੭. ਵਸਲਸੁਤ੍ਤਂ
ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਗ੍ਗਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨੇ ਅਗ੍ਗਿ ਪਜ੍ਜਲਿਤੋ ਹੋਤਿ ਆਹੁਤਿ ਪਗ੍ਗਹਿਤਾ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਸਪਦਾਨਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਮਾਨੋ ਯੇਨ ਅਗ੍ਗਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ.
ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਅਗ੍ਗਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਤਤ੍ਰੇਵ [ਅਤ੍ਰੇਵ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)], ਮੁਣ੍ਡਕ; ਤਤ੍ਰੇਵ, ਸਮਣਕ; ਤਤ੍ਰੇਵ, ਵਸਲਕ ਤਿਟ੍ਠਾਹੀ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਅਗ੍ਗਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਜਾਨਾਸਿ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਵਸਲਂ ਵਾ ਵਸਲਕਰਣੇ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਜਾਨਾਮਿ ਵਸਲਂ ਵਾ ਵਸਲਕਰਣੇ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇ; ਸਾਧੁ ਮੇ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਤਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁ, ਯਥਾਹਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯਂ ਵਸਲਂ ਵਾ ਵਸਲਕਰਣੇ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਸੁਣਾਹਿ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹਿ; ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭੋ’’ਤਿ ਖੋ ਅਗ੍ਗਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –
੧੧੬. ‘‘ਕੋਧਨੋ ਉਪਨਾਹੀ ਚ, ਪਾਪਮਕ੍ਖੀ ਚ ਯੋ ਨਰੋ;
ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿ ਮਾਯਾਵੀ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੧੭. ‘‘ਏਕਜਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਂ [ਦਿਜਂ (ਪੀ.)] ਵਾਪਿ, ਯੋਧ ਪਾਣਂ ਵਿਹਿਂਸਤਿ;
ਯਸ੍ਸ ਪਾਣੇ ਦਯਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੧੮. ‘‘ਯੋ ਹਨ੍ਤਿ ਪਰਿਰੁਨ੍ਧਤਿ [ਉਪਰੁਨ੍ਧੇਤਿ (ਸ੍ਯਾ.), ਉਪਰੁਨ੍ਧਤਿ (ਕ.)], ਗਾਮਾਨਿ ਨਿਗਮਾਨਿ ਚ;
ਨਿਗ੍ਗਾਹਕੋ [ਨਿਗ੍ਘਾਤਕੋ (?)] ਸਮਞ੍ਞਾਤੋ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੧੯. ‘‘ਗਾਮੇ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਰਞ੍ਞੇ, ਯਂ ਪਰੇਸਂ ਮਮਾਯਿਤਂ;
ਥੇਯ੍ਯਾ ਅਦਿਨ੍ਨਮਾਦੇਤਿ [ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੨੦. ‘‘ਯੋ ਹਵੇ ਇਣਮਾਦਾਯ, ਚੁਜ੍ਜਮਾਨੋ [ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ (?)] ਪਲਾਯਤਿ;
ਨ ਹਿ ਤੇ ਇਣਮਤ੍ਥੀਤਿ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੨੧. ‘‘ਯੋ ਵੇ ਕਿਞ੍ਚਿਕ੍ਖਕਮ੍ਯਤਾ, ਪਨ੍ਥਸ੍ਮਿਂ ਵਜਨ੍ਤਂ ਜਨਂ;
ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿਕ੍ਖਮਾਦੇਤਿ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੨੨. ‘‘ਅਤ੍ਤਹੇਤੁ ਪਰਹੇਤੁ, ਧਨਹੇਤੁ ਚ [ਧਨਹੇਤੁ ਵ (ਕ.)] ਯੋ ਨਰੋ;
ਸਕ੍ਖਿਪੁਟ੍ਠੋ ਮੁਸਾ ਬ੍ਰੂਤਿ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੨੩. ‘‘ਯੋ ਞਾਤੀਨਂ ਸਖੀਨਂ ਵਾ, ਦਾਰੇਸੁ ਪਟਿਦਿਸ੍ਸਤਿ;
ਸਾਹਸਾ [ਸਹਸਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਸਮ੍ਪਿਯੇਨ ਵਾ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੨੪. ‘‘ਯੋ ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਵਾ, ਜਿਣ੍ਣਕਂ ਗਤਯੋਬ੍ਬਨਂ;
ਪਹੁ ਸਨ੍ਤੋ ਨ ਭਰਤਿ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੨੫. ‘‘ਯੋ ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਵਾ, ਭਾਤਰਂ ਭਗਿਨਿਂ ਸਸੁਂ;
ਹਨ੍ਤਿ ਰੋਸੇਤਿ ਵਾਚਾਯ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੨੬. ‘‘ਯੋ ਅਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ਸਨ੍ਤੋ, ਅਨਤ੍ਥਮਨੁਸਾਸਤਿ;
ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇਨ ਮਨ੍ਤੇਤਿ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੨੭. ‘‘ਯੋ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਪਕਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਮਾ ਮਂ ਜਞ੍ਞਾਤਿ ਇਚ੍ਛਤਿ [ਵਿਭ. ੮੯੪ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ];
ਯੋ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੨੮. ‘‘ਯੋ ਵੇ ਪਰਕੁਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਭੁਤ੍ਵਾਨ [ਸੁਤ੍ਵਾ ਚ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਸੁਚਿਭੋਜਨਂ;
ਆਗਤਂ ਨਪ੍ਪਟਿਪੂਜੇਤਿ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੨੯. ‘‘ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਸਮਣਂ ਵਾ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਾਪਿ ਵਨਿਬ੍ਬਕਂ;
ਮੁਸਾਵਾਦੇਨ ਵਞ੍ਚੇਤਿ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੩੦. ‘‘ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਸਮਣਂ ਵਾ, ਭਤ੍ਤਕਾਲੇ ਉਪਟ੍ਠਿਤੇ;
ਰੋਸੇਤਿ ਵਾਚਾ ਨ ਚ ਦੇਤਿ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੩੧. ‘‘ਅਸਤਂ ਯੋਧ ਪਬ੍ਰੂਤਿ, ਮੋਹੇਨ ਪਲਿਗੁਣ੍ਠਿਤੋ;
ਕਿਞ੍ਚਿਕ੍ਖਂ ਨਿਜਿਗੀਸਾਨੋ [ਨਿਜਿਗਿਂਸਾਨੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)], ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੩੨. ‘‘ਯੋ ਚਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੁਕ੍ਕਂਸੇ, ਪਰੇ ਚ ਮਵਜਾਨਾਤਿ [ਮਵਜਾਨਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)];
ਨਿਹੀਨੋ ਸੇਨ ਮਾਨੇਨ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੩੩. ‘‘ਰੋਸਕੋ ਕਦਰਿਯੋ ਚ, ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਮਚ੍ਛਰੀ ਸਠੋ;
ਅਹਿਰਿਕੋ ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੀ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੩੪. ‘‘ਯੋ ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਰਿਭਾਸਤਿ, ਅਥ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕਂ;
ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਂ [ਪਰਿਬ੍ਬਜਂ (ਕ.), ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਗਹਟ੍ਠਂ ਵਾ, ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ ਵਸਲੋ ਇਤਿ.
੧੩੫. ‘‘ਯੋ ਵੇ ਅਨਰਹਂ [ਅਨਰਹਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਸਨ੍ਤੋ, ਅਰਹਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ [ਪਟਿਜਾਨਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)];
ਚੋਰੋ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੇ ਲੋਕੇ, ਏਸੋ ਖੋ ਵਸਲਾਧਮੋ.
੧੩੬. ‘‘ਏਤੇ ਖੋ ਵਸਲਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਮਯਾ ਯੇਤੇ ਪਕਾਸਿਤਾ;
ਨ ਜਚ੍ਚਾ ਵਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਜਚ੍ਚਾ ਹੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ;
ਕਮ੍ਮੁਨਾ [ਕਮ੍ਮਨਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਵਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਹੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ.
੧੩੭. ‘‘ਤਦਮਿਨਾਪਿ ਜਾਨਾਥ, ਯਥਾਮੇਦਂ [ਯਥਾਪੇਦਂ (ਕ.)] ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ;
ਚਣ੍ਡਾਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸੋਪਾਕੋ [ਸਪਾਕੋ (?)], ਮਾਤਙ੍ਗੋ ਇਤਿ ਵਿਸ੍ਸੁਤੋ.
੧੩੮. ‘‘ਸੋ ਯਸਂ ਪਰਮਂ ਪਤ੍ਤੋ [ਸੋ ਯਸਪ੍ਪਰਮਪ੍ਪਤ੍ਤੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)], ਮਾਤਙ੍ਗੋ ਯਂ ਸੁਦੁਲ੍ਲਭਂ;
ਆਗਚ੍ਛੁਂ ਤਸ੍ਸੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬਹੂ.
੧੩੯. ‘‘ਦੇਵਯਾਨਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ, ਵਿਰਜਂ ਸੋ ਮਹਾਪਥਂ;
ਕਾਮਰਾਗਂ ਵਿਰਾਜੇਤ੍ਵਾ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੂਪਗੋ ਅਹੁ;
ਨ ਨਂ ਜਾਤਿ ਨਿਵਾਰੇਸਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ.
੧੪੦. ‘‘ਅਜ੍ਝਾਯਕਕੁਲੇ ਜਾਤਾ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਮਨ੍ਤਬਨ੍ਧਵਾ;
ਤੇ ਚ ਪਾਪੇਸੁ ਕਮ੍ਮੇਸੁ, ਅਭਿਣ੍ਹਮੁਪਦਿਸ੍ਸਰੇ.
੧੪੧. ‘‘ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਗਾਰਯ੍ਹਾ, ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਚ ਦੁਗ੍ਗਤਿ;
ਨ ਨੇ ਜਾਤਿ ਨਿਵਾਰੇਤਿ, ਦੁਗ੍ਗਤ੍ਯਾ [ਦੁਗ੍ਗਚ੍ਚਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਗਰਹਾਯ ਵਾ.
੧੪੨. ‘‘ਨ ਜਚ੍ਚਾ ਵਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਜਚ੍ਚਾ ਹੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ;
ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਵਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਹੋਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਗ੍ਗਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਵਸਲਸੁਤ੍ਤਂ ਸਤ੍ਤਮਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.