍ਤਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਮਿਗਭੂਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤਂ, ਉਦਾਯਿ, ਹੋਤਿ ਅਬਲਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਪੂਤਿਕਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਅਸਾਰਕਂ ਬਨ੍ਧਨਂ – ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਉਦਾਯਿ, ਰਞ੍ਞੋ ਨਾਗੋ ਈਸਾਦਨ੍ਤੋ ਉਰੂਲ਼੍ਹਵਾ ਅਭਿਜਾਤੋ ਸਙ੍ਗਾਮਾਵਚਰੋ ਦਲ਼੍ਹੇਹਿ ਵਰਤ੍ਤੇਹਿ ਬਨ੍ਧਨੇਹਿ ਬਦ੍ਧੋ ਈਸਕਂਯੇਵ ਕਾਯਂ ਸਨ੍ਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਬਨ੍ਧਨਾਨਿ ਸਂਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਂਪਦਾਲੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਕਾਮਂ ਪਕ੍ਕਮਤਿ. ਯੋ ਨੁ ਖੋ, ਉਦਾਯਿ, ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਯੇਹਿ ਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਨਾਗੋ ਈਸਾਦਨ੍ਤੋ ਉਰੂਲ਼੍ਹਵਾ ਅਭਿਜਾਤੋ ਸਙ੍ਗਾਮਾਵਚਰੋ ਦਲ਼੍ਹੇਹਿ ਵਰਤ੍ਤੇਹਿ ਬਨ੍ਧਨੇਹਿ ਬਦ੍ਧੋ ਈਸਕਂਯੇਵ ਕਾਯਂ ਸਨ੍ਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਬਨ੍ਧਨਾਨਿ ਸਂਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਂਪਦਾਲੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਕਾਮਂ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਬਲਵਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਦਲ਼੍ਹਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਥਿਰਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਅਪੂਤਿਕਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਥੂਲੋ, ਕਲਿਙ੍ਗਰੋ’ਤਿ; ਸਮ੍ਮਾ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਉਦਾਯਿ, ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ. ਯੇਹਿ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਨਾਗੋ ਈਸਾਦਨ੍ਤੋ ਉਰੂਲ਼੍ਹਵਾ ਅਭਿਜਾਤੋ ਸਙ੍ਗਾਮਾਵਚਰੋ ਦਲ਼੍ਹੇਹਿ ਵਰਤ੍ਤੇਹਿ ਬਨ੍ਧਨੇਹਿ ਬਦ੍ਧੋ ਈਸਕਂਯੇਵ ਕਾਯਂ ਸਨ੍ਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਬਨ੍ਧਨਾਨਿ ਸਂਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਂਪਦਾਲੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਕਾਮਂ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਅਬਲਂ ਬਨ੍ਧਨਂ…ਪੇ… ਅਸਾਰਕਂ ਬਨ੍ਧਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਉਦਾਯਿ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ‘ਇਦਂ ਪਜਹਥਾ’ਤਿ ਮਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਕਿਂ ਪਨਿਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਓਰਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਪਹਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਨੋ ਭਗਵਾ ਪਹਾਨਮਾਹ, ਯਸ੍ਸ ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਮਾਹਾ’ਤਿ? ਤੇ ਤਞ੍ਚੇਵ ਪਜਹਨ੍ਤਿ, ਮਯਿ ਚ ਨ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾ ਤੇ ਤਂ ਪਹਾਯ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾ ਪਨ੍ਨਲੋਮਾ ਪਰਦਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਾ ਮਿਗਭੂਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤਂ, ਉਦਾਯਿ, ਹੋਤਿ ਅਬਲਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਪੂਤਿਕਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਅਸਾਰਕਂ ਬਨ੍ਧਨਂ’’.
੧੫੨. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਉਦਾਯਿ, ਪੁਰਿਸੋ ਦਲਿਦ੍ਦੋ ਅਸ੍ਸਕੋ ਅਨਾਲ਼੍ਹਿਯੋ; ਤਸ੍ਸ’ਸ੍ਸ ਏਕਂ ਅਗਾਰਕਂ ਓਲੁਗ੍ਗਵਿਲੁਗ੍ਗਂ ਕਾਕਾਤਿਦਾਯਿਂ [ਕਾਕਾਤਿਡਾਯਿਂ (?)] ਨਪਰਮਰੂਪਂ, ਏਕਾ ਖਟੋਪਿਕਾ [ਕਲ਼ੋਪਿਕਾ (ਕ.)] ਓਲੁਗ੍ਗਵਿਲੁਗ੍ਗਾ ਨਪਰਮਰੂਪਾ, ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਧਞ੍ਞਸਮਵਾਪਕਂ ਨਪਰਮਰੂਪਂ, ਏਕਾ ਜਾਯਿਕਾ ਨਪਰਮਰੂਪਾ. ਸੋ ਆਰਾਮਗਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ ਸੁਧੋਤਹਤ੍ਥਪਾਦਂ ਮਨੁਞ੍ਞਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਤ੍ਤਾਵਿਂ ਸੀਤਾਯ ਛਾਯਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤੇ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਸੁਖਂ ਵਤ, ਭੋ, ਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਵਤ, ਭੋ, ਸਾਮਞ੍ਞਂ! ਸੋ ਵਤਸ੍ਸਂ [ਸੋ ਵਤਸ੍ਸ (ਕ.)] ਯੋਹਂ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਨ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ ਏਕਂ ਅਗਾਰਕਂ ਓਲੁਗ੍ਗਵਿਲੁਗ੍ਗਂ ਕਾਕਾਤਿਦਾਯਿਂ ਨਪਰਮਰੂਪਂ ਪਹਾਯ, ਏਕਂ ਖਟੋਪਿਕਂ ਓਲੁਗ੍ਗਵਿਲੁਗ੍ਗਂ ਨਪਰਮਰੂਪਂ ਪਹਾਯ, ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਧਞ੍ਞਸਮਵਾਪਕਂ ਨਪਰਮਰੂਪਂ ਪਹਾਯ, ਏਕਂ ਜਾਯਿਕਂ ਨਪਰਮਰੂਪਂ ਪਹਾਯ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ. ਯੋ ਨੁ ਖੋ, ਉਦਾਯਿ, ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਯੇਹਿ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਬਨ੍ਧਨੇਹਿ ਬਦ੍ਧੋ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਏਕਂ ਅਗਾਰਕਂ ਓਲੁਗ੍ਗਵਿਲੁਗ੍ਗਂ ਕਾਕਾਤਿਦਾਯਿਂ ਨਪਰਮਰੂਪਂ ਪਹਾਯ, ਏਕਂ ਖਟੋਪਿਕਂ ਓਲੁਗ੍ਗਵਿਲੁਗ੍ਗਂ ਨਪਰਮਰੂਪਂ ਪਹਾਯ, ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਧਞ੍ਞਸਮਵਾਪਕਂ ਨਪਰਮਰੂਪਂ ਪਹਾਯ, ਏਕਂ ਜਾਯਿਕਂ ਨਪਰਮਰੂਪਂ ਪਹਾਯ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ; ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਅਬਲਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਪੂਤਿਕਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਅਸਾਰਕਂ ਬਨ੍ਧਨ’ਨ੍ਤਿ; ਸਮ੍ਮਾ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਉਦਾਯਿ, ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ. ਯੇਹਿ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਬਨ੍ਧਨੇਹਿ ਬਦ੍ਧੋ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਏਕਂ ਅਗਾਰਕਂ ਓਲੁਗ੍ਗਵਿਲੁਗ੍ਗਂ ਕਾਕਾਤਿਦਾਯਿਂ ਨਪਰਮਰੂਪਂ ਪਹਾਯ, ਏਕਂ ਖਟੋਪਿਕਂ ਓਲੁਗ੍ਗਵਿਲੁਗ੍ਗਂ ਨਪਰਮਰੂਪਂ ਪਹਾਯ, ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਧਞ੍ਞਸਮਵਾਪਕਂ ਨਪਰਮਰੂਪਂ ਪਹਾਯ, ਏਕਂ ਜਾਯਿਕਂ ਨਪਰਮਰੂਪਂ ਪਹਾਯ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ; ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਬਲਵਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਦਲ਼੍ਹਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਥਿਰਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਅਪੂਤਿਕਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਥੂਲੋ, ਕਲਿਙ੍ਗਰੋ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਉਦਾਯਿ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ ‘ਇਦਂ ਪਜਹਥਾ’ਤਿ ਮਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਕਿਂ ਪਨਿਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਓਰਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਅਧਿਸਲ੍ਲਿਖਤੇਵਾਯਂ ਸਮਣੋ’ਤਿ? ਤੇ ਤਞ੍ਚੇਵ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤਿ, ਮਯਿ ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾ ਤੇਸਂ ਤਂ, ਉਦਾਯਿ, ਹੋਤਿ ਬਲਵਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਦਲ਼੍ਹਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਥਿਰਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਅਪੂਤਿਕਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਥੂਲੋ, ਕਲਿਙ੍ਗਰੋ’’.
੧੫੩. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਉਦਾਯਿ, ਗਹਪਤਿ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਅਡ੍ਢੋ ਮਹਦ੍ਧਨੋ ਮਹਾਭੋਗੋ, ਨੇਕਾਨਂ ਨਿਕ੍ਖਗਣਾਨਂ ਚਯੋ, ਨੇਕਾਨਂ ਧਞ੍ਞਗਣਾਨਂ ਚਯੋ, ਨੇਕਾਨਂ ਖੇਤ੍ਤਗਣਾਨਂ ਚਯੋ, ਨੇਕਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁਗਣਾਨਂ ਚਯੋ, ਨੇਕਾਨਂ ਭਰਿਯਗਣਾਨਂ ਚਯੋ, ਨੇਕਾਨਂ ਦਾਸਗਣਾਨਂ ਚਯੋ, ਨੇਕਾਨਂ ਦਾਸਿਗਣਾਨਂ ਚਯੋ; ਸੋ ਆਰਾਮਗਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ ਸੁਧੋਤਹਤ੍ਥਪਾਦਂ ਮਨੁਞ੍ਞਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਤ੍ਤਾਵਿਂ ਸੀਤਾਯ ਛਾਯਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤੇ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਸੁਖਂ ਵਤ, ਭੋ, ਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਵਤ, ਭੋ, ਸਾਮਞ੍ਞਂ! ਸੋ ਵਤਸ੍ਸਂ ਯੋਹਂ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ ਨੇਕਾਨਿ ਨਿਕ੍ਖਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਨੇਕਾਨਿ ਧਞ੍ਞਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਨੇਕਾਨਿ ਖੇਤ੍ਤਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਨੇਕਾਨਿ ਵਤ੍ਥੁਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਨੇਕਾਨਿ ਭਰਿਯਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਨੇਕਾਨਿ ਦਾਸਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਨੇਕਾਨਿ ਦਾਸਿਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ. ਯੋ ਨੁ ਖੋ, ਉਦਾਯਿ, ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਯੇਹਿ ਸੋ ਗਹਪਤਿ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਬਨ੍ਧਨੇਹਿ ਬਦ੍ਧੋ, ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਨੇਕਾਨਿ ਨਿਕ੍ਖਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਨੇਕਾਨਿ ਧਞ੍ਞਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਨੇਕਾਨਿ ਖੇਤ੍ਤਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਨੇਕਾਨਿ ਵਤ੍ਥੁਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਨੇਕਾਨਿ ਭਰਿਯਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਨੇਕਾਨਿ ਦਾਸਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਨੇਕਾਨਿ ਦਾਸਿਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ, ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਬਲਵਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਦਲ਼੍ਹਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਥਿਰਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਅਪੂਤਿਕਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਥੂਲੋ, ਕਲਿਙ੍ਗਰੋ’ਤਿ; ਸਮ੍ਮਾ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਉਦਾਯਿ, ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ. ਯੇਹਿ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਹਪਤਿ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਬਨ੍ਧਨੇਹਿ ਬਦ੍ਧੋ, ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਨੇਕਾਨਿ ਨਿਕ੍ਖਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਨੇਕਾਨਿ ਧਞ੍ਞਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਨੇਕਾਨਿ ਖੇਤ੍ਤਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਨੇਕਾਨਿ ਵਤ੍ਥੁਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਨੇਕਾਨਿ ਭਰਿਯਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਨੇਕਾਨਿ ਦਾਸਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਨੇਕਾਨਿ ਦਾਸਿਗਣਾਨਿ ਪਹਾਯ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ; ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਅਬਲਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਪੂਤਿਕਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਅਸਾਰਕਂ ਬਨ੍ਧਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਉਦਾਯਿ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ‘ਇਦਂ ਪਜਹਥਾ’ਤਿ ਮਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਕਿਂ ਪਨਿਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਓਰਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਪਹਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਨੋ ਭਗਵਾ ਪਹਾਨਮਾਹ ਯਸ੍ਸ, ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਮਾਹਾ’ਤਿ? ਤੇ ਤਞ੍ਚੇਵ ਪਜਹਨ੍ਤਿ, ਮਯਿ ਚ ਨ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾ ਤੇ ਤਂ ਪਹਾਯ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾ ਪਨ੍ਨਲੋਮਾ ਪਰਦਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਾ ਮਿਗਭੂਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤਂ, ਉਦਾਯਿ, ਹੋਤਿ ਅਬਲਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਪੂਤਿਕਂ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਅਸਾਰਕਂ ਬਨ੍ਧਨਂ’’.
੧੫੪. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਉਦਾਯਿ, ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਇਧੁਦਾਯਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਧਿਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਉਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ. ਤਮੇਨਂ ਉਪਧਿਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਉਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ ਉਪਧਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਸਰਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤੇ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਨਪ੍ਪਜਹਤਿ, ਨ ਵਿਨੋਦੇਤਿ, ਨ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤਿ, ਨ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤਿ. ਇਮਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਉਦਾਯਿ, ਪੁਗ੍ਗਲਂ ‘ਸਂਯੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ ਨੋ ‘ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ’. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਹਿ ਮੇ, ਉਦਾਯਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਵਿਦਿਤਾ.
‘‘ਇਧ ਪਨੁਦਾਯਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਧਿਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਉਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ. ਤਮੇਨਂ ਉਪਧਿਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਉਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ ਉਪਧਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਸਰਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤੇ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਪਜਹਤਿ, ਵਿਨੋਦੇਤਿ, ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤਿ, ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤਿ. ਇਮਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਉਦਾਯਿ, ਪੁਗ੍ਗਲਂ ‘ਸਂਯੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ ਨੋ ‘ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ’. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਹਿ ਮੇ, ਉਦਾਯਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਵਿਦਿਤਾ.
‘‘ਇਧ ਪਨੁਦਾਯਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਧਿਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਉਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ. ਤਮੇਨਂ ਉਪਧਿਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਉਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਸਤਿਸਮ੍ਮੋਸਾ ਉਪਧਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਸਰਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ; ਦਨ੍ਧੋ, ਉਦਾਯਿ, ਸਤੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਅਥ ਖੋ ਨਂ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਪਜਹਤਿ, ਵਿਨੋਦੇਤਿ, ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤਿ, ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਉਦਾਯਿ, ਪੁਰਿਸੋ ਦਿਵਸਂਸਨ੍ਤਤ੍ਤੇ [ਦਿਵਸਸਨ੍ਤਤ੍ਤੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਅਯੋਕਟਾਹੇ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤੀਣਿ ਵਾ ਉਦਕਫੁਸਿਤਾਨਿ ਨਿਪਾਤੇਯ੍ਯ; ਦਨ੍ਧੋ, ਉਦਾਯਿ, ਉਦਕਫੁਸਿਤਾਨਂ ਨਿਪਾਤੋ. ਅਥ ਖੋ ਨਂ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਉਦਾਯਿ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਧਿਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਉਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ. ਤਮੇਨਂ ਉਪਧਿਪਹਾਨਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਉਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਸਤਿਸਮ੍ਮੋਸਾ ਉਪਧਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਸਰਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ; ਦਨ੍ਧੋ, ਉਦਾਯਿ, ਸਤੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਅਥ ਖੋ ਨਂ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਪਜਹਤਿ, ਵਿਨੋਦੇਤਿ, ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤਿ, ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤਿ. ਇਮਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਉਦਾਯਿ, ਪੁਗ੍ਗਲਂ ‘ਸਂਯੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ ਨੋ ‘ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ’. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਹਿ ਮੇ, ਉਦਾਯਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਵਿਦਿਤਾ.
‘‘ਇਧ ਪਨੁਦਾਯਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ‘ਉਪਧਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲ’ਨ੍ਤਿ – ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਪਧਿ ਹੋਤਿ, ਉਪਧਿਸਙ੍ਖਯੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਇਮਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਉਦਾਯਿ, ਪੁਗ੍ਗਲਂ ‘ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ ਨੋ ‘ਸਂਯੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਹਿ ਮੇ, ਉਦਾਯਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਵਿਦਿਤਾ. ਇਮੇ ਖੋ, ਉਦਾਯਿ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ.
੧੫੫. ‘‘ਪਞ੍ਚ ਖੋ ਇਮੇ, ਉਦਾਯਿ, ਕਾਮਗੁਣਾ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰੂਪਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ, ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਸਦ੍ਦਾ…ਪੇ… ਘਾਨਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਗਨ੍ਧਾ… ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰਸਾ… ਕਾਯਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ. ਇਮੇ ਖੋ, ਉਦਾਯਿ, ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ. ਯਂ ਖੋ, ਉਦਾਯਿ, ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਮਸੁਖਂ ਮਿਲ਼੍ਹਸੁਖਂ [ਮੀਲ਼੍ਹਸੁਖਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸੁਖਂ ਅਨਰਿਯਸੁਖਂ, ਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਬਹੁਲੀਕਾਤਬ੍ਬਂ; ‘ਭਾਯਿਤਬ੍ਬਂ ਏਤਸ੍ਸ ਸੁਖਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
੧੫੬. ‘‘ਇਧੁਦਾਯਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰਾਗਾ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸੁਖਂ ਪਵਿਵੇਕਸੁਖਂ ਉਪਸਮਸੁਖਂ ਸਮ੍ਬੋਧਸੁਖਂ, ਆਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਂ, ਬਹੁਲੀਕਾਤਬ੍ਬਂ; ‘ਨ ਭਾਯਿਤਬ੍ਬਂ ਏਤਸ੍ਸ ਸੁਖਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਇਧੁਦਾਯਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ; ਇਦਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਉਦਾਯਿ, ਇਞ੍ਜਿਤਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਇਞ੍ਜਿਤਸ੍ਮਿਂ? ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਤਤ੍ਥ ਇਞ੍ਜਿਤਸ੍ਮਿਂ. ਇਧੁਦਾਯਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ…ਪੇ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ; ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਉਦਾਯਿ, ਇਞ੍ਜਿਤਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਇਞ੍ਜਿਤਸ੍ਮਿਂ? ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ ਇਦਂ ਤਤ੍ਥ ਇਞ੍ਜਿਤਸ੍ਮਿਂ. ਇਧੁਦਾਯਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰਾਗਾ…ਪੇ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ; ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਉਦਾਯਿ, ਇਞ੍ਜਿਤਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਇਞ੍ਜਿਤਸ੍ਮਿਂ? ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸੁਖਂ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ ਇਦਂ ਤਤ੍ਥ ਇਞ੍ਜਿਤਸ੍ਮਿਂ. ਇਧੁਦਾਯਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ; ਇਦਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਉਦਾਯਿ, ਅਨਿਞ੍ਜਿਤਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਇਧੁਦਾਯਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ; ਇਦਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਉਦਾਯਿ, ‘ਅਨਲ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ‘ਪਜਹਥਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ‘ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਥਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਕੋ ਚ ਤਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ? ਇਧੁਦਾਯਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ; ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਉਦਾਯਿ, ‘ਅਨਲ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ‘ਪਜਹਥਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ‘ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਥਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਕੋ ਚ ਤਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ? ਇਧੁਦਾਯਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰਾਗਾ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ; ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਉਦਾਯਿ, ‘ਅਨਲ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ‘ਪਜਹਥਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ‘ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਥਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਕੋ ਚ ਤਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ? ਇਧੁਦਾਯਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ; ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਉਦਾਯਿ, ‘ਅਨਲ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ‘ਪਜਹਥਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ‘ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਥਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਕੋ ਚ ਤਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ? ਇਧੁਦਾਯਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ‘ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋ’ਤਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ; ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਉਦਾਯਿ, ‘ਅਨਲ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ‘ਪਜਹਥਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ‘ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਥਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਕੋ ਚ ਤਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ? ਇਧੁਦਾਯਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’ਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ; ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਉਦਾਯਿ, ‘ਅਨਲ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ‘ਪਜਹਥਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ‘ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਥਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਕੋ ਚ ਤਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ? ਇਧੁਦਾਯਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’ਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ; ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਉਦਾਯਿ, ‘ਅਨਲ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ‘ਪਜਹਥਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ‘ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਥਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਕੋ ਚ ਤਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ? ਇਧੁਦਾਯਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ; ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਉਦਾਯਿ, ‘ਅਨਲ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ‘ਪਜਹਥਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ‘ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਥਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਕੋ ਚ ਤਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ? ਇਧੁਦਾਯਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ; ਇਤਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਉਦਾਯਿ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸ੍ਸਪਿ ਪਹਾਨਂ ਵਦਾਮਿ. ਪਸ੍ਸਸਿ ਨੋ ਤ੍ਵਂ, ਉਦਾਯਿ, ਤਂ ਸਂਯੋਜਨਂ ਅਣੁਂ ਵਾ ਥੂਲਂ ਵਾ ਯਸ੍ਸਾਹਂ ਨੋ ਪਹਾਨਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੀਤਿ.
ਲਟੁਕਿਕੋਪਮਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਛਟ੍ਠਂ.